16404/03
WyrokETPCz2009-02-19ECLI:CE:ECHR:2009:0219JUD001640403
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak dostępu do adwokata podczas przesłuchań, na których skarżący złożył obciążające go zeznania, wykorzystane następnie w procesie karnym, stanowi naruszenie prawa do rzetelnego procesu, w szczególności art. 6 ust. 1 i 3 lit. c Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał podkreślił, że prawo do pomocy prawnej z art. 6 ust. 3 lit. c jest jednym z podstawowych elementów rzetelnego procesu karnego. Prawo to powinno być dostępne od pierwszego przesłuchania podejrzanego przez policję, chyba że istnieją przekonujące powody, aby je ograniczyć. W niniejszej sprawie, skarżący był przesłuchiwany bez adwokata, a jego zeznania, które później wycofał, zostały wykorzystane jako podstawa skazania. Trybunał uznał, że brak dostępu do adwokata w tak wczesnym stadium postępowania, bez odpowiednich zabezpieczeń i bez wykazania przekonujących powodów dla takiego ograniczenia, nieodwracalnie naruszył rzetelność całego procesu.Stan faktyczny
Skarżący, urodzony w 1979 roku, został aresztowany 10 października 2001 roku pod zarzutem rozboju, a następnie tymczasowo aresztowany. Był wielokrotnie przesłuchiwany, w tym dwukrotnie bez obecności adwokata (19 października 2001 i 25 lutego 2002), podczas których złożył obciążające go zeznania. Mimo późniejszych wycofań zeznań i twierdzeń o wymuszeniu, sąd krajowy oparł się na tych zeznaniach, skazując skarżącego 10 października 2002 roku na 5 lat pozbawienia wolności za rozbój.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznaje skargę za dopuszczalną w zakresie zarzutów dotyczących braku pomocy prawnej podczas przesłuchań 19 października 2001 i 25 lutego 2002 na podstawie art. 6 Konwencji. Trybunał jednogłośnie stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 i 3 lit. c Konwencji. Trybunał jednogłośnie orzeka, że samo stwierdzenie naruszenia stanowi wystarczające zadośćuczynienie za wszelkie szkody niemajątkowe poniesione przez skarżącego. Trybunał jednogłośnie zasądza skarżącemu kwotę 2500 EUR na pokrycie kosztów i wydatków.Pełny tekst orzeczenia
( 16404/03) 19 2009
19/05/2009
.
( ), : Peer Lorenzen, , Rait Maruste, Karel Jungwiert, Renate Jaeger, Mark Villiger, Zdravka Kalaydjieva, , Stanislav Shevchuk, ad hoc , Claudia Westerdiek, , 27 2009 , :
1. ( 16404/03) , 34 ( � ��) ( � ��) 2 2003 .
2. , , - . , , . ( � ��) - .
3. , , , - . , , - .
4. 15 2008 . ( 29 � 3).
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
2
I.
5. 1979 , .
6. 10 2001 . , - .
7. 13 2003 .
8. 17 2001 . 9. 19 2001 , , . . 10. 15 2002 , , � , 2001 : , , 5�. , . 18 2002 . 11. 15 2002 , , . - . . ( - 29 2001 . 25 2001 - ., - ., . . . 27 2001 . ). , , , - . , . , . , . , , , 385 386 . , 63 .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
12. 16 2002 , - .
13. - , - . , , , , 22 2002 , , .
14. 18 2002 , - .
15. 22 2002 , , , , . , - . , .
16. 25 2002 . - . .
17. 3 2002 . .
18. 22 2002 , . , , .
19. , - . , . ., , - , .
20. 11 2002 . - . , , .
21. . . , , , . , - .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
4
, - . , , , : , - . 24 2001 , 23 2001 ; , - . , 25 2001 , - .; - . , .
22. . , , ., .
23. 10 2002 . :
� . , .
, . 15 2002 , 2001 : . , , 5. , , . 63 �.
24. , - ., .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
II.
1.
25. . . .
. , , .
, ...
2. (��)
26. 45 , , , , , , .
27. 69 , , .
28. 70 , , , .
29. 71 , .
30. 4004 , , .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
6
3. , 2001
31. 2 115 , , , .
32. 1 384 .
33. 385 . , , .
4. , 2006
34. 10 , .
I. 6 �� 1 3
35. , , - . , . , . 6 �� 1 3() , :
�1. ... , ...
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
3. :
...
) , , , ; ...�
A.
36. , 15 16 2002 ratione materiae 6 �� 1 3() . , - . 25 2002 .
37. , 25 2002 , , , , - .
38. , 6 � 1 3(c) , .
39. , () , , , , . , , . , , . , . , , 6 � 3(c) .
40. 6
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
8
, 15 25 2002 . , 6 35 � 3 . , - . , .
B.
1.
(a)
41. , 6 , 25 2002 - . , , , 6, , , .
42. , - ., , . , - . - ., , , , - . .
43. Funke v. France (25 1993 , , 256-) Saunders v. United Kingdom (17 1996 , 1996-VI), . , , - . 15 2002 .
44. , , . , , 3 .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
45. , , - ., , , , , - . ; , . , , - . , , , .
(b)
46. , , , . , , , .
47. , , , - . , , (. 26 ).
48. , . , , , , .
49. , , , . , , , . , - . , , - . - , , - . , .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
10
50. , , , (. 21 ).
2.
(a)
51. 6 � 3 , 6 � 1, (., , Van Mechelen and Others v. the Netherlands, 23 1997 , 1997-3, . 711, � 49)
52. , 6, , ��, � �, , . , 6 � 3 � , (. Imbrioscia v. Switzerland, 24 1993 , 275, . 13, � 36). 6 �� 1 3(c) , . , 6 �� , , , , ��, �� ��, 6 � 1. (. Deweer v. Belgium, 27 1980 , � 44, 35).
53. , , , , , (. Krombach v. France, 29731/96, � 89, ECHR 2001-II). , 6 , ,
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
(. Imbrioscia, . , � 36; �calan v. Turkey [GC], 46221/99, � 131, ECHR 2005-...). 6 �� 1 3(c) , . 6, , , . , , , , , (Salduz v. Turkey [GC], 36391/02, � 55, 27 2008 ).
54. , 19 , � . , , , , . 6 , , (. Schenk v. Switzerland, 12 1988 , , 140, p. 29, �� 45-46, Teixeira de Castro v. Portugal, 9 1998 , 1998-IV, p. 1462, � 34).
55. , , , , 6. , , , , , 6. , , , , , (., inter alia, Saunders v. the United Kingdom, . , � 68; Heaney and McGuinness, . , � 40; J.B. v. Switzerland, 31827/96, � 64, ECHR 2001-III; Allan, . , � 44).
(b)
56. 6 15 2002 , - ., 25 2002 , .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
12
57. , , , . , , , . , , , , , . , , (. X v. the United Kingdom, 728/74, 11 1978 , (DR) 14, p. 27). , 6 15 2002 , - ., .
58. , , , (. Benham v. the United Kingdom, no. 19380/92, � 61, 10 1996 ). , , . , (. 26 ). , .
59. , , , , . - , , - . , , . , , , , , , ,
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
. , , - ., , , . - , ( ., , ), .
60. , , . , 6 �� 1 3(c) .
II. 41
61. 41 :
� , , , , , .�
A.
62. 150 000 .
63. , . , , .
64. , , , , , , , , (. Nadtochiy v. Ukraine, 7460/03, � 55, 15 2008 ). , , .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
14
B.
65. 2 500 , .
66. , . , , .
67. , , , . .
C.
68. , , .
1. 6 15 25 2002 ;
2. 6 �� 1 3 , - . , - . ;
3. , 6 , , , ;
4. , 6 �� 1 3 ;
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
5. , , .
6. .
19 2009 77 �� 2 3 .
Claudia Westerdiek Peer Lorenzen
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło