18706/22;24290/22;30838/22;35896/22

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC       SEKCJA PIERWSZA SPRAWA PARADOWSKI I INNI przeciwko POLSCE (Skargi nr 18706/22 i 3 inne – zob. załączona lista)       WYROK   STRASBURG 11 kwietnia 2024 r.     Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Paradowski i Inni przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Péter Paczolay, Przewodniczący,  Gilberto Felici,  Raffaele Sabato, sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”). 2.  Skargi zostały zakomunikowane rządowi polskiemu („Rząd”). FAKTY 3.  Lista skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg znajdują się w załączonej tabeli. 4.  Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO  POŁĄCZENIE SKARG 5.  Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku.   WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI 6.  Rząd złożył deklaracje jednostronne, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka określonych w Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy i w związku z tym będzie dalej rozpoznawał sprawę (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003-VI). ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 7.  Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 8.  Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII). 9.  Już w wyroku w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego. 10.  Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałyby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowanie w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”. 11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów. 12.  Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13.  Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy; uznaje skargi za dopuszczalne; orzeka, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji, dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach cywilnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; orzeka, (a)  że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 11 kwietnia 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i § 3 Regulaminu Trybunału.    Viktoriya Maradudina Péter Paczolay p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący     ZAŁĄCZNIK Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Lp. Nr skargi Data wniesienia skargi Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Data wszczęcia postępowania Data zakończenia postępowania Całkowity czas trwania postępowania Liczba instancji sądowych Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego lub jedno gospodarstwo domowe (w EUR)[1]     18706/22 04.04.2022 r. Józef PARADOWSKI 1950 r. 20.01.2016 r.   w toku   Ponad 7 lat, 11 miesięcy i 23 dni 2 instancje Sąd Najwyższy, 03.11.2021 r., sygn. akt I NSP 173/21, 5 000 PLN   4 800     24290/22 05.05.2022 r. Gospodarstwo domowe Agnieszka TRZCIŃSKA 1977 r. Piotr TRZCIŃSKI 1974 r.   22.06.2007 r.   w toku   Ponad 16 lat, 6 miesięcy i 21 dni 1 instancja   Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 24.09.2021 r., sygn. akt I S 24/21, 2 000 PLN (pierwszy skarżący); Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 24.09.2021 r., sygn. akt I S 23/21, 7 000 PLN (drugi skarżący); Sąd Okręgowy w Ostrołęce, 31.03.2023 r., sygn. akt I S 5/23 (pierwszy skarżący) 16 100 (łącznie na rzecz obojga skarżących)     30838/22 11.06.2022 r. Grażyna MACIEJEWSKA 1959 r. 05.04.2018 r.   w toku   Ponad 5 lat, 9 miesięcy i 1 dzień 1 instancja Sąd Okręgowy w Koszalinie, 26.05.2022 r., sygn. akt VII S 9/22, 2 000 PLN 3 400     35896/22 11.07.2022 r. Grzegorz GNIADO 1962 r. 22.05.2015 r.   29.04.2022 r.   6 lat, 11 miesięcy i 8 dni 1 instancja   Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 26.03.2018 r., sygn. akt V S 329/17; Sąd Apelacyjny w Gdańsku, 23.02.2022 r., sygn. akt I S 15/22, 3 000 PLN 4 500   [1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.