13932/03

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   KURT VE DĐĞERLERĐ- TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no:13932/03)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Ocak 2007   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   bazı düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve 13932/03 baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu   ülke vatandaꢀları olan Mustafa Kurt, Fatma Kurt, Emine Kurt, Fatma Fırat, Zeynep Fırat ve   Zübeyde Yalçınkaya (baꢀvuranlar), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM) 28 Mart   tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin Temel Đnsan Haklarını güvence altına   alan 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ oldukları baꢀvurudur.   Baꢀvuranlar, AĐHM önünde ꢁanlıurfa Barosu avukatlarından M. Birlik tarafından   temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVA KOꢀULLARI   Baꢀvuranlar Gaziantep ili Nizip ilçesinde ikamet etmektedirler.   yılında, baꢀvuranlara ait taꢀınmazlar Birecik Barajı projesi çerçevesinde Enerji   ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından kamulaꢀtırılmıꢀtır.   Bir bilirkiꢀi komisyonu bu arazilerin değerini saptamıꢀ ve kamulaꢀtırma bedelleri   mülkün devir tarihinde baꢀvuranlara ödenmiꢀtir.   Ödenen tutar üzerinde anlaꢀmazlık doğması üzerine baꢀvuranlar, Nizip Asliye Hukuk   Mahkemesi’ne her bir taꢀınmaz için kamulaꢀtırma bedelinin artırılması talebiyle baꢀvuruda   bulunmuꢀlardır.   Nizip Asliye Hukuk Mahkemesi baꢀvuranları kısmen haklı bulmuꢀ ve Đdare tarafından   baꢀvuranlara hisseleri oranında ek kamulaꢀtırma bedelinin ödenmesine karar vermiꢀtir.   Yargıtay, ilk derece mahkemesi kararını onamıꢀtır.   Đdare, 2002 yılında sözkonusu kamulaꢀtırma bedellerini ödemiꢀtir.   Bu ödemelere iliꢀkin ayrıntılar aꢀağıdaki tabloda yer almaktadır.   Gecikme   faizi hesap   baꢀlangıç   tarihi   Ek   Parsel no   Yargıtay   karar tarihi   kamulaꢀtırma Ödeme tarihi Ödeme tutarı   bedeli   no: 110-757 14.3.1999   no: 101-878 27.2.1999   no:106-447 5.3.1999   no:106-645 4.3.1999   no:106-584 5.3.1999   no:108-655 4.3.1999   27.11.2000   26.6.2000   19.6.2000   19.6.2000   9.10.2000   19.6.2000   2.836.740.458 2.12.2002   (5.027 Euro)   8.102.658.749 2.12.2002   (14.687 Euro)   1.500.000.000 31.10.2002   (2.719 Euro)   4.091.125.000 31.10.2002   (7.416 Euro)   8.569.792.924   (5.307 Euro)   24.644.236.585   (15.264 Euro)   4.529.589.041   (2.820 Euro)   12.343.462.943   (7.687 Euro)   16.536.022.519   (10.241 Euro)   3.323.359.513   5.452.125.000 2.12.2002   (9.883 Euro)   1.119.960.061 31.10.2002   (2.030 Euro)   (2.069 Euro)   no:106-552 5.3.1999   no:101-823 28.2.1999   no:101-825 27.2.1999   no:106-577 5.3.1999   no:108-657 5.3.1999   no:103-342 28.2.1999   no:103-343 27.2.1999   no:106-581 5.3.1999   19.6.2000   26.6.2000   19.6.2000   19.6.2000   18.12.2000   9.10.2000   3.4.2001   2.338.125.000 31.10.2002   6.999.874.168   (4.359 Euro)   26.104.440.958   (16.168 Euro)   7.846.926.083   (4.886 Euro)   31.671.924.208   (19.724 Euro)   78.782.035.572   (48.795 Euro)   73.485.588.313   (45.515 Euro)   85.877.942.623   (53.190 Euro)   5.529.554.235   (3.424 Euro)   8.586.704.700 2.12.2002   (15.565 Euro)   2.611.445.750 31.10.2002   (4.733 Euro)   10.509.123.800 31.10.2002   (19.050 Euro)   26.002.687.800 2.12.2002   (46.568 Euro)   24.163.750.000 2.12.2002   (43.802 Euro)   27.728.942.000 27.12.2002   9.10.2000   1.822.950.000 2.12.2002   (3.304 Euro)   HUKUK AÇISINDAN   I. 1 NO’LU EK PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ   ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuranlar, Türkiye’deki yüksek enflasyon oranı karꢀısında yetersiz kalan gecikme   faizi nedeniyle ek tazminatın değer kaybettiğinden ꢀikayetçi olmakta ve bu itibarla 1 No’lu Ek   Protokol’ün 1. maddesine gönderme yapmaktadırlar.   A. Kabuledilebilirlik Hakkında   Hükümete göre, baꢀvuranlar tarafından icra takibi baꢀlatılmadığı için AĐHS’nin 35 § 1.   maddesinde öngörüldüğü gibi iç hukuk yolları tüketilmemiꢀtir.   AĐHM, buna benzer bir itirazı daha önce reddettiğini hatırlatmaktadır (Bkz., diğerleri   arasında, Yalçınkaya-Türkiye, no: 14796/03, 2 ꢁubat 2006, Yılmaz-Türkiye, no: 28171/02, 21   Temmuz 2005, Metaxas-Yunanistan, no: 8415/02, 27 Mayıs 2004 ve Karahalios-Yunanistan,   no: 62503/00, 11 Aralık 2003). AĐHM, bu kararından ayrılmasını gerektirecek hiçbir neden   bulamamakta ve bu nedenle Hükümet’in itirazını reddetmektedir.   AĐHM, içtihatlarından doğan kriterler ıꢀığında (Bkz., özellikle Akkuꢀ, adıgeçen karar)   ve elindeki mevcut unsurların tümünü gözönüne alarak, baꢀvurunun esastan incelenmesi   gerektiği kanaatine varmıꢀtır. AĐHM, baꢀvuruda baꢀka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi ile   karꢀılaꢀılmadığını tespit etmiꢀtir.   B. Esas Hakkında   AĐHM daha önce bu davanınkine benzer soruları gündeme getiren baꢀka davalar da   incelemiꢀ ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varmıꢀtır (Bkz.,   Akkuꢀ, adıgeçen karar, ve Aka, adıgeçen karar).   AĐHM, mevcut davayı incelemiꢀ ve Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak   hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıꢀtır. Ulusal mahkemelerin kararına göre   kamulaꢀtırmayı yapan Đdare tarafından baꢀvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın   ödenmesindeki gecikme, baꢀvuranları, mülklerinin kamulaꢀtırılmasına ilaveten ayrı bir zarara   daha sokmuꢀtur. Sözkonusu davanın toplam fiili süresi ile ikiye katlanan bu gecikme,   AĐHM’yi, baꢀvuranların genel yararın gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması   arasında hüküm sürmesi gereken adil dengeyi bozan alıꢀılmıꢀın dıꢀında ve ölçüsüz bir yüke   katlanmak zorunda kaldıkları yönünde düꢀünmeye sevk etmektedir.   Sonuç olarak AĐHM, I No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar   vermiꢀtir.   II. AĐHS’NĐN 6 § 1. MADDESĐ’NĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuranlar, yürütülen adli iꢀlemlerin süresinin AĐHS’nin 6 § 1. maddesini ihlal   ettiğinden ꢀikayetçi olmaktadırlar.   A. Kabuledilebilirlik Hakkında   AĐHM, sözkonusu ꢀikayetin AĐHS’nin 35 § 3. maddesine göre açıkça dayanaktan   yoksun ilan edilemeyeceğine kanaat getirmiꢀtir. Baꢀka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi   bulunmamaktadır.   B. Esas Hakkında   No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi kapsamında ulaꢀılan sonuç dikkate alındığında,   AĐHM ꢀikayetin ayrıca Sözleꢀme’nin 6 § 1. maddesi açısından incelenmesine gerek   olmadığına karar vermiꢀtir.   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐ’NĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Maddi ve Manevi Tazminat   Baꢀvuranlar, 310.000 Euro tutarında maddi zarara uğradıklarını iddia etmektedir.   Baꢀvuranlar ayrıca manevi tazminat olarak 500.000 Euro talep etmektedir.   Hükümet, bu iddialara karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM, Akkuꢀ kararında benimsenen hesaplama yöntemini gözönünde bulundurarak ve   ilgili ekonomik veriler ıꢀığında, baꢀvuranlara toplu olarak 77.500 Euro maddi tazminat   ödenmesine karar vermiꢀtir.   Manevi tazminat hususunda ise AĐHM, mevcut dava koꢀullarında, 1 No’lu Ek   Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğinin tespitinin adil tazmin için baꢀlı baꢀına yeterli   olduğuna kanaat getirmiꢀtir.   B. Masraf ve Harcamalar   Baꢀvuranlar, masraf ve harcamalara iliꢀkin bir talepte bulunmamıꢀlardır. Bu nedenle   AĐHM, bu ad altında herhangi bir ödeme yapılmasının gerekli olmadığı kanaatine varmıꢀtır.   C. Gecikme Faizi   Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına   uyguladığı faiz oranına üç puan eklenecektir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. AĐHS’nin 6 § 1. maddesine dayanan ꢀikayetin ayrıca incelenmesine gerek   olmadığına;   4. a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay   içinde, döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere ve miktara yansıtılabilecek   her türlü vergiden muaf tutularak, Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvuranlara maddi   tazminat için 77.500 Euro (yetmiꢀ yedi bin beꢀ yüz) ödenmesine;   b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar   Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz   oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;   5. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;   karar vermiꢀtir.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3.   maddesine uygun olarak 23 Ocak 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.   5