11931/03

WyrokETPCz2005-06-30ECLI:CE:ECHR:2005:0630JUD001193103

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy wieloletnie niewykonanie prawomocnego orzeczenia sądu krajowego, przyznającego skarżącym prawo do mieszkania, stanowi naruszenie prawa do rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1 Konwencji) oraz prawa do poszanowania mienia (art. 1 Protokołu nr 1)?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że prawo do rzetelnego procesu sądowego, gwarantowane przez art. 6 ust. 1 Konwencji, byłoby iluzoryczne, gdyby państwa mogły ignorować ostateczne orzeczenia sądów krajowych poprzez ich niewykonanie. Wykonanie wyroku jest fundamentalnym elementem rzetelnego procesu. W niniejszej sprawie władze rosyjskie przez wiele lat nie podjęły niezbędnych działań w celu wykonania wyroku z 1994 r., który przyznawał skarżącym prawo do mieszkania, a oferowane później mieszkanie nie spełniało warunków orzeczenia. Ponadto, Trybunał stwierdził, że pojęcie "mienia" w rozumieniu art. 1 Protokołu nr 1 ma autonomiczne znaczenie i obejmuje nie tylko prawa rzeczowe, ale także inne prawa i interesy o wartości ekonomicznej, w tym uzasadnione oczekiwania na uzyskanie świadczenia. Prawo do uzyskania umowy najmu socjalnego, wynikające z prawomocnego wyroku, które dawało skarżącym uzasadnione oczekiwania na korzystanie z mieszkania, a nawet jego własność w przyszłości, stanowiło "mienie". Niewykonanie tego wyroku naruszyło zatem prawo skarżących do poszanowania mienia.

Stan faktyczny

Skarżący, Teterin i Teterina, byli rosyjskimi obywatelami i byłymi sędziami. W 1994 roku sąd krajowy orzekł, że władze miejskie mają zapewnić im mieszkanie o powierzchni co najmniej 65 m², jako część ich warunków zatrudnienia. Wyrok ten nie został wykonany, ponieważ władze nie dysponowały wolnymi mieszkaniami. W 2002 roku Teterin ponownie wystąpił do sądu, domagając się odszkodowania pieniężnego odpowiadającego wartości mieszkania. W odpowiedzi na to, w 2004 roku, władze zaproponowały skarżącym dwupokojowe mieszkanie o powierzchni 25 m², które zostało przez nich odrzucone.

Rozstrzygnięcie

Stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Stwierdza naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji. Zasądza na rzecz skarżących 3 000 EUR tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową.

Pełny tekst orzeczenia

© Translations published on http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/domareifanir_pdf Permission to re-publish this translation has been granted by http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/en/node/201 for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC. Teteriny gegn Rússlandi Dómur frá 30. júní 2005 Mál nr. 11931/03 6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi 1. gr. 1. viðauka. Friðhelgi eignarréttar Fullnusta dóma. Hugtakið eign. 1. Málsatvik Kærendur, Teterin og eiginkona hans Teterina, eru rússneskir ríkisborgarar, fæddir 1954 og 1955 og bæði fyrrverandi dómarar. Með dómi frá 26. september 1994 var fallist á kröfu kærenda þess efnis að bæjaryfirvöld létu þeim í té íbúð, a.m.k. 65 fermetra stóra, og var hún hluti af starfskjörum þeirra sem dómara. Síðan kom í ljós að ekki var unnt að fullnægja dóminum þar sem bæjaryfirvöld höfðu ekki yfir að ráða neinum lausum íbúðum. Árið 2002 leitaði Teterin aftur til dómstóla með kröfu um að bæjaryfirvöld yrðu dæmd til að greiða fjárhæð sem samsvaraði verði íbúðar sem hann átti rétt til. Í kjölfar þeirrar málshöfðunar buðu bæjaryfirvöld kærendum 25 fermetra, tveggja herbergja íbúð, þann 19. janúar 2004. Kærendur féllust ekki á boðið. 2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum Kæran Kærendur töldu brest á því að fullnægja dómi brjóta gegn réttindum þeirra skv. 1. mgr. 6. gr. og eignarréttur þeirra skv. 1. gr. 1. viðauka hefði verið skertur. Niðurstaða Um 6. gr.: Dómstóllinn tók fram að réttur skv. 1. mgr. 6. gr. væri lítils virði ef ríki gætu gert endanlega dóma innlendra dómstóla að engu með því að fullnægja þeim ekki. Líta yrði á framkvæmd dóms sem grundvallarþátt í þeirri réttlátu málsmeðferð sem tryggð væri með 1. mgr. 6. gr. Dómstóllinn leit til þess að dómur innanlandsdómstóla hafði ekki enn komið til framkvæmda að fullu og að íbúðin sem boðin var kæranda fullnægði ekki skilyrðum dómsins. Með því að hafa ekki svo árum skipti gripið til nauðsynlegra aðgerða í því skyni að framfylgja dóminum höfðu rússnesk stjórnvöld í raun svipt ákvæði 1. mgr. 6. gr. áhrifum sínum. Taldi dómstóllinn því einróma að brotið hefði verið gegn 1. mgr. 6. gr. Um 1. gr. 1. viðauka: Dómstóllinn tók fram að hugtakið eign í 1. gr. 1. viðauka hefði sjálfstæða þýðingu og væri ekki háð formlegum skilgreiningum innanlandsréttar aðildarríkjanna. Þá gætu önnur réttindi og hagsmunir en hlutbundin réttindi talist eign í skilningi 1. gr. 1. viðauka. Rétturinn til félagslegrar þjónustu fellur ekki undir samninginn og rétturinn til að fá að búa í tiltekinni eign sem aðili hefur ekki eignarrétt yfir er ekki heldur talin eign í skilningi 1. gr. 1. viðauka. Hins vegar falla benti dómstóllinn á að undir 1. gr. 1. viðauka falli eignir sem hafa fjárhagslegt gildi, svo sem skuldakröfur sem aðili getur sýnt fram á að hann hafi lögmætar væntingar til fái greiddar. Dómstóllinn tók fram að innanlandsdómstóll hefði dæmt stjórnvöld til að veita kærendum rétt til afnota íbúðar sem fullnægði skilyrðum dómsins. Dómurinn fól ekki í sér að kæranda yrði veittur eignarréttur að tiltekinni íbúð, heldur nokkurs konar afnotaréttur. Á þeim grundvelli skyldi svo gerður svokallaður félagsleigusamningur milli þar til bærra stjórnvalda og kæranda. Samkvæmt skilmálum þessa samnings hefði kærandi öðlast yfirráð og notkunarrétt yfir íbúð og, undir tilteknum kringumstæðum, rétt til að öðlast eignarrétt yfir henni í samræmi við ákvæði laga um einkavæðingu húsa í eigu ríkisins. Frá því að dómur var kveðinn upp hafði kærandi þannig átt réttmætar væntingar til þess að fá afnot, og jafnvel eignarrétt, yfir eign sem hefur fjárhagslegt verðmæti. Með vísan til þessa taldi dómstóllinn nægilega sýnt fram á að krafa kærenda til félagsleigusamningsins fæli í sér eign í skilningi 1. gr. 1. viðauka og að brotið hefði verið gegn rétti þeirra skv. 1. gr. 1. viðauka. Dómstóllinn taldi rússneska ríkinu ennfremur skylt að tryggja framkvæmd réttar kærenda samkvæmt framangreindum dómi. Þá voru honum dæmdar 3.000 evrur í miskabætur á grundvelli 41. gr.