12325/86;14992/89

WyrokETPCz1991-11-27ECLI:CE:ECHR:1991:1127JUD001232586

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy długość tymczasowego aresztowania skarżącego była zgodna z wymogiem rozsądnego terminu lub zwolnienia za kaucją z art. 5 ust. 3 Konwencji? Czy długość postępowania karnego przeciwko skarżącemu naruszyła prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z art. 6 ust. 1 Konwencji?
Ratio decidendi
W odniesieniu do art. 5 ust. 3, Trybunał uznał, że choć początkowo istniały uzasadnione powody do aresztowania, to po pewnym czasie argumenty sądów krajowych, takie jak ryzyko ucieczki, mataczenia czy zakłócenia porządku publicznego, przestały być "istotne i wystarczające" do uzasadnienia dalszego pozbawienia wolności. Trybunał podkreślił, że zakłócenie porządku publicznego musi być oparte na konkretnych faktach, a nie abstrakcyjnych rozważaniach. W kwestii art. 6 ust. 1, Trybunał stwierdził, że pomimo pewnych opóźnień spowodowanych przez skarżącego, główną przyczyną przewlekłości postępowania (trwającego ponad 8,5 roku) były działania władz, w szczególności decyzja o tymczasowym przekazaniu współoskarżonych do Szwajcarii, co niepotrzebnie wydłużyło proces we Francji, mimo że istniała możliwość rozdzielenia spraw.
Stan faktyczny
Skarżący, Michel Kemmache, został oskarżony o import i wprowadzanie do obiegu fałszywych banknotów, a później także o próbę przekupstwa świadka. Był on kilkukrotnie tymczasowo aresztowany, łącznie przez ponad trzy lata. Postępowanie karne przeciwko niemu trwało ponad osiem i pół roku i wciąż było w toku w momencie wydania wyroku ETPCz. Kluczowym elementem sprawy było tymczasowe przekazanie współoskarżonych (Klaushofera i Ceko) władzom szwajcarskim w związku z innym postępowaniem, co znacząco opóźniło proces we Francji.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji. Stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Decyzja w sprawie stosowania art. 50 Konwencji (zadośćuczynienie) nie jest jeszcze gotowa.

Pełny tekst orzeczenia

kemaSi safrangeTis winaaRmdeg   KEMMACHE V. FRANCE   saqmis faqtobrivi mxare   9.   miSel kemaSs, safrangeTis moqalaqes, amJamad Tormeti wliT Tavisuflebis aRkveTa aqvs   misjili. manamde igi qalaq pantinSi cxovrobda da muSaobda erT-erTi sastumros misaRebSi. igi   nasamarTlevi iyo samjer, maT Soris erTxel miesaja xuTwliani patimroba damamZimebel   garemoebebSi Cadenili qurdobisTvis.   1. gamoZieba   (a) gamoZieba dakavSirebuli safrangeTis teritoriaze yalbi fulis Semotanasa da yalbi   banknotebis ukanono gamoyeneba-brunvaSi gaSvebasTan   10.   wlis 6 ivliss klaushoferi – lixtenSteinSi mcxovrebi avstrieli moqalaqe da   Ceko – SveicariaSi mcxovrebi italieli daakaves safrangeTis qalaq nicis aeroportSi,   rodesac isini cdilobdnen yalbi amerikuli asdolarianis gadacvlas aeroportis erT-erT   bankSi. maT bargSi aRmoaCines 4500 yalbi amerikuli asdolariani da am Tanxaze orjer meti   odenobis Cekebi.   gamomZieblebi Catarebulma mokvlevam momCivanamde da espanel moqalaqe fernandesamde miiyvana,   romelTac klaushoferi da Ceko savaraudod monakoSi Sexvdnen. amitom kemaSs 1983 wlis 16   Tebervals wauyenes igive brali, rac pirvel or braldebuls da daapatimres.   11. 1984 wlis 24 Tebervals Cekom gamomZiebel mosamarTles ganucxada, rom advokatis rCeviT   da momCivanis mier misTvis fulis gadaxdis Sedegad moityua, rom momCivans ar icnobda.   mosamarTlem gamoiZaxa kemaSi   – romelic amasobaSi gaTavisuflebuliyo sasamarTlo   zedamxedvelobis qveS – raTa daekiTxa igi 1984 wlis 13 marts. es dakiTxva 1984 wlis 20   martisTvis gadaido.   momCivani am dResac ar gamocxadda. misma erT-erTma advokatma gamomZiebel mosamarTles   ganucxada, rom momCivani ar gamocxadda avto-sagzao SemTxvevis gamo. amis sapirispirod mowmem   – fernandesma, romelic 23 marts daikiTxa, ganacxada, rom igi da momCivani qalaq nicaSi   Cavidnen 19 martis saRamos saavtomobilo gziT yovelgvari sirTulis gareSe, xolo misi   Tanamgzavri namdvilad iyo nicaSi meore dRis 5 saaTamde. ase Tu ise, kemaSi 22 marts kvlav   daapatimres.   12.   wlis 29 ivniss gamomZiebelma mosamarTlem gamoitana dadgenileba ZiriTadi   danaSaulis gamoZiebis damTavrebis Sesaxeb da saqme prokuraturas gadaugzavna.   (b) gamoZieba mowmis mosyidvisa da mowmis mosyidvis mcdelobis braldebebTan dakavSirebiT   13.   Cekos Cvenebis safuZvelze (ix. punqti 11 zemoT), 1984 wlis 18 ivniss kemaSisa da sxva   ori pirovnebis mimarT kvlav daiwyo sasamarTlo gamoZieba mowmis mosyidvisa da mowmis   mosyidvis mcdelobis braldebebTan dakavSirebiT.   wlis 20 Tebervals gamomZiebelma mosamarTlem, momCivanis dakiTxvis Semdeg, brali   wauyena mas mowmis mosyidvis mcdelobaSi. 