1533/03

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   ꢀEREFLĐ vd-TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢁvuru no:1533/03)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Ocak 2009   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir.   ꢁekli düzeltmelere tabi olabilir   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (1533/03) no’lu davanın nedeni (T.C.   vatandaꢀları) Mümtaz ꢁerefli, Necip ꢁerif ꢁerefli, Engin Onay, Gülümser ꢁerefli, Aslı   ꢁerefli, Firuzan Topaloğlu, Habibe Rona, Nevcihan Ertuğlu, Gülümser Ertan, Firdevs   Hepgül Selçik, Meltem Özkaya, Adviye Onay, Zümrüt Onay ve Ayten Ayfer ꢁerefli’nin   (baꢀvuranlar) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 16 Ekim 2002 tarihinde Đnsan Hakları   ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları   Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuranlar, Strazburg’ta avukatlık yapan O. Uğural tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   Baꢀvuranlar sırasıyla 1926, 1969, 1964, 1934, 1974, 1919, 1930, 1928, 1933, 1968, 1964,   1963, 1937 ve 1942 doğumlu olup Muğla’da, Đstanbul’da ve Đzmir’de ikamet   etmektedirler.   Haziran 1978 tarihinde baꢀvuranlar, miras kaldığını ileri sürdükleri taꢀınmazlar   hakkında Kadastro Komisyonu’nun tespitlerinin iptali için Marmaris Kadastro   Mahkemesi’nde davası açmıꢀlardır.   Haziran 1990 ve 25 Ekim 1993 tarihleri arasında toplanan unsurlara dayanarak   mahkeme baꢀvuranların talebini reddetmiꢀtir. 26 ꢁubat 1991 ve 28 ꢁubat 1995   tarihlerinde Yargıtay, ilk derece mahkemesinin kararlarını bozmuꢀtur. 8 Nisan 1992 ve   Mayıs 1996 tarihinde Yargıtay, karar düzeltme talebini reddetmiꢀtir.   Nisan 2001 tarihinde Yargıtay tarafından talep edilen unsurları derledikten sonra   mahkeme, baꢀvuranların talebini üçüncü sefer reddetmiꢀtir. 11 Aralık 2001 tarihinde   Yargıtay, sözkonusu kararı onamıꢀ ve 19 Nisan 2002 tarihinde Yargıtay, karar düzeltme   talebini reddetmiꢀtir.   Haziran 1978 ve 5 Nisan 2001 tarihleri arasında mahkeme yüz yedi duruꢀma   gerçekleꢀtirmiꢀtir. Bu süre zarfında mahkeme dosya oluꢀturmuꢀ, farklı makamlardan bilgi   ve belgeler talep etmiꢀ, tarafların özellikle yerinde inceleme yapılmasına iliꢀkin   taleplerini kabul etmiꢀ ve bu yönde talimat vermiꢀ ve ꢀahitleri dinlemiꢀtir.   HUKUK   Baꢀvuranlar, yargılama süresinin AĐHS’ 6/1 maddesi ile öngörülen “makul süre” ilkesine   riayet etmeğini iddia etmektedirler.   Hükümet sözkonusu iddiaya karꢀı çıkmaktadır ve yargılama süresinin davanın   karmaꢀıklığından, baꢀvuranların tutumundan özellikle bazı duruꢀmalara gelmemelerinden   kaynaklandığını savunmaktadır.   AĐHM, AĐHS’nin 35/3 maddesi uyarınca kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını   kaydetmektedir. Baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.   AĐHM ihtilaflı yargılama süresinin 14 Haziran 1978 tarihinde baꢀlayıp 19 Nisan 2002   tarihinde baꢀvuranların karar düzeltme taleplerinin reddi ile sona erdiğini not etmektedir.   Türkiye’nin kiꢀisel baꢀvuru hakkını tanıdığı 28 Ocak 1987’ye kadar sekiz yıl yedi aydan   fazla, bu tarihten 19 Nisan 2002’a kadar iki dereceli mahkemede on dört yıl üç aydan   fazla bir süre geçmiꢀtir. AĐHM, mevcut davadakine benzer sorunları ortaya koyan çok   sayıda dava incelemiꢀ ve konuya iliꢀkin yerleꢀik içtihadından doğan kriterleri göz önüne   alarak “makul süre” gerekliliğine riayet edilmediğini tespit etmiꢀtir (Frydlender- Fransa,   baꢀvuru no: 30979/96 ve Cankoçak-Türkiye, baꢀvuru no: 26956/95, 20 ꢁubat 2001).   Mevcut davada farklı bir sonuca ulaꢀmak için hiçbir unsur bulunmadığını tespit eden   AĐHM, aynı gerekçelerle AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiği tespitinde bulunmanın   gerekli olduğu kanaatindedir.   AĐHS’nin 41. maddesinin uygulanmasına iliꢀkin olarak baꢀvuranlar manevi tazminat için   25.000 Euro, yargılama masraf ve giderleri için 50.000 Euro talep etmektedirler.   Hükümet sözkonusu iddialara karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM, gerçeklikleri ortaya konmadığından avukatlık ücret ve masraflarının geri   ödenmesini reddetmektedir. Buna karꢀın, konuya iliꢀkin içtihadında belirtilen ilkeleri göz   önüne alarak ve hakkaniyete uygun olarak (Arvanitaki-Roboti vd. – Yunanistan) AĐHM,   Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit   oranda uygulanacak faiz ile birlikte baꢀvuranların her birine 12.000 Euro ödenmesine   karar vermiꢀtir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE;   1. AĐHS’nin 6/1 maddesi kapsamında yapılan ꢀikayetin kabuledilebilir olduğuna;   2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;   3. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay   içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ ye çevrilmek üzere, her   türlü vergiden muaf tutularak Savunmacı Devlet tarafından baꢀvuranların her   birine 12.000 Euro (on iki bin Euro) manevi tazminat ödenmesine;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar   Hükümet tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz   oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;   4. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢀTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2.   ve 3. paragraflarına uygun olarak 20 Ocak 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   4