15651/89
WyrokETPCz1994-04-22ECLI:CE:ECHR:1994:0422JUD001565189
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd karny, którego przewodniczący wcześniej wydał „despacho de pronuncia” (decyzję o przekazaniu sprawy do sądu), był bezstronny w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że bezstronność sądu należy oceniać zarówno subiektywnie, jak i obiektywnie. W odniesieniu do testu obiektywnego, Trybunał stwierdził, że rola sędziego wydającego „despacho de pronuncia” różniła się od ról sędziów w sprawach Piersack i De Cubber. Funkcja ta polegała na ocenie, czy istnieją dowody prima facie uzasadniające postawienie zarzutów, a nie na formalnym ustaleniu winy. Wstępna ocena dowodów przez sędziego na tym etapie nie oznaczała, że miał on z góry ukształtowane przekonanie o winie skarżącego, które mogłoby obiektywnie podważyć jego bezstronność podczas późniejszego procesu.Stan faktyczny
Skarżący został aresztowany w 1984 roku pod zarzutem bycia członkiem i liderem organizacji terrorystycznej. Sędzia Salvador wydał w styczniu 1985 roku „despacho de pronuncia”, częściowo zgadzając się z oskarżeniami, w tym wobec skarżącego. Proces odbył się w październiku 1985 roku, a przewodniczył mu sędzia Salvador. Skarżący zakwestionował bezstronność sądu z powodu wcześniejszego zaangażowania sędziego. Został skazany w maju 1987 roku na 15 lat więzienia (później zmniejszone do 17 lat przez Sąd Najwyższy). Sąd Konstytucyjny odrzucił skargę skarżącego dotyczącą bezstronności w lutym 1989 roku.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie stwierdza brak naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji.Pełny tekst orzeczenia
s a r a i va d e ka r va l o po r t u g a l i i s wi na a R md eg
Saraiva De Carlo v. Portugal
st r asbur gi , 22 apr i l i , 1994 wel i wl i s 22 apr i l s, st r asbur gSi sar ai va de kar val o por t ugal i i s wi naaRmdeg saqmeze
gamot anil gadawyvet il ebaSi adamianis uf l ebaTa evr opis sasamar Tl om er Tsul ovnad ganacxada,
r om adamianis uf l ebaTa evr opis konvenciis me-6 muxl is pir vel i punqt i ar dar Rveul a.
l isabonis sisxl is samar Tl is sasamar Tl os meoTxe ganyof il eba, r omel mac damnaSaved cno
momCivani, war moadgenda "miuker Zoebel sasamar Tl os", miuxedavad imisa, r om misma Tavmj domar em
saqmisTvis pasuxismgebel i mosamar Tl is uf l ebamosil ebiT manamde gamosca despacho de pronuncia.
gadawyvet il eba saj ar o sxdomaze gamoacxada sasamar Tl os Tavmj domar em, b-nma r ol f r i sdal ma.
I. s a qmi s ga r emo ebebi
A. mT a va r i f a qt ebi wl is 10 ivniss, momCivani, r omel ic eWvmit anil i iyo "FP 25 de Abril" saxel wodebi T
cnobil i or ganizaciis damf uZnebel wevr obasa da mis xel mZRvanel obaSi, daakaves da moaTavses
wi naswar pat i mr obaSi t er or i st ul i or gani zaci i s Seqmnisa da xel mZRvanel obis br al debiT
(sisxl is samar Tl is kodeqsis 288-e muxl i).
sasamar Tl o gamoZi eba Caat ar a l i saboni s si sxl i s samar Tl i s sagamoZi ebo sasamar Tl os
mosamar Tl em. 1985 wl i s 7 i anvar s, pr okur at ur am of i ci al ur ad war moadgi na br al debebi . saqmi s
masal ebi , br al debi s mxar i s mi er Sedgeni l sabr al debo daskvnasTan er Tad, gai gzavna l i saboni s
si sxl i s samar Tl i s sasamar Tl oSi . 1985 wl i s 22 i anvar s, saqmi sTvi s pasuxi smgebel ma
mosamar Tl em, b-nma sal vadom gamosca despacho de pronuncia, r omel ic nawil obr iv eTanxmeboda
br al debebs, gansakuTr ebi T, br al debebs b-ni sar ai va de kar val os wi naaRmdeg.