1986 wlis 2 oqtombers mosamarTlem gamoitana   dadgenileba gamoZiebis dasrulebisa da saqmis prokuraturis organoebisTvis gadagzavnis   Sesaxeb.   2. sasamarTlo warmoeba   (a) sasamarTlo warmoeba ZiriTad danaSaulTan dakavSirebiT   14.   wlis 28 agvistos ez-an-provansis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatam   kemaSis mimarT gamoitana sabraldebo daskvna safrangeTis teritoriaze yalbi fulis   Semotanasa da yalbi banknotebis gamoyeneba-brunvaSi gaSvebasTan dakavSirebiT da is   gasasamarTleblad gadasca alp-maritimis sasamarTlos. momCivanma es sabraldebo daskvna   sakasacio wesiT sakasacio sasamarTloSi gaasaCivra, romelmac 1984 wlis 20 noembers   gadawyvetileba gaauqma.   15.   saqme gadaeca grenoblis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatas, romelmac 1985   wlis 7 ianvars momCivani gasasamarTleblad gadasca alp-maritimis sasamarTlos. momCivanma   iCivla sakasacio wesiT sakasacio sasamarTloSi, romelmac arasakmarisad dasabuTebulobis   mizeziT 1985 wlis 26 marts es gadawyvetilebac gaauqma.   17. saqme gadaeca lionis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatas, romelmac 1985 wlis   agvistos kemaSi gasasamarTleblad gadasca alp-maritimis sasamarTlos da brali wauyena   yalbi ucxouri banknotebis safrangeTis teritoriaze SemotanaSi daxmarebasa da sabaJo zonaSi   maT ukanono gamoyenebaSi. 1985 wlis 29 oqtombers sakasacio sasamarTlom ar daakmayofila   momCivanis saCivari saapelacio sasamarTlos gadawyvetilebaze.   18.   saqme 1986 wlis pirvel kvartalSi gansaxilvelad gadaeca alp-maritimis saapelacio   sasamarTlos, magram am sasamarTlos Tavmjdomaris 1986 wlis 11 martis brZanebiT ganxilva   gadaido Semdgomi sxdomisTvis, radgan momCivans amas garda brali edeboda mowmis mosyidvis   mcdelobaSi (punqti 13 zemoT) da es ori saqme erTmaneTTan iyo dakavSirebuli.   19. 1986 wlis 19 noembers safrangeTis xelisuflebam klaushoferi da Ceko droebiT gadasca   Sveicariis xelisuflebas, ucxoelTa eqstradiciis Sesaxeb 1927 wlis 10 martis kanonis me-8   muxlis Tanaxmad, SveicariaSi mimdinare mkvlelobis saqmis gamoZiebasTan dakavSirebiT,   romelSic es pirebi eWvmitanili iyvnen. klaushoferi, SveicariaSi 20 wliT Tavisuflebis   aRkveTis misjis Semdeg, ukan daabrunes safrangeTSi 1990 wlis 26 Tebervals. Ceko   safrangeTSi daabrunes 1988 wlis 25 ianvars im gadawyvetilebiT, rom mis winaaRmdeg saqmis   aRZvris safuZveli ar arsebobda.   20.   wlis 12 ivniss alp-maritimis sasamarTlom momCivanisa da klaushoferis saqme   gamohyo Cekos saqmisagan. momCivanisa da klaushoferis saqmis ganxilva Semdegi sxdomisTvis   gadado. es gadawyvetileba sasamarTlom miiRo klaushoferis advokatis Suamdgomlobis   safuZvelze, romelsac momCivanis advokatebmac dauWires mxari.   21.   rodesac momCivans Seatyobines, rom mosmena Catardeboda 1990 wlis 13 da 14 dekembers   da uTxres, rom erTi dRiT adre gamocxadebuliyo qalaq nicis cixeSi, raTa daepatimrebinaT,   momCivanma 10 dekembers waradgina cnoba, rom igi imyofeboda vil-evradis specializebul   saavadmyofoSi 5 dekembridan, mas Semdeg, rac mas ramdenime dRis win Tavs daesxnen qalaq   nicaSi da fizikuri ziani miayenes. 1990 wlis 13 dekembris dadgenilebaSi alp-maritimis   sasamarTlos Tavmjdomarem aRniSna, rom kemaSi ar gamocxadda daniSnulebis adgilas Cabarebis   mizniT, miuxedavad mTavari prokuroris moTxovniT 11 dekembers gakeTebuli samedicino   daskvnisa, romlis Tanaxmad kemaSis fsiqologiuri mdgomareoba xels ar uSlida sasamarTloSi   mis gamocxadebas. garda amisa, sasamarTlos Tavmjdomarem brZana momCivanis saqmis gamoyofa   klaushoferis saqmisagan da ganxilva Semdegi sxdomisTvis gadado.   22.   wlis 25 aprils alp-maritimis sasamarTlom momCivans – romelic xelaxla   daapatimres 1991 wlis 14 marts lionis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatis 1985   wlis 13 agvistos orderis safuZvelze (punqti 17 zemoT) – miusaja 11 wliT Tavisuflebis   aRkveTa da jarima 2 600 000 franguli frankis odenobiT. meore dRes kemaSma es   gadawyvetileba gaasaCivra sakasacio sasamarTloSi, sadac saqmis ganxilva jer kidev   mimdinareobs.   (b) mowmis mosyidvasTan dakavSirebuli samarTalwarmoeba   23.   wlis 4 marts qalaq nicis gamomZiebelma mosamarTlem kemaSi da masTan erTad   braldebuli piri gasasamarTleblad gadasca nicis sisxlis samarTlis sasamarTlos mowmis   mosyidvisa da mowmis mosyidvis mcdelobis braldebebiT.   wlis 20 oqtombers orive gaamarTles.   B. winaswari patimroba   24.   am or zemoxsenebul samarTalwarmoebasTan dakavSirebiT momCivani winaswar patimrobaSi   imyofeboda sul sam welze meti xnis ganmavlobaSi.   1. pirveli periodi (1983 wlis 16 Tebervali – 29 marti)   25.   wlis 16 Tebervals, anu im dRes, rodesac kemaSs brali wauyenes ZiriTad   danaSaulSi (ix. punqti 10 zemoT), igi winaswar patimrobaSi moaTavses qalaq nicis cixeSi.   wlis 29 marts igi gaTavisuflda sasamarTlo zedamxedvelobis qveS da giraoTi 500 000   frankis odenobiT. gamomZiebelma mosamarTlem 1983 wlis 25 Tebervals ar daakmayofila   momCivanis pirveli Suamdgomloba gaTavisuflebis Sesaxeb.   2. meore periodi (1984 wlis 22 marti – 1986 wlis 19 dekemberi)   26. 1984 wlis 22 martis dakavebis orderis Tanaxmad, momCivani daakaves safrangeTisa da   monakos sazRvarze da warudgines qalaq nicis umaRlesi instanciis sasamarTlos gamomZiebel   mosamarTles. imave dRes am mosamarTlem mas winaswari patimroba Seufarda nicis cixeSi, xolo   wlis 26 marts gasca brZaneba kemaSis misTvis wardgenis Sesaxeb.   27. amis Semdeg momCivanma uamravi Suamdgomloba daayena gaTavisuflebis moTxovniT; igi   acxadebda, rom udanaSaulo iyo, amtkicebda, rom meore dakavebis orderis gamocemisTvis   araviTari axali faqtobrivi garemoeba ar arsebobda, rom ar arsebobda mis mier gaqcevis   saSiSroeba da rom is ar cdilobda gasamarTlebisagan Tavis aridebas; igi acxadebda, rom   damatebiTi giraos saxiT kidev gadaixdida Tanxas, romelsac sasamarTloebi daawesebdnen.   wlis 10 maisis, 1985 wlis 13 agvistosa da 1986 wlis 28 oqtombris sxdomebze   warmodgenil saCivrebSi igi ganmartavda im mizezebs, Tu ratom ver gamocxadda 1984 wlis 20   marts (ix. punqtebi 11 da 26 zemoT). pirvel saCivarSi naTqvami iyo, rom:   “1984 wlis 20 martamde igi pirnaTlad asrulebda sasamarTlo zedamxedvelobiT dakisrebul   wesebs; 1984 wlis 18 marts igi Cavida nicaSi gamomZiebeli mosamarTlis brZanebis Sesabamisad,   romelsac igi unda daekiTxa 20 marts dRis 3 saaTze; orSabaTs, 19 marts, rodesac igi   miemgzavreboda miramasSi megobris colis sanaxavad, misi manqana gafuWda, ris gamoc igi ver   gamocxadda dakiTxvaze.”   mesame saCivarSi igi adasturebda Semdegs:   “misi manqanis teqnikuri problemebis gamo igi ver dabrunda nicaSi im ricxvSi da saaTze,   rodesac dakiTxva iyo daniSnuli...”   28. sasamarTloebma am SuamdgomlobebTan dakavSirebiT gamoitanes mTeli rigi dadgenilebebi   uaris Tqmis Sesaxeb, ZiriTadad im mizeziT, rom ar arsebobda sakmarisi garantia, rom momCivani   sasamarTloze gamocxaddeboda da rom erTxel man ukve scada Tavi aeridebina sasamarTlo   zedamxedvelobis valdebulebisTvis da rom arsebobda mis mier mowmeebze zemoqmedebis   saSiSroeba, rac Cekom Tavis CvenebebSi aRniSna (ez-an-provansis saapelacio sasamarTlos   msjavrdebis palatis 1984 wlis 10 maisis gadawyvetileba ... grenoblis saapelacio   sasamarTlos msjavrdebis palatis 1985 wlis 23 maisisa da 18 ivnisis gadawyvetilebebi...   lionis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatis 1985 wlis 13 agvistos gadawyvetileba).   29. 1986 wlis 18 aprils lionis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatam uari Tqva   kidev erTi Suamdgomlobis dakmayofilebaze, romelic gacxadebuli iyo pirvel aprils da   efuZneboda konvenciis me-5 muxlis me-3 punqts. sasamarTlos dadgenilebaSi naTqvami iyo:   "... samarTalwarmoebis am etapze moipoveba sakmarisi mtkicebuleba imisa, rom braldebulma   Caidina danaSauli, romelSic igi eWvmitanilia; sxva sityvebiT, miuxedavad mis mier mowmis   mosyidva-armosyidvisa, igi iyo yalbi dolarebiT vaWrobis mTavari organizatori. am danaSaulis   Cadenam gamoiwvia sazogadoebrivi wesrigis xelyofa, romlis erT-erT mniSvnelovan aspeqts   warmoadgens ndoba, romelic fizikur pirebs, biznesmenebs, bankirebs da sxvebs fulis mimarT   unda hqondeT. amdenad, aseTi xelyofis Tavidan acilebis erTaderTi saSualeba aris damnaSavis   dapatimreba...   garda amisa, savaraudo mZime sasjelis gaTvaliswinebiT, mxolod winaswari patimrobiT   SeiZleba iqnes uzrunvelyofili damnaSavis gamocxadeba sasamarTloSi da misi, rogorc orjer   nasamarTlevi piris, dacva danaSaulebrivi cxovrebis gagrZelebisa da mowmeebze da   Tanabraldebulze zemoqmedebis ganxorcielebis cdunebisgan. aqedan gamomdinare, yalbi   banknotebiT vaWrobiT sajaro wesrigis darRvevisa da xelaxali danaSaulis Cadenis Tavidan   acilebis mizniT, agreTve braldebulis sasamarTloSi gamocxadebis uzrunvelsayofad da mis   mier mowmeebze da Tanabraldebulze zemoqmedebis aRkveTis mizniT, aucilebelia braldebuli   imyofebodes dakavebaSi...”   30. amis Semdgom kidev iqna gamotanili gadawyvetilebebi Suamdgomlobaze uaris Tqmis Sesaxeb   (lionis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatis 196 wlis 5 seqtembris gadawyvetileba...   lionis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatis 1986 wlis 28 oqtombris   gadawyvetileba).   wlis 9 oqtombers da 6 noembers alp-maritimis sasamarTlom ar daakmayofila kidev ori   axali Suamdgomloba gaTavisuflebis moTxovniT.   31. magram 1986 wlis 8 dekembers man gamoitana dadgenileba kemaSis droebiT gaTavisuflebis   Sesaxeb sasamarTlo zedamxedvelobis qveS. dadgenilebis samotivacio nawilSi aRniSnuli iyo:   "...gamoZieba dasrulda, xolo radgan masTan erTad ramdenime braldebuli eqstradiciis wesiT   gadaeca ucxo qveynebs, garkveuli drois ganmavlobaSi saqme ver iqneba ganxiluli   sasamarTloSi; kemaSis mier uzrunvelyofili garantiebis gaTvaliswinebiT, rom igi   gamocxaddeba sasamarTloSi, da miT umetes, rom prokurorsac ar gamouTqvams winaaRmdegoba,   mocemul   garemoebebSi   mizanSewonilia   kemaSis   droebiT   gaTavisufleba   sasamarTlo   zedamxedvelobis qveS da giraos saxiT 300 000 frankis gadaxdis pirobiT...”   momCivani gaTavisuflda 19 dekembers.   3. mesame dakaveba (1990 wlis 11 wlis 11 ivnisi – 10 agvisto)   33. momCivani gamoiZaxes alp-maritimis sasamarTloSi 1990 wlis 12, 13 da 14 ivniss. 11 ivniss   is gamocxadda, raTa daekavebinaT Sesabamisi brZanebis safuZvelze.   ganxilvis gadadebisa da Cekos saqmis gamoyofis Sesaxeb 1990 wlis 12 ivnisis gadawyvetilebiT   sasamarTlom brZana misi winaswar patimrobaSi moTavseba nicis cixeSi.   34. momCivanma amaod ganacxada ramdenime Suamdgomloba gaTavisuflebis Sesaxeb. bolos ki, 1990   wlis 4 ivliss, ez-an-provansis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatam gasca misi   gaTavisuflebis nebarTva sasamarTlo zedamxedvelobis qveS da giraos saxiT 800 000 frankis   gadaxdis pirobiT, romelTan dakavSirebiTac 26 ivliss sasamarTlo daTanxmda, rom girao   gadaxdiliyo droTa ganmavlobaSi rva 100 000 frankiani Senatanis saxiT.   35. kemaSma pirveli nawili 100 000 frankis odenobiT 1990 wlis 10 agvistos Seitana, xolo   meore nawili - 10 seqtembers. ramdenadac finansuri mdgomareobis gamo mas aRar SeeZlo   danarCeni nawilebis gadaxda, man 10 seqtembers ez-an-provansis saapelacio sasamarTloSi mTavar   prokurors acnoba, rom mzad iyo patimrobaSi aeyvanaT. man es gancxadeba isev daadastura   mTavari prokurorisadmi 10 oqtombers gagzavnil werilSi.   II. Sesabamisi kanonmdebloba   A. winaswari patimroba   37. sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis debulebebi winaswari patimrobis Sesaxeb:   muxli 144   “nakleb mZime danaSaulis SemTxvevaSi, Tu minimaluri sasjeli Seadgens minimum 1 wliT   Tavisuflebis aRkveTas an Tu, sxvagvari danaSaulebis SemTxvevaSi – 2 wliT Tavisuflebis   aRkveTas, da sasamarTlo zedamxedveloba ar aris sakmarisi 137-e muxliT gaTvaliswinebuli   miznebis misaRwevad, pirs SeiZleba Seefardos an gaugrZeldes winaswari patimroba:   1. rodesac braldebulis dapatimreba aris erTaderTi saSualeba mtkicebulebaTa an   nivTobrivi samxilis dacvis anda mowmeebze an dazaralebulebze zewolis an   braldebulsa da Tanamonawileebs Soris SeTqmulebis Tavidan acilebis mizniT;   2. rodesac dapatimreba aucilebelia danaSaulis CadeniT sajaro wesrigis darRvevis   Tavidan asacileblad, braldebulis dasacavad, danaSaulis an misi ganmeorebiT Cadenis   aRsakveTad an imis uzrunvelsayofad, rom braldebuli imyofeba sasamarTlo   xelisuflebis xelSi...”   (1989 wlis 6 ivlisis kanoni aseve pirdapir adgenda, rom 144-e muxliT dadgenili wesi   gamoiyeneba “mZime” kategoriis danaSaulebis mimarTac).   saqmis warmoeba komisiaSi   40. 1990 wlis 8 ivnisisa da 3 ivlisis moxsenebebSi (muxli 31) komisiam, cameti xmiT samis   winaaRmdeg, gamoTqva azri, rom darRveulia me-5 muxlis me-3 punqti da erTsulovnad, rom   darRveulia me-6 muxlis pirveli punqti.   samarTlebrivi mxare   I. me-5 muxlis me-3 punqtis savaraudo darRveva   43. kemaSi miuTiTebda me-5 muxlis me-3 punqtis darRvevaze, romlis Tanaxmad:   "..."   mTavrobam ganacxada, rom, mTlianobaSi aRebuli, dakavebis xangrZlivoba, romelzec zemoT iyo   laparaki, ar aRemateboda sasamarTlos precedentuli samarTliT dadgenil zRvars.   komisiis azriT, momCivanis patimroba, sul mcire 1984 wlis 29 ivnisidan (ix. punqti 12   zemoT) aRar efuZneboda gonivrul mizezebs.   A. vadebi, romlebic mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli   44. momCivani winaswar patimrobaSi oTx sxvadasxva periodSi imyofeboda: 1983 wlis 16   Tebervlidan 29 martamde (punqti 25 zemoT), 1984 wlis 22 martidan 1986 wlis 19   dekembramde (punqtebi 26-31 zemoT), 1990 wlis 11 ivnisidan 10 agvistomde (punqtebi 33-35   zemoT) da 1991 wlis 14 martidan 25 aprilamde (punqti 22 zemoT).   am SemTxvevaSi mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli mxolod pirveli da meore dakavebis vadebi,   romlebic jamSi gagrZelda ori weli, aTi Tve da 10 dRe: danarCeni dakavebebi moxda 1990   wlis 8 ivnisis Semdeg, anu im TariRis Semdeg, rodesac komisiam gamoaqveyna Tavisi moxseneba   me-5 muxlis me-3 punqtis savaraudo darRvevasTan dakavSirebiT da ris gamoc es dakavebebi   warmoadgens amJamad ganxilvis periodSi myofi sasarCelo gancxadebebis sagans.   B. iyo Tu ara gonivruli dakavebis ori aRniSnuli periodi   45. pirvel rigSi Sidasaxelmwifoebrivma sasamarTlo organoebma unda uzrunvelyon, rom   braldebulis winaswari dakavebis vada ar cdebodes gonivrulobis farglebs. am mizniT maT   unda gamoikvlion yvela is garemoeba, romelic amarTlebs an ar amarTlebs sazogadoebriv   interess, romelic, udanaSaulobis prezumfciis principis gaTvaliswinebis miuxedavad,   ganapirobebs pirovnebis Tavisuflebis pativiscemis wesidan gadaxvevas; Sidasaxelmwifoebrivma   sasamarTlo organoebma, maT mier gaTavisuflebis Suamdgomlobaze gadawyvetilebis gamotanisas,   gadawyvetilebaSi unda aRniSnon yvela es garemoeba. faqtobrivad imas, dairRva Tu ara me-5   muxlis me-3 punqti, sasamarTlo daadgens am gadawyvetilebebSi sasamarTloebis mier aRniSnuli   mizezebisa da momCivanis mier moyvanili namdvili faqtebis safuZvelze (ix. 1991 wlis 26   ivnisis gadawyvetileba saqmeze Letellier v. France, Series A no. 207, gv. 18, punqti 35).   Tu dapatimreba ganxorcielda gonivruli eWvis safuZvelze, rom pirma Caidina danaSauli, maSin   am eWvis mudmivad qona aucilebeli da gardauvali pirobaa patimrobis vadis   gaxangrZlivebisaTvis, magram garkveuli drois Semdeg mxolod es sakmarisi aRar aris; amitom   sasamarTlom unda gamoarkvios, Sidasaxelmwifoebrivi sasamarTloebis mier miTiTebuli sxva   safuZvlebi amarTlebda Tu ara Tavisuflebis aRkveTas. Tu es safuZvlebi iyo “marTebuli” da   “sakmarisi”, sasamarTlom aseve unda gamoarkvios, kompetenturma sasamarTlo organoebma   samarTalwarmoebis procesSi gamoiCines Tu ara “gansakuTrebuli gulisxmiereba” (iqve, gv. 18,   punqti 35).   1. pirveli periodi   46. patimrobis pirveli periodi 1983 wlis 16 Tebervals daiwyo da dasrulda 29 marts,   daaxloebiT eqvsi kviris Semdeg. kemaSi amtkicebda, rom es dakaveba gamarTlebuli ar iyo da,   sxva garemoebebTan erTad, uTiTebda misi gaTavisuflebis siswrafeze.   mTavrobis azriT, gamomZiebel mosamarTles esaWiroeboda garkveuli, ukanono SeTqmulebis an   zewolisgan Tavisufali vada, raTa Caetarebina winaswari gamoZieba da procesis mxareebi   erTmaneTisTvis daepirispirebina samarTalwarmoebis gadamwyvet etapze. garda amisa,   mosamarTlem momCivani gaaTavisufla sasamarTlo zedamxedvelobis qveS da saTanado odenobis   giraos gadaxdis Semdeg, rac dadginda danaSaulebis simZimisa da braldebulis gaqcevis   SesaZleblobis gaTvaliswinebiT.   komisiam mxolod is aRniSna, rom momCivanma aRniSnuli pirobebi daakmayofila.   47. sasamarTlos azriT, danaSaulebis, romelSic momCivans brali edeboda, simZimisa da   gamoZiebis interesebis gaTvaliswinebiT, aRniSnuli patimroba SeiZleba miCneul iyos   gamarTlebulad.   2. meore periodi   48. patimrobis meore periodi, romelzec sasamarTlo imsjelebs, gagrZelda 1984 wlis 22   martidan 1986 wlis 19 dekembramde, daaxloebiT ori weli da cxra Tve.   gaTavisuflebis Sesaxeb kemaSis Suamdgomlobebze uaris Tqmisas Sida sasamarTloebma oTxi   ZiriTadi argumenti moiyvanes: danaSaulTa simZime da am danaSaulebisTvis gaTvaliswinebuli   sasjelebis zoma; sazogadoebrivi wesrigis moTxovnebi; mowmeebze da Tanabraldebulze   zemoqmedebis Tavidan acileba; da momCivanis gaqcevis Tavidan acileba.   (a) danaSaulTa simZime da am danaSaulebisTvis gaTvaliswinebuli sasjelebis zoma   49. mTavrobam xazi gausva im danaSaulTa simZimes, romelTa CadenaSic kemaSs brali edeboda da   am danaSaulebisTvis gaTvaliswinebul sasjelis zomas: igi gaasamarTles safrangeTSi yalbi   banknotebis Semotanisa da gamoyenebis da maT ukanono mimoqcevaSi gaSvebis braldebebiT. am   danaSaulebisTvis SeiZleba daniSnuliyo samudamo patimroba.   momCivanis mtkicebiT, meore mxriv, am ori faqtoris mxedvelobaSi miReba ewinaaRmdegeba   udanaSaulobis prezumfcias.   50. Sesabamisi piris braleulobis Sesaxeb mudmivi da myari eWvis qona udavod warmoadgens   mxedvelobaSi misaReb faqtors, magram sasamarTlos, iseve rogorc komisias, miaCnia, rom   TavisTavad mxolod es faqtori ar amarTlebs xangrZlivi periodiT piris winaswar   patimrobaSi yofnas (ix. punqti 45 zemoT).   (b) sazogadoebrivi wesrigis moTxovnebi   51. garda ez-an-provansis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatis 1984 wlis 24 ivlisis   gadawyvetilebisa (punqti 28 zemoT) da alp-maritimis sasamarTlos 1986 wlis 9 oqtombrisa   da 6 noembris gadawyvetilebebisa (punqti 30 zemoT), saqmis ganmxilveli sasamarTloebi, Tumc   sxvadasxva formiT, daJinebiT aRniSnavdnen sazogadoebrivi wesrigis dacvis aucileblobas im   danaSaulebiT gamowveuli xelyofisgan, romlebSic kemaSs brali edeboda.   mTavrobam am arguments mxari dauWira, rasac momCivani ar daeTanxma.   komisiis azriT, am xelyofis safrTxe, romelSic igulisxmeba sazogadoebrivi azris aRSfoTeba   eWvmitanilis gaTavisuflebis Sedegad, ar SeiZleba TavisTavad gamomdinareobdes mxolod   danaSaulis simZimidan an pirisTvis wayenebuli bralidan.   52. sasamarTlo iziarebs mosazrebas, rom gansakuTrebuli simZimisa da maTdami sazogadoebis   damokidebulebis gamo zogierTma danaSaulma SeiZleba gamoiwvios sazogadoebis aRSfoTeba, rac   gaamarTlebs winaswari patimrobis Sefardebas garkveuli droiT mainc. amitom gamonaklis   SemTxvevebSi es faqtori SeiZleba mxedvelobaSi iqnes miRebuli konvenciis miznebisTvis,   ramdenadac Sida kanonmdebloba – safrangeTis sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 144-e   muxlis msgavsad – aRiarebs danaSauliT gamowveuli sazogadoebrivi wesrigis xelyofis cnebas.   magram es safuZveli marTebulad da sakmarisad CaiTvleba mxolod im SemTxvevaSi, Tu is   efuZneba faqtebs, romlebic aCvenebs, rom braldebulis gaTavisuflebiT SeiZleba dairRves   sazogadoebrivi wesrigi. amasTan, patimroba gamarTlebulad CaiTvleba mxolod manam, sanam   sazogadoebriv wesrigs safrTxe marTlac emuqreba; is ar SeiZleba gagrZeldes im varaudis   gamo, rom pirs momavalSi Tavisuflebis aRkveTas Seufardeben (ix. zemoxsenebuli   gadawyvetileba Letellier v. France saqmeze, Series A, #. 207, gv. 21, punqti 51).   am SemTxvevaSi es pirobebi ar iyo dakmayofilebuli. msjavrdebis palatebi Tavisuflebis   aRkveTis aucileblobis daskvnamde mividnen mxolod abstraqtuli msjelobis safuZvelze da   gaiTvaliswines mxolod danaSaulis simZime (ix., mutatis mutandis, igive gadawyvetileba, gv. 21,   punqti 51). sxva sasamarTlo organoebma miuTiTes “ndobaze, romelic fizikur pirebs,   biznesmenebs, bankirebsa da sxvebs unda hqondeT fulis mimarT” (ix. punqtebi 29-30 zemoT),   riTac TavianTi argumentacia SezRudes mxolod savaraudod Cadenili danaSaulebis SedegebiT.   (c) mowmeebze da Tanabraldebulze zemoqmedebis safrTxe   53. mTavrobis Tanaxmad, Cekos mier gamJRavnebuli axali faqtebi amarTlebda momCivanis   dakavebas: es faqtebi iZleoda im varaudis safuZvels, rom momCivani mowmeebsa da   Tanabraldebulze zewolas moaxdenda. momCivani gaTavisuflda, rogorc ki es safrTxe   dasrulda anu rodesac damTavrda “nakleb mZime” danaSaulis gamoZieba.   momCivanma ganacxada, rom igi sami wlis ganmavlobaSi dapatimrebuli iyo TanabraldebulebTan –   klaushoferTan da CekosTan erTad erTsa da imave cixeSi.   komisiis azriT, SeTqmulebis da mtkicebulebaTa ganadgurebis safrTxe realuri iyo gamoZiebis   dasawyisSi, magram mas Semdeg, rac mowmeebi mravalgzis daikiTxnen, es safrTxe gadamwyveti   mniSvnelobis aRar iyo.   54. sasamarTlo aRniSnavs, rom 1984 wlis 22 martis dakavebis orderi gaica ZiriTadi   danaSaulis Taobaze mimdinare warmoebasTan dakavSirebiT; orderi ar gacemula mowmis   mosyidvis Taobaze mimdinare samarTalwarmoebis gamo. aqedan gamomdinareobs, rom 1984 wlis 29   ivnisis Semdeg (punqti 12 zemoT) – e.i. rodesac gamomZiebelma mosamarTlem daasrula ZiriTad   danaSaulTan dakavSirebuli gamoZieba – aRniSnuli safrTxe warsuls Cabarda da aRar   gamodgeboda patimrobis gasamarTleblad.   (d) momCivanis mimalvis safrTxe   55.   mTavrobis azriT, arsebobda safrTxe, rom momCivani miimaleboda. sasamarTlo   zedamxedvelobis qveS gaTavisuflebis Semdeg kemaSma ar Seasrula masze dakisrebuli garkveuli   valdebulebebi, kerZod, is orjer, 1984 wlis 13 da 20 marts, dausabuTeblad ar gamocxadda   gamomZiebel mosamarTlesTan.   momCivanma aRniSna, rom 13 martisTvis daniSnuli sxdoma 20 martisTvis (ix. punqti 11 zemoT);   misi TqmiT, mas gaufuWda manqana, ris gamoc ver SeZlo sasamarTloSi gamocxadeba aRniSnul   dRes. amasTan aRniSna, rom ramdenime saaTis Semdeg misi advokati misi TandaswrebiT telefoniT   daukavSirda gamomZiebel mosamarTles, romelmac upasuxa, rom momCivanis dabarebas mogvianebiT,   sxva dros apirebda.   komisiis azriT, ar SeiZleba avtomaturad CaiTvalos, rom arsebobda damnaSavis gaqcevis   safrTxe, xolo sasamarTloebis mier gamotanil gadawyvetilebebSi am TvalsazrisiT sakmarisi   argumentacia ar aris moyvanili, radgan iq miTiTebuli ar aris mcire garemoebac ki, romelic   am safrTxis arsebobas daadasturebda.   56. sasamarTlo SeniSnavs, rom momCivanis sam SuamdgomlobaSi gaTavisuflebis Sesaxeb (ix.   punqti 27 zemoT) man ganmarta, Tu ratom ver SeZlo 20 marts gamocxadeba. Tumca, ez-an-   provansis saapelacio sasamarTlos msjavrdebis palatam Tavis 1984 wlis 10 maisis   gadawyvetilebaSi aRniSna:   "... SemowmebiT dadginda, Tu ra pirobebSi gaatara kemaSma 1984 wlis 19, 20 da 21 marti,   kerZod fernandesis Cveneba, romelic kemaSis gverdiT iyo am sami dRis ganmavlobaSi, araTu   adasturebs, aramed ewinaaRmdegeba mis gancxadebas, TiTqos igi miemgzavreboda miramasSi da   gzaze gauTvaliswinebeli teqnikuri problema warmoeSva” (ix. punqti 28 zemoT).   