Legal AI17209/02
WyrokETPCz2006-06-20ECLI:CE:ECHR:2006:0620JUD001720902
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy automatyczne pozbawienie prawa głosu osób odbywających karę pozbawienia wolności dłuższą niż dwanaście miesięcy stanowi naruszenie prawa do wolnych wyborów w połączeniu z zakazem dyskryminacji (art. 3 Protokołu nr 1 w związku z art. 14 Konwencji)?Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że automatyczne i ogólne pozbawienie prawa głosu wszystkich osób odbywających karę pozbawienia wolności dłuższą niż dwanaście miesięcy, bez uwzględnienia długości wyroku, rodzaju przestępstwa czy indywidualnych okoliczności, stanowiło naruszenie art. 14 w związku z art. 3 Protokołu nr 1. Trybunał uznał, że takie środki muszą być proporcjonalne do celu i nie mogą być arbitralne. W tym przypadku, państwo nie wykazało, że tak szeroki zakaz był konieczny i proporcjonalny do osiągnięcia celów, takich jak zapobieganie przestępczości czy wzmocnienie odpowiedzialności obywatelskiej. Trybunał podkreślił, że państwa mają margines oceny w kwestii prawa wyborczego, ale nie jest on nieograniczony.Stan faktyczny
Skarżący, Mr. Zarb Adami, odbywał karę pozbawienia wolności na Malcie. Zgodnie z maltańskim prawem wyborczym, został on automatycznie pozbawiony prawa głosu w wyborach powszechnych i do rad lokalnych, ponieważ odbywał karę pozbawienia wolności dłuższą niż dwanaście miesięcy. Skarżący zaskarżył to pozbawienie prawa głosu na poziomie krajowym, a następnie przed ETPCz, twierdząc, że stanowi to dyskryminację.Rozstrzygnięcie
Trybunał stwierdza naruszenie art. 14 Konwencji w związku z art. 3 Protokołu nr 1. Trybunał stwierdza brak konieczności rozpatrywania skargi na podstawie art. 14 w związku z art. 6 Konwencji. Trybunał zasądza na rzecz skarżącego 7752 EUR tytułem kosztów i wydatków. Trybunał oddala roszczenie o zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową.Pełny tekst orzeczenia
-- ( )
�
5. 24 2005 .,
�
-
- (
-
), :
( 3 54 ),
,
,
.
- . , - . ,
6. , -, -
- . , - . ,
�
- . , , - . ,
�*
( 1 59 ).
ad hoc2,
- .. , -
[ZARB ADAMI V. MALTA]
,
I. 2005 . 30 2006 .
( 17209/02)
7. -
, 30 2006 .
. , .
:
.
A.
1. 2006 .
8. , -
( 17209/02) -
, -
,
, - :
44 . -
1.
.
-
( -- )
9. -
- (-
. 1971
-- ) 22 2002 .
2. - .
- . - . , - 10. 1971 1997 -
, . , .
-
( -- -) -
.
- . , -
-
, - . ,
, -
.
.
3. , 11. 1997
( 14 -
. 4
, 14 1997 . 100 - ).
(100 -
4. - ).
( 1 52 -
). - 2. , - 26
( 1 27 ). - - 12. , 11
-- , , -- .
( 28 -
. -
). , --
()
- . -
ad hoc.
.
* : , , , . , 14 �d� 3 4 - .
1 -- ( ).
2 Ad hoc (.) -- ; ad hoc -- , , 2 27 ( ). 2007 101
-- ( )
13. 26 1997 . , . , , 45 14 �d� 3 4 , , . , () , .
14. , () , 29 1997 . ( ).
15. , , , 3,05 , , , 96,95 . , : 1997 3,4 . , , , , , , .
16. 5 1999 . . : , , , , , , . , , , , , , , . , .
17. , , , , , , . , , , , , , , . , , , , , .
18. 5 1999 . . , , . , .
19. , , , ; , . . , 0,74 99,26 , , , , 3,4 , .
20. 2 2001 . .
21. , , . , 1996 145 ( , ), 1997 2490 . , .
22. , , , , , : 1995, 1996 1997 . , , �� �� . , , , , . , , . , , .
23. , , -, , , , , . , , , . , , . 24. 14 , , � � , 4 , 5 2007
-- ( )
, 14 . , , . , . , , . , , . 25. , . , , , , , .
3.
26. 2003 . , , � � 28 2003 ., , . , , 1 604 .
27. 23 2003 . .
28. , 2004 , 607 . .
29. 18 2005 . . 1 604 , , , , . 25 2005 . .
II.
30. 1 603 ,
� , , , , , , �. 31. 605 . - .
� �. , , , , . , , . , , , . 32. 604 ,
�(1) :
, , , , , , , -, , , , , , , , .
(2) , -, , , , , - .
(3) , , , �.
33. 607 , , , , , , . , � , <...> �.
34. 609 , , ( , ), , , , . , , .
I. 14 �D� 3 4
35. , , , . 2007 103
-- ( ) �d� 3 4 .
:
�1. .
2. .
3. " " : <...>
d. , �.
36. 14 :
� , , , , , , , , , , , �.
A. 14 �d� 3 4
1.
(a) -
37. - , 14 �d� 3 4 .
38. , , , � �, . , , , , . . , � � , 2 4 . �d� 3 4 .
39. - , , , . , , . � �, - . , , . , , , 4 , 14 .
(b)
40. , � �. , � � � � (. 18 1994 . � � [Karlheinz Schmidt v. Germany], ��, 291-B 23 1983 . � � [Van Der Mussele v. Belgium], ��, 70). , � � � , - - , �. , . , , . 25 1940 . � � [Smith v. State of Texas] (311 U.S. 128 [1941]), 20 1946 . � " "� [Thiel v. Southern Pacific Co.] (328 U.S. 217 [1946]) 9 1953 . � � [Brown v. Allen] (344 U.S. 433 [1953]), , . , .
41. , �d� 3 4 , , 4 . , 14 , -- - , , -- .
2. ,
42. , 14 - . , � �, . , 14 -- , -- , - (., , 21 1997 . � � [Van Raalte v. the Netherlands], - 5 2007
-- ( )
1997-I, . 184, � 33 27 1998 . � � [Petrovic v. Austria], 1998-II, . 585, � 22). 43. , 2 4 , � �, . - 1 4 , 4 ; 2 15 , (. 26 2005 . � � [Siliadin v. France], 73316/01, � 112). 3 , � � , inter alia1, � , �. 44. � �, (. , . 32, � 22), 14 , , :
� �, �d� 3 4 . , , , . �d� 3 4 (., mutatis mutandis2, � �, . 32, � 23). 48. , - (. , 39 ), . , , , . 49. , 4 . 14 , , .
. 14 �d� 3 4
1.
�<...> 3 4 , , 2 4 , , , 2 4 , � " " �. , 3 4 2 4 . 3 4 , , , , �.
45. , �, , . , , , , , , , , � (. � �, . 22, � 43).
46. , . , , 3 4 , 4 14 .
47. , , , ,
(a) -
50. -, , . , , -, , .
51. 14 , , , , . , . , , , .
52. - , . , . . , , .
53. , , - , 1996 1997 , , Inter alia (.) -- , ( ). 2 Mutatis mutandis (.) -- ( ). 2007 105
-- ( ) ( 4298 7503 ), , , 1,596 ( 147 2494 ). , � , . , . 54. - , , , � , �. 1997 , , , , . . , . , . - , , , , � � 15 2004 ., 6344 10 195 . , , , , , , ( ), . 55. , 3 604 (. , 32 ) , . , , , . , . 56. , - , . , , , , . 57. , 3 4 , 14 .
(b)
58. , . -, , , , , .
59. , , . , . , 1996 140 975 135 527 , 147 ( 5 ) , 4298 (174 ).
60. ; . , , , .
61. , 1994 , , , . , . , , , .
62. , , 1996 1997 , , , 1994 . , , , , . 26 , , .
63. - , , , , , , . - , . , 5 2007
-- ( )
, -, , , , . 64. , . , , , . , , . , , . 65. , , , , , . 66. , , , , , . , , . ; . , , -, , , . 67. , 1996 1997 276 502 279 487 , 4445 9997 . , 1,6 1996 3,57 1997 . , 1997 - 137 090 , 392 7111 . , , , , . , 1971 , . 68. , . 2002 . , ,
. 6 (3,5 2,5 ). 69. , - . 70. , , , . . , , , , , . , , , . , � � [Taylor v. Louisiana] (419 U.S. 522 [1975]) , , , . , � - , , �. , � �.
2. ,
(a)
71. , (. � � [Willis v. the United Kingdom], 36042/97, � 48, ECHR 2002-IV). 14 . , (. 16 2004 . � [�nal Tekeli v. Turkey], 29865/96, � 49).
72. , 14 , . , . - , , : 14 , � � (., , 2007 107
-- ( ) 1998 . � �, 1998-II, . 586, � 30 8 1986 . � � [Lithgow and Others v. the United Kingdom], ��, 102, . 66--67, � 177). 73. , , , , , , (. 28 1985 . �, � [Abdulaziz, Cabales and Balkandali v. the United Kingdom], ��, 94, . 39, � 82). 14 , , , , (., , 27 2001 . �G.M.B. K.M. � [G.M.B. and K.M. v. Switzerland], 36797/97). 74. , , , , (. 16 1996 . � � [Gaygusuz v. Austria], 1996-IV, . 1142, � 42). , (. 28 1984 . � � [Rasmussen v. Denmark], ��, 87, . 15, � 40, 28 1987 . � � [Inze v. Austria], ��, 126, . 18, � 41), . -- , , , , , , (. � �, � 54 , mutatis mutandis, � � [Stafford v. the United Kingdom], 46295/99, � 68, ECHR 2002-IV).
(b)
75. , . , (. 1 , , 30 ). , , , , , , , . . 76. , , (. 4 2001 . � � [Hugh Jordan v. the United Kingdom], 24746/94, � 154). , , , (., , � �, . 32--33, � 24--29), . 77. , , (. , 53 59 ), 1997 , , , , (7503 ), (2494 ). , 147 , 4298 . , 1996 5 174 . 78. , , . , -- , -- , . 79. , -, 1997 , . 2004 6344 10 195 , , . , , , .
(c)
80. , , , , (. 28 2002 . � 5 2007
-- ( )
� [McShane v. United Kingdom], 43290/98, � 135). , , (. � �, � 39, 24 1993 . �- � [Schuler-Zgraggen v. Switzerland], ��, 263, . 22, � 67). 81. - , , , . , , . , 3 604 , , , . , , . , � � , , (. , 53, 55 56 ). 82. , - , . , , , , , . - , . , . , , . 83. , 14 �d� 3 4 . 84. , , , .
II. 14 6
85. , , , . 14 6 . :
�1. <...> <...> , <...>�.
A.
1. -
86. -, , . . , , , . , .
87. -, , , . , , 14 6 , , , . , , .
88. - , 6 , 14 �d� 3 4 . , .
2.
89. , , , 6 . , , 14 � [ ] 14 �d� 3 4 �. , . , , , -- .
B. ,
90. : , - , 6 . , , 2007 109
-- ( )
. 14 �d� 3 4 (. , 84), , 14 6 (., mutatis mutandis, � �, . 34, � 30).
III. 41
91. 41 :
� , , , , , �.
A. ,
92. , , , . , , . 100 ( 240 ), . . , . , , 2005 .
93. - .
94. 240 , ; , . , .
B.
95. 723,33 ( 1736 ) , . , , . 2353,04 ( 5648 ) 368 , . , , 24 2005 . , , , , 7752 .
96. - .
97. , , , (., inter alia, 25 1998 . � � [Belziuk v. Poland], 1998-II, . 573, � 49 5 2002 . � � [Craxi v. Italy], 34896/97, � 115).
98. , , , . 7752 , .
C.
99. .
1. , 14 �d� 3 4 ( 6 �� 1 ��);
2. , 14 �d� 3 4 ( 6 �� 1 ��);
3. , , 14 6 , ( );
4. , (a) - 2 44 , : (i) 7752 ( ) ; (ii) , ; (b) , ( );
5. ( ).
, 20 2006 . 2 3 77 .
.. ,
, 5 2007
-- ( ) 45 2 74 - . , - . 1.
1. , 14 4 . , 14 , , , , , 4 , , 14 .
2. , , , � � �d� 3 4 . � � [Van der Mussele v. Belgium] ( 23 1983 ., ��, 70) , 4 , 14 , - . , , , � � , 2 4 , , 4 :
� 3 4 , , 2 4 , , , 2 4 , � � � �. , 3 4 2.
3 4 , , , , . , �d�, � , �, � (� 38).
, , , , 4 . :
� , , �d� 3 4 , , � � , , � (� 41).
14 , : , 4 ,
�<...> , , 14 . . , , , <...> , , , , , , , , .
, , 14 ; , - � (� 43).
, 14 , , . 3. � � [Karlheinz Schmidt v. Germany] ( 18 1994 ., ��, 291-B) , , , , , , . , 14 � �d� 3 4 �.
, 14 , - , 38 � �, , inter alia, 3 4 , 2 4 , 2 4 . :
� , , , . -, 74 (� �) , , , , , � �. [concurring opinion] , , ( ). 2007 111
-- ( )
� �, -
�d� 3 4 .
, , -
, , -
<...>, � �.
,
-
�d� 3 4 .
, 14 -
�d� 3 4 � (� 23).
, , 14 � �d� 3 4 �. 4. , , 14 , , .
4 . , , 1 (� �) 2 (� �). 3 , , , , , 1, 15 . 3 4 . , , , �a� -- �d�. 2 8--11 , 3 4 , . , 3 , , , , . 3 , 2, , � �: , 3 4 , 2, . 5. , , , � �, , 4 , � � , 14 .
� � , , , , ��, , , , , , . . -, , , , ��, �
� 2 4 , . -, 14 , , - ; , , , .
� � , , , , , , �d� 3 4 . , , , , , 4 . , , , -, , �d� 3 , 2 4 , . 6. , , , 14 . , -, , , , . 4 , . , , , 14 , . , . 7. , , , � � - , 4 . , , 14 , � � (. : Grosz, Beatson and Duffy. The 1998 Act and the European Convention. 1st edn., Sweet & Maxwell, 2000, � C14-10). , , , � � . , 14 - , , , , , . , 14 5 2007
-- ( )
, , , , (., , 23 1968 . , (Case relating to certain aspects of laws on the use of languages in education in Belgium), ��, 6, . 33--34, � 9; 28 1985 . �, [Abdulaziz, Cabales and Balkandali v. the United Kingdom], ��, 94, . 35, � 71). , , � � - , , . , 4 , , � � 3, , 2 , , 4 . 8. � � 4 ? , 29 , , � � ( 32), 4 � �. 1 , � � � , - - , �. , , � 4 �, , , . , , , � - � ( ). , , , , � �.
, 3 4 , , � � 2 4 , , � �. , 3 , 2 4 , � � ( , , , 4 ).
( , , ). 9. , 14 , . , , � �, 14 � 4 �, � �d� 3 4 �.
.
, 14 4 (, , �d� 3 4 ) . , .
, �� 4 , � � ( 23 1983 ., ��, 70) � � ( 18 1994 ., ��, 291-B) .
2 3 4 , , � , 2, � (. � �, � 22). , � �. 4 : , 3, . � �, . , � � 14 , , , , .
, , 14 , 3 4 ( . ).
4 : , . , 4 , , . 4 , -- -- . , , 14 . 2007 113
-- ( )
, 4 : - . , , 4 .
4 . , 4 � �. -, : , , , . , : �� ( � � [Siliadin v. France] 2005 -- ), , 3 4 , .
. ( 1)
1. , , , 14 �d� 3 4 , , .
2. , � � ( ), , 14 , (. 42 ), �d� 3 4 : () �d� , ; (b) � � 4 � , � (. 43 ) (c) , (. 47 ).
3. , - , 2 4 , , , , , . , ( 4 ), 14 .
4. , , � �.
( 28 18 1994 .), , � <...> -- , -- �, , , , , , . , . , , , . , , 4 , (. 47 ). 5. , , 14 4 , , . , . , (- 50 (!), , � � � � (. � �, 39). 6. 14 , , (. � � [Marckx v. Belgium], 32). , , . , , , . , , . , , , (, ), (, ). . , 2005 . .
. � � .
� , ( ). 5 2007
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło