18768/05
WyrokETPCz2010-05-27ECLI:CE:ECHR:2010:0527JUD001876805
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezprawne wysiedlenie skarżącego, osoby wewnętrznie przesiedlonej, z zajmowanego przez niego domku, który został mu przydzielony przez władze, stanowiło naruszenie prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz prawa do własności? Czy tymczasowe aresztowanie skarżącego, w szczególności jego przedłużenie i brak rzetelnego rozpatrzenia odwołań, naruszyło jego prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego?Ratio decidendi
W odniesieniu do wysiedlenia z domku, Trybunał uznał, że skarżący miał „uzasadnione oczekiwanie” co do prawa do zamieszkiwania w domku, co stanowiło „mienie” w rozumieniu art. 1 Protokołu nr 1 oraz „miejsce zamieszkania” w rozumieniu art. 8 Konwencji. Interwencja władz była niezgodna z prawem krajowym, ponieważ odbyła się bez orzeczenia sądowego i z naruszeniem procedur administracyjnych. Trybunał podkreślił, że władze krajowe nie mogły powoływać się na braki formalne w przydzieleniu domku, biorąc pod uwagę kontekst kryzysu humanitarnego i długotrwałe, tolerowane przez państwo zamieszkiwanie skarżącego. Trybunał skrytykował również formalistyczną interpretację przepisów dotyczących osób wewnętrznie przesiedlonych przez sądy krajowe oraz sprzeczność orzecznictwa Sądu Najwyższego. W kwestii aresztu tymczasowego, Trybunał uznał, że początkowe decyzje o aresztowaniu były uzasadnione, ale przedłużenie aresztu tymczasowego przez sąd miejski w dniu 29 czerwca 2006 r. było nieuzasadnione, ponieważ opierało się na szablonowej formule, bez konkretnej analizy okoliczności sprawy. Stwierdzono również naruszenie art. 5 ust. 4 w związku z brakiem kontradyktoryjności i równości broni podczas rozpatrywania przedłużenia aresztu w dniu 29 czerwca 2006 r., gdyż skarżący nie miał możliwości ustosunkowania się do wniosku prokuratora.Stan faktyczny
Skarżący, Batalbi Saghinadze, wraz z rodziną, był osobą wewnętrznie przesiedloną z Abchazji po konflikcie w latach 1992-93. W 1994 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Gruzji przydzieliło mu domek w Tbilisi w związku z jego zatrudnieniem na wysokim stanowisku. Rodzina Saghinadze zamieszkiwała domek przez ponad 10 lat, adaptując go i przyjmując innych krewnych. W 2004 r., po tym jak skarżący prowadził głośne śledztwo w sprawie porwania, został zwolniony ze służby, a następnie bezprawnie wysiedlony z domku przez policję, bez orzeczenia sądowego. W 2006 r. skarżący został aresztowany tymczasowo pod zarzutem nielegalnego posiadania broni i nadużycia władzy, a jego areszt był przedłużany na podstawie szablonowych decyzji sądowych.Rozstrzygnięcie
Jednogłośnie uznaje skargi skarżącego dotyczące art. 5 ust. 3 i 4, art. 8 Konwencji oraz art. 1 Protokołu nr 1 za dopuszczalne. Jednogłośnie uznaje wszystkie pozostałe skargi za niedopuszczalne. Jednogłośnie stwierdza brak naruszenia art. 5 ust. 3 Konwencji w związku z decyzjami sądów krajowych z 6 i 14 czerwca 2006 r. Jednogłośnie stwierdza naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji w związku z decyzją sądu krajowego z 29 czerwca 2006 r. Jednogłośnie stwierdza brak naruszenia art. 5 ust. 4 Konwencji w związku z decyzją sądu krajowego z 14 czerwca 2006 r. Jednogłośnie stwierdza naruszenie art. 5 ust. 4 Konwencji w związku z decyzją sądu krajowego z 29 czerwca 2006 r. Jednogłośnie stwierdza naruszenie art. 8 Konwencji w związku z pozbawieniem domku. Stwierdza (6 głosami do 1) naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 w związku z pozbawieniem domku. Stwierdza (6 głosami do 1), że w przypadku niemożności zwrotu domku, państwo pozwane powinno zaoferować skarżącemu alternatywne odpowiednie zakwaterowanie lub wypłacić mu odszkodowanie, którego wysokość ma zostać uzgodniona między stronami w ciągu 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. W przypadku braku porozumienia, Trybunał zastrzega sobie prawo do określenia wysokości odszkodowania. Zastrzega sobie częściowo prawo do rozpatrzenia zastosowania art. 41 Konwencji. Jednogłośnie stwierdza, że państwo pozwane ma w ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku zapłacić skarżącemu 15 000 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz 752 EUR tytułem kosztów i wydatków. Oddala pozostałe roszczenia o słuszne zadośćuczynienie.Pełny tekst orzeczenia
adamianis uflebaTa ervopuli sasamarTlo
meore seqcia
saRinaZe da sxvebi saqarTvelos winaaRmdeg
CASE OF SAGHINADZE AND OTHERS v. GEORGIA
ganacxadi #18768/05
ganCineba
(arsebiTi ganxilva)
strasburgi wlis 27 maisi
winamdebare ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis me-2
punqtSi gansazRvruli garemoebebis dadgomisas. igi SeiZleba
daeqvemdebaros redaqciul gadasinjvas.
saqmeze saRinaZe da sxvebi saqarTvelos winaaRmdeg
adamianis uflebaTa evropuli sasasamarTlos (meore seqcia) palatam
Semdegi SemadgenlobiT
fransuaza tulkensi, Tavmjdomare
ireneu kabral bareto,
danute Josieni,
dragoliub popoviCi,
andras sajo,
nona woworia,
kristina pardalosi, mosamarTleebi
da sali dole, seqciis registratori,
moiTaTbira ganmartoebiT 2010 wlis 29 aprils da gamoitana imave dRes
miRebuli winamdebare ganCineba
procedura
1. saqme momdinareobs adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa
dacvis konvenciis (`konvencia~) 34-e muxlis Tanaxmad, sasamarTloSi eqvsi
qarTveli moqalaqis b-n batalbi saRinaZis (`pirveli ganmcxadebeli~),q-n
lia saRinaZis (`meore ganmcxadebeli~), b-n vasil saRinaZis (`mesame
ganmcxadebeli~), q-n nanabliaZis (`meoTxe ganmcxadebeli~), q-n qeTevan
saRinaZis (`mexuTe ganmcxadebeli~) da q-n nino saRinaZis (`meeqvse
ganmcxadebeli~) mier 2005 wlis 27 aprils saqarTvelos winaaRmdeg
Setanili ganacxadidan. Tavdapirvelad ganacxadi exeboda ganmcxadebelTa
gamosaxlebas maTi saxlidan. 2006 wlis 13 dekembers ki pirvelma
ganmcxadebelma waradgina axali saCivari
dakavSirebiT.
mis winaswar patimrobasTan
2.
ganmcxadebelTa
interesebs
warmoadgendnen
TbilisSi
moRvawe
advokatebi b-ni zurab Todua da b-ni malxaz pataraia. saqarTvelos
mTavrobas warmoadgenda mTavrobis yofili warmomadgeneli b-ni daviT
TomaZe iusitiis saministrodan.
3. 2007 wlis 29 agvistos sasamarTlom miiRo gadawyvetileba ecnobebina
saqarTvelos mTavrobisaTvis ganmcxadeblis mier konvenciis me-3, me-5
muxlis me-3 da me-4 punqtebTan, me-8 muxlTan da damatebiTi oqmis 1-el
muxlTan
dakavSirebuli
saCivrebis
Sesaxeb.
aseve
miRebul
iqna
gadawyvetileba Tanadroulad ganxiluliyo ganacxadis arsebiTi mxare da
mis daSvebadobasTan dakavSirebuli sakiTxebi (29 –e muxlis me-3 punqti).
4. 2007 wlis 25 dekembers da 2008 wlis 29 Tebervals mTavrobam da
ganmcxadeblebma waradgines werilobiTi komentarebi Sesabamis
saCivrebTan dakavSirebiT (sasamarTlos reglamentis 54-e (a) wesi).
5. 2008 wlis 30 ivliss da 5 agvistos, aseve 2009 wlis 5 oqtombers,
ganmcxadeblebma sakuTari iniciativiT da sasamarTlos moTxovnis gareSe
waradgines grZeli werilobiTi komentarebi, romelSic imeorebdnen
adreul komentarebSi ukve wardgenil argumentebs. ganmcxadeblebi aseve
uTiTebdnen axal da saqmesTan kavSiris ar mqone saCivrebze. sasamarTlom
miiRo gadawyvetileba, rom xsenebuli argumentacia ar unda yofiliyo
daSvebuli da Sesuli sasamarTlos mier gansaxilveli saqmis masalebSi,
sasamarTlos reglamentis 38-e wesis 1-li punqtis Sesabamisad da im
praqtikuli
saxelmZRvanelos
Tanaxmad,
romelic
gamocemul
iqna
sasamarTlos Tavmjdomaris mier 2003 wlis 1 noembers.
faqtebi
I. saqmis garemoebebi
6. pirveli da meore ganmcxadebeli col qmarni arian. isini daibadnen 1937
wels. maTi vaJi, mesame ganmcxadebeli da misi coli meoTxe ganmcxadebeli
Sesabamisad daibadnen 1964 wels da 1970 wels. mexuTe da meeqvse
ganmcxadebeli arian pirveli da meore gancxadeblis qaliSvilebi da
isini Sesabamisad daibadnen 1962 da 1971 wlebSi.
7. ganmcxadeblebi, meoTxe ganmcxadeblis gamoklebiT, afxazeTidan
(saqarTvelo) iZulebiT adgilnacvali pirebi arian. 1992 – 93 wlebis
konfliqtis Sedegad, ganmcxadeblebi sxva, daaxloebiT 300 000 umetesad
eTnikur qarTvelTan erTad gamoiqcnen afxazeTidan sadac datoves
TavianTi saxlebi da qoneba.
8. gamomdinare im faqtidan, rom ganmcxadebeli iyo maRali Tanamdebobis
piri afxazeTis Sinagan saqmeTa saministroSi, saqarTvelos Sinagan
saqmeTa ministrma 1994 wlis ianvarSi SesTavaza mas sagamoZiebo
departamentis ufrosis Tanamdeboba Sinagan saqmeTa saministroSi. mas
Semdgom rac pirvelma ganmcxadebelma miiRo SeTavazeba, igi da misi
ojaxi Sesaxldnen kotejSi, romelic ekuTvnoda Sinagan saqmeTa
saministros da mdebareobda avWalis quCa #15, Tbilisis gareubanSi
(`koteji~).
9. saqmis masalebis Tanaxmad koteji saministros sakuTreba gaxda 1993
wlis 29 oqtombers. Sinagan saqmeTa ministris #531 brZanebiT, romelic
zemoxsenebul dRes iqna gamocemuli, saministrom daibruna koteji
saxelmwifo sportul klub dinamosagan da kotejis gamoyenebaze
pasuxismgebeli
Seiqmna
saministros
finansebisa
da
lojistikis
departamenti. 1993 wlis 29 oqtombris brZanebis Tanaxmad kotejis ukan
dabruneba saministrosaTvis gamarTlebuli iyo `saministros piradi
Semadgenlobis mniSvnelovani zrdiT, rasac Tan erTvoda afxazeTSi
momxdari konfliqtis Sedegad S.s.s gamoZevebuli TanamSromlebisaTvis
dasaqmebisa da sacxovreblis uzrunvelyofa~.
10. pirvelma ganmcxadebelma da misma ojaxma daiwyes kotejis mimdebare
saTavsoebis gamoyeneba, raTa SeeqmnaT mcire saojaxo meurneoba. maT
daamontaJes sxvadasxva saxis mowyobiloba da xeivani xilis da
bostneulis mosayvanad, Sinauri frinvelis da mcire odenobis Sinauri
cxovelis
mosaSeneblad.
mogvianebiT
saRinaZeebis
ojaxma
ufaso
TavSesafari misca rva usaxlkaro naTesavs, romlebic analogiurad iyvnen
devnilebi afxazeTidan (`saRinaZeebis ojaxis naTesavebi~). 1998 Tu 199
wels mesame ganmcxadebeli daqorwinda meoTxe ganmcxadebelze da
xsenebuli wyvili aseve cxovrobda kotejSi.
11. 1998 wels pirveli ganmcxadebeli pensiaze gavida da datova Sinagan
saqmeTa saministro.
12. 2000 wlis 20 aprils saministrom gamosca werili, romliTac
adasturebda pirveli ganmcxadeblis mier kotejisa da mimdebare
saTavsoebis flobis kanonierebas (`2000 wlis 20 aprilis saministros
werili~). werilis Tanaxmad pirveli ganmcxadebeli da misi ojaxis
wevrebi Sesaxldnen kotejSi 1994 wels maSindeli Sinagan saqmeTa
ministris
pirTa/devnilTa Sesaxeb 1996 wlis 28 ivnisis kanonis
`iZulebiT gadaadgilebul pirTa/devnilTa kanoni).
iuwyeboda, rom sakuTreba droebiTi xasiaTis iyo, vada ar iyo
gansazRvruli da mesakuTres ekisreboda sakuTrebaze zrunvis
brZanebis
Sesabamisad
da
iZulebiT
gadaadgilebul
Tanaxmad
werili aseve
(
valdebuleba. xsenebuli werilis asli aseve gadaegzavnaT adgilobrivi
mmarTvelobis organoebs informaciisaTvis.
13. rogorc saqmis masalebidan irkveva 2001 wels mexuTe ganmcxadebelma
datova koteji da sacxovreblad gadavida Tavis qmarTan erTad
ukrainaSi. 2001 wlis 31 agvistos meeqvse ganmcxadebeli gaxda kotejis
mimdebare miwis nawilis registrirebuli mesakuTre.
b. kalaZis saqme
14. 2003 wlis noemberSi vardebis revoluciis Semdgom maleve (ufro meti
detalisaTvis ix. saqme saqarTvelos leiboristuli partia saqarTvelos
winaaRmdeg #9103/04, §§ 11-13, 2008
Sinagan saqmeTa ministrma pensiidan ukan gamoiZaxa pirveli ganmcxadebeli
da sTxova mas exelmZRvanela kalaZis saqmesTan dakavSirebuli
wlis 8 ivlisi), axlad daniSnulma
gamoZiebisaTvis. xsenebuli gaxmaurebuli sisxlis samarTlis saqme,
romlis gamoZiebac xelisuflebis organoebma ver SeZles 2001 wlidan
moyolebuli, exeboda safexburTo klub milanis cnobili qarTveli
fexburTelis b-ni kaxi kalaZis Zmis gatacebas da gauCinarebas. miiRo ra
xsenebuli SeTavazeba pirvel ganmcxadebels mieniWa polkovnikis wodeba
da 2003 wlis 13 dekembris brZanebiT dainiSna damoukidebeli sagamoZiebo
jgufis ufrosad, romelsac unda gamoeZiebina kalaZis saqme da gatacebis
sxva gaxmaurebuli saqmeebi.
15. pirveli ganmcxadeblis Tanaxmad misma sagamoZiebo jgufma SeZlo
naTeli moefina kalaZis saqmesTan dakavSirebuli garemoebebisaTvis
momdevno
gamaRizianebeli aRmoCnda konkretuli maRali Tanamdebobis pirebisaTvis,
romlebic xels afarebdnen qarTul fexburTSi mimdinare
TveebSi.
savaraudod
gamoZiebis
xsenebuli
Sedegebi
sisxlissamarTlebriv maqinaciebs da 2004 wlis 30 marts maSindelma
generalurma prokurorma i.o-m piradad mosTxova pirvel ganmcxadebels
gamoZiebis CixSi Seyvana.
16. 2004 wlis ivnisSi generaluri prokurori i.o. dainiSna Sinagan saqmeTa
ministrad. savaraudod axlad daniSnulma ministrma moxsna ganmcxadebeli
kalaZis
saqmis
gamoZiebidan
da
gaaTavisufla
igi
samsaxuridan
damamcirebeli formiT 2004 wlis 26 ivniss.
17. 2004 wlis 13 oqtombers pirvelma ganmcxadebelma warudgina
konfidencialuri masalebi erovnuli uSiSroebis sabWos, saqarTvelos
prezidentis sakonsultacio organos. savaraudod xsenebuli masalebi
moicavda informacias, romelic warmoaCenda b-ni i.o-s da sxva maRali
Tanamdebobis pirebis mier uflebamosilebis borotad gamoyenebis
faqtebs.
g. kotejidan gamosaxleba
18. 2004 wlis 25 oqtombers policia mivida saRinaZis ojaxSi da Sinagan
saqmeTa ministris i.o-s sityvieri miTiTebis Sesabamisad mosTxova
macxovreblebs kotejis datoveba. pirvelma ganmcxadebelma maT warudgina
saministros 2000 wlis 20 aprilis werili rogorc imis dadastureba, rom
igi kanonierad flobda sakuTrebas da mosTxova policias ojaxis
datoveba.
19. 2004 wlis 30 oqtombers policia kvlav mivida saRinaZis ojaxSi igive
gamosaxlebis moTxovniT. Tumca policiam ver SeZlo sasamarTlo
gadawyvetilebis wardgena da Sesabamisad pirvelma ganmcxadebelma ar
misca maT misi da misi ojaxis gamosaxlebis SesaZlebloba.
20. 2004 wlis 31 oqtombers policiam ganaxorciela ganmcxadebelTa
gamosaxlebis morigi mcdeloba. am jerze kotejSi savaraudod SeiWra
daaxloebiT
TxuTmeti
policieli
da
specdaniSnulebis
razmis
ramodenime wevri, romlebic atarebdnen niRbebs. maT gaimeores, rom
miRebuli hqondaT sityvieri brZaneba Sinagan saqmeTa ministrisagan maT
gamoZevebasTan
dakavSirebiT.
pirveli
ganmcxadebeli
gacxarebiT
ekamaTeboda oficrebs da sTxovda maT an eCvenebinaT mis binaSi Sesvlis
sasamarTlo nebarTva an daetovebinaT misi saxli dauyovnebliv. daZabuli
situaciis
Semswre
meore
ganmcxadebels
wauvida
guli.
meoTxe
ganmcxadebels, romelic fexmZime iyo, aseve nervuli aSliloba daewyo.
radganac policias ar gaaCnda Sesabamisi sasamarTlo brZaneba, maT
datoves incidentis adgili.
21. ganmcxadebelTa Tanaxmad 2004 wlis 1 noembers daaxloebiT samoci
SeiaraRebuli specialuri daniSnulebis danayofis warmomadgenelisagan
Semdgari jgufi, romlebic atarebdnen niRbebs, SeiWrnen kotejSi. mcxeTa-
mTianeTis regionuli policiis departmanetis ufrosi xelmZRvanelobda
xsenebul operacias. policiam, romelsac ar gaaCnda aseTi operaciis
ganxorcielebisaTvis
saWiro
aranairi
samarTlebrivi
dokumenti,
iZulebiT gamoasaxla meore ganmcxadebeli da saRinaZis ojaxis
naTesavebi
ganmcxadebeli,
kotejidan
(sxva
ganmcxadeblebi, maT Soris
saxlSi xsenebuli incidentis
pirveli
dros).
ar iyvnen
gamosaxlebis Semdgom, policiis ramodenime oficeri ganTavsda kotejSi.
momijnave miwis nakveTi, romelic meeqvse ganmcxadeblis registrirebul
sakuTrebas warmoadgenda, aseve iqna dakavebuli policiis mier.
d. samarTlebrivi dacvis saSualebebi, romlebic gamoyenebul
iqna ganmcxadeblebis mier
22. 2004 wlis 1 noembris incidentis Semdgom pirvelma ganmcxadebelma
aRZra
samoqalaqo
samarTalwarmoeba
da
aseve
Seitana
sisxlis
samarTlebrivi saCivari, romliTac asaCivrebda kotejis TviTneburad
CamorTmevas da Sinagan saqmeTa saministros maRali Tanamdebobis piris
mier misTvis profesiuli saqmianobisaTvis xelis SeSlas.
23. im samarTalwarmoebebSi, romlebic qvemoT aris mocemuli, pirveli
ganmcxadebeli warmodgenili iyo, rogorc erTaderTi mosarCele.
darCenili xuTi ganmcxadeblidan arcerTs ar warmoudgenia dokumenti,
romliTac mindobilobas miscemda pirvel ganmcxadebels an advokats rom
warmoedginaT maTi interesebi. Sesabamisad imdenad ramdenadac es exeboda
sakuTrebis dabrunebasTan dakavSirebul pirveli ganmcxadeblis sarCels
erovnuli sasamarTloebi Semoifarglnen kotejze pirveli ganmcxadeblis
sakuTrebis uflebis ganxilviT (ix. winamdebare ganCinebis 26-e, 33-37-e da
43-44-e punqtebi).
24.
pirveli
ganmcxadeblis
mier
aRZruli
samarTalwarmoebis
paralelurad, meeqvse ganmcxadebelma moigo samarTalwarmoeba mis
sakuTrebaSi arsebuli miwis nakveTis CamorTmevasTan dakavSirebiT (ix.
winamdebare ganCinebis 21-e punqti). misi saCivrebis Sedegad Sinagan saqmeTa
saministrom datova miwa 2005 wlis 14 marts.
1. pirveli ganmcxadeblis mier sakuTrebis dabrunebasTan dakavSirebuli
samarTalwarmoeba
a) samarTalwarmoeba pirveli instanciis sasamarTloSi
25. 2004 wlis 22 noembers pirvelma ganmcxadebelma waradgina samoqalaqo
sarCeli Sinagan saqmeTa saministros winaaRmdeg, romliTac iTxovda
sakuTrebis, kotejis, dabrunebas samoqalaqo kodeqsis 155-e, 159-e da 160-e
muxlebis Sesabamisad. pirveli ganmcxadebeli Cioda, rom koteji mis
kanonier sakuTrebaSi imyofeboda da is da misi ojaxi mas sacxovreblad
iyenebda 1994 wlis Semdgom. gamomdinare im faqtidan, rom yvela misi
piradi da saojaxo nivTi imyofeboda daluqul kotejSi, xolo mas da mis
ojaxs aRar gaaCndaT sxva sacxovrebeli adgili, pirveli ganmcxadebeli
aseve iTxovda uzrunvelyofis RonisZiebis saxiT kotejSi cxovrebis
uflebas davis saboloo gadawyvetamde. imave dRes Tbilisis krwanisi-
mTawmindis raionulma sasamarTlom uaryo uzrunvelyofis RonisZiebasTan
dakavSirebuli moTxovna usafuZvlobis motiviT, Tumca ganmcxadeblis
sarCeli srulad cno daSvebulad arsebiT ganxilvaze. pirvelma
ganmcxadebelma amis Semdgom moiTxova, rom im SemTxvevaSi Tuki misi
sarCeli dakmayofildeboda dauyovnebliv yofiliyo igi mimarTuli
aRsasruleblad samoqalaqo saproceso kanonmdeblobis 268-e muxlis
Sesabamisad.