warmodgenili dokumentebidan Cans, rom kemaSi marTlac qalaq nicaSi iyo im dRes, rodesac   gamomZiebel mosamarTlesTan unda gamocxadebuliyo da mis manqanas am dros teqnikuri   problemebi ar hqonia (ix. punqti 11 zemoT). aqedan gamomdinare, aRniSnul sasamarTloebs   hqondaT safuZveli evaraudaT, rom momCivans SesaZloa Tavi aeridebina sasamarTlosTvis. magram   sasamarTloebs mimalvis safrTxe aRar uxsenebiaT 1986 wlis 18 aprilis Semdeg; amitom, am   TariRis Semdeg mainc, patimroba mimalvis safrTxis motiviT gamarTlebuli ar iyo.     (e) daskvna   57. am mosazrebaTa gamo sasamarTlo askvnis, rom dairRva me-5 muxlis me-3 punqti, ramdenadac   patimroba 1986 wlis 19 dekembramde gagrZelda.   II. me-6 muxlis pirveli punqtis savaraudo darRveva   58. saCivarSi aRniSnuli iyo, rom momCivanis mimarT mimdinare sisxlis samarTalwarmoebis   periodi aRemateboda gonivrul vadas me-6 muxlis pirveli punqtis gagebiT, romlis Tanaxmad:   "..."   mTavrobam, romelsac komisiac daeTanxma, es mosazreba ar gaiziara.   A. mxedvelobaSi misaRebi periodi   59. periodi, romelic mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli, daiwyo 1983 wlis 16 Tebervals,   rodesac kemaSs brali wauyenes; es periodi jer ar damTavrebula, radgan sakasacio   sasamarTlos jer kidev ar gamoutania gadawyvetileba kemaSis saCivarze, romliTac man   gaasaCivra saolqo sasamarTlos 1991 wlis 25 aprilis gadawyvetileba (ix. punqtebi 10 da 22   zemoT). amitom, es periodi ukve rvanaxevari weli grZeldeba.   B. samarTalwarmoebis xangrZlivobis gonivruloba   60.   samarTalwarmoebis xangrZlivobis gonivruloba unda Sefasdes saqmis konkretuli   garemoebebis safuZvelze, sasamarTlos precedentuli samarTliT dadgenili kriteriumebis   gaTvaliswinebiT, rogorebicaa, kerZod, saqmis sirTule, momCivanis moqmedeba da kompetenturi   organoebis moqmedeba (ix. mraval gadawyvetilebaTa Soris, 1991 wlis 19 Tebervlis   gadawyvetileba saqmeze Manzoni v. Italy, Series A #. 195-B, gv.29, punqti 17).   samarTalwarmoebis TiToeuli etapi unda Sefasdes am kriteriumebis safuZvelze.   1. gamoZieba (1983 wlis 16 Tebervali 1984 wlis 29 ivnisi)   61.   gamomZiebelma mosamarTlem gamoZieba daasrula da saqmis masalebi gadaugzavna   prokuraturas 1984 wlis 29 ivniss, anu kemaSisTvis bralis wayenebidan Teqvsmeti Tvisa da   ori kviris Semdeg. drois es periodi am SemTxvevaSi gadaWarbebulad ar unda CaiTvalos.   nebismier SemTxvevaSi, momCivans mosamarTlis mimarT ar gamouTqvams pretenzia, rom man ar   gamoiCina jerovani yuradReba.   2. sasamarTlo warmoeba (1984 wlis 29 ivnisis Semdeg)   (a) saqmis sirTule     62. komisiaSi warmoebisas mTavrobam miuTiTa saqmis sirTuleze; mTavrobam aRniSna saqmeSi   monawile braldebulTa da TanamonawileTa raodenoba, danaSaulTa konkretuli iuridiuli   kvalificirebis sirTule da axali gamoZiebis dawyeba mowmeTa mosyidvasa da mowmeTa mosyidvis   mcdelobasTan dakavSirebiT. mTavrobas am sakiTxze sasamarTloSi saqmis gadacemis Semdeg   aRaraferi uTqvams.   (b) momCivanis moqmedeba   63.   mTavrobas arc is kritika gaumeorebia, romelsac igi kemaSs uyenebda sakasacio   sasamarTloSi uamravi Suamdgomlobis wardgenis gamo; komisiam es protesti dausabuTeblad   miiCnia. meore mxriv, mTavroba acxadebda, rom momCivanma orjer gaaWianura samarTalwarmoeba:   wlis 12 ivniss, rodesac man mxari dauWira saqmis mosmenis gadadebas da winaaRmdegoba   gauwia misi saqmis gamoyofas klaushoferis saqmisgan; da 1990 wlis 12 dekembers, rodesac ar   gamocxadda, raTa igi sasamarTlomde erTi dRiT adre daekavebinaT.   64. sasamarTlos azriT, saqmis gaWianureba sasamarTlo organoebis brali ar aris, es Sedegad   mohyva sxdomis gadadebis gadawyvetilebas 1990 wlis 12 ivniss, romelic miRebul iqna   klaushoferis SuamdgomlobiT da kemaSis TanxmobiT da ris Sedegadac Cekos saqme calke iqna   gamoyofili (ix. punqti 20 zemoT). momCivanma Tavad gamoiwvia gaWianureba imiT, rom 1990   wlis 12 dekembers ar gamocxadda cixeSi miuxedavad imisa, rom, samedicino daskvnis Tanaxmad,   janmrTelobis mdgomareoba saolqo sasamarTloSi mis yofnas xels ar uSlida (ix. punqti 21   zemoT).   (c) sasamarTlo organoebis moqmedeba   65. mTavrobis mixedviT, sasamarTlo xelisuflebis organoebi ar arian damnaSave mocemul   saqmeze warmoebis gaWianurebaSi. warmoebis xangrZlivoba ganpirobebuli iyo ori garemoebiT:   kemaSis mimarT arsebuli warmoeba mowmis mosyidvasTan dakavSirebiT da misi Tanabraldebulis   droebiT gadacema Sveicariis xelisuflebisTvis.   i. warmoeba mowmis mosyidvasTan dakavSirebiT   66. am warmoebis gamo saolqo sasamarTlos Tavmjdomarem 1986 wlis 11 marts ZiriTad   danaSaulTan dakavSirebuli saqmis ganxilva Semdegi sxdomisTvis gadado.   67. sasamarTlos miaCnia, rom mowmis mosyidvasTan dakavSirebulma warmoebam, romelic Zalian   didxans gagrZelda (1984 wlis 18 ivnisidan 1987 wlis 20 oqtombramde), garkveuli gavlena   moaxdina ZiriTad danaSaulTan dakavSirebiT mimdinare warmoebaze, Tumca, mTavrobis mtkicebis   sapirispirod, es ar amarTlebs ZiriTad danaSaulTan dakavSirebuli samarTalwarmoebis   xangrZlivobas.   ii. TanabraldebulTa gadacema Sveicariisadmi     68. mTavrobam aRiara, rom ZiriTadi samarTalwarmoeba sasamarTlo ganxilvisTvis mzad iyo 1987   wlis 20 oqtombers. magram man aseve aRniSna, rom ori Tanabraldebuli piri – klaushoferi   da Ceko – droebiT gadaeca Sveicariis sasamarTlo organoebs 1986 wlis 19 noembers   siciliaSi Sveicarieli moqalaqis mkvlelobis saqmeze gamoZiebis xelSewyobisTvis.   aRniSnuli RonisZieba, romelic ganxorcielda ucxoelTa eqstradiciis Sesaxeb 1927 wlis 10   martis kanonis me-8 muxlis Sesabamisad, rogorc Cans, eyrdnoboda ramdenime safuZvels, kerZod:   ZiriTad danaSaulTan dakavSirebiT sasamarTlo ganxilvis Catareba uaxloes vadaSi ar iyo   dagegmili; Sveicariis xelisuflebam valdebuleba aiRo aRniSnuli pirebi safrangeTis   xelisuflebisTvis daebrunebina mokle vadaSi; gaTvaliswinebul iqna SveicariaSi gamoZiebaSi   myofi danaSaulebis simZime da samarTalwarmoebis swrafad Catarebis aucilebloba maSin,   rodesac safrangeTSi ZiriTadi danaSaulis gamoZieba Sewyda da amgvarad mtkicebulebaTa   ganadgurebis safrTxe aRar arsebobda. Ceko nicis cixeSi dabrunda 1988 wlis 25 ianvars mas   Semdeg, rac SveicariaSi 1987 wlis 24 dekembers gamotanil iqna gadawyvetileba, rom mis   mimarT arsebuli eWvebi ar dadasturda; klaushoferi ar dabrunebula nicaSi 1990 wlis 26   Tebervlamde, anu dabrunda mas Semdeg, rac mas SveicariaSi oci wliT Tavisuflebis aRkveTa   miusajes.   udavoa, rom Teoriulad am pirebis adgilze aryofna ver daabrkolebda kemaSis ufro adre   gasamarTlebas. kerZod, Tu safrangeTis xelisufleba ver SeZlebda klaushoferis dabrunebas,   safrangeTis sasamarTlo organoebs SeeZloT misi saqmis gamoyofa kemaSisa da Cekos saqmisgan.   magram safrangeTis sasamarTloebi ase ar moiqcnen, radgan klaushoferis Cveneba sisxlis   samarTlis saqmeSi erT-erT mniSvnelovan elements warmoadgenda da Sesabamis pirebs metad mZime   sasjeli emuqrebodaT.   wlis 23 ivniss, safrangeTis xelisuflebis moTxovnis pasuxad, Sveicariis xelisuflebam   gamoTqva survili ufro mogvianebiT daebrunebina klaushoferi misi gasamarTlebisas   warmoSobili garemoebebidan gamomdinare. 1989 wlis 23 maiss ez-an-provansis saapelacio   sasamarTlos mTavarma prokurorma iusticiis ministrs acnoba, rom braldebulis yofna   safrangeTSi aucilebeli iyo, magram “Sveicariis xelisuflebasTan TanamSromlobisa da   urTierTdaxmarebis interesebidan gamomdinare ... winaaRmdegi ar [iyo] klaushoferi mogvianebiT   [daebrunebinaT], oRond araugvianes [1990 wlis] pirveli ianvrisa”. klaushoferi safrangeTSi   daabrunes 1990 wlis 26 Tebervals da, rogorc mTavrobam ganacxada, misi saqmis ganxilva   Sedga alp-maritimis sasamarTlos momdevno sxdomaze, 1990 wlis 12 ivniss.   69. amis sapirispirod momCivani acxadebda, rom Tanabraldebuli piri SveicariisTvis ar unda   gadaecaT samarTalwarmoebis dasrulebamde da sasamarTlo sxdomis Catareba SesaZlebeli iyo   wlis 19 dekembramde. momCivani aseve amtkicebda, rom SeiZleboda misi saqmis gamoyofa   klaushoferis saqmisgan.   70. komisiis msgavsad, arc sasamarTlos miaCnia damajereblad argumenti, rom saqmeebis   gamoyofis SesaZleblobis ganWvreta winaswar ar SeiZleboda; agreTve unda aRiniSnos, rom alp-   maritimis sasamarTlom amgvari RonisZieba (saqmis gamoyofa) 1990 wlis 12 ivniss gamoiyena   Cekos mimarT (ix. punqti 20 zemoT). saqmis masalebi cxadyofs, rom ar arsebobda raime     gadaulaxavi dabrkoleba, rac xels SeuSlida 1988 wlis pirvel naxevarSi im saqmis   sasamarTlo ganxilvis Catarebas, romelic 1983 wlis 16 Tebervals daiwyo.   (d) daskvna   71. zemoxsenebul garemoebaTa gaTvaliswinebiT, sasamarTlos miaCnia, rom me-6 muxlis pirveli   punqtiT dadgenili “gonivruli vada” am SemTxvevaSi gadacilebuli iyo.   aRniSnul garemoebaTa safuZvelze sasamarTlo erTsulovnad acxadebs, rom:   1. darRveulia me-5 muxlis me-3 punqti da me-6 muxlis pirveli punqti;   2. gadawyvetileba 50-e muxlis gamoyenebis Taobaze jerjerobiT mzad ar aris.   14

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 15.07.2026. · Źródło