sxdoma Sedga 1985 wl i s 7 oqt omber s l i saboni s si sxl i s samar Tl i s sasamar Tl os meoTxe
ganyof il ebaSi, r omel ic Sedgeboda sami mosamar Tl isagan da r omel sac Tavmj domar eobda b-ni
sal vado. sxdomi s meor e dRes momCivanma iCivl a saapel acio sasamar Tl oSi im saf uZvl iT, r om
sisxl is samar Tl is sasamar Tl o ar iyo miuker Zoebel i, vinaidan despacho de pronuncia-s
gamocemi sas, b-ni sal vados ukve wi naswar hqonda Seqmni l i mosazr eba momCi vni s br al i s Sesaxeb,
r amac saqmi s gar emoebebze msj el obi sas gar kveul i zegavl ena moaxdi na.
si sxl i s samar Tl i s sasamar Tl om saCi var i mi saRebad gamoacxada da gadawyvi t a gadaeca i gi
saapel aci o
sasamar Tl osaTvi s
pi r vel i
i nst anci i s
sasamar Tl os
gadawyvet i l ebi s
gasaCivr ebisaTvis dadgenil vadebSi. wl i s 20 mai ss, si sxl i s samar Tl i s sasamar Tl om momCi vani damnaSaved cno t er or i st ul i
or gani zaci i s xel mZRvanel obaSi , mi usaj a samxedr o wesi T TxuTmet i wl i T Tavi suf l ebi s aRkveTa
da mas da sxva damnaSaveebs daaki sr a saxel mwi f os sasar gebl od er Ti mi l i ar di eskudos gadaxda.
momCivanma es gadawyvet il eba gaasaCivr a l isabonis saapel acio sasamar Tl oSi, r omel mac 1987
wl is 25 noember s saCivar i ar daakmayof il a da sasj el is zoma gazar da Tvr amet wl amde. 1988
wl is 22 ivniss uzenaesma sasamar Tl om momCivnis sasj el is vada Seamcir a Cvidmet wl amde.
momCivanma iCivl a sakonst it ucio sasamar Tl oSi, daeyr dno r a konvenciis me-6 muxl is pir vel
punqt s da mi uTi Ta b-ni sal vados ar asaTanado miuker Zoebl obaze. magr am sakonst it ucio
sasamar Tl om 1989 wl i s 15 Teber val s saCi vr i s es nawi l i ar daakmayof i l a da ganacxada, r om
despacho de pronuncia gansxvavdeboda br al debis mxar is mier moTxovnil i sisxl is samar Tl is
br al debebi sagan da mi znad i saxavda i m pi r Ta gasamar Tl ebi s Tavi dan aci l ebas, r omel Ta
wi naaRmdeg ar ar sebobda pr i ma f aci e saqme. pr okur at ur is moTxovnis saf uZvel ze, 1989 wl is 12
apr i l i s gadawyvet i l ebi T, sakonst i t uci o sasamar Tl om cal ke ganmar t a mi s mi er adr e mi Rebul i
gadawyvet il eba.
s a qmi s wa r mo eba a d a mi a ni s u f l eba T a evr o pi s ko mi s i a S i
st r asbur gi , 7 apr i l i , 1993 wel i
saCivar i, r omel ic Set anil ia komi si aSi 1989 wl i s 10 oqt omber s, 1992 wl i s 19 mai ss mi saRebad
gamocxadda si sxl i s samar Tl i s sasamar Tl os savar audo ar asaTanado mi uker Zoebl obi s nawi l Si .
saCi vr i s danar Ceni nawi l i mi uRebl ad gamocxadda 1990 wl i s 17 mai ss.
saqmis mor igebiT dasr ul ebis uSedego cdis Semdeg, komisiam 1993 wl is 14 ianvar s Seadgina
moxseneba, r omel Sic Camoayal iba f aqt ebi da gamoTqva Tavisi mosazr eba, r om konvenciis me-6
muxl is pir vel i punqt i ar dar Rveul a (cxr a xmiT r vis winaaRmdeg).
saqme sasamar Tl os gadaeca 1993 wl i s 7 apr i l s.
II. ga d a wyvet i l ebi s S i na a r s i
mTavr obi s gancxadebi s Tanaxmad, momCi vni s uar yof i Ti var audi b-ni sal vados miuker Zoebl obis
Taobaze ar SeiZl eba CaiTval os obieqt ur ad dasabuTebul ad. mosamar Tl e, r omel mac gamosca
despacho de pronuncia, sar gebl obda sr ul i Tavi suf l ebi T sxdomaze saqmis gar emoebebis Sesaxeb
sakuTar i daskvni s gamosat anad, Sej i br ebi Tobi s pr i nci pi T war dgeni l i mt ki cebul ebebi s
saf uZvel ze.
