14710/03

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   YEREBASMAZ - TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no:14710/03)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   EKĐM 2006   Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde   kesinleꢀecek olup ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 14710/03 baꢀvuru no’lu davanın nedeni bu ülke   vatandaꢀı Gündüz Yerebasmaz’ın (Baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 16 Nisan   tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ   olduğu baꢀvurudur. Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Zonguldak   Barosu avukatlarından M. Ergen tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   doğumlu baꢀvuran Zonguldak’ta ikamet etmektedir.   yılında Türkiye Kömür Đꢀletmeleri Kurumu (Đdare) baꢀvuranı üç aylık bir eğitim   programı için Japonya’ya göndermiꢀtir.   Bu eğitimden dönünce, Đdare 3 Haziran 1992 tarihli kararla, yolculuk masraflarının bir   kısmını baꢀvurana ödemeyi reddetmiꢀtir.   Baꢀvuran 27 Temmuz 1992 tarihinde, Zonguldak Bölge Đdare Mahkemesi’ne   baꢀvurmuꢀ ve bu idari kararın iptalini istemiꢀtir.   Đdare Mahkemesi, 25 Aralık 1992 tarihli bir kararla baꢀvuranı haklı bulmuꢀ ve bu idari   kararın iptaline karar vermiꢀtir.   Danıꢀtay 19 Ekim 1995 tarihli bir kararla, Đdare’nin temyiz baꢀvurusunu reddetmiꢀ ve   böylece ilk derece mahkemesi kararını onamıꢀtır.   Đdare 13 ꢁubat 1996 tarihinde, 20 Ocak 1992 tarihli kurdan hesapladığı 43. 163.545   TL’yi [o dönemde 540 ECU] baꢀvurana ödemiꢀtir.   Ödenen tutar üzerinde anlaꢀmazlık doğunca baꢀvuran, 25 Haziran 1996 tarihinde Đdare   Mahkemesi’nde tazminat davası açmıꢀtır. Baꢀvuran bu bağlamda Đdare’nin benimsediği   hesaplama yönteminin zararına olduğunu savunmaktadır.   Ekim 1996 tarihli kararla baꢀvuranın talebi reddedilmiꢀtir.   Danıꢀtay 6 Nisan 2000 tarihinde bu kararı bozmuꢀtur.   Đdare Mahkemesi 22 Mart 2001 tarihinde baꢀvuranın talebini kısmen kabul etmiꢀ ve   Đdare’yi 13 ꢁubat 1996 tarihinden itibaren hesaplanmak üzere gecikme faizi ile birlikte   564.918.455 TL’yi [yaklaꢀık 645 Euro] baꢀvurana ödemeye mahkum etmiꢀtir.   Danıꢀtay 18 Mart 2002 tarihinde, 22 Mart 2001 tarihli kararı onamıꢀtır.   Danıꢀtay 26 Eylül 2003 tarihinde baꢀvuran tarafından açılan kararın düzeltilmesi   davasını reddetmiꢀtir.   Hala Đdare tarafından baꢀvurana bir ödeme yapılmamıꢀtır.   HUKUK AÇISINDAN   I. KABULEDĐLEBĐLĐRLĐK HAKKINDA   Baꢀvuran, adli kararla ödenmesi kararlaꢀtırılan tazminatı Đdare’nin ödememesinden   ꢀikayetçi olmaktadır. Baꢀvuran 1 No’lu Protokol’ün 1. ve AĐHS’nin 6§1 maddelerini ileri   sürmektedir.   Hükümet’e göre baꢀvuran, cebri icra yolunu kullanmadığından, AĐHS’nin 35.   maddesinin gerektirdiği gibi iç hukuk yollarını tüketmemiꢀtir.   AĐHM, daha önce benzeri bir itirazı reddettiğini hatırlatmaktadır (bkz. diğerleri   arasında Yalçınkaya-Türkiye, no:14796/03, Fadıl Yılmaz-Türkiye, no: 28171/02, Metaxas-   Yunanistan, no: 8415/02 ve Karahalios-Yunanistan, no: 62503/00). AĐHM, daha önce verdiği   kararlara aykırı bir karar almak için hiçbir gerekçe görmemekte ve dolayısıyla Hükümet’in   itirazını reddetmektedir.   AĐHM, içtihadından çıkan kriterler ıꢀığında (bkz. özellikle Hornsby-Yunanistan, 19   Mart 1997 tarihli karar, Akkuꢀ-Türkiye, 9 Temmuz 1997 tarihli karar ve Tunç-Türkiye, no:   54040/00) ve elinde bulunan unsurları gözönünde bulundurarak baꢀvurunun esastan   incelenmesi gerektiğine kanaat getirmektedir.   II. ESASA DAĐR   AĐHM, bu durumda ortaya çıkan sorunlara benzer sorunları birçok kez irdelemiꢀ ve   AĐHS’nin 6§1 ve 1 No’lu Protokol’ün 1. maddelerinin ihlal edildiğini tespit etmiꢀtir (bkz.   örneğin, Bourdov-Rusya, no: 59498/00, Romachov-Ukrayna, no: 67534/01 ve Kuzu-Türkiye,   no: 13062/03).   AĐHM, baꢀvuran lehinde verilen kararın yaklaꢀık üç yıldır infaz edilmediğini tespit   etmektedir. Dolayısıyla bu süre boyunca davada verilen nihai hukuki karara uymak için   gerekli tedbirleri almayarak Türk makamları, AĐHS’nin 6§1 ve 1 No’lu Protokol’ün 1.   maddeleri hükümlerinin gerekli etkilerinden kısmen mahrum bırakmıꢀtır.   Bu unsurlar AĐHM’nin, AĐHS’nin 6§1 ve 1 No’lu Protokol’ün 1. maddelerinin bu   davada tanınmadığı sonucuna varması için yeterlidir.   III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   AĐHM, baꢀvuranın hiçbir adil tazmin talebinde bulunmadığını not etmektedir.   AĐHM, bu koꢀullarda baꢀvuranın Đçtüzüğün 60. maddesi uyarınca üzerine düꢀen   yükümlülükleri yerine getirmediğine kanaat getirmektedir. Hiçbir adil tazmin talebinde   bulunulmadığından AĐHM, bu bakımdan herhangi bir tazminat ödenmesine gerek olmadığına   kanaat getirmektedir.   Ancak AĐHM, tespit ettiği ihlalin hala devam ettiğini ve en kısa zamanda baꢀvurana   olan borcun Savunmacı Devlet tarafından ödenmesi gerektiğini not etmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. AĐHS’nin 6§1 maddesinin ihlal edildiğine;   3. 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine   Karar vermiꢀtir.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve 10 Ekim 2006 tarihinde, Đçtüzüğün 77.   maddesinin 2 ve 3. fıkraları uyarınca yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.   4