18207/03

COUNCIL   AVRUPA   OF EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   NEVRUZ KOÇ/TÜRKĐYE   (B a ꢀvuru no. 18207/03)   KARAR   STRAZBURG   Haziran 2007   Sözkonusu karar AĐHS’nin 44§2. maddesi uyarınca kesinlik kazanacaktır. Ancak ,ꢀekle iliꢀkin   değiꢀiklik yapılabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USULĐ ĐꢀLEMLER   Davanın nedeni, Türk vatandaꢀı Nevruz Koç’un (“baꢀvuran”), 22 Mayıs 2003   tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükleri Korumaya Dair Sözleꢀme’nin (“Sözleꢀme”)   34. maddesi uyarınca, Türkiye aleyhine Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne yaptığı   baꢀvurudur (baꢀvuru no. 18207/03).   OLAYLAR   I. DAVA OLAYLARI   Baꢀvuran, 1954 doğumludur ve Đstanbul’da yaꢀamaktadır.   Kasım 1997 tarihinde bir restoranda ahçı olarak çalıꢀan baꢀvuran, görev bitiminde   alkol almıꢀtır. Restorana terk ettikten sonra eve dönerken, Sarıyer’deki bir otobüs durağında   bekleyen bir grup insanla tartıꢀmaya girmiꢀtir. Polis memuru H. Ö. Tarafından yakalandığını   ve yakalandığı sırada kötü muameleye maruz bırakıldığını iddia etmektedir. Sarıyer Polis   Karakolu’nda gözaltına alınan baꢀvuran bir gün boyunca kötü muameleye maruz bırakıldığını   ileri sürmüꢀtür.   Aynı gün hazırlanan polis raporunda baꢀvuranın H. Ö.’ye hakaret ettiği ve vurduğu   belirtilmektedir. Olay mahallinde bulunan kiꢀiler de H. Ö. Herkesi sakinleꢀtirmeye çalıꢀırken   baꢀvuranın ona hakaret ettiğini doğrulamıꢀtır. H.Ö. baꢀvuranın kendisine hakaret ettiği ve   fiziksel saldırıda bulunduğuna iliꢀkin ꢀikayette bulunmuꢀtur.   Aralık 1997 tarihinde Sarıyer Cumhuriyet Savcısı, Sarıyer Sulh Ceza Mahkemesi’ne   bir iddianame sunarak baꢀvuranı, görevde olan bir polis memuruna saldırmak ve hakaret   etmekle suçlamıꢀtır.   ꢁubat 1998 tarihinde baꢀvuran Sarıyer Cumhuriyet Savcısı’na ꢀikayette bulunarak   Sarıyer Polis Karakolu’nda gözaltında tutulduğu sırada iꢀkence gördüğünü ileri sürmüꢀtür.   Đddiasını Adli Tıp Kurumu’nun 16 Aralık 1997 tarihli raporuna dayandırmıꢀtır.   ꢁubat 1998 tarihinde Sarıyer Cumhuriyet Savcısı baꢀvuranın ifadesini almıꢀtır.   Baꢀvuran HADEP (Halkın Demokrasi Partisi) üyesi ve Kürt kökenli olması nedeniyle   Sarıyer’de ikamet eden kiꢀilerin kendisine karꢀı olduklarını belirtmiꢀtir.   Haziran 1998 tarihinde Đstanbul Đnsan Hakları Derneği doktorları, baꢀvuranın polis   tarafından gözaltında tutulduğu sırada baꢀına gelenleri doğrulayan bir rapor yayınlamıꢀtır.   Baꢀvuranın iddiasının ve tıbbi raporların biribiriyle uyumlu olduklarını belirtmiꢀtir.   Aralık 2000 tarihinde ꢀartlı tahliyeye iliꢀkin bir kanun çıkarılmıꢀtır. Dolayısıyla, 16   Mart 2001’de Sarıyer Sulh Ceza Mahkemesi baꢀvuranın yaralanmasından sorumlu tutulan   failler aleyhindeki cezai takibatın askıya alınmasına ve aynı suç sözkonusu suçlularca beꢀ yıl   içerisinde yeniden iꢀlenmediği takdirde devam etmemesine karar vermiꢀtir.   ꢁubat 2002 tarihinde Yargıtay, baꢀvuranın sözkonusu karara iliꢀkin itirazını   reddetmiꢀtir. Baꢀvuran, 25 Kasım 2002’de haberdar edilmiꢀtir.   HUKUK   I. KABULEDĐLEBĐLĐRLĐK   Hükümet, baꢀvuranın AĐHS’nin 35 § 1. maddesi bağlamında mevcut bulunan iç hukuk   yollarını tüketmediğini ileri sürmüꢀtür. Bu bağlamda, polis tarafından gözaltında tutuldukları   sırada kötü muamele mağdurları olduklarını iddia eden kiꢀiler hususunda iç hukukun sağladığı   çeꢀitli hukuki, cezai ve idari iç hukuk yolları mevcut olduğunu ve baꢀvuranın, maruz kaldığını   iddia ettiği zararın tazmini için baꢀvuruda bulunma ꢀansı olduğu halde bulunmadığını   belirtmiꢀtir.   AĐHM daha önce benzeri davalarda Hükümet’in ilk itirazlarını incelemiꢀ ve reddetmiꢀ   olduğunu yinelemektedir. AĐHM sözkonusu davada yukarıda anılan davada vardığı sonuçtan   farklı bir sonuca varmasını gerektirecek özel bir durum görememektedir. Bu nedenle,   Hükümet’in ilk itirazını reddetmektedir.   AĐHM, baꢀvurunun AĐHS’nin 35 § 3. maddesi uyarınca temelden yoksun olmadığını   belirtmektedir. Kabuledilmez olduğuna karar vermek için de gerekçe bulunmamaktadır. Bu   nedenle kabuledilebilir olduğu sonucuna varılmalıdır.   II. AĐHS’NĐN 3. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran, AĐHS’nin aꢀağıda kaydedilen 3. maddesinin ihlali yönünde kötü   muameleye maruz bırakıldığı hususunda ꢀikayette bulunmuꢀtur:   “Hiç kimse iꢀkenceye, insanlık dıꢀı ya da onur kırıcı ceza veya iꢀlemlere tabi   tutulamaz.”   A. Tarafların görüꢁleri   1. Baꢀvuran   Baꢀvuran gözetim altında tutulduğu sırada polis memurları tarafından gözlerinin   bağlandığını, dövüldüğünü, kendisine vurulduğunu, tekme atıldığını, bacaklarına sopayla ve   copla vurulduğunu ileri sürmüꢀtür. Ayaklarına vurduklarını ve onları ezdiklerini belirtmiꢀtir.   Bu nedenle ve sol bacağına darbe aldığı için gözardı edilemeyecek bir süre yürüyemediğini   iddia etmiꢀtir. Đddialarını desteklemek için tıbbi raporlardaki bulgulara değinmiꢀtir.   2. Hükümet   Hükümet, sözkonusu iddialara itiraz etmiꢀtir. Baꢀvuranın aꢀırı derecede sarhoꢀ olması,   küfür etmesi, bağırması ve etrafındaki kiꢀilere saldırgan tavırlara sergilemesi nedeniyle   yakalandığını ileri sürmüꢀtür. Ayrıca baꢀvuranın, kendisini bir kiꢀiye saldırmaktan alıkoyan   polis memuruna saldırmaya baꢀladığını ileri sürmüꢀtür. Polis memuru baꢀvuranı   sakinleꢀtirmeye çalıꢀmıꢀ ve kendisine karakola kadar eꢀlik etmesi gerektiğini söylemiꢀtir.   Polis arabasına giderlerken baꢀvuran, polis memurunun yakasını tutarak onu sertçe itmiꢀtir.   Bunun üzerine polis memuru, baꢀvuranın sağ kolunu geriye doğru kıvırmıꢀ ve sağ eline   kelepçe takmıꢀtır. Sol eline kelepçe takarken baꢀvuran küfrederek polis memurunun yüzüne   vurmuꢀtur. Polis memuru olay yerinde diğer kiꢀilerin yardımı ile baꢀvuranı arabaya binmeye   zorlamıꢀ ve polis karakoluna götürmüꢀtür. Hükümet aynı gün, burnunda çürükler olduğunu ve   dört gün boyunca çalıꢀmasının uygun olmadığını belirten bir tıbbi raporda polis memuruna   değinildiğini belirtmiꢀtir. Olay mahallindeki kiꢀilerden alınan ifadelerin, görüꢀlerini   desteklediğini de eklemiꢀlerdir.   Hükümet, baꢀvurana iliꢀkin tıbbi raporlardaki bulguları kabul etmiꢀtir. 30 Ekim 2000   tarihinde Adli Tıp Kurumu tarafından yayınlanan tıbbi rapora göre baꢀvuranın aldığı yaraların   ve 9 Aralık 1997 tarihleri arasında ortaya çıkmıꢀ olduğunu vurgulamıꢀtır. Ancak baꢀvuranın   polis tarafından gözaltında tutulma periodu 1 Aralıkta sona ermiꢀ ve aynı tarihte yayınlanan   tıbbi raporda hiçbir yaralanma kaydedilmemiꢀtir. Bununla birlikte sözkonusu tarihte   baꢀvuranla birlikte gözaltında tutulan kiꢀilerin hepsi polis memurlarının hiçbirinin baꢀvuranı   kötü muameleye maruz bırakmadıklarını belirtmiꢀtir.   Hükümet ayrıca dikkatleri, baꢀvuranın polis karakolunda sergilediği tutuma çekmiꢀtir.   Belirtilerin ilk önce baꢀvuranın cezaevinde muayene edildiği 9 Aralık 1997 tarihinde ortaya   çıktığını belirtmiꢀtir. Baꢀvuranın saldırgan tutumu gözönüne alındığında, belirtilerin daha   fazla gözaltında tutulmasını engellemek için polis gözetimi bittikten sonra kendi kendine   oluꢀturulduğunun yüksek olasılık taꢀıdığını belirtmiꢀtir.   Baꢀvuranın, Cumhuriyet Savcısı’na veya tetkik hakimine, polis gözetimi ardından   karꢀılaꢀtığı ilk makamlar olmaları nedeniyle kötü muamele iddialarını bildirmesi gerektiğini   ileri sürmüꢀtür. Ancak baꢀvuran bildirmemiꢀtir. Bunun yerine, 10 ꢁubat 1998 tarihinde   Sarıyer Cumhuriyet Savcısı’na bir dilekçe sunmuꢀtur ve bu, iyi niyetle yaklaꢀtığı görüꢀünü   sarsmaktadır. Cumhuriyet Savcısı’na sunduğu dilekçede baꢀvuranın Sarıyer’de ikamet eden   bazı insanların Kürt kökenli olması nedeniyle kendisine karꢀı olduklarını ve polisin olaya   müdahele etme nedeninin de aynı olduğunu – sözkonusu ꢀahıslar ve kendisi arasında meydana   gelen çatıꢀma – belirttiğini de eklemiꢀtir. Ancak Hükümet’e göre, bu tamamen baꢀvuranın   uydurmasıdır. Dava dosyasındaki tanık ifadelerinin çürüttüğü popüler ancak aldatıcı bir   iddiadır.   Son olarak Hükümet, aynı dilekçede baꢀvuranın, sol ayağının polis memurları   kendisine vurduğu ve tekme attığı sırada zarar gördüğünü belirttiğini ileri sürmüꢀtür. Bununla   birlikte, bu kadar ciddi bir yaralanma geçiren bir kiꢀinin muayene ve tedavi edilmek için on   gün beklemesi mantıklı değildir. Sekiz gün, bu kadar ciddi bir yaralanma için çok uzun bir   süredir. Bilinç kaybına veya ağır sağlık problemlerine yol açabilmektedir. Fazla sarhoꢀ olması   nedeniyle 30 Kasım’daki olaya iliꢀkin hiçbir ꢀey hatırlayamayan baꢀvuranın nasıl olup da   kötü muameleye maruz kaldığını hatırladığını merak etmektedir.   B. AĐHM’nin değerlendirmesi   AĐHM, kiꢀinin sağlık durumu iyi olduğu halde gözaltına alındığı ancak salıverildiği   sırada sağlık durumunun bozulduğu durumlarda Devlet’in, sözkonusu yaralanmanın nasıl   oluꢀtuğuna iliꢀkin inandırıcı bir açıklama ve baꢀvuranın özellikle tıbbi raporlarla desteklenen   iddialarına ꢀüphe düꢀürecek deliller sunmakla yükümlü olduğunu yinelemektedir. Aksi   takdirde AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca ciddi bir konu açığa çıkmaktadır.   AĐHM delilleri değerlendirirken genel olarak “makul ꢀüphenin ötesinde” kanıt   standartını uygulamaktadır. Ancak bu tür bir kanıt, yeterli derecede güçlü, net ve uygun   çıkarımların veya benzeri çürütülmemiꢀ maddi karinelerin birarada mevcut olmasından   kaynaklanabilmektedir. Sözkonusu olayların, gözaltında tuttukları sırada kontrolleri altında   bulunan kiꢀilerde olduğu gibi tümüyle veya kısmen yetkili makamların bilgisi dahilinde   olduğu durumlarda, gözaltı sırasında meydana gelen yaralanmalar hususunda kuvvetli maddi   karineler ortaya çıkacaktır. Đspat külfetinin, yetkili makamların tatmin ve ikna edici bir   açıklamada bulunmasına bağlı olduğu kabul edilebilmektedir.   Sözkonusu davada AĐHM, baꢀvuranın polis gözetimine alınmadan önceki gözaltı   döneminin baꢀlangıcında tıbbi olarak muayene edilmediğini belirtmektedir. Polis tarafından   gözaltında tutulması sona erdikten sonra, 1 Aralık 1997 tarihinde, vücudunda hiçbir kötü   muamele izi bulunmadığını belirten Sarıyer Devlet Hastanesi doktoru tarafından muayene   edilmiꢀtir. Ancak, 9, 10, 14, 15 ve 16 Aralık 1997 tarihli müteakip muayene ve raporlar,   ayağına ve bileklerine darbe aldığını göstermektedir. Baꢀvuranın operasyon geçirmesi   gerektiği kesindir. Sözkonusu raporlarda görülen bulgular AĐHM’nin kanaatine göre   baꢀvuranın, dövüldüğüne, bacaklarına tekme atıldığına ve ayaklarına vurulduğuna iliꢀkin   iddiaları ile tutarlılık göstermektedir.   AĐHM 1 ve 9 Aralık 1997 tarihli raporların içerdiği bilgilerin çeliꢀik olduğunu   belirtmektedir. Hükümet’in 9 Aralık 1997 tarihli rapordaki tıbbi bulgulara itiraz etmediğini   ancak yaralanmaların nedenine iliꢀkin farklı bir görüꢀ ileri sürdüğünü belirtmektedir.   Hükümet öncelikle daha fazla gözaltında kalmamak için aynı gün sergilediği saldırgan tutumu   gözönüne alarak yaraların baꢀvuranın kendisi tarafından oluꢀturulmuꢀ olabileceğini   açıklamıꢀtır. Yaraların, polis memuruna baꢀvuranın arabaya götürülmesinde yardımcı olan   kiꢀilerden kaynaklanmıꢀ olabileceğini ileri sürmüꢀtür. Bununla birlikte baꢀvuranın   yakalanabilmesi için polis memurunun uyguladığı kuvvetin, baꢀvuranın etrafındaki kiꢀilere   tehditlerde bulunması nedeniyle gerekli olduğunu iddia etmiꢀtir.   AĐHM özgürlüğünden mahrum bırakılan bir kiꢀi hususunda bu kiꢀinin tutumunun   gerektirmediği ꢀekilde fiziksel kuvvete baꢀvurmanın, insanlık onuru ile bağdaꢀmadığını ve   ilke olarak 3. maddede ortaya konan hakkı ihlal ettiğini yinelemektedir. Ancak yakalanma   bağlamında kuvvet kullanımı, özellikle baꢀvuranın kendi tutumundan kaynaklanan   durumlarda yaralanmaya neden olsa bile, 3. maddenin kapsamı dıꢀında kalabilmektedir.   Bu bağlamda AĐHM baꢀvuranın olay günü sergilediği sorumsuz ve saldırgan   tavırlarını ve sarhoꢀluğunu gözönüne almaktadır. Yakalanması sırasında dört gün boyunca   çalıꢀmasının uygun olmadığı rapor edilen polis memurunu yaralayarak karꢀı koyduğunu   gözlemlemektedir. Ancak baꢀvuran yakalanması ardından tıbbi olarak muayene edilmemiꢀtir.   AĐHM, Hükümet’in görüꢀüne göre bu tür bir muayene özellikle görevlilerinden birinin   baꢀvuranın yakalanması sırasında kuvvet kullanmak durumunda kalması nedeniyle yetkili   makamların atacağı en uygun adım olacağını belirtmiꢀtir. Bu tür bir rapor, baꢀvuranın   durumuna katkısı olabilecek üçüncü ꢀahısların hareketlerinin netleꢀmesini sağlayacaktır.   Bununla birlikte alınan yararların ağırlığını ve niteliğini gözönüne alan AĐHM   (özellikle baꢀvuranın operasyon gerektirecek ve 15 gün boyunca çalıꢀmasını engelleyecek   ꢀekilde sol ayağına aldığı yara), yaraların baꢀvuranın kendisi tarafından oluꢀturulduğunu   inandırıcı bulmamaktadır. Bu nedenle, baꢀvurana hiçbir ꢀiddet uygulanmadığı anlaꢀılan 1   Aralık 1997 tarihli ilk tıbbi raporun bulgularına önem vermemektedir. Sonuç olarak AĐHM   Hükümet’in, gözaltı döneminde ortaya çıkan yaralara baꢀvuranın neden olduğuna iliꢀkin   açıklamaları tatmin edici bulmamaktadır.   Bu koꢀullar altında ve Hükümet’in inandırıcı bir açıklamada bulunmaması nedeniyle   AĐHM 9 Aralık 1997 tarihli raporda ortaya konan ve diğer tıbbi raporlarla desteklenen   belirtilerin, sorumluluğu Devlet’e ait olan muamelenin sonucu olduğu kanısındadır.   Dolayısıyla AĐHS’nin 3. maddesi ihlal edilmiꢀtir.   III. AĐHS’NĐN 6. ve 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran yetkili makamların, kötü muameleye uğradığına iliꢀkin iddiaları hususunda   etkin bir soruꢀturma yürütmediğine ve polis memurları aleyhinde baꢀlatılan cezai takibatın   daha sonra 4616 No.lu Kanun (ꢀartlı tahliye, adli kovuꢀturmanın askıya alınması veya   mahkeme kararının ifası hakkında kanun) bağlamında askıya alındığına dair ꢀikayette   bulunmuꢀtur. ꢁikayetini, AĐHS’nin 6. ve 13. maddelerine dayandırmıꢀtır.   AĐHM, sözkonusu ꢀikayetlerin yalnızca aꢀağıda kaydedilen 13. madde bağlamında   incelenmesi gerektiği kanısındadır:   “Bu Sözleꢀme’de tanınmıꢀ olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi görev yapan   kimseler tarafından bu sıfatlarına dayanılarak yapılmıꢀ da olsa, ulusal bir makama etkili bir baꢀvuru   yapabilme hakkına sahiptir.”   Hükümet, sözkonusu iddiaya itiraz etmiꢀtir. Mevcut davada yerel makamların,   baꢀvuranın kötü muamele iddiaları hususunda etkin bir soruꢀturma yürüttüklerini belirtmiꢀtir.   Sarıyer Cumhuriyet Savcısı, ivedilikle bir hazırlık soruꢀturma baꢀlatmıꢀ ve konuya ıꢀık   tutmak için gerekli adımları atmıꢀtır. Baꢀvuranın, sanıkların ve tanıkların ifadelerini dinlemiꢀ   ve baꢀvurana iliꢀkin tıbbi raporları incelemiꢀtir. Müteakiben Sarıyer Sulh Ceza Mahkemesi’ne   bir iddianame sunarak sözkonusu beꢀ polis memurunu Türk Ceza Kanunu’nun 245. maddesi   uyarınca baꢀvurana kötü muamelede bulunmakla suçlamıꢀtır. Hükümet polis memurları   aleyhindeki cezai takibatın, 4616 No.lu Kanun’un uygulanmasına bağlı olarak askıya   alınmasının, yerel mahkemenin kapsamlı ve yeterli bir soruꢀturma yürtümemesi nedeniyle   baꢀvurabileceği etkin bir iç hukuk yolu bulunmadığını göstermediğini ileri sürmüꢀtür.   AĐHM 3. madde bağlamında teminat altına alınan hakkın niteliğinin, 13. maddeye   iliꢀkin çıkarımları bulunduğunu yinelemektedir. Kiꢀinin, devlet makamlarınca kötü   muameleye maruz bırakıldığına iliꢀkin itiraz edilebilir bir iddiasını bulunduğu durumlarda,   “etkin iç hukuk yolu” kavramı, uygun olduğu hallerde tazminatın ödenmesi ile birlikte ꢀikayet   sahibinin, soruꢀturma usulüne eriꢀimini içine alacak ꢀekilde sorumlu olanların teꢀhis edilmesi   ve cezalandırılmasına yol açan kapsamlı ve etkin bir soruꢀturmayı gerekli kılmaktadır.   Sözkonusu davada sunulan deliller temel alındığında AĐHM sorumlu Devlet’in,   AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca baꢀvuranın gözaltında tutulduğu sırada maruz bırakıldığı kötü   muameleden sorumlu olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda baꢀvuranın ꢀikayetlerine, 3.   madde ile bağlantılı olarak AĐHS’nin 13. maddesi bağlamında “itiraz edilebilir”.   AĐHM baꢀvuranın Sarıyer Cumhuriyet Savcısı’na maruz bırakıldığı kötü muamele   hususunda ꢀikayette bulunduğunu belirtmektedir. Öncelikle Cumhuriyet Savcısı, suçlanan   polis memurları aleyhinde Sarıyer Ağır Ceza Mahkemesi’ne bir iddianame sunmuꢀtur. Savcı   iddianameyi, baꢀvuranın aldığı yaraların tarif edildiği tıbbi raporlara dayandırmıꢀtır. 16 Mart   2001’de Ağır Ceza Mahkemesi, 4616 No.lu Kanun bağlamında cezai takibatı askıya almıꢀtır.   Sözkonusu kanun aynı zamanda suçluların, askıya alma kararından itibaren beꢀ yıl içerisinde   aynı türde suçları iꢀlememeleri kaydıyla cezai takibatın devam etmemesini öngörebilmektedir.   Baꢀvuran Yargıtay huzurunda karara itiraz etmiꢀtir ancak baꢀarılı olamamıꢀtır.   AĐHM, AĐHS’de öngörülen hakların teorik ve yanıltıcı değil pratik ve etkin olduğunu   yinelemektedir. Bu nedenle mevcut soruꢀturma türündeki soruꢀturmalar, sorumlu olanların   tespit edilmesini ve cezalandırılmasını sağlayabilmelidir. Ancak, sözkonusu cezai takibat,   aleyhlerindeki delillere rağmen ꢀiddet içeren suçların failleri için filli dokunulmazlık sağlayan   No.lu Kanun’un uygulanmasına iliꢀkin bir sonuç sağlamamaktadır.   Sonuç olarak AĐHM, baꢀvuranın davasında uygulandığı ꢀekliyle ceza hukuku   sisteminin katı olmadığı ve ꢀikayette bulunduğu türdeki kanuna aykırı fiilerin etkin ꢀekilde   önlenmesini temin etmede caydırıcı bir etkisinin bulunmadığı kanısındadır.   Yukarıda anılanlar ıꢀığında AĐHM, yine yukarıda kaydedilen cezai takibatın,   AĐHS’nin 13. maddesinin gereklerini karꢀılaması bakımından kapsamlı ve etkin olarak kabul   edilebileceği kanısında değildir.   Bu nedenle sözkonusu madde ihlal edilmiꢀtir.   IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI   “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollarının ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci   Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete   uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   Baꢀvuran, maddi zarar için 10,000 Yeni Türk Lirası (YTL), yaklaꢀık 5,429 Euro ve   manevi zarar için 50,000 YTL (27,146 Euro) tazminat talep etmiꢀtir.   Hükümet sözkonusu taleplere itiraz etmiꢀtir. Baꢀvuranın ilkine iliꢀkin gerekçe   gösteremediğini ve ikinci talebin de haddinden fazla ve kabuledilmez olduğunu ileri   sürmüꢀtür.   AĐHM tespit edilen ihlal ve ileri sürülen maddi zarar arasında nedensel bir bağ   kuramamaktadır. Bu nedenle talebi reddetmektedir. Bununla birlikte, tespit edilen ihlalleri   değerlendiren ve eꢀit temellere dayanarak değerlendirmede bulunan AĐHM baꢀvurana   uğradığı manevi zarar için 10,000 Euro ödenmesine karar vermektedir.   B. Mahkeme masrafları   Baꢀvuran aynı zamanda temsil edilmesine iliꢀkin masraflar için 7,500 YTL (4,086   Euro) talep etmiꢀtir. Talebini desteklemek için Đstanbul Barosu’na 2006 yılı tavsiye edilen   ücret tarifesini sunmuꢀtur. Mahkeme masrafları hususunda baꢀka bir tazminat talep   etmemiꢀtir.   Hükümet sözkonusu miktara itiraz etmiꢀtir.   AĐHM içtihatına göre, gerekli olduğu için yapıldığının ve miktarının makul olduğunun   gösterilmesi halinde baꢀvuran mahkeme masraflarının tazminine hak kazanmaktadır. Mevcut   davada elinde bulunan bilgileri ve yukarıda kaydedilen kriterleri gözönüne alan AĐHM   baꢀvurana yasal masraflar için Avrupa Konseyi’nden alınan 850 Euro hariç tutularak 1,500   Euro tazminat ödenmesinin makul olduğu kanısındadır.   C. Gecikme Faizi   AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı   marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar   vermiꢀtir.   BU NEDENLERLE, AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna,   2. AĐHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiğine,   3. AĐHS’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine,   4. (a) sorumlu Devletin baꢀvurana, kararın AĐHS’nin 44 § 2. maddesine göre kesinleꢀtiği   tarihten itibaren üç ay içerisinde, kararın verildiği tarihte uygulanan oran üzerinden Yeni Türk   Lirası’na çevrilmek üzere, aꢀağıda kaydedilen miktarları ödemesi gerektiğine:   (i) Manevi tazminat için 10,000 Euro (on bin Euro);   (ii) Mahkeme masrafları için yasal yardım yoluyla edinilen 850 Euro (sekiz yüz elli Euro)   hariç 1,500 Euro (bin beꢀ yüz Euro);   (iii) Yukarıda kaydedilen meblağlara uygulanabilecek her tür vergi;   (b) Yukarıda kaydedilmiꢀ olan üç aylık sürenin bitiminden ödeme gününe kadar,   Avrupa Merkez Bankası’nın uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle   oluꢀacak faiz oranına göre yukarıda belirtilen miktarlarda ödenecek basit faizi ödemekle   yükümlü olduğuna karar vermiꢀ,   5. Baꢀvuranın adil tazmin taleplerinin kalan kısmını reddetmiꢀtir.   Đꢀbu karar, Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğü’nün 77. Maddesi’nin 2. ve   3. fıkraları uyarınca 12 Haziran 2007 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.   9