sasamar Tl om mi uTi Ta, r om me-6 muxl i s mi znebi saTvi s mi uker Zoebl obi s ar seboba unda dadgi ndes
subieqt ur i t est iT, e.i. aRniSnul saqmesTan dakavSir ebiT cal keul i mosamar Tl is Sinagani
r wmenis saf uZvel ze da obieqt ur i t est iT, e.i. imis dadgeniT, hqonda Tu ar a mosamar Tl es am
saki TxSi kanoni er i eWvi s gamor i cxvi sTvi s sakmar i si gar ant i a.
b-ni sal vados pi r adi mi uker Zoebl obi s wi naaRmdeg pr ot est i ar gamoTqmul a. meor e t est i s
mi xedvi T, mxol od i s f aqt i , r om mosamar Tl es ukve sxdomamde hqonda gadawyvet i l ebebi
miRebul i, ar SeiZl eba CaiTval os mis miuker Zoebl obasTan dakavSir ebul i eWvis dasabuTebad.
mniSvnel oba hqonda mosamar Tl is mier sxdomamde gat ar ebul i RonisZiebebis moqmedebis sf er osa
da xasi aTs.
mocemul i saqme gansxvavdeboda pi r seki s saqmi sgan (1982 wl i s 1 oqt ombr i s gadawyvet i l eba, ser i a
A, # 53) da de kuber i s saqmi sagan (1984 wl i s 26 oqt ombr i s gadawyvet i l eba, ser i a A, # 86)
i m mosamar Tl eTa mi er Sesr ul ebul i f unqci ebi s xasi aTi T, r omel Tac saqme gani xi l es sxdomamde.
despacho-s
Sedgenisas,
b-ni
sal vado
moqmedebda meoTxe
ganyof il ebis
mosamar Tl is
uf l ebamosil ebiT. mas ar aviTar i RonisZieba miuRia sagamoZiebo an sisxl issamar Tl ebr ivi devnis
Tval sazr isiT. mis mier saqmi s dawvr i l ebi T codna ar ni Snavda, r om mas Seeqmna i seTi uar yof i Ti
mosazr eba, r is zegavl eniTac igi miuker Zoebel i ver iqneboda sxdomaze saqmis ganxil visas. misi
f unqcia saqmis war moebis sawyis et apze mdgomar eobda ar a imaSi, r om dar wmunebul iyo
"gansakuTr ebul ad dadast ur ebul i eWvis ar sebobaSi", ar amed prima facie mt kicebul ebis
ar sebobaSi .
b-ni sal vados mier ar sebul i mt kicebul ebebis winaswar i Sef aseba ar SeiZl eba CaiTval os mis
mi er f or mal ur ad br al i s dadgenad.
br al debul i s wi naswar pat i mr obaSi dat ovebi s Sesaxeb gadawyvet i l eba gaamar Tl ebda mosamar Tl i s
miuker Zoebl obasTan dakavSir ebul
uar yof iT var auds mxol od gansakuTr ebul i gar emoebebis
ar sebobis SemTxvevaSi. aRniSnul saqmeze b-ni sal vados ar gaukeTebia r aime naCqar evi Sef aseba,
r ac gadamwyvet zegavl enas i qoni ebda saqmis gar emoebebis Sesaxeb misi mosazr ebis Camoyal ibebaze.
man Caat ar a mxol od inf or maciul i xasiaTis Semowmeba, r is Sedegadac ar gamovl inda iseTi
f aqt ebi , r oml ebi c i moqmedebda momCi vni s gaTavi suf l ebi s sasar gebl od.
bo l o s, b-ni sal vados monawi l eobas 1987 wl i s gadawyvet il ebis miRebaSi xel i ar SeuSl ia
si sxl i s samar Tl i s sasamar Tl os meoTxe ganyof i l ebi s mi uker Zoebl obi sTvi s, r adgan momCi vni s
uar yof iTi var audi ar SeiZl eboda miCneul iyo obieqt ur ad dasabuTebul ad. aqedan gamomdinar e,
me-6 muxl i s pi r vel i punqt i ar dar Rveul a.
sasamar Tl om gadawyvet i l eba gamoi t ana pl enar ul sxdomaze Semdegi Semadgenl obi T:
Tavmj domar e: b-ni r isdal i (nor vegia). mosamar Tl eebi: f . gul CuRl u (Tur qeTi), a. Spil mani
(l uqsembur gi ), b-ni s.k. mar t ensi (nider l andi), b-ni i. f uagel i (dania), b-ni bigi (sent -mar i ne),
b-ni a.b. baka (ungr eTi ), b-ni a. l opes r oCa (por t ugal i a) da J. makar Ci ki (pol oneTi ), aseve,
bat onebi m.a. ai seni (mdi vani ) da h. pet zol di (mdi vni s moadgi l e).
3
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło