13178/03

WyrokETPCz2006-10-12ECLI:CE:ECHR:2006:1012JUD001317803

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy zatrzymanie i deportacja pięcioletniej dziewczynki, Tabity, bez odpowiedniej opieki i w warunkach nieprzystosowanych dla dziecka, a także brak należytej staranności w informowaniu jej matki, naruszyły prawa skarżących wynikające z art. 3, 5, 8 i 13 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że zatrzymanie pięcioletniej Tabity w ośrodku dla dorosłych cudzoziemców, bez odpowiedniej opieki i wsparcia, stanowiło nieludzkie traktowanie (art. 3), biorąc pod uwagę jej wiek, bezbronność i brak towarzystwa rodziny. Deportacja Tabity do Demokratycznej Republiki Konga, bez zapewnienia jej należytej opieki po przybyciu i bez uwzględnienia jej najlepszego interesu, również została uznana za nieludzkie traktowanie (art. 3). Trybunał stwierdził, że władze belgijskie nie dołożyły należytej staranności w celu połączenia Tabity z matką, a ich działania, w tym deportacja, stanowiły nieproporcjonalną ingerencję w prawo do poszanowania życia rodzinnego (art. 8) obu skarżących. Zatrzymanie Tabity w warunkach nieprzystosowanych do jej wieku i statusu nieletniej bez opieki, a także brak skutecznego środka odwoławczego od decyzji o zatrzymaniu i deportacji, naruszyły jej prawo do wolności i bezpieczeństwa (art. 5) oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 5 ust. 4).

Stan faktyczny

Skarżącymi są Mubilanzila Mayeka i jej córka Tabita Kaiiiki Mitunga, obywatelki Konga. Matka uzyskała status uchodźcy w Kanadzie. W sierpniu 2002 roku, pięcioletnia Tabita, podróżująca z wujkiem z Demokratycznej Republiki Konga do Kanady, została zatrzymana na lotnisku w Brukseli z powodu braku dokumentów wjazdowych do Belgii. Tabita była przetrzymywana w ośrodku tranzytowym dla dorosłych przez około dwa miesiące, bez odpowiedniej opieki, pomimo decyzji sądu krajowego o jej natychmiastowym zwolnieniu. W październiku 2002 roku, Tabita została deportowana do Demokratycznej Republiki Konga, gdzie nikt z rodziny jej nie odebrał, a jej matka dowiedziała się o deportacji dopiero po fakcie. Po interwencji premierów Belgii i Kanady, Tabita ostatecznie dołączyła do matki w Kanadzie pod koniec października 2002 roku.

Rozstrzygnięcie

Trybunał stwierdza naruszenie art. 3 Konwencji w odniesieniu do Tabity w związku z warunkami jej zatrzymania. Trybunał stwierdza naruszenie art. 3 Konwencji w odniesieniu do matki Tabity w związku z zatrzymaniem córki. Trybunał stwierdza naruszenie art. 3 Konwencji w odniesieniu do Tabity w związku z jej deportacją. Trybunał stwierdza naruszenie art. 3 Konwencji w odniesieniu do matki Tabity w związku z deportacją córki. Trybunał stwierdza naruszenie art. 8 Konwencji w odniesieniu do obu skarżących w związku z zatrzymaniem Tabity. Trybunał stwierdza naruszenie art. 8 Konwencji w odniesieniu do obu skarżących w związku z deportacją Tabity. Trybunał stwierdza naruszenie art. 5 Konwencji w odniesieniu do Tabity w związku z jej zatrzymaniem. Trybunał stwierdza naruszenie art. 5 ust. 4 Konwencji w odniesieniu do Tabity w związku z jej deportacją. Trybunał uznaje, że nie ma potrzeby rozpatrywania skargi na podstawie art. 13 Konwencji.

Pełny tekst orzeczenia

Mubilanzila Mayeka v Kaiiiki Mitunga Bel�ikaya qari riz N2 13178/03 Qrarin tarixi: 1240-2006 riz�ilr - xanim P�leri Mubilanzila Mayeka v onun qizi Tabita Kniki Mitunqa m�vafiq olaraq 1970 v 1997-ci ild anadan olmu, Konqo vtnd alandir. Onlai- hal-hazirda Monrealda (Kanada) yaayu'lar. riz Tabitanm iki aya yaxm m�ddtd hbsd saxlanilmasi v sonrad an mn �lksin �ixarilmasi il balidir. Xanim Mubilanila Mayeka 2000-ci ilin sentyabrinda Kanadaya glnii v burada 2001-ci ilin iyulund a qa�qm statusunu, 2003-c� ilin martmd a is qeyri-m�yyn m�d d td qalmaa icaz almidir. Siinacaq verild ikd n sonra o, Nid erland d a yaayan Niderland vtnd ai olan qardamdan o zaman be yali Tabitam Konqo Demokratik Respublikasindan g�t�r�lmsini v Kanad aya gtiriln qdr ona qayi g�strilmsini xahi etmidir. 2002-ci il avqustun 18-d Br�ssel hava limanina gld ikd n drhal sonra, Bel�ikaya d axil olmaq ��n zruri snd lr malik olmadima g�r Tabita 127 n�mrli Tranzit Mrkzind saxlamlmidir. Onu Bel�ikaya gtirmi dayisi Niderlanda qayitmidir. Hmin g�n Bel�ikanm d �vlt orqanlari Tabita ��n vkili tyin etmilr. 2002-ci il avqustun 27-d Tabitanm ad ind an verilmi, simacaq bard riz Bel�ikanm Xaricilrin lri �zr darsi trfindn baxilmami saxlanilmidir. 2002-ci il sentyabrin 25-d bu qrar Qa�qmlarm v vtnd alii olmayan xslrin ilri �zr Ba komissar trfindn tsd iq edilmidir. 2002-ci il sentyabrm 26-da Tabitanm vkih Xaricilrin Ilri �zr darsind n Tabitanm qyyumlua verilmsini xahi etmi, lakin he� bir cavab almamidir. 2002-ci il oktyabrm 16-da Br�ssel Birinci nstansiya Mhkmsinin mvrt�i palatasi (cliambr e de conseil) Tabitamn saxlamlmasi Uaq h�quqlari haqqma Nyu-York Konvensiyasma zidd olmasi v buna g�r onun d rhal azad ed ilmsi bard qrar qbul etmidir. Hmin giin Qa�qmlar �zr Ba komissarin darsi Xaricilrin ilri �zr dary m�racit ed rk Tabitanm Kanad a vizasi ��n m�racitin baxilana qd r Bel�ikad a qalmasi ��iin icaz verilmsini xahi etmi v onun anasinm Kanad ad a artiq qa�qin statusu aldimi izah etmidir. N�vbti giin, yni 2002-ci il oktyabrm 17-d Tabita Konqo Demokratik Respublikasma �ixarilmidir. 127 n�mrli Tranzit Mrkzinin mkd ai onu m�ahid ed rk hava limanmd aki polis orqanlarina thvil vermidir. Tyyard ona hava yollan kompaniyasmm x�susn tyin edilmi st�ardessa qayi g�strmidir. O, hm�inin d eportasiya olunmu d igr �� Konqolu yali xs il birg u�mudur. Konqo Demokratik Respublikasma gldikd onun ail �zvlrind n he� kim onu qarilamamidir. Hmin g�n, xanim Mubilanzila Mayeka 127 n�mrli Tranzit Mrkzi il telefonla laq saxlayaraq qizi il danimai xahi etmi, lakin onun deportasiya olunduu bard mlumadandirilmidir. 2002-ci il oktyabrm sonunda Bel�ika v Kanad amn ba nazirlrinin m�d axilsind n sonra Tabita Kanad aya anasimn yanina glmidir. riz 2003-c� il aprelin 16d- a d axil olmu v Strasburqdaki nsan H�quqlan Binasmda a�iq mhkm prosesindn sonra 2006-ci il yanvarm 26-d a ona baxilmasi miimk�n elan edilmidir. ikayt: riz�ilr iddia etmirl ki, Tabitamn hhsd saxlamlmasi v depor tasiyasi nticsind Konvensiyanin 3, 8 v 13-c� maddlr i pozulmudur. Qrar: Tabitanm saxlanilmasi Tabitanm h�quqlan il laqd ar olaraq Mhkm qeyd etmidir ki, be yamda olmu Tabita yahlaiia eyni raitd saxlanilmidir. O, htta valid eynlrsiz olduuna baxmayaraq ilk n�vbd yalilar ��n nzrd tutulmu mrkzd txminn iki ay m�ddtind saxlamlmi v ona baxmaq ��iin he� kim tyin olunmamidir. Onun x�susil tyin olunmu ixtisaslami xs trfindn zruri mslht v thsil almami tmin etmk ��n he� bir td bir g�riilmmidir. shnd, Bel�ika H�kumti etiraf etmidir ki, saxlama yeri onun ehtiyaclanna uyunladinlmami v orada m�nasib struktura m�vcud olmamidir. Mhkm hesab etmidir ki, qizm �ox az yai nzr almaraq onun xaricd qanunsuz xarici olmasina, onun aynldii ail �zvlri trfind n m�ayit olunmamasma v onun k�mksiz buraxilmasma g�r Tabita x�susil zif vziyytd olmudur. Bel�ikanm d �vlt orqanlannin uain qayisma qalmaq �hdhyini v onlarin malik olduu �oxsayh imkanlan nzr alaraq onlann g�rd �y� td birlr he� d m�nasib olmamidir. Saxlama raiti Tabitaya hmiyytli d rcd zab vermidir. Onu saxlami d �vlt orqanlarma bel raitd saxlamanin ona ciddi psixoloji tsir g�strcyind n mlum olmamasi m�mkiin deyildi. Mhkmnin fikrinc, onun saxlanilmasi insanlim olmadiini n�mayi etdirrk qeyri-insani rftan tkil etmidir. Bununla da, Mhkm Tabitanin saxlama r aiti il laqdar olar aq onun 3'C� maddy sasn h�quqrla inin pozulduu bar d qrar qbul etmidr. Onun anasimn h�quqlan il laqd ar olaraq, Mhkmnin qarismda olan s�budar n�mayi etdirmilr ki, Bel�ika d �vlt orqanlarmin xanim Mubilanzila Mayeka m�nasibtind g�rd �y� yegan td bir onun qizinm saxlanildii bard mlumatlandinlmasmdan v onu tapa bilcyi telefon n�mrsinin verilmsindn ibart olmudur. Mhkm �bh etmmidir ki, xanim Mubilanzila Mayeka ana kimi, qizmm saxlamlmasma g�r drin zab v tvi hissini ke�irmidir. Bel r aitd Mhkm qr ra a ghnidir ki, qizinin saxlan�masina gr� onun 3-c� maddy sasn h�quqlra i pozuhnudur. Tabitanin deportasiyasi Tabitanm h�quqlan il laqd ar olaraq Mhkm hesab etmidir ki, Bel�ikanm d �vlt orqanlan Tabitaya lazimi qayd ad a qayi g�strilmsini tmin etmy �ahmami v onun mn �lksin qayitd iqd an sonra qariladii real vziyyti nzr almamilar. Onun �ixanlmasi raitini nzr alaraq, bu, onu m�stsna d rcd tvi salmali id i v �ox gnc, m�ayit olunmayan azyali uaa m�nasibtd qeyri-insani rftara brabr olan d rcd insanliin olmadimi n�mayi etdirmidir. Mhkm hm�inin m�yyn etmidir ki, Tabitam deportasiya etmkl Bel�ika zruri v preventiv td birlrin g�r�lmsi �zr m�sbt �hdliklrini pozmudur. Buna g�r Mhkm qr ar a ghnidir ki, Tabitanin deportasiyasi il laqdar olar aq onun 3-c� maddy sasn onun h�quqlaripozuhnudur. Onun anasimn h�quqlan il laqd ar olaraq Mhkm hesab etmidir ki, Bel�ika d �vlt orqanlan �zlrin xanim Mubilanzila Mayekani onun qizinin d eportasiyasi haqqmd a mlumadandimiaqda ziyyt vermmi v qizinm d eportasiyasi yalmz Tabita d eportasiya olund uqd an sonra telefonla laq saxlamaq �alidiqda ona mlum olmudur. Bel davramla onun hisslrin qari g�striln laqeyd lik v digr materiallar Mhkm trfindn airliq hd d inin amasmm m�yyn ed ilmsin gtirib �ixarmidir. Buna gr� Mhkm qr ra a glmidir ki, qizmin deportasiyasi il laqdar olar aq xanim Mubilanzila Mayekamn 3-c� maddy sasn onun h�quqlar i pozubnudur. Madd � Tabitanm saxlamlmasi Tabitanin saxlanilmasmm nd clrind n birini onun dayismdan aynlmasi olmudur ki, biinun nticsind o, m�ayit olunmayan azyali xariciy �evrilmi v o d �vrd bel xslr m�nasibtd h�quqi boluq m�vcud idi. Saxlama onun anasi il birlmsini xeyli txir salmidir. Mhkm hm�inin qeyd etmidir ki, qizm anasi il biiimsin k�mk etmyin vzin d�vlt orqanlannm hrk�ri buna mane�ilik t�rtmilr. vvlcdn xanim Mubilanzila Mayekanm Kanad ad a olmasmd an mlumat almi Bel�ikanm d �vlt orqanlan onun vziyyd nin aydmladirilmasi v ananin qizi il tezHkl birlmsi mqsd il Kanadanm d �vlt orqanlarma trafli soru g�nd rmli idi. Tabitamn Bel�ikanin d �vlt orqanlarmm nzartind n yaymmaa �alimasi thl�ksinin olmamasma g�r, onun yalilar ��n qapali mrkzd saxlanilmasi mnasiz olmu v Uaq h�quqlan haqqmda Konvensiyanm 3-c� mad d si il tmin olunan uain y�ksk maraqlarma d aha �ox xid mt ed n d igr td birlr g�r�l bilrd i. Tabitanm m�ayit olunmayan azyali xarici olduuna g�r, Bel�ikanin ailnin birlmsin k�mk etmk �hdliyi var idi. Bel r aitd Mhkm qr ar a glmidir ki, hr iki riz�inin 8-ci maddy sasn hilquqlar i pozulmudur. Tabitamn deportasivasi Bel�ikanm d �vlt orqanlan Tabitam d eportasiya etmkl ninki onun anasi il birlmsin k�mk etmmi, hm�inin Kinasaya gld ikd ona qayi g�strilmsini tmin etmmilr. Bununla d a, Bel�ika �z m�sbt �hd liklrin ml etmmi v riz�inin ail hyatina h�rmt h�ququna qeyri-m�tnasib surtd m�daxil etmidir. Buna g�r Mhkm qr ra a gbnidir ki, hr iki riz�inin 8-ci maddy sasn h�quqlar i pozubnudur. Madd 5 Tabitanin saxlanilmasi Tabita qanunu pozmu xaricilr ii��n qapali mrkzd yahlaiia brabr raitd saxlanilmidir. Bu rait onun miiayit olunmayan azyali xarici statusuna g�r m�stsna ziflik vziyytm uyunlamamidir. Bel hald a Mhkm hesab etmidir ki, o d�vrd q�vvd olan Bel�ikanm qanunvericiliyi v onun ttbiqi qizm azad liq h�ququnu kifayt d rcd m�d afi etmmidir. Buna g�r , Mhkm qr ar a glmidir ki, Tabitanin 5-ci maddy sasn h�quqlari pozubnudur. Tabitamn deportasiyasi Mhkm qeyd etmidir ki, Bel�ikanm d �vlt orqanlan Tabitanm d eportasiyanm tarixini onun hbsdn azad edilmsi ��n mvrt�i palatasina (chambr e de conseil) m�racit etdiyi g�ndn bir g�n sonra, yni htta mvrt�i palatasinm (chambr e de conseil) bu m�racit baxd iqd an vvl m�yyn etmilr. Onlar he� bir mrhld bu qrara yenid n baxmaa �alimadilar. Bundan lav, deportasiya prokurorun vsatti ��n veriln 24 saat m�ddtinin qurtarmadima v bu m�d d td m�hltin ttbiq olduuna baxmayaraq ba vermidir. Bu sbbd n saxlama il bali Tabitanm ikayti mnasiz olmudur. Buna g�r Mhkm qr ar a glmidir ki, Tabitanin 5-ci maddnin 4-c� hisssin sasn h�quqlar i pozulmu, 13-c� maddy sasn ikayt baxilmasina ehtiyac olmamidir. 34