17681/04

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   ABDO -TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 17681/04)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Ocak 2010   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   _____________________________________________________________________________________________   © T.C. Dıꢀiꢀleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve Đnsan Hakları Genel   Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmı olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak   belirtilmi olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması ko ulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi   ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (17681/04) no’lu davanın nedeni Suriye   vatandaꢀı ꢁükrü Abdo’nun (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne 19 Nisan 2004   tarihinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa   Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đzmir Barosu avukatlarından A.   Ölmez tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢁULLARI   Baꢀvuran 1970 doğumludur ve halen Mardin Midyat cezaevinde hükümlü bulunmaktadır.   A. Baꢀvuranın yakalanma ve tutuklanma koꢀulları   Baꢀvuran, 24 Eylül 1996 tarihinde yasadıꢀı terör örgütü PKK üyesi olduğu ꢀüphesiyle   Batman Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele ꢁubesi polisleri tarafından yakalanarak   gözaltına alınmıꢀtır.   Tutanaklardan anlaꢀıldığına göre, polis birçok kez kaçmaya teꢀebbüs eden baꢀvuranı   etkisiz hale getirmek için güç kullanmak zorunda kalmıꢀtır.   Baꢀvuranın üzerinde yapılan aramalarda dört adet el bombası ele geçirilmiꢀtir. Đlgili ꢀahıs,   polislere örgütün saklandığı mağaranın yerini göstermiꢀtir. Polisler, tarif edilen yerde   özellikle Kalachnikov tipi bir saldırı tüfeği, G3 tipi bir baꢀka tüfek, dört ꢀarjör, seksen mermi   ve PKK’yı savunan çok sayıda belge ele geçirmiꢀtir.   Eylül 1996 tarihinde savcılık, Batman Emniyet Müdürlüğü’nün talebi üzerine   baꢀvuranın gözaltı süresini yirmi sekiz gün uzatmıꢀtır.   Gözaltı sırasında baꢀvuran PKK üyesi olduğunu kabul etmiꢀ ve Türkçe olarak ayrıntılı bir   ꢀekilde sözkonusu örgüt adına birçok silahlı eyleme katıldığını anlatmıꢀtır.   Ekim 1996 tarihinde, ilgili ꢀahıs Batman Cumhuriyet Savcısı tarafından dinlenmiꢀtir.   Polis önünde verdiği ifadeyi doğrulayan baꢀvuran Türkçe olarak sözkonusu yasadıꢀı terör   örgütü adına eylemlere katıldığı için piꢀmanlık duyduğunu belirtmiꢀtir.   Baꢀvuran, aynı gün Batman Sulh Ceza Mahkemesi önüne çıkarılmıꢀtır. Mahkeme önünde   olayları kabul eden baꢀvuran, Türkçe olarak savcılığa verdiği ifadeyi yinelemiꢀtir. Hakim,   isnad edilen suçun niteliği ve delil durumunu göz önüne alarak, baꢀvuranın tutuklanmasına   karar vermiꢀtir.   B. Baꢀvuranla ilgili tıbbi raporların tarih ve sonuçları   Eylül 1996 tarihli rapor : « Sağ kaꢀın üzerinde üç santimetre boyunda açık bir yara; sağ   yanak ile çenenin sol alt tarafı, sağ omuz ve sırtın alt kısmında ekimotik alanlar; burun kırığı;   göğüs üzerinde geniꢀ ekimoz ve dizlerin üzerinde sıyrıklar ».   Eylül 1996 tarihli rapor: « Hastaya uygun tedaviler yapıldı; burun kırığı için kulak-   burun-boğaz uzmanı muayenesi gerekti ».   Ekim 1996 tarihli rapor: « Sağ diz üzerinde kabuk bağlamıꢀ sıyrıklar. Hastanın   vücudunda yara ve darp izine rastlanmadı ».   Ekim 1996 tarihli rapor: « Hastanın vücudunda yara ve darp izine rastlanmadı. Bununla   birlikte, bedensel muayene sonrasında sağ elde hafif bir güç kaybı olduğu gözlemlendi».   C. Baꢀvuran hakkında açılan ceza davası   Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı 5 Kasım 1996 tarihinde   sunduğu iddianamede, baꢀvuranı – ve onunla aynı operasyonda yakalanan diğer bir kiꢀiyi -   ulusal toprakların bir kısmının bölünmesine yönelik eylemler gerçekleꢀtirmekle suçlamıꢀ ve   Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi uyarınca mahkûm edilmelerini istemiꢀtir.   Bünyesinde bir askeri yargıcın bulunduğu Devlet Güvenlik Mahkemesi, 11 Kasım 1996   tarihinden itibaren baꢀvuranın davasına bakmıꢀtır.   Baꢀvuranın bir tercüman yardımı alma talebi kabul edilmiꢀtir.   Aralık 1996 tarihli duruꢀmada baꢀvuran, PKK üyesi olduğunu ve üzerinde patlayıcı   bulunduğu için yakalandığını kabul etmiꢀ, buna karꢀın sözkonusu terör örgütü adına   gerçekleꢀtirilen eylemlere katıldığı yönündeki suçlamaları reddetmiꢀtir. Baꢀvuran, yaptığı   hiçbir ꢀeyden piꢀmanlık duymadığını ve piꢀmanlık yasasından yararlanmak istemediğini   belirtmiꢀtir.   Bunun üzerine hakimler, baꢀvuranın savcılık ve sulh ceza mahkemesi hakimi önünde   verdiği birbiriyle uyumlu ifadelerin okunmasına geçmiꢀtir.   Đlgili ꢀahıs, iꢀkence ve baskı altında ifade verdiğini ileri sürmüꢀ, ancak bu konuda daha   fazla ayrıntı vermemiꢀtir. Baꢀvuran, ayrıca gözaltı sırasında ve sulh ceza mahkemesi hakimi   önünde tercüman yardımı alma talebinin reddedildiğini savunmuꢀtur.   Kasım 1996’dan 4 Mayıs 1999 tarihinde kadar, Devlet Güvenlik Mahkemesi on beꢀ   duruꢀma gerçekleꢀtirmiꢀ ve bu duruꢀmalarda « isnad edilen suçun niteliği ve delil   durumu»’nu göz önüne alarak baꢀvuranın tutukluluk halinin devamına karar vermiꢀtir.   Haziran 1999 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa’nın 143. maddesinde   değiꢀiklik yaparak askeri hakimlerin Devlet Güvenlik Mahkemesi bünyesinden çıkarılmasına   karar vermiꢀtir. 22 Haziran 1999 tarihinde Devlet Güvenlik Mahkemeleri ile ilgili yasada bu   yönde yapılan değiꢀikliklerden sonra, baꢀvuranın davasına bakan Devlet Güvenlik   Mahkemesi bünyesindeki askeri yargıç değiꢀtirilmiꢀtir.   Ekim 1999 tarihli duruꢀmada, savcı iddianamesini sunmuꢀ ve baꢀvuranın Türk Ceza   Kanunu’nun 125. maddesi gereğince ölüm cezasına mahkûm edilmesini istemiꢀtir. Söz   isteyen baꢀvuran bir kez daha PKK’ya üye olduğunu kabul etmiꢀ, ancak sözkonusu terör   örgütü adına gerçekleꢀtirilen eylemlere katıldığı yönündeki suçlamaları reddetmiꢀtir.   Baꢀvuran, iꢀkence ve baskı altında alındığını ileri sürerek gözaltı sırasında verdiği ifadenin   içeriğini bir kez daha inkâr etmiꢀtir.   Bu duruꢀma sonrasında alınan 5 Ekim 1999 tarihli kararda Devlet Güvenlik Mahkemesi   baꢀvuranı isnad edilen suçlardan dolayı suçlu bulmuꢀ ve Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi   uyarınca ömür boyu hapis cezasına mahkûm etmiꢀtir.   Mayıs 2000 tarihinde, Yargıtay temyiz edilen kararı bozmuꢀ ve esas hakimlerinin   kendini önce Halil Ali ve daha sonra ꢁükrü Abdo olarak tanıtan baꢀvuranın kimliğini   araꢀtırmalarını istemiꢀtir.   Haziran 2000’den 16 Ekim 2003 tarihine kadar, Devlet Güvenlik Mahkemesi, kendisine   iade edilen dava kapsamında yirmi üç duruꢀma gerçekleꢀtirmiꢀ ve bu duruꢀmalarda savcılığın   ön soruꢀturma sırasında elde ettiği delil unsurlarını esas alarak baꢀvuranın savunmasını   yeniden inceleyerek baꢀvuranın gerçek kimliğini araꢀtırmıꢀtır. Bu bağlamda, 29 Mayıs 2003   tarihinde mahkemeye sunulan bir mektupta emniyet müdürlüğü ilgili ꢀahsın gerçek kimliğinin   ꢁükrü Abdo olduğunu doğrulamıꢀtır.   Bu süreçte, Devlet Güvenlik Mahkemesi baꢀvuranın tahliye talebini reddetmiꢀ ve «isnad   edilen suçun niteliği ve delil durumu»’nu göz önüne alarak tutukluluk halinin devamına karar   vermiꢀtir.   Aralık 2003 tarihli duruꢀmada, baꢀvuran avukatı aracılığıyla savunmasını sunmuꢀtur.   Bu duruꢀma sonrasında alınan 18 Aralık 2003 tarihli kararda Devlet Güvenlik Mahkemesi,   baꢀvuranı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi uyarınca ömür boyu hapis cezasına mahkûm   etmiꢀtir.   Mahkeme, karar gerekçesinde sanığın gözaltı sırasında, Cumhuriyet savcısı ve sulh ceza   mahkemesi önünde verdiği birbiriyle uyumlu ifadeleri, yakalama ve olay yeri gösterme   tutanaklarını, ele geçirilen malzemelerle ilgili bilirkiꢀi raporlarını ve aynı terör örgütüyle ilgili   baꢀka bir ceza davasındaki on sanığın verdikleri ifadeleri dikkate almıꢀtır. Mahkeme özellikle   baꢀvuranın PKK adına birçok silahlı saldırıya katıldığının belirlendiğini kaydetmiꢀtir.   Gözaltı sırasında ve sulh ceza mahkemesi hakimi önünde bir tercüman yardımı almaması   konusunda hakimler, ön soruꢀturmada ve Batman Sulh Ceza Mahkemesi önünde ayrıntılı bir   ꢀekilde Türkçe ifade vermesine rağmen, yargılama sürecinde savunma taktiği icabı Türkçe   bildiğini inkâr ettiğini kaydetmiꢀ ve baꢀvuranın aslında yeteri kadar Türkçe konuꢀtuğuna   hükmetmiꢀtir.   Baꢀvuran avukatı aracılığı ile 18 Aralık 2003 tarihli kararı temyize götürmüꢀtür.   Nisan 2004 tarihinde, Yargıtay temyiz edilen kararı tüm hükümleriyle birlikte   onamıꢀtır.   D. Baꢀvuranın iꢀkence uyguladıkları gerekçesiyle kendisini gözaltına alan polisler   hakkında yaptığı suç duyurusu   Baꢀvuran, 21 Kasım 2003 tarihinde avukatı aracılığı ile iꢀkence gördüğünü iddia etmiꢀ ve   kendisini gözaltına alan polisler hakkında suç duyurusunda bulunmuꢀtur.   Aralık 2003 tarihinde, Batman Cumhuriyet Savcısı, Türk Ceza Kanunu’nun 243.   maddesi kapsamında azami beꢀ yıl hapis cezasını gerektiren cürümlerde, aynı yasanın 102.   maddesi gereğince zamanaꢀımı süresinin beꢀ yıl olduğunu hatırlatmıꢀ ve zamanaꢀımı   nedeniyle takipsizlik kararı almıꢀtır.   Baꢀvuran, bu takipsizlik kararına itiraz etmemiꢀtir.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 5. MADDESĐNĐN 3. PARAGRAFININ ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   HAKKINDA   Baꢀvuran, AĐHS’nin 5. maddesinin 3. paragrafı ve 6. maddesinin 2. paragrafına atıfta   bulunmakta ve tutukluluk süresinin uzunluğundan ꢀikâyetçi olmaktadır.   Hükümet, özellikle isnad edilen suçun ciddiyeti ve bu suç için öngörülen cezanın ağırlığına   dikkat çekmekte ve ilgili ꢀahsın tutukluluk süresinin aꢀırı olmadığını savunmaktadır.   AĐHM, baꢀvuranın tutukluluk süresinin uzunluğuna dayalı ꢀikâyetinin yalnızca AĐHS’nin   5. maddesinin 3. paragrafı kapsamına girdiği kanaatindedir. AĐHM, sözkonusu ꢀikâyetin   AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığını tespit   etmektedir. AĐHM, öte yandan ꢀikâyetin baꢀka bir kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını   ve dolayısıyla kabuledilebilir ilan edilmesinin uygun olacağını kaydetmektedir.   Esasa iliꢀkin olarak AĐHM, AĐHS’nin 5. maddesinin 3. paragrafında belirtilen sürenin bitiꢀ   tarihinin « ilk derece mahkemelerinde suçlamanın esası hakkında karar verildiği gün »   olduğunu hatırlatmaktadır (bakınız Almanya aleyhine Wemhoff davası, 27 Haziran 1968, prg.   9, seri A no 7, ve Đtalya aleyhine Labita davası [GC], no 26772/95, prg. 147, CEDH 2000-IV).   Mevcut davada, baꢀvuranın ilk ihtilaflı tutukluluk dönemi, yakalandığı 24 Eylül 1996   tarihinde baꢀlamıꢀ ve mahkûm edildiği 5 Ekim 1999 tarihinde son bulmuꢀtur. Dolayısıyla üç   yıldan fazla sürmüꢀtür. Bu tarihten itibaren baꢀvuran, « yetkili bir adli makam önüne   çıkarılmak için » değil, « yetkili bir mahkeme tarafından mahkûm edilmesinin ardından »   tutuklu kalmıꢀtır (bakınız Fransa aleyhine I.A. davası, 23 Eylül 1998, prg. 98, Karar ve   hükümlerin derlemesi 1998-VII, ve Türkiye aleyhine Baltacı davası, no 495/02, 18 Temmuz   2006). Yargıtay’ın 5 Ekim 1999 tarihli kararı bozduğu 4 Mayıs 2000 tarihinden itibaren dava   Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi önünde görülmeye devam etmiꢀ ve böylece   AĐHS’nin 5. maddesinin 1c) paragrafı anlamında ikinci bir tutukluluk dönemi baꢀlamıꢀtır. Bu   dönem, Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin baꢀvuranı Türk Ceza Kanunu’nun 125. maddesi   uyarınca mahkûm ettiği 18 Aralık 2003 tarihinde son bulmuꢀtur. Bu ikinci dönem, yaklaꢀık üç   yıl yedi ay sürmüꢀtür. Dolayısıyla, baꢀvuran toplam olarak yaklaꢀık altı yıl yedi ay tutuklu   kalmıꢀtır.   AĐHM, mevcut davada esas hakimlerinin yeterli gerekçe sunmayan birbirine benzer   ifadelerle ilgili ꢀahsın tutukluluk halinin devamına karar verdiklerini gözlemlemektedir.   Ayrıca, AĐHM’nin yerleꢀik içtihadında (bakınız Bulgaristan aleyhine Assenov ve diğerleri   davası, 28 Ekim 1998, prg. 154, Derleme 1998-VIII, Türkiye aleyhine Mansur davası, 8   Haziran 1995, prg. 52, seri A no 319-B, Türkiye aleyhine Ali Hıdır Polat davası, no 61446/00,   prg. 26, 5 Nisan 2005, ve Baltacı, ilgili bölüm, prg. 48), kullanılan formüllerde dile getirilen   unsurlar suçluluğun ciddi belirtilerinin var olduğu ve var olmaya devam ettiği ꢀeklinde   değerlendirilse de, bu kadar uzun bir süre baꢀvuranın tutuklu kalmaya devam etmesini tek   baꢀına haklı gösteremez.   Baꢀvuranın uzun tutukluluk süresini dikkate alan AĐHM, mevcut davada AĐHS’nin 5.   maddesinin 3. paragrafının ihlal edildiği sonucuna varmaktadır.   II. AĐHS’NĐN 5. MADDESĐNĐN 4. PARAGRAFININ ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   HAKKINDA   AĐHS’nin 5. maddesinin 4. paragrafına atıfta bulunan baꢀvuran, tutukluluğunun yasallığına   itiraz edebileceği bir hukuk yolunun bulunmamasından ꢀikâyetçi olmaktadır.   Hükümet, ısrarla baꢀvuranın olayın meydana geldiği dönemde yürürlükte olan eski Türk   Ceza Kanunu’nun ilgili hükümlerinde öngörüldüğü ꢀekilde tutukluluk halinin devamına itiraz   etmediğini hatırlatmaktadır.   AĐHM, bu sorunun baꢀvuranın AĐHS’nin 5. maddesinin 4. paragrafına dayalı olarak dile   getirdiği ꢀikâyetin özüyle yakından bağlantılı olduğu kanaatine varmakta ve esasla   birleꢀtirilmesi gerektiğine hükmetmektedir (bakınız Türkiye aleyhine Doğan Yalçın davası, no   15041/03, prg. 29, 19 ꢁubat 2008). AĐHM, bu ꢀikâyetin AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı   anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ve baꢀka bir kabuledilemezlik gerekçesi   bulunmadığını tespit etmektedir.   Esasa iliꢀkin olarak, konuyla ilgili içtihadına atıfta bulunan AĐHM (bakınız Türkiye   aleyhine Temel ve Taꢀkın davası (karar), no 40159/98, 14 Kasım 2002, Türkiye aleyhine   Acunbay davası, no 61442/00 ve 61445/00, prg. 48, 31 Mayıs 2005, ve Türkiye aleyhine   Çobanoğlu ve Budak davası, no 45977/99, prg. 37-39, 30 Ocak 2007), ulusal mahkemelerin   iddiaya göre aꢀırı olan tutukluluk haline son verme ve bu suretle baꢀvuranların iddia ettikleri   ihlalleri önleme ya da düzeltme imkânına sahip olduğu kanaatine varmaktadır.   Özellikle Hükümetin atıfta bulunduğu itiraz yolunu daha önce benzer davalarda   incelediğini belirten AĐHM, bir yandan uygulamada makul bir baꢀarı ꢀansı sunmadığı   (bakınız, diğerleri arasından, Türkiye aleyhine Koꢀti ve diğerleri davası, no 74321/01, prg. 22,   Mayıs 2007) ve diğer yandan yargı organının hukuki nitelikli olması ve usule iliꢀkin   teminatları sunması zorunluluğuna ve özellikle yargının çeliꢀik olması ve taraflar arasında   silahların eꢀitliği gibi ilkelere uyulmaması dolayısıyla (bu bağlamda, bakınız Türkiye aleyhine   Bağrıyanık davası, no 43256/04, prg. 51, 5 Haziran 2007) bu itiraz yolunun etkisiz kaldığına   hükmettiğini hatırlatmaktadır.   Mevcut davayı inceleyen AĐHM, Hükümetin burada farklı bir sonuca varmak için   inandırıcı herhangi bir olgu ve argüman sunmadığı kanaatine varmaktadır.   Dolayısıyla AĐHM, mevcut koꢀullarda Hükümetin dile getirdiği itiraz yolunun etkili bir   hukuk yolu oluꢀturmadığı sonucuna varmakta ve Hükümetin itirazını reddederek, AĐHS’nin 5.   maddesinin 4. paragrafının ihlal edildiğine hükmetmektedir.   III. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN 1. PARAGRAFININ ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   HAKKINDA   Baꢀvuran, yargılama süresinin AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafında öngörülen makul   süre ilkesine aykırılık teꢀkil ettiğini ileri sürmektedir.   Hükümet, iç hukuk yollarının tüketilmediğini savunmaktadır.   AĐHM, AĐHS’nin 35. maddesinin 1. paragrafındaki hükümlerde tüketilmesi istenen   yolların iddia edilen ihlallere iliꢀkin, mevcut ve aynı zamanda uygun bir yol olması   gerektiğini hatırlatmaktadır. Bu tür iç hukuk yollarının mevcudiyeti sadece teorik olarak değil,   uygulamada da yeterince kesinlik kazanmıꢀ olması gerekir. Aksi takdirde istenen   eriꢀilebilirliğe ve etkinliğe sahip olamazlar. Bu koꢀulların bir arada bulunduğunu ispatlamak   Savunmacı Devlet’e aittir (bakınız, özellikle, Fransa aleyhine Vernillo davası, 20 ꢁubat 1991,   prg. 27, seri A no 198, Türkiye aleyhine Akdıvar ve diğerleri davası, 16 Eylül 1996, prg. 66,   Derleme 1996-IV, Fransa aleyhine Dalia davası, 19 ꢁubat 1998, prg. 38, Derleme 1998-I, ve   Fransa aleyhine Selmouni davası [GC], no 25803/94, prg. 75, CEDH 1999-V). Oysa,   Hükümet Türk hukuk sisteminde davacıların yargılama süresinin uzunluğunu ꢀikâyet   edebileceği etkili bir itiraz yolunun mevcut olduğunu kanıtlayamamıꢀtır (bakınız yine aynı   yönde, Türkiye aleyhine Tendik ve diğerleri davası, no 23188/02, prg. 36, 22 Aralık 2005).   Dolayısıyla, Hükümetin itirazı kabul edilemez. Ayrıca, AĐHM ꢀikâyetin AĐHS’nin 35.   maddesinin 3. paragrafı anlamında açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ve baꢀka bir   kabuledilemezlik gerekçesi bulunmadığını tespit etmektedir. Bu itibarla, sözkonusu   baꢀvurunun kabuledilebilir ilan edilmesi uygun olacaktır.   Esasa iliꢀkin olarak Hükümet, özellikle davanın karmaꢀıklığı, baꢀvurana isnad edilen   suçların ciddiyeti ve bu suçlar için öngörülen cezanın ağırlığı dikkate alındığında, sözkonusu   yargılama süresinin aꢀırı olmadığını savunmaktadır.   AĐHM, dikkate alınması gereken dönemin baꢀvuranın yakalandığı 24 Eylül 1996 tarihinde   baꢀladığını ve Yargıtay’ın ilgili ꢀahsın mahkûmiyetini onadığı 29 Nisan 2004 tarihinde sona   erdiğini gözlemlemektedir. Dolayısıyla, yargılama herbirinin iki kez incelendiği iki dereceli   mahkemeler önünde yaklaꢀık yedi yıl yedi ay sürmüꢀtür. Öte yandan, AĐHM tüm yargılama   süreci boyunca baꢀvuranın tutuklu kaldığını tespit etmektedir. Bu durum davaya bakmakla   görevli mahkemelerin adaleti en kısa sürede tesis etmelerini gerektirir (bakınız Rusya aleyhine   Kalachnikov davası, no 47095/99, prg. 132, CEDH 2002-VI).   AĐHM, mevcut davadakine benzer sorunların tartıꢀıldığı çok sayıda davaya baktığını ve   içtihadında yeralan kıstaslar ıꢀığında “makul süre” zorunluluğunun yerine getirilmediğine   hükmettiğini hatırlatmaktadır (bakınız, diğer bir çoğu arasından, Fransa aleyhine Pélissier ve   Sassi davası [GC], no 25444/94, prg. 67, CEDH 1999-II, Türkiye aleyhine Temel ve Taꢀkın   davası, no 40159/98, prg. 75, 30 Haziran 2005, ve Türkiye aleyhine Mahmut Yaman davası, no   33631/04, prg. 21, 20 Ocak 2009). Hükümetin bu davada farklı bir sonuca varmaya yetecek   nitelikte inandırıcı hiçbir delil veya argüman sunmadığını tespit eden AĐHM, aynı   gerekçelerle, AĐHS’nin 6. maddesinin 1. paragrafının ihlal edildiği sonucuna varmaktadır.   IV. AĐHS’NĐN DĐĞER MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Baꢀvuran, AĐHS’nin 3. maddesine atıfta bulunarak, gözaltı sırasında iꢀkence gördüğünü   iddia etmektedir.   Baꢀvuran, ayrıca AĐHS’nin 6. maddesine atıfta bulunmakta ve davasına bakan Devlet   Güvenlik Mahkemesi’nin 1999 Haziran ayına kadar bünyesinde bir askeri yargıç   bulundurması dolayısıyla bağımsız ve tarafsız bir mahkeme olamadığını savunmaktadır.   Baꢀvuran, bir yandan Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından yürütülmesi ve diğer yandan   da gözaltı sırasında ve sulh ceza mahkemesi önünde tercüman yardımı alma talebinin gerekçe   gösterilmeden reddedilmesi dolayısıyla davasının adil bir ꢀekilde yargılanmadığından   ꢀikâyetçi olmaktadır.   Baꢀvuran, ayrıca savcının Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin karar alma duruꢀması dahil   tüm duruꢀmalara katıldığını iddia etmektedir.   AĐHS’nin 3. maddesine dayalı ꢀikâyetle ilgili olarak, dile getirilen olaylar ile suç duyurusu   arasında geçen zamanı ve bu uzun zaman içerisinde baꢀvuranın özensiz tutumunu dikkate alan   AĐHM, bu ꢀikâyetin gecikmeli olduğuna kanaat getirmekte ve altı aylık süre kuralına   uymadığı gerekçesiyle AĐHS’nin 35. maddesinin 1 ve 4. paragrafları uyarınca reddedilmesi   gerektiğine hükmetmektedir (bakınız Türkiye aleyhine Akyaz davası, no 6178/04, prg. 40, 7   Temmuz 2009, mutatis mutandis, Türkiye aleyhine Hasan Aksakal davası, no 70285/01, 11   Ekim 2007, Türkiye aleyhine Aydın ve diğerleri davası, no 46231/99, 26 Mayıs 2005, Kıniꢀ   (karar), no 13635/04, 28 Haziran 2005, ve Türkiye aleyhine Üçak ve Kargılı davası (karar), no   75527/01 ve 11837/02, 28 Mart 2006).   Baꢀvuranın AĐHS’nin 6. maddesine dayalı ꢀikâyetiyle ilgili olarak, elindeki tüm unsurları   dikkate alan AĐHM, mevcut davada AĐHS tarafından garanti altına alınan hak ve   özgürlüklerden hiçbirinin ihlal edilmediğini kaydetmektedir. Dolayısıyla, bu ꢀikâyetler açıkça   dayanaktan yoksundur ve AĐHS’nin 35. maddesinin 3 ve 4. paragrafları uyarınca   reddedilmelidir.   V. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   Baꢀvuran, maddi zarar karꢀılığı olarak 20 000 Euro ve manevi tazminat olarak da   000 Euro talep etmektedir. Baꢀvuran ayrıca, yargılama masraf ve giderleri için 1 000 Euro   talep etmekte, ancak bu talep için herhangi bir kanıt belgesi sunmamaktadır.   Öte yandan ilgili ꢀahıs, AĐHM’nin yargılama sürecinde AĐHS’nin 6. maddesi anlamında   haksızlık yapıldığı yönünde karar vermesi durumunda, davanın ulusal mahkemeler önünde   yeniden görülmesini istemektedir.   Hükümet, bu taleplere itiraz etmektedir.   AĐHM, tespit edilen ihlal ile iddia edilen maddi zarar arasında illiyet bağı bulunmadığına   hükmederek, bu talebi reddetmektedir. Buna karꢀın, AĐHM baꢀvurana manevi tazminat olarak   000 Euro ödenmesinin hakkaniyete uygun olacağı kanaatindedir. Yargılama masraf ve   giderleri için talep edilen tutarla ilgili elinde herhangi bir kanıt belgesi bulunmamasını dikkate   alan AĐHM, bu talebi reddetmektedir.   Baꢀvuranın önerdiği kiꢀisel tedbir konusunda, yukarıda vardığı sonuçları dikkate alan   AĐHM, bu talebi de reddetmektedir.   AĐHM gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına   uyguladığı orana üç puanlık bir artıꢀın ekleneceğini kaydetmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun tutukluluk süresinin uzunluğuna (AĐHS’nin 5/3 maddesi), tutukluluk süresinin   uzunluğuna karꢀı etkili bir baꢀvuru yolunun bulunmadığına (AĐHS’nin 5/4 maddesi) ve   yargılama süresinin uzunluğuna (AĐHS’nin 6/1 maddesi) yönelik ꢀikayetlerin kabuledilebilir   olduğuna;   2. Kalan diğer ꢀikayetlerin kabuledilemez olduğuna;   3. AĐHS’nin 5/3 maddesinin ihlal edildiğine;   4. AĐHS’nin 5/4 maddesinin ihlal edildiğine;   5. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;   6. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz kuru   üzerinden TL’ ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana 5.000 (beꢀ bin)   Euro manevi tazminat ödenmesine;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;   7. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragraflarına uygun olarak 26 Ocak 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   9