26. 2004 wlis 30 dekembriT daTariRebuli gadawyvetilebiT, krwanisi-
mTawmindis raionulma sasamarTlom daakmayofila pirveli ganmcxadeblis
sarCeli da ubrZana mopasuxe saministros ukan gadaeca koteji
ganmcxadeblisaTvis. mxedvelobaSi miiRo ra saministros 2000 wlis 20
aprili werili, rogorc mtkicebuleba imisa, rom ganmcxadebeli da misi
ojaxi maSindeli ministris brZanebis safuZvleze Sesaxldnen kotejSi
rogorc afxazeTidan iZulebiT gadaadgilebulebi, sasamarTlom daadgina,
rom ganmcxadebeli kanonierad flobda sakuTrebas. sasamarTlom amave
dros ganmarta, rom 1996 wlis 28 ivnisis iZulebiT gadaadgilebul/devnil
pirTa Sesaxeb kanonis me-7 muxlis me-3 punqti krZalavda iZulebiT
gadaadgilebul im pirTa gamosaxlebas, romlebsac ukve gaaCndaT
sacxovrebeli garda im SemTxvevebisa, rodesac (a) maTTan miRweuli
iqneboda
SeTanxmeba,
(b)
alternatiuli
sacxovrebeli
iqneboda
SeTavazebuli, (g) gamosaxleba aucilebelad iqneboda miCneuli Sesabamisi
aqtebis Tanaxmad da gadaxdil iqneboda adeqvaturi kompensacia, an (d)
iZulebiT gadaadgilebulma pir(eb)ma daikava sadao Senoba TviTneburad
yovelgvari
samarTlebrivi
safuZvlis
gareSe.
radganac
arcerTi
zemoxsenebuli piroba ar iqna dakmayofilebuli pirveli ganmcxadeblis
SemTxvevaSi, sasamarTlom daadgina, rom 2004 wlis 1-el noembers
ganxorcielebuli gamoZeveba arakanonieri iyo. raionulma sasamarTlom
aseve
gaakritika
respodenti
saministro
raime
saxis
kanonieri
gadawyvetilebis gareSe da mxolod ministris zepirsityvieri brZanebis
safuZvelze, kotejis CamorTmevis gamo. sasamarTlom aRniSna, rom zogadi
administraciuli kodeqsis 51-e muxlis 1-li da me-2 punqtis Sesabamisad,
administraciuli aqti, rogoric aris ministris brZaneba SesaZlebelia
gamocemul iqnes zepirsityvierad gansakuTrebul garemoebebSi, xolo sami
dRis ganmavlobaSi igi werilobiTi formiT unda iqnes warmodgenili,
rac winamdebare SemTxvevaSi ar momxdara. zemoxsenebuli mosazrebebis
gaTvaliswinebiT sasamarTlod daadgina, rom kotejze sakuTrebis ufleba
unda aRdgenoda pirvel ganmcxadebels samoqalaqo kodeqsis 160-e muxlis
Sesabamisad.
27. Tumca krwanisi-mTawmindis raionulma sasamarTlom uari ganacxada
ebrZanebina gadawyvetilebis dauyovnebliv aRsasruleblad miqceva.
gadawyvetilebis Tanaxmad uari aRsasruleblad dauyovneblad miqcevaze
gamarTlebuli
iyo
mopasuxe
saministros
im
argumentiT,
rom
gamosaxlebis Semdgom saministros spec daniSnulebis danayofi iyo
ganTavsebuli
kotejSi,
rac
moiTxovda
Sesabamis
dros
maT
gamosasaxleblad.
28. 2005 wlis 6 ianvars pirveli ganmcxadeblis mxardamWerebi mividnen
kotejSi. naxes ra, rom es ukanaskneli carieli iyo, maT Seityves ori
policielisagan, romlebic icavdnen Senobas, rom saRinaZis ojaxis
gamosaxlebis Semdgom oTaxebi dailuqa da aranairi specdaniSnulebis
razmi ar yofila iq ganTavsebuli. xsenebul dafiqsirebul iqna adgilze
Sedgenil dokumentSi.
b) saapelacio samarTalwarmoeba
29. 2005 wlis 27 ianvars mopasuxe saministrom saapelacio wesiT
gaasaCivra 2004 wlis 30 dekembers miRebuli gadawyvetileba. uTiTebda ra
im faqtze, rom pirveli instanciis sasamarTlom nebarTva misca
ganmcxadebels gamoeyenebina koteji, saministro akonkretebda, rom
ganmcxadeblis sakuTrebis ufleba konkretul qonebaze droebiTi
xasiaTis iyo mxolod. Sesabamisad pirveli ganmcxadeblis uflebis
gauqmeba da Sesabamisad misi ojaxis gamosaxleba, ar SeiZleba CaiTvalos
ukanonod. saministro aseve amtkicebda, rom koteji da mimdebare miwa
warmoadgenda saxelmwifosaTvis strategiuli obieqts.
30. 2005 wlis 13 Tebervals pirvelma ganmcxadebelma saapelacio wesiT
gaasaCivra 2004 wlis 30 dekembris gadawyvetileba, am ukanasknelis
dauyovnebliv aRsasruleblad miqcevaze uaris Tqmis nawilSi. Sesabamis
oqmze dayrdnobiT (ix. 28-e punqti) ganmcxadebeli Cioda, rom mopasuxe
saministrom SecdomaSi Seiyvana pirveli instanciis sasamarTlo kotejSi
policiis danayofis ganTavsebasTan dakavSirebiT. kotejis dauyovnebliv
dabrunebasTan dakavSirebuli meore argumentad ganmcxadebeli uTiTebda
misi
ojaxis
zogierTi
wevris
mZime
socialur
situaciaze
da
sacxovreblis ar qonaze. amgvarad sxva argumentebs Soris pirveli
ganmcxadebeli Cioda, rom mexuTe ganmcxadebeli uaxloes xanSi
dabrundeboda ukrainidan axladSobili bavSviT da mas kotejis garda
arsad ar gaaCnda sacxovrebeli.
31. 2005 wlis 19 dekembers Tbilisis saolqo sasamarTlom gamarTa saqmis
arsebiTi
mosmena.
xsenebuli
mosmenis
dros
saministrom
kvlav
daadastura, rom garda `b-ni i.o-s zepiri miTiTebisa~ aranairi sxva
samarTlebrivi safuZveli ar arsebobda kotejis CamorTmevisaTvis.
saministrom aseve ganacxada, rom pirvel ganmcxadebels ramodenimejer
SesTavazes waeRo piradi da saojaxo nivTebi kotejidan, magram man da
misi ojaxis wevrebma uari ganacxades TanamSromlobaze.
32. saolqo sasamarTlom aseve ganixila ori mowmis b-ni d.m da b-ni j.m. -s
werilobiTi da zepiri mtkicebulebebi, romlebic iyvnen Sinagan saqmeTa
ministris moadgileebi im dros, rodesac pirveli ganmcxadebeli
cxovrobda kotejSi. xsenebulma mowmeebma ganacxades, rom pirvelma
ganmcxadebelma miwera maSindel Sinagan saqmeTa ministrs 1993 wlis
ianvarSi
da
dasaqmebisa
da
sacxovrebliT
uzrunvelyofasTan
dakavSirebuli TxovniT mimarTa mas. Sinagan saqmeTa ministrma xsenebuli
Txovna daakmayofila Tavisi xelmoweriT da Sesabamisad ganmcxadebels
SesTavazes saministroSi axali posti da Seasaxles kotejSi. xsenebuli
gadawyvetilebis miRebas safuZvlad daedo is faqti, rom pirveli
ganmcxadebeli iyo kvalificiuri TanamSromeli, romelic cnobili iyo
Tavisi sagamoZiebo unar-CvevebiT da darCa usaxlkarod afxazeTis
konfliqtis Sedegad.
33. Tbilisis saolqo sasamarTlom amave dRes gamoitana gadawyvetileba
da srulad daakmayofila saministros saapelacio saCivari. sasamarTlom
aRniSna is faqti, rom pirveli ganmcxadebeli iyenebda kotejs da
mimdebare saTavsoebs 1994 wlis ianvridan 2004 wlis 1 noembramde. miuTiTa
ra 1993 wlis 29 oqtombris Sinagan saqmeTa ministris brZanebaze
(winamdebare ganCinebis me-9 punqti) sasamarTlom aseve dadgenilad miiCnia,
rom koteji warmoadgenda saministros sakuTrebas Sesabamisi droisaTvis.
aseve dadgenilad iqna miCneuli, rom pirvel ganmcxadebels arasodes
dauregistrirebia sakuTrebis ufleba Sesabamis uZrav qonebaze.
34. saapelacio sasamarTlo aseve Seexo im sakiTxis ganxilvas, Tu
ramdenad keTilsindisierad flobda pirveli ganmcxadebeli kotejs.
sasamarTlos gancxadebiT samoqalaqo kodeqsis 159-e muxlis Sesabamisad
yvelaze mniSvnelovani aspeqti, romelic am kuTxiT unda ganxiluliyo
iyo is Tu ramdenad SeiZleboda imis Tqma, rom pirvelma ganmcxadebelma
kanonierad moipova qoneba. kanoniereba gamoricxuli iqneboda im
SemTxvevaSi Tuki pirveli ganmcxadebeli SeZlebda imis gaanalizebas, rom
man arakanonierad moipova qoneba. xsenebulis sapirispirod im SemTxvevaSi
Tuki
aRmoCndeboda,
rom
misi
qoneba
arakanonieri
iyo
magram
ganmcxadebelma araferi icoda xsenebulis Sesaxeb, unda CaTvliliyo, rom
ganmcxadebeli keTilsindisierad flobda sakuTrebas.
35. ixelmZRvanela ra zemoxsenebuli principebiT saolqo sasamarTlom
ganacxada, rom radganac pirvelma ganmcxadebelma ver SeZlo warmoedgina
samarTlebrivi dokumenti, romelic daadasturebda im faqts, rom koteji
mas kanonierad gadaeca, qonebrivi uflebis warmoSoba SeiZleba iTqvas,
rom ar iyo kanonieri. saministros 2000 wlis 20 aprilis werili ar iqna
miCneuli jerovan mtkicebulebad xsenebulTan dakavSirebiT, radganac es
ukanaskneli Seicavda urTierTsawinaaRmdego informacias. amgvarad
saapelacio sasamarTlom daadgina, rom maSin rodesac werili amtkicebda
im faqts, rom pirvelma ganmcxadebelma koteji moipova 1994 wels
iZulebiT
gadaadgilebul
pirTa/devnilTa
Sesaxeb
saqarTvelos
kanonmdeblobis Sesabamisad, xsenebuli kanoni realurad mogvianebiT
Sevida ZalaSi kerZod ki 1996 wlis 28 ivniss. garda xsenebulisa
sasamarTlos azriT mxolod calke aRebul erT werils ar SeeZlo
warmoeSva samarTlebrivi urTierTobebi. saolqo sasamarTlom aseve
daadgina, rom pirvel ganmcxadebels ar SeeZlo dayrdnoboda iZulebiT
gadaadgilebul pirTa/ devnilTa Sesaxeb kanons, radganac es ukanaskneli
ZalaSi Sevida mxolod mas Semdgom rac ganmcxadebeli ukve Sesaxlda
kotejSi. nebismier SemTxvevaSi xsenebuli kanonis me-5 muxlis me-4 punqti,
romelic krZalavda iZulebiT gadaadgilebuli piris gamosaxlebas
sasamarTlo brZanebis gareSe, ar gamoiyeneboda xsenebul situaciasTan
mimarTebaSi, radganac es muxli kanons daemata 2005 wlis 6 aprils, anu
mas Semdgom rac ganmcxadebels koteji CamoerTva 2004 wlis 1 noembers.
36. zemoxsenebulidan gamomdinare Tbilisis saolqo sasamarTlom
daadgina, rom pirvel ganmcxadebels unda gaeanalizebina is faqti, rom
mis mier kotejis floba ar iyo kanonieri. xsenebulis gaTvaliswinebiT,
mopasuxe saministros, rogorc kotejis kanonier mesakuTres, ufleba
hqonda
pirveli
ganmcxadeblisagan,
rogorc
arakeTilsindisieri
mflobelisagan, ukan moeTxova Tavisi sakuTreba samoqalaqo kodeqsis 160-
e da 172§1 muxlebis Sesabamisad.
37.saapelacio sasamarTlos erT erTi mosamarTle ar daeTanxma
umravlesobas da gansxvavebuli mosazreba warmoadgina. xsenebuli
mosamarTlis azriT mopasuxe saministros 2000 wlis 20 aprilis werili
naTlad warmoaCenda im faqts, rom pirvelma ganmcxadebelma Sinagan
saqmeTa maSindeli ministris brZanebis safuZvelze moipova koteji.
Sesabamisad ar SeiZleboda CaTvliliyo, rom igi arakeTilsindisierad
flobda sakuTrebas. mosamarTle aseve aRniSnavda, rom maSin rodesac
saministros gaaCnda upiratesi ufleba kotejze, pirvel ganmcxadebels
mainc hqonda imis ufleba rom ukan daebrunebina qoneba samoqalaqo
kodeqsis 160-e muxlis bolo nawilis Sesabamisad.
g) sakasacio samarTalwarmoeba
38. 2006 wlis 27 ianvars pirvelma ganmcxadebelma sakasacio instanciis
sasamarTloSi Seitana sakasacio saCivari. uTiTebda ra 2000 wlis 22
apriliT daTariRebul saministros werilze iseve rogorc Sinagan
saqmeTa ministis yofili moadgileebis Cvenebebze da saqmis sxva
masalebze, pirveli ganmcxadebeli asaCivrebda saapelacio instanciis
sasamarTlos
gadawyvetilebas,
romelmac
miiCnia,
rom
igi
arakeTilsindisierad flobda sakuTrebas. ganmcxadebeli xazs usvamda im
faqts, rom igi ar Sesaxlebula kotejSi TviTneburad, aramed mas koteji
SesTavaza mopasuxe saministrom. mis mier qonebis flobis kanoniereba
aseve dasturdeboda Sinagan saqmeTa ministris 1993 wlis 29 oqtombriT
daTariRebuli brZanebiT, romelzec uTiTebda saapelacio instanciis
sasamarTlo Tavis gadawyvetilebaSi. pirveli ganmcxadebeli aRniSnavda,
rom ministris xsenebuli brZaneba naTlad warmoaCenda im faqts, rom
rodesac ganmcxadebeli Sesaxlebul iqna kotejSi, saministros gaaCnda
imis uflebamosileba, rom koteji gamoeyenebina usaxlkarod darCenili
iZulebiT gaadgilebuli kolegebis SesaxlebisaTvis.
39. pirveli ganmcxadebeli aseve amtkicebda, rom mTavari mizezi ratomac
gadaeca mas koteji zedmeti formalobebis gareSe mdgomareobda
humanitarul krizisSi, romelic mZvinvarebda saqarTveloSi 1993-1994
wlebSi, rodesac daaxloebiT 300 000 usaxlkarod darCenil afxazeTidan
iZulebiT gadaadgilebul pirs mwvaved esaWiroeboda TavSesafris micema
centraluri mTavrobis mier. statistikur monacemebze dayrdnobiT,
romlis Tanaxmadac daaxloebiT 150 000 iZulebiT gadaadgilebul pirs
saxelmwifom misca sacxovrebeli afxazeTis konfliqtis Semdgom, pirveli
ganmcxadebeli amtkicebda, rom ararealisturi iyo imis molodini, rom
sakuTrebis gadacemisas yvela formaloba zedmiwevniT iqneboda daculi
TiToeul SemTxvevaSi. pirveli ganmcxadebeli uTiTebda mraval Sida
samarTlebriv aqtze – saxelmwifos meTauris 1992 wlis 30 dekembriT, 1993
wlis 2 oqtombriT da 1995 wlis 29 martiT daTariRebul brZanebulebebze, wlis 31 dekembriT da 1996 wlis 17 apriliT daTariRebul ministrTa
kabinetis
gadaadgilebul pirTa/devnilTa Sesaxeb 1996 wlis 28 ivnisis kanonze,
prezidentis 2002 wlis ianvris gankargulebaze da sxv, romlis
da
parlamentis
Sesabamis
dadgenilebebze,
iZulebiT
Tanaxmadac saqarTvelos saxelmwifom ikisra valdebuleba sacxovrebeli
uzrunveleyo iZulebiT gadaadgilebuli pirebisaTvis. saxelmwifoze
dakisrebuli pasuxismgeblobidan gamomdinare misi Sesaxleba kotejSi da
kotejis mis mflobelobaSi gadacema sruliad kanonieri iyo.
40. pirveli ganmcxadebeli aseve Cioda, rom misTvis da misi ojaxisaTvis
sacxovreblis CamorTmevamde saministros aRniSnuli uflebamosileba
unda moepovebina sasamarTlosagan. Tumca gamosaxleba ganxorcielda
aramxolod
sasamarTlo
gadawyvetilebis
gareSe,
aramed
aseve
werilobiTi administraciuli aqtis gareSec.xsenebulTan dakavSirebiT
pirveli ganmcxadebeli amtkicebda, rom saapelacio sasamarTlom
usafuZvlod ar gaamaxvila yuradReba iZulebiT gadaadgilebul pirTa
Sesaxeb kanonis me-7 muxlis me-3 punqtze, romelic ZalaSi iyo Sesuli
gamosaxlebis
gadaadgilebul pirTa gamosaxlebas romlebic ukve Sesaxlebuli iyvnen
sacxovrebelSi, Sesabamisi samarTalwarmoebis ganxorcielebisa da
Sesabamisi kompensaciis gadaxdis gareSe.
gasamyareblad ganmcxadebeli uTiTebda
droisaTvis
da
naTlad
krZalavda
im
iZulebiT
Tavisi
saqarTvelos
argumentebis
uzenaesi
sasamarTlos 2001 wlis 28 noembris gadawyvetilebaze xinTibiZis da
sxvebis analogiur saqmeze (ix. winamdebare ganCinebis 69-e punqti). da
bolos, uTiTebda ra Tavis mZime socialur da finansur mdgomareobaze,
pirveli ganmcxadebeli iTxovda srul gaTavisuflebas sasamarTlo
baJisagan an sasamarTlo baJis ganwilvadebas saqmis ganxilvis Semdgom.
41. 2006 wlis 24 Tebervals uzenaesma sasamarTlom SeniSvna misca pirvel
ganmcxadebels sasamarTlo baJis gadauxdelobis gamo da ubrZana mas
sasamarTlo baJis dafarva momdevno 15 dRis ganmavlobaSi, winaaRmdeg
SemTxvevaSi ki ganmcxadebels ecnoba, rom misi sakasacio saCivari
ganuxilveli darCeboda. 2006 wlis 17 marts pirvelma ganmcxadebelma
gadaixada 1200 lari (510 evro), rac Seesabameboda kanoniT moTxovnil
sadao kotejis Rirebulebis 4%. ganmcxadebelma aseve waradgina
sasamarTlos winaSe SeTanxmeba, romelic adasturebda, rom xsenebuli
Tanxa mas asesxa kerZo pirma 2 wlis vadiT.
42. 2006 wlis 27 seqtembers, uzenaesma sasamarTlom uaryo ganmcxadeblis
sakasacio saCivari da srulad datova ZalaSi saapelacio sasamarTlos wlis 19 dekembris gadawyvetileba.
43. daeyrdno ra saapelacio sasamarTlos argumentacias uzenaesma
sasamarTlom gaimeora, rom pirvel ganmcxadebels samoqalaqo kodeqsis
160-e da 162-e muxlebis Sesabamisad SeeZlo ukan moeTxova koteji misi
mesakuTre, mopasuxe saministrosagan, mxolod im SemTxvevaSi Tuki am
kotejze Tavdapirveli etapidanve sakuTreba kanonierad iqneboda
ganxorcielebuli. kanoniereba niSnavda imas, rom sakuTreba unda
yofiliyo
ganxorcielebuli
samarTlebriv
safuZvelze.
Tumca
gamomdinare im faqtidan ganmcxadebelma ver warmoadgina Sesabamisi
xelisuflebis organos raime saxis kanonieri gadawyvetileba, romelic
mas Sesaxlebis uflebas miscemda kotejSi 1994 wels, kotejis Semdgomi
floba da sakuTreba ar SeiZleba, rom CaiTvliliyo keTilsindisierad.
rac Seexeba mopasuxe saministros 2000 wlis 20 aprilis werils,
uzenaesma sasamarTlom uari ganacxada safuZvlian argumentad mieCnia es
ukanaskneli da xsenebuli daasabuTa imiT rom saqarTvelos prezidentis
mier 1997 wlis 8 seqtembers gamocemuli #487 gankargulebiT mxolod
saxelmwifo sakuTrebis marTvis saministros SeeZlo kotejis aseTi saxiT
gadacema ganexorcielebina kerZo pirebisaTvis. uzenaesma sasamarTlom
aseve
ganacxada,
rom
mxolod
iZulebiT
gadaadgilebul
pirTa,
ltolvilTa da gansaxlebis saministro iyo kompetenturi uwyeba
iZulebiT gadaadgilebul pirTa gansaxlebasTan dakavSirebiT iZulebiT
gadaadgilebul pirTa Sesaxeb kanonis me-5 muxlis me-2 punqtis Tanaxmad.
gamomdinare iqidan, rom ganmcxadebels koteji SesTavaza ara am
ukanasknelma
sacxovrebelTan dakavSirebuli garantiebi, romlebic asaxuli iyo
iZulebiT gadaadgilebul pirTa Sesaxeb kanonmdeblobaSi, ar
saministrom,
uzenaesma
sasamarTlom
daadgina,
rom
gamoiyeneboda xsenebul situaciasTan mimarTebaSi. zemoxsenebulidan
gamomdinare uzenaesma sasamarTlom daaskvna, rom saministros, rogorc
kotejis kanonier mesakuTres, ufleba hqonda CamoerTmia saministros
sakuTreba
pirveli
ganmcxadeblisaTvis,
romelic
mas
arakeTilsindisierad flobda samoqalaqo kodeqsis 160-e da 172-e muxli 1-
li punqtis Sesabamisad.
44. uzenaesi sasamarTlos erT erTma mosamarTlem gansxvavebuli azri
gamoaqveyna. Sesabamisma mosamarTlem ganacxada, rom winamdebare saqmis
garemoebebi
sul
mcire
imas
mainc
adasturebda,
rom
pirveli
ganmcxadebeli keTilsindisierad flobda kotejs. Tundac CavTvaloT,
rom igi ar iyo kanonieri mesakuTre, mopasuxe saministros ar SeeZlo
CamoerTmia misTvis koteji jerovani samarTalwarmoebis gareSe iZulebiT,
rac arRvevda samoqalaqo kodeqsis 115-e muxls. xsenebulidan gamomdinare
gansxvavebuli
azris
mqone
mosamarTlem
daaskvna,
rom
pirvel
ganmcxadebels ufleba hqonda ukan moeTxova koteji samoqalaqo kodeqsis
160-e muxlis bolo nawilis Sesabamisad.
2. pirveli ganmcxadeblis mier Setanili sisxlis samarTlis saCivari
45. samarTlebrivi dacvis zemoxsenebul samoqalaqo saSualebasTan erTad
ganmcxadebelma gamoiyena sisxlissamarTlebrivi dacvis saSualebac.
46. 2004 wlis 22 noembers pirvelma ganmcxadebelma TxovniT mimarTa
generalur prokurors sisxlis samarTlis saqme aReZra 2004 wlis 1
noembris iZulebiT gamosaxlebis faqtTan dakavSirebiT da Sinagan saqmeTa
saministros maRali Tanamdebobis pirebisagan misTvis kalaZis saqmesTan
dakavSirebuli gamoZiebisaTvis xelis SeSlis gamo.
47. 2004 wlis 23 dekembers generalurma prokuraturam werilobiT upasuxa
ganmcxadebels, rom SeuZlebeli iyo sisxlis samarTlis saqmis aRZvra
`Sesabamisi mtkicebulebebis ar arsebobis gamo~.
48.
wlis
ianvars
pirvelma
ganmcxadebelma
generaluri
prokuraturis 2004 wlis 23 dekembris pasuxi gaasaCivra sasamarTloSi.
49. 2005 wlis 28 ianvariT daTariRebul werilSi Sinagan saqmeTa
saministrom, saxalxo damcvelis mier ganxorcielebul mokvlevasTan
dakavSirebiT, warmoadgina 2004 wlis
aRiarebda ra im faqts, rom koteji gadaeca pirvel ganmcxadebels
sakuTrebaSi 1994 wels maSindeli Sinagan saqmeTa ministris
noembris sakuTari versia.
gadawyvetilebiT, werili iuwyeboda, rom xsenebuli sakuTreba `amJamad
ukanono gaxda~. Sesabamisad, saministrom miiRo gadawyvetileba ukan
daebrunebina sakuTrebaSi misive koteji, magram pirvelma ganmcxadebelma
uari ganacxada TanamSromlobaze. Sedegad ramodenime warumatebeli
mcdelobis Semdgom saministrom policiis meSveobiT, maSin rodesac
pirveli ganmcxadebeli ar imyofeboda saxlSi, daarwmuna meore
ganmcxadebeli da saRinaZis ojaxis naTesavebi, raTa maT daetovebinaT
koteji. werili xazgasmiT aRniSnavda, rom gamosaxleba ar iyo iZulebiTi,
aramed ganxorcielda nebis gamovlinebis safuZvelze da mSvidobianad da
rom meore ganmcxadebelma SeZlo Tavad waeRo sakuTari nivTebi
gamosaxlebisas. rac Seexeba moZrav qonebas da nivTebs, romlebic darCa
kotejSi, maT Soris Sinauri frinvelebis mcire fermas da mcire
raodenobis Sinaur cxovelebs, saministro werili amtkicebda, rom
ganmcxadebels ramodenimejer SesTavazes maTi dabruneba da xsenebuli
mas kidev SeeZlo ganexorcielebina. werili iuwyeboda, rom 2004 wlis 1
noembris gamosaxlebis Semdgom koteji dailuqa raTa Tavidan yofiliyo
aridebuli misi gaZarcva. aseve aRniSnul iqna, rom kotejis realuri
Rirebuleba iyo 45541 lari (19630 evro).
50. 2005 wlis 28 Tebervals krwanisi mTawmindis raionulma sasamarTlom
uaryo pirveli ganmcxadeblis saCivari generaluri prokuraturis 2004
wlis 23 dekembriT daTariRebul pasuxTan dakavSirebiT. sasamarTlom
ganacxada, rom prokuraturis araformaluri werili ar SeiZleba
gamxdariyo sasamarTlo ganxilvis sagani da urCia pirvel ganmcxadebels
gaesaCivrebina werilze pasuxi zemdgomi prokuroris winaSe.
51. 2005 wlis 9 marts pirvelma ganmcxadebelma uzenaes sasamarTloSi
Seitana kerZo saCivari 2005 wlis 28 Tebervlis gadawyvetilebasTan
dakavSirebiT da amave dros waradgina saCivari zemdgom prokurorTan
generalur prokuraturaSi.
52. 2005 wlis 7 aprils uzenaesma sasamarTlom uaryo 2005 wlis 9 marts
pirveli ganmcxadeblis mier wardgenili kerZo saCivari igive mizeziT
rac mocemuli iyo krwanisi mTawmindis raionuli sasamarTlos 2005 wlis Tebervlis gadawyvetilebaSi. rac Seexeba zemdgom prokurorTan
wardgenil saCivars, generalurma prokurorma ganmcxadebels miwera
pasuxi, romelic warmoadgenda sxvas arafers Tu ara 2004 wlis 23
dekembriT daTariRebuli da gasaCivrebuli werilis Semdegi terminebiT
perefrazirebas: `Tqveni Txovna, romelic exeboda gamosaxlebasTan
dakavSirebiT
sisxlis
samarTalwarmoebis
aRZvras...
ar
SeiZleba
dakmayofilebul iqnes mtkicebulebebis ar arsebobis gamo~.
53. 2006 wlis 18 aprils saxalxo damcvelma rekomendaciiT mimarTa
generalur prokuraturas, raTa am ukanasknels aReZra saqme Sinagan
saqmeTa saministros maRali Tanamdebobis pirTa mier uflebamosilebis
gadaWarbebasTan dakavSirebiT. saxalxo damcveli aRniSnavda, rom
ganmcxadeblisaTvis qonebis CamosarTmevad samarTlebrivi safuZvlebis
arsebobis
SemTxvevaSi,
saministros
unda
aReZra
samoqalaqo
samarTalwarmoeba, rogorc es moTxovnilia erovnuli kanonmdeblobiT.
e) ganmcxadeblis winaaRmdeg aRZruli sisxlis samarTalwarmoeba
54. 2006 wlis 20 Tebervals policiam, gadaudebeli sagamoZiebo moqmedebis
saxiT ganaxorciela kotejis Cxreka pirveli ganmcxadeblisa da misi
advokatis
warmomadgenlebi
daswrebis
gareSe.
adgilobrivi
mowmeebis
municipalitetis
saxiT. Cxrekis
eswrebodnen
Cxrekas
damTavrebis Semdgom policiam Seadgina oqmi, romlis Tanaxmadac
aRmoCenil iqna cecxlsasroli iaraRi da sisxlis samarTlis sxvadasxva
saqmesTan dakavSirebuli dokumentebis aslebi, maT Soris kalaZis
saqmezec. imave dRes sisxlis samarTlis saqme iqna aRZruli pirveli
ganmcxadeblis winaaRmdeg iaraRisa da oficialuri dokumentaciis
ukanono SenaxvasTan dakavSirebiT. Tumca xsenebuli periodisaTvis
ganmcxadebeli ar daukavebiaT.
55. 2006 wlis 21 Tebervals mcxeTis raionulma sasamarTlom gadaamowma
ra gadaudebeli Cxrekis kanoniereba gadawyvita, rom kanonierad ecno es
ukanaskneli da misi Sedegebi ex post facto.
56. 2006 wlis 20 marts generalurma prokuraturam im informaciis
gaTvaliswinebiT, romelic mopovebul iqna kalaZis saqmis gamoZiebisas,
aRZra
sisxlis
samarTlis
saqme
uflebamosilebis
borotad
gamoyenebasTan dakavSirebiT, romelic savaraudod Cadenili hqonda
pirveli ganmcxadeblis sagamoZiebo nawils 2004 wels (ix. ganCinebis me-14
da me-15 punqtebi). kerZod sagamoZiebo nawilis ramodenime wevri, da maT
Soris pirveli ganmcxadebelic, eWvmitanilad iqnen cnobilni gamoZiebis
ganzrax SecdomaSi SeyvanisaTvis, rac ganxorcielda mowme b-n m., isagan
zewolis Sedegad yalbi Cvenebebis mopovebis gziT da sxvadasxva
SeTiTxnili mtkicebulebebis meSveobiT.
57. 2006 wlis 30 maiss zemoxsenebuli ori saqme gaerTianda da 2006 wlis 2
ivniss pirvel ganmcxadebels waredgina brali iaraRis arakanonier
flobaSi, oficialuri konfidencialuri dokumentaciis arasaTanado
gamoyenebaSi, piris arasaTanado mopyrobaSi, mtkicebulebebis SeTiTxnaSi
da sajaro uflebamosilebis borotad gamoyenebis sxva SemTxvevebSi.
braldebebi
efuZvneboda
inter alia
wlis
Tebervals
ganxorcielebul Cxrekis Sedegebs da b-ni m-is Cvenebebs, romlebic
danaSaulSi amxeldnen ganmcxadebels, iseve rogorc sxva dokumentebs da
informacias maT Soris sxva Sesabamisi mowmeebisagan mopovebul Cvenebebs,
romlebic mopovebul iqna generaluri prokuraturis mier kalaZis
saqmesTan dakavSirebiT sakuTari gamoZiebis warmarTvis Semdgom (ix.
ganCinebis 56-e punqti).
58. 2006 wlis 4 ivniss pirveli ganmcxadebeli daakaves da momdevno dRes
prokurorma TxovniT mimarTa Tbilisis saqalaqo sasamarTlos misTvis
winaswari patimrobis SefardebasTan dakavSirebiT. sasamarTlos winaSe
wardgenili
Suamdgomlobis
argumentebad
gamoZieba
asaxelebda
ganmcxadeblis SesaZlo mimalvis safrTxes mis winaaRmdeg wardgenili
braldebis simZimis gamo, iseve rogorc gamoZiebis jerovnad warmarTvaSi
ganmcxadeblis Carevis safrTxis gamo, radganac rogorc maRali
Tanamdebobis piri da samarTaldamcavi moxele mas SeeZlo moexdina
zewola mowmeebsa da TviT samarTalwarmoebaze.
59. 2006 wlis
prokuroris
ganmcxadeblis
ivniss Tbilisis saqalaqo sasamarTlom ganixila
moTxovna
interesebs
zepiri
mosmenisas.
mosmenisas
advokati.
pirveli
uaryo ra
warmoadgenda
ganmcxadeblis Suamdgomloba giraosTan dakavSirebiT, sasamarTlom
brZana ganmcxadeblisaTvis 2 Tviani winaswari patimrobis Sefardeba.
sasamarTlom ganixila saqmis masalebi, moismina mxareTa zepiri
komentarebi da daadastura, rom arsebobda imis gonivruli eWvi, rom
SesaZloa adgili hqonoda danaSaulis Cadenas. winaswari patimrobis
Sefardeba gamarTlebulad iqna miCneuli sisxlis samarTlis saproceso
kanonmdeblobis 159-e muxlis me-3 punqtis Sesabamisad, radganac arsebobda
varaudi, rom braldebuls SeeZlo mimalvoda gamoZiebas mosalodneli
sasjelis simZimis gaTvalisiwnebiT. da bolos, xsenebulTan dakavSirebiT
jerovani argumentaciis wardgenis gareSe, sasamarTlom gaiziara
prokuraturis
SiSi
imasTan
dakavSirebiT,
rom
gaTavisuflebis
SemTxvevaSi ganmcxadebls SeeZlo arasaTanado zegavlena moexdina
mxareebsa da samarTalwarmoebaze.
60. 2006 wlis 7 ivniss ganmcxadebelma gaasaCivra 2006 wlis 6 ivnisis
misTvis patimrobis SefardebasTan dakavSirebuli sasamarTlo brZaneba
da inter alia Cioda, rom xsenebuli brZaneba mxolod da mxolod
eyrdnoboda wayenebuli braldebis simZimes da pirveli instanciis
sasamarTlom yuradReba ar miaqcia iseT faqtorebs rogoric iyo misi
asaki, janmrTelobis mdgomareoba, misi ojaxis mZime socialuri situacia,
misi reputacia da socialuri statusi. asaCivrebda ra mis winaaRmdeg
wardgenil mtkicebulebebs, pirveli ganmcxadebeli aseve amtkicebda, rom
ar SeiZleba arsebobdes gonivruli eWvi mis mxridan Sesabamisi
danaSaulebis CadenasTan dakavSirebiT.
61. 2006 wlis 14 ivniss zepiri mosmenis gareSe Tbilisis saapelacio
sasamarTlom uaryo pirveli ganmcxadeblis saCivari. sasamarTlos ar
mouTxovia
werilobiTi
komentarebi
prokurorisagan
da
Tavisi
gadawyvetileba daayrdno saqmeSi arsebuli pirveli ganmcxadeblis
argumentebis ganxilvis Sedegebs. sasamarTlom xsenebul etapze naadrevad
CaTvala braldebis safuZvlianobis sakiTxis ganxilva da arsebuli
argumentaciis ganxilvis Semdgom daadastura, rom arsebobda gonivruli
eWvi pirveli ganmcxadeblis sawinaaRmdegod. sasamarTlom ZalaSi datova
patimrobis brZaneba da xsenebuli Semdegnairad daasabuTa:
`aRmkveTi RonisZiebis SerCevis dros mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli
braldebis xasiaTi (sajaro uflebamosilebis borotad gamoyeneba da Zalis
gamoyenebis muqara, qmedebebi, romlebic gansakuTrebiT saSiSia sajaro
usafrTxoebisaTvis)
iseve
rogorc
braldebis
simZime
(xsenebuli
braldebisaTvis pirs emuqreba Tu ara grZelvadiani sapatimro sasjeli).
ufro metic gamoZiebam kvlavac unda daadasturos amoRebuli iaraRis
warmomavloba, iyo Tu ara isini gamoyenebuli sxva danaSaulisas...
zemoxsenebulidan
gamomdinare
prokuroris
SiSi,
rom
braldebuli
SesaZloa mimalvoda gamoZiebas da/an
negatiuri zegavlena moexdina
mxareebsa da samarTalwarmoebaze, gamarTlebulad unda CaiTvalos.
miuxedavad im faqtisa, rom braldebuli 65 wlis aris...SedarebiT msubuqi
aRmkveTi RonisZieba ver uzrunvelyofs sisxlis samarTlis saproceso
kanonmdeblobis 151-e muxlis 1-el punqtSi moxseniebuli miznebis miRwevas.~
garda xsenebulisa saapelacio sasamarTlom ganacxada, rom pirvelma
ganmcxadebelma
ver
SeZlo
warmoedgina
mis
janmrTelobis
mdgomareobasTan dakavSirebuli samedicino dokumentacia. saboloo jamSi
saapelacio sasamarTlom pasuxi gasca pirveli ganmcxadeblis mier
warmodgenil yvela mniSvnelovan arguments.
62. 2006 wlis 29 ivniss gamoZieba damTavrda da prokurorma sabraldebo
daskvna,
iseve
rogorc
pirveli
ganmcxadeblis
patimrobasTan
dakavSirebuli masalebi da sxva dokumentacia, warmarTa Tbilisis
saqalaqo sasamarTloSi. imave dRes mosamarTlem zepiri mosmenis gareSe
ganixila pirveli ganmcxadeblis gangrZobadi patimroba. mosamarTlem
gamosca standartuli formiT momzadebuli 1 gverdiani gadawyvetileba,
romelSic winaswar Camoyalibebuli dasabuTeba iyo Cawerili. xsenebul
brZanebaSi mosamarTlem Seavso Tavisufali adgili da masSi Cawera
braldebulis
saxeli
da
gvari,
danaSaulis
ganmarteba
da
winasasamarTlo
aRkveTis
RonisZiebis
tipi. winaswar
dabeWdili
dasabuTeba Semdegnairad ikiTxeboda:
`winaswari aRkveTis RonisZiebis Sefardebisas rogorc formaluri
(procesualuri) safuZvlebi, aseve faqtobrivi safuZvlebi (sakmarisi
mtkicebulebebis
arseboba
aRkveTis
RonisZiebis
SefardebisaTvis)
mxedvelobaSi iqna miRebuli. mopasuxe braldebul iqna seriozuli
danaSaulis CadenaSi da misTvis yvela sxva saxis RonisZiebis Sefardeba
ver uzrunvelyofda sisxlis samarTlis saproceso kanonmdeblobis 151-e
muxlSi moxseniebuli miznebis Sesrulebas.
ganvixile ra warmodgenili saqmis masalebi vTvli, rom im argumentaciis
gaTvaliswinebiT, romelic gamoyenebul iqna aRkveTis RonisZiebis
Sefardebisas, samarTalwarmoebis am etapze ar arsebobs raime safuZveli
SerCeuli RonisZiebis Sesacvlelad.~
63. 2007 wlis 22 Tebervals pirveli ganmcxadebeli msjavrdebul iqna
pirveli instanciis sasamarTlos mier im danaSaulebis CadenaSi, romelTa
CadenaSic mas brali hqonda wayenebuli da miesaja 7 wliT patimroba.
saqmis masalebis Tanaxmad xsenebuli gadawyvetileba ZalaSi datova
uzenaesma sasamarTlom 2007 wlis 19 dekembers da pirveli ganmcxadebeli
axlac ixdis sasjels.
II. Sesabamisi erovnuli kanonmdebloba da praqtika
64. samoqalaqo kodeqsis Sesabamisi debulebebi, romlebic exeba
sakuTrebis da mflobebis cnebebs iTvaliswinebs Semdegs:
მუხლი 115. უფლების ბოროტად გამოყენების დაუშვებლობა
სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. დაუშვებელია
უფლების გამოყენება მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგეს სხვას.
მუხლი 155. ცნება. სახეები
1. მფლობელობა წარმოიშობა ნივთზე ფაქტობრივი ბატონობის ნებითი
მოპოვებით…
3. თუ პირი ნივთს ფლობს იმ სამართლებრივი ურთიერთობის საფუძველზე,
რომელიც განსაზღვრული ვადით ანიჭებს მას ნივთის ფლობის უფლებას ან
ავალდებულებს მას ფლობდეს ნივთს, მაშინ ეს პირი ითვლება პირდაპირ
მფლობელად, ხოლო უფლების მიმნიჭებელი ან ვალდებულების დამკისრებელი
მიიჩნევა არაპირდაპირ მფლობელად.
მუხლი 159. კეთილსინდისიერი მფლობელი
კეთილსინდისიერია მფლობელი, რომელიც ნივთს მართლზომიერად ფლობს,
ან რომელიც უფლებამოსილ პირად შეიძლება იქნეს მიჩნეული საქმიან
ურთიერთობებში საჭირო გულმოდგინე შემოწმების საფუძველზე.
მუხლი 160. კეთილსინდისიერი მფლობელის მიერ უკანონო
მფლობელობიდან ნივთის უკან დაბრუნების მოთხოვნა
თუ კეთილსინდისიერ მფლობელს ჩამოერთმევა მფლობელობა, მას სამი
წლის განმავლობაში შეუძლია ახალ მფლობელს ნივთის უკან დაბრუნება
მოსთხოვოს. ეს წესი არ გამოიყენება მაშინ, როცა ახალ მფლობელს აქვს
მფლობელობის უკეთესი უფლება. მფლობელობის უკან დაბრუნების
მოთხოვნა შეიძლება გამოყენებულ იქნეს უკეთესი უფლების მქონე პირის
მიმართაც,თუკი მან ნივთი მოიპოვა ძალადობის ან მოტყუების გზით.
samoqalaqo kodeqsis 162-e, 163-e, da 164-e muxlebi asxvaveben
mflobelobis sxvadasxva saxeebs da maT mimarT naklebi xarisxis
dacvas uzrunvelyofen: (i) marTlzomieri floba (cneba romelic
mocemulia
159-e
muxlSi
Tavad
moicavs
keTilsindisirebis
elements), (ii) keTilsindisieri floba marTlzomieri mflobelobis
gareSe da (iii) arakeTilsindisieri floba.
მუხლი 168. ნივთის მფლობელობის შეწყვეტა
მესაკუთრის პრეტენზიის გამო ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე
მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას.
მუხლი 170 § 2 ცნება. საკუთრების უფლების შინაარსი
2. უფლების ბოროტად გამოყენებად ჩაითვლება საკუთრებით ისეთი
სარგებლობა, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის
გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა, და მისი მოქმედების
აუცილებლობა გაუმართლებელია.
მუხლი 172. §§ 1, 2უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და
ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა
1. მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება,
გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება.
2. თუ საკუთრების ხელყოფა ან სხვაგვარი ხელშეშლა ხდება ნივთის ამოღების
ან მისი ჩამორთმევის გარეშე, მაშინ მესაკუთრეს შეუძლია ხელის შემშლელს
მოსთხოვოს ამ მოქმედების აღკვეთა. თუ ამგვარი ხელშეშლა კვლავ გაგრძელდება,
მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს მოქმედების აღკვეთა სასამართლოში სარჩელის
შეტანის გზით.
992-1008 muxlebi, moicavs wesebs zianis anazRaurebasTan dakavSirebiT anu
egred wodebul deliqtur samarTals. kerZod, maSin rodesac 992-e
muxlSi mocemuli zogadi debuleba acxadebs, rom zianis miyeneba
warmoSobs kompensaciis uflebas, 1005-e muxli akonkretebs, rom
saxelmwifo organoebs solidarulad ekisrebaT pasuxismgebloba im
zianisaTvis, romelic miadga kerZo mxares xelisuflebis organos
warmomadgenlis ganzrax an gaufrTxilebeli qmedebiT, rac warmoadgenda
uflebamosilebis gadametebas.
b. zogadi administraciuli kodeqsi 2005 wlis 24 ivnisamde arsebuli
redaqciiT
65. administraciuli kodeqsis 51-e muxlis me-2 da me-3 nawilebis
Sesabamisad
zepirsityvierad
SesaZloa ziani
administraciuli
gansakuTrebul
miayenos saxelmwifos
aqti
garemoebebSi,
legitimur
SeiZleba
gamocemul
iqnes
rodesac
gadadebam
interesebs,
sazogadoebas an kerZo pirs. Tuki administraciuli aqti zRudavs
individis uflebebs an kanonier interesebs, xsenebuli aqti xelaxla
unda iqnes gamocemuli ukve werilobiTi formiT 3 dRis ganmavlobaSi.
g) im droisaTvis arsebuli sisxlis samarTlis saproceso kodeqsi
66. kodeqsis Sesabamisi debulebebi, romlebic exeboda winaswar
patimrobas, Camoyalibebulia sasamarTlos ganCinebaSi saqmeze giorgi
nikolaiSvili saqarTvelos winaaRmdeg (#37048/04, ECHR 2009) 35-36 da 29-41
punqtebi (amonaridi)
d. 1996 wlis 28 ivnisis kanoni iZulebiT gadaadgilebul pirTa/devnilTa
Sesaxeb
67. 1996 wlis 28 ivniss iZulebiT gadaadgilebul pirTa Sesaxeb kanonis
miRebis Semdgom kanonis me-5 muxlis me-2 da me-8 punqtebi adgenen, rom
ltolvilTa, iZulebiT gadaadgilebul pirTa da gansaxlebis saministro,
centraluri mTavrobis sxva organoebTan da adgilobriv organoebTan
erTad arian pasuxismgebelni iZulebiT gadaadgilebul pirTa im
uflebebis praqtikul ganxorcielebaze, romlebic uzrunvelyofilia
kanoniT. me-9 muxli aseve akonkretebda, rom saxelmwifo warmoadgenda
iZulebiT gadaadgilebul pirTa uflebebis dacvis garantors. 2001 wlis dekembers me-7 muxli Semdegnairad Camoyalibda:
me-7 muxlis me-2 da me-3 punqtebi
„2. ÓÀáÄËÌßÉ×Ï ÖÆÒÖÍÅÄËÚÏ×Ó ÃÄÅÍÉËÓ ÃÒÏÄÁÉÈÉ ÓÀÝáÏÅÒÄÁÄËÉ
×ÀÒÈÏÁÉÈ.
3.
ÓÀÁÉÍÀÏ
ßÄÓÉÈ,
ÓÀÊÉÈáÄÁÈÀÍ
ÀÌÀÓÈÀÍ,
ÃÀÊÀÅÛÉÒÄÁÖËÉ
ÓÀØÀÒÈÅÄËÏÓ
ÃÀÅÄÁÉ
ßÚÃÄÁÀ
ÓÀÓÀÌÀÒÈËÏ
ÓÀØÀÒÈÅÄËÏÓ
ÌÈÄË
ÔÄÒÉÔÏÒÉÀÆÄ
ÊÏÌÐÀØÔÖÒÉ
ÉÖÒÉÓÃÉØÝÉÉÓ
ÀÙÃÂÄÍÀÌÃÄ
ÃÄÅÍÉËÈÀ
ÂÀÍÓÀáËÄÁÉÓ ÏÁÉÄØÔÄÁÉÃÀÍ ÀÒ áÃÄÁÀ ÃÄÅÍÉËÄÁÉÓ ÂÀÌÏÓÀáËÄÁÀ, ÂÀÒÃÀ
ÉÌ ÛÄÌÈáÅÄÅÄÁÉÓÀ, ÒÏÝÀ:
À)ÃÄÅÍÉËÄÁÈÀÍ ÉÃÄÁÀ ÛÄÈÀÍáÌÄÁÀ;
Á)ÂÀÌÏÉÚÏ×À ÛÄÓÀÁÀÌÉÓÉ ÓÀÝáÏÅÒÄÁÄËÉ ×ÀÒÈÏÁÉ, ÒÏÌËÉÈÀÝ ÀÒ
ÂÀÖÀÒÄÓÃÄÁÀ ÃÄÅÍÉËÉÓ ÓÀÚÏ×ÀÝáÏÅÒÄÁÏ ÐÉÒÏÁÄÁÉ;
Â)áÃÄÁÀ ÓÔÉØÉÖÒÉ ÀÍ ÓáÅÀ ÌÏÅËÄÍÄÁÉ, ÒÀÝ ÉÈÅÀËÉÓßÉÍÄÁÓ
ÂÀÍÓÀÆÙÅÒÖË ÊÏÌÐÄÍÓÀÝÉÄÁÓ ÃÀ ÒÄÂÖËÉÒÃÄÁÀ ÓÀÄÒÈÏ ßÄÓÉÈ;
Ã)ÃÄÅÍÉËÓ ×ÀÒÈÏÁÉ ÃÀÊÀÅÄÁÖËÉ ÀØÅÓ ÈÅÉÈÍÄÁÖÒÀÃ, ÊÀÍÏÍÉÓ
ÃÀÒÙÅÄÅÉÈ.”.
zemoxsenebuli saxiT me-7 muxli moqmedebda 2005 wlis 6 aprilamde.
xsenebul dRes kanonSi Setanilma cvlilebam amoiRo zemoxsenebuli
debulebebi me-7 muxlidan da mcire teqstobrivi cvlilebebis Semdgom
gaaerTiana isini me-5 muxlis me-4 punqtTan erTad
e. aRsrulebis Sesaxeb 1999 wlis 16 aprilis kanoni (aRsrulebis kanoni)
saqmis movlenebis droisaTvis arsebuli redaqciiT:
68. aRsrulebis Sesaxeb kanonis me-4, me-20 da 90-e muxlebis Tanaxmad piris
gamoZeveba misi sacxovreblidan SesaZlebeli iyo ganxorcielebuliyo
ZalaSi Sesuli sasamarTlo gadawyvetilebis safuZvelze aRsrulebis
Sesabamisi normebis Tanaxmad da xsenebulis ganxorcieleba warmoadgenda
iusticiis saministros aRsrulebis departamentis kompetencias.
v. xinTibiZis da sxvebis saqmeze saqarTvelos uzenaesi sasamarTlos 2001
wlis 28 noembris gadawyvetileba
69. rogorc es saqmidan Cans ramodenime usaxlkaro afxazeTidan devnilma
TbilisSi 1993 wels daikaves Tavisufali Senobebi. xsenebuli droisaTvis
es Senobebi saxelmwifo sakuTrebas warmoadgenda da mas flobda
saxelmwifo gamomcemloba. xsenebul SenobebSi devnilebi Sesaxldnen
gamomcmelobis xelmZRvanelobis TanxmobiT magram maT ar gaaCndaT raime
saxis formaluri nebarTva da xsenebulze aranairi zedamxedveloba ar
xorcieldeboda devnilTa saministros an centraluri Tu adgilobrivi
xelisuflebis organoebis mxridan. Semdgomad gamomcemlobis ramodenime
muSakma ganacxada pretenzia Senobis sakuTrebaze da Sesabamisad
xelmZRvanelobam Seitana sasamarTloSi sarCeli 2000 wels devnilTa
gamosaxlebis moTxovniT.
saboloo jamSi uzenaesma sasamarTlom devnilTa sasargeblod gadawyvita
dava da Semdegnairad daasabuTa gadawyvetileba:
`saxelmwifom ikisra valdebuleba devnilTa gansaxlebasTan dakavSirebiT.
xsenebulidan gamomdinare ministrTa kabinetis 1994 wlis 31 dekembris
dadgenilebiT iseve rogorc prezidentis 2001 wlis 25 seqtembris
gankargulebiT, centralur da adgilobriv xelisuflebis organoebs
miecaT intruqcia uzrunveleyoT devnilTa dacva da SeesaxlebinaT isini
Tavisufal
SenobebSi
...
afxazeTis
konfliqtis
saboloo
daregulirebamde...
saqmis garemoebebi warmoaCens, rom (Sesabamisma devnilebma) sadao SenobaSi
Sesaxleba TviTneburad ar moaxdines, ... xsenebuli Senobebi Tavisufali
iyo im droisaTvis da xelmZRvanelobas sadao ar gauxdia devnilTa
ufleba Senobis nawilis flobaze 2000 wlamde.
is
sacxovreblis uzrunvelyofa – konfliqtis daregulireba – ar yofila
Sesrulebuli am momentamde. obieqturad SeuZlebelia Sesabamisi
devnilebisaTvis dabrundnen [afxazeTSi] TavianT saxlebSi.
piroba
romelsac
saxelmwifom
dauqvemdebara
devnilTaTvis
saqmis masalebi adasturebs, rom sadao Senobebi ...iyo da rCeba
saxelmwifo sakuTrebaSi. Sesabamisad saxelmwifos ar SeuZlia mosTxovos
[Sesabamis devnilebs] xsenebuli Senobebis datoveba maTTvis adeqvaturi
alternatiuli sacxovreblis SeTavazebis gareSe.
saxelmwifos zemoxsnebuli valdebulebis gaTvaliswinebiT, [devnilebis]
mier Senobebis floba kanonieria samoqalaqo kodeqsis 155-e muxlis me-3
punqtis Tanaxmad. [Sesabamisad] maTi gamosaxleba [rac warmoadgens] maTi
mflobeblobis uflebis Sewyvetas, akrZalulia igive samoqalaqo kodeqsis
162-e muxlis 1-li punqtiT~.
z. gaeros saxelmZRvanelo principebi iZulebiT gadaadgilebul pirTa
Sesaxeb, 1998 wlis 11 Tebervali E/CN.4/1998/53/Add.2,
70. me-18, 21-e da 28-e principebis Tanaxmad:
principi 18
`1. yvela iZulebiT adgilnacval pirs gaaCnia adeqvaturi cxovrebis ufleba~.
principi 21 §§ 1 da 2
1. aravis SeiZleba CamoerTvs sakuTreba da mflobeloba TviTneburad.
2. iZulebiT
adgilnacval
pirTa
sakuTreba
da
mflobeloba
yvela
garemoebaSi unda iqnes daculi...~
principi 28 punqti 1
1. xelisuflebis kompetentur organoebs gaaCniaT uwinaresi pasuxismgebloba
daadginon is pirobebi da saSualebebi, romlebic iZulebiT adgilnacval
pirebs
SesaZleblobas
miscems
TavianTi
surviliT
dabrundnen
mSvidobianad da Rirseulad TavianT saxlebsa da sacxovrebel adgilebze
an TavianTi nebiT dasaxldnen qveynis sxva, romelime nawilSi~.
samarTali
I. gansaxilveli saqmis farglebi
71. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblis mier, sasamarTlo moTxovnis
gareSe grZeli komentarebis warmodgena, mas Semdgom rac wardgenili
ganacxadis Sesaxeb ecnoba mTavrobas da mxareebis mier wardgenil iqna
werilobiTi komentarebi daSvebadobis sakiTxTan da arsebiT mxaresTan
dakavSirebiT, ar iqna Setanili saqmis masalebSi. xsenebuli komentarebi
moicavda, inter alia, mraval axal saCivars, romlebic ar iyo dakavSirebuli
konvenciis debulebebis darRvevasTan mimarTebaSi arsebul im saCivrebTan,
romelTa Sesaxebac ecnoba mTavrobas da exeboda kalaZis saqmes, pirad
konfliqts ganmcxadebelsa da Sinagan saqmeTa maSindel ministr b-n i.o-
sTan da faqtebis savaraudod mcdar Sefasebas, romelic ukavSirdeboda
ganmcxadeblis msjavrdebas (ix. me-3 da me-5 punqtebi).
72. sasamarTlos azriT, radganac axali saCivrebi ar warmoadgens
ganmcxadeblis Tavdapirveli im saCivrebis gagrZelebas, romelTan
mimarTebaSic mxareebma TavianTi komentarebi waradgines, xsenebuli
sakiTxebi ar SeiZleba ganxilul iqnes winamdebare ganacxadis farglebSi
(ix. Khaylo v. Ukraine, #39964/02, §§ 53 da 54, 2008 wlis 13 noemberi da Solovey
and Zozulya v. Ukraine, #40774/02 da 4048/03, §§ 45-47, 2008 wlis 27 noemberi).
winamdebare
saqmis gansaxilveli garemoebebi Semoifargleba
ori
epizodiT: a) kotejis CamorTmeva da mis dabrunebasTan dakavSirebuli
samarTalwarmoeba, da b) pirveli ganmcxadeblis winaswari patimroba.
I. kotejis
CamorTmeva
da
mis
dabrunebasTan
dakavSirebuli
samarTalwarmoeba
73. ganmcxadebeli Cioda konvenciis me-2, me-3 da me-8 muxlis darRvevasTan
dakavSirebiT. igi asaCivrebda kotejidan misi ojaxis damamcirebel da
TviTnebur gamosaxlebas 2004 wlis 1 noembers da xsenebulis Sedegad
sacxovreblis dakargvas.
74. konvenciis me-6 muxlis 1-el punqtze dayrdnobiT, calke aRebulis da
me-13 da me-14 muxlebTan kavSirSi, ganmcxadebeli asaCivrebda erovnuli
sasamarTloebis gadawyvetilebebs, mflobelobis uflebis dabrunebasTan
dakavSirebuli
samarTalwarmoebis
xangrZlivobas
da
pirveli
ganmcxadeblis saCivrebze generaluri prokuraturis uars sisxlis
samarTalwarmoebis aRZvrasTan dakavSirebiT.
75. pirveli damatebiTi oqmis pirvel muxlze dayrdnobiT ganmcxadeblebi
asaCivrebdnen kotejis CamorTmevas da moZravi qonebis Sesabamis
dakargvas. meeqvse ganmcxadebeli Cioda, rom 2004 wlis 1 noembridan 2005
wlis 14 martamde mas CamorTmeuli hqonda SesaZlebloba esargebla mis
mflobelobaSi arsebuli miwiT.
a) daSvebadoba
1. mxareTa argumentebi
76. mTavrobis mtkicebiT, im faqtis gaTvaliswinebiT, rom meore, mesame,
meoTxe, mexuTe da meeqvse ganmcxadebeli arasodes yofilan sadao Sida
samarTalwarmoebis mxareebi, maTi saCivrebi konvenciis 35 muxlis 1-li da
me-4
punqtebis
Sesabamisad
unda
gamocxadebuliyo
dauSveblad
samarTlebrivi dacvis erovnuli saSualebebis ar amowurvis gamo.
77. mTavroba aseve amtkicebda, rom sadao koteji ar warmoadgenda
ganmcxadeblis
sakuTrebas
pirveli
damatebiTi
oqmis
muxlis
mniSvnelobiT da Sesabamisad saCivari Seusabamo iyo ratione materiae
principTan. rac Seexeba ganmcxadeblis moZravi nivTebis dakargvas,
mTavroba amtkicebda, rom xelisuflebis Sesabamis organoebs ar unda
dakisrebodaT xsenebulTan dakavSirebiT pasuxismgebloba. ganmcxadeblebs
SeeZloT damorCilebodnen xelisuflebis organoebis mravaljerad
moTxovnas Sesabamis droSi kotejis daclasTan dakavSirebiT rac maT
saSualebas miscemda mSvidobianad waeRoT TavianTi nivTebi. mTavrobam
aseve xazi gausva im faqts, rom meore ganmcxadebelma SeZlo Tavisi
piradi nivTebi Tan waeRo 2004 wlis
noembers, xolo darCenil
ganmcxadeblebs SesTavazes ramodenimejer darCenili nivTebi waeRoT
daluquli kotejidan.
78. ganmcxadeblebis pasuxis Tanaxmad is faqti, rom mxolod pirvelma
ganmcxadebelma aRZra da awarmoa erovnuli samartalwarmoeba sakmarisi
iyo konvenciis 35-e muxlis 1-li punqtis miznebis dasakmayofileblad
yvela ganmcxadebelTan mimarTebaSi. ganmcxadebelTa mtkicebiT pirveli
ganmcxadebeli iyo maTi ojaxis ufrosi, romelmac gaaJRera maTi
pretenziebi da mis mier sakuTrebis dabrunebasTan dakavSirebiT aRZruli
samarTalwarmoebis warmatebiT dasrulebis SemTxvevaSi, yvela maTgani
isargeblebda amiT. ganmcxadeblebma aseve daamates, rom maTTvis didi
mniSvneloba ar hqonda Tu vin Seitanda sisxlis samarTlis saqmis
aRZvrasTan
dakavSirebiT
saCivars
kotejidan
maTi
ojaxis
gamosaxlebasTan mimarTebaSi, radganac maSinve rogorc ki generalurma
prokuraturam Seityo am faqtis Sesaxeb avtomaturad unda daewyo
srulyofili gamoZieba da ecno yvela ganmcxadebeli dazaralebulad.
79. ganmcxadeblebma aseve warmoadgines pasuxi mTavrobis pretenziaze,
romelic ukavSirdeboda ratione materiae –s damatebiTi oqmis 1-el muxlTn
dakavSirebiT. moZrav nivTebTan dakavSirebiT ganmcxadeblebma brali
dasdes
xsenebulidan
xorcieldeboda
Sesabamisi
xelisuflebis
organoebs uyuradRebobaSi.
amtkicebdnen, rom rodesac
saministrom ar ganaxorciela
gamomdinare
kotejis
isini
daluqva,
arsebuli nivTebis aRwera. ganmcxadeblebi aseve amtkicebdnen, rom
kotejis im aRdgeniTi samuSaobis Sedegad, romlebic ganxorcielda
xelisuflebis mier 2005-2006 wlebSi mTeli maTi moZravi nivTebi da
saqoneli ganadgurebuli iqna.
2. sasamarTlos Sefaseba
a) meore, mesame, meoTxe, mexuTe da meeqvse ganmcxadeblis mier wardgenili
saCivari
80. sasamarTlo imeorebs, rom konvenciis 35-e muxlis 1-lin punqti
moiTxovs maTgan visac surs saxelmwifos winaaRmdeg ganacxadis wardgena,
rom uwinaresad gamoiyenon samarTlebrivi dacvis is saSualebebi,
romlebic uzrunvelyofilia erovnuli samarTlebrivi sistemiT, maT
Soris gasaCivrebis xelmisawvdomi efeqtiani saSualebebi. saCivrebi
romelTa wardgenac igegmeba strasburgis sasamarTlos winaSe, unda
waredginoT pirvelad erovnul organoebs, sul mcire arsebiTad da im
formaluri
moTxovnebis
dacviT,
romlebic
mocemulia
erovnul
kanonmdeblobaSi. konvenciis 35-e muxlis 1-li punqti aseve moiTxovs, rom
nebismieri formaluri moTxovna, romelsac SeuZlia konvenciis darRvevis
aRkveTa gamoyenebul unda iqnes (ix. Cardot v. France, 1991 wlis 19 marti, §
34, Series A no. 200). Sesabamisad sasamarTlom unda ganixilos saqmis yvela
garemoebidan gamomdinare, ganmcxadeblebma gaakeTes Tu ara yvelaferi,
rac maT gonivrulad moeTxovebodaT raTa amoewuraT samarTlebrivi
dacvis yvela erovnuli saSualeba (ix. Akdivar and Others v. Turkey, 1996 wlis seqtemberi, § 69, Reports of Judgments and Decisions 1996-IV, da Baumann v.
France, #33592/96, § 40, 2001 wlis 22 maisi).
81. sasamarTlo aRniSnavs, rom meore, mesame, meoTxe, mexuTe da meeqvse
ganmcxadebeli ar yofilan gasaCivrebuli samoqalaqo da sisxlis
samarTalwarmoebis mxareebi. saqmis masalebis Tanaxmad xsenebul
ganmcxadebels ar miuciaT arc pirveli ganmcxadeblisaTvis da arc
advokatisaTvis mindobiloba, raTa maT emoqmedaT ganmcxadeblebis
saxeliT, maT aseve ar ucdiaT miemarTaT kompetenturi sasamarTlo
organoebisaTvis da sagamoZiebo organoebisaTvis arc zepirsityvierad da
arc werilobiT (ix. sawinaaRmdego daskvna saqmeze P., C. and S. v. the United
Kingdom (dec.), no. 56547/00, 2001 wlis 11 dekemberi). xsenebulis legitimur
mizans magaliTad warmoadgenda is, rom erovnulma sasamarTloebma
qonebis ukan dabrunebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebisas TavianTi
gadawyvetilebebi Semofargles pirveli ganmcxadeblis samarTlebrivi
situaciiT da araferi uTqvamT darCenili 5 ganmcxadeblis uflebebTan
dakavSirebiT (ix. 23-e punqti da sawinaaRmdegod saqmeebi Khamidov v. Russia,
no. 72118/01, §§ 27, 28, 48-50 da 125, ECHR 2007-XII, da P., C. and S v. the United
Kingdom).
82.
TiToeuli
ganmcxadeblis
monawileoba
sadao
erovnuli
samarTalwarmoebisas, Znelad Tu SeiZleba CaiTvalos zedmetad, radganac
maTi konkretuli haremebebis gaTvaliswinebiT savaraudo darRvevas ar
mouxdenia yvela maTganze igive zegavlena. xsenebulidan gamomdinare
magaliTad mxolod meore ganmcxadebeli iyo savaraudo arasaTanado
mopyrobis pirdapiri msxverpli 2004 wlis 1 noembers ganxorcielebuli
gamosaxlebisas (ix. 86-e punqti qvemoT). garda xsenebulisa mTlad naTeli
ar aris SeiZleba iTqvas Tu ara, rom koteji warmoadgenda sacxovrebel
saxls, konvenciis me-8 muxlis mniSvnelobiT yvela ganmcxadeblisaTvis,
radganac yvela maTgani Tanabrad axlo kavSirebs ar inarCunebda
xsenebul sacxovrebelTan mis CamorTmevamde (ix. me-13 da 30-e punqtebi da
SeadareT isini saqmes Zehentner v. Austria, no. 20082/02, § 52 and 53, ECHR 2009-
...). sasamarTlo aseve ar aris darwmunebuli SeuZlia Tu ara meeqvse
ganmcxadebels pretenzia gamoTqvas darRvevis msxverplad yofnasTan
dakavSirebiT. ar aris aseve naTeli DCivis Tu ara igi imasTan
dakavSirebiT, rom mas hqonda mflobelobis ufleba kotejTan da mis
garSemo
arsebul
saTavsoebTan
mimarTebaSi,
an
misi
saCivrebi
Semoifargleba Tu ara mxolod mis dakanonebul miwis nakveTze Sinagan
saqmeTa saministros ukanono yofniT 2004 wlis 1 noembridan 2005 wlis 14
martamde. nebismier SemTxvevaSi mas arasodes miumarTavs pretenziiT
erovnuli sasamarTloebisaTvis. nebismier SemTxvevaSi sasamarTlo Tvlis,
rom
monawileoba xels Seuwyobda saqmesTan dakavSirebuli faqtebisaTvis da
samarTlebrivi aspeqtebisaTvis sinaTlis mofenas xelisuflebis
erovnuli
samarTalwarmoebisas
TiToeuli
ganmcxadeblis
erovnuli organoebis da strasburgis sasamarTlos mier (Seadare saqmes
Gorraiz Lizarraga and Others v. Spain, no. 62543/00, §§ 37-39, ECHR 2004-III, da
Çelikbilek v. Turkey (dec.), no. 27693/95, 1999 wlis 22 ivnisi).
83. darCenili 5 ganmcxadeblis imeds, rom isini pirveli ganmcxadeblis
analogiurad isargeblebdnen wamatebuli SedegiT romelic SeiZleba
mohyoloda pirveli ganmcxadeblis mier aRZrul samoqalaqo da sisxlis
samarTalwarmoebas (ix. 78-e punqti) sasamarTlos azriT ar SeuZlia
gaaTavisuflos
isini,
rogorc
srulad
qmedunariani
adamianebi,
erToblivad an pirveli ganmcxadeblisagan gancalkevebulad, erovnul
doneze samarTalwarmoebis warmoebis valdebulebisagan. maT rom
hqonodaT realuri survili, rom daeniSnaT pirveli ganmcxadebeli
TavianT warmomadgenlad, xsnebulTan dakavSirebiT Sesabamisi qmedeba
iqneboda misTvis Sesabamisi mindobilobis gadacema da ara mis rogorc
ojaxis ufrosis statusze araformaluri apelireba. xsenebuli martivi
formaloba
naTels
gaxdida
rogorc
xelisuflebis
erovnuli
organoebisaTvis, aseve sasamarTlosaTvis, rom kotejis DCamorTmevasTan
dakavSirebuli saCivrebi wardgenil iyo pirveli ganmcxadeblis mier
aseve 5 darCenili ganmcxadeblis saxeliTac (ix. Khamidov –is saqmeze
gamotanili zemoxsenebuli gadawyvetileba punqtebi). kidev erTxel unda
iqnes naxsenebi amasTan dakavSirebiT, rom konvenciis 35-e muxlis 1-li
punqti unda moqmedebdes gansxvavebuli xarisxiT erovnul formalur
garemoebebTan mimarTebaSi, gansakuTrebiT maSin, rodesac iseve rogorc
winamdebare SemTxvevaSi saqme gvaqvs samarTlebrivi sicxadis sakiTxTan
(ix. magaliTad İlhan v. Turkey [GC], no. 22277/93, § 53, ECHR 2000-VII, da Agbovi
v. Germany (dec.), no. 71759/01, 2006 wlis 25 seqtemberi).
84. zemoxsenebuli mosazrebebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo adgens, rom
meore, mesame, meoTxe, mexuTe da meeqvse ganmcxadebeli ar SeiZleba
gaTavisuflebul iqnen im moTxovnisagan, romlis Tanaxmadac maT pirvel
ganmcxadebelTan
erTad
an
gancalkevebulad
unda
aReZraT
da
emonawilevaT sadao samarTalwarmoebaSi. Sesabamisad maTi sxvadasxva
saCivari unda iqnes uaryofili konvenciis 35-e muxlis 1-li da me-4
punqtebis Sesabamisad.
b. pirveli ganmcxadeblis saCivrebi konevnciis me-2 da me-3 muxlebTan
dakavSirebiT
85. konvenciis me-2 da me-3 muxlebze dayrdnobiT ganmcxadebeli Cioda
Risebis Semlaxvel formebTan dakavSirebiT, romliTac ganxorcielda
kotejidan gamosaxleba 2004 wlis 1 noembers.
86. Tumca rogorc es naTlad Cans saqmis garemoebebidan, ganmcxadebeli
piradad ar daqvemdebarebia savaraudo darRvevas, radganac igi sadao
gamoZevebis droisaTvis ar imyofeboda saxlSi (ix. 21-e punqti). incidentis
erTaderTi pirdapiri msxverpli iyo misi meuRle, meore ganmcxadebeli,
srulad qmedunariani piri, romelsac Tavad SeeZlo xsenebulTan
dakavSirebiT saCivris wardgena da romelmac, rogorc es sasamarTlom
ganacxada, ar amowura samarTlebrivi dacvis erovnuli saSualebebi (ix.
84-e punqti). aseT garemoebebSi, pirvel ganmcxadebels ar SeuZlia
samarTlebrivad iyos meore ganmcxadeblis savaraudo darRvevis iribi
msxverpli
konvenciis
me-2
da
me-3
muxlebis
gagebiT
(Seadare
zemoxsenebuli İlhan-is§ 53, daÇelikbilek –is saqmeebs).
87. xsenebulidan gamomdinareobs, rom pirveli ganmcxadeblis pretenziebi
konvenciis me-2 da me-3 muxlebis darRvevasTan dakavSirebiT Seusabamoa
ratione personae konvenciis debulebebTan 35-e muxlis me-3 punqtis
Sesabamisad da uaryofil unda iqnes konvenciis 35-e muxlis me-4 punqtis
Tanaxmad.
g) pirveli ganmcxadeblis saCivrebi konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtis,
me-13 da me-14 muxlebis savaraudo darRvevasTan dakavSirebiT
88. calke aRebuli da me-13 da me-14 muxlebTan kavSirSi, konvenciis me-6
muxlis 1-el punqtze dayrdnobiT ganmcxadebeli sadaos xdida misTvis
sakuTrebis dabrunebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebisas erovnuli
sasamarTloebis
gadawyvetilebebs
da
am
samarTalwarmoebis
xangrZlivobas iseve rogorc xelisuflebis organoebis uars aReZraT
sisxlis samarTalwarmoeba Sinagan saqmeTa saministros konkretuli
Tanamdebobis pirebis winaaRmdeg.
89. rac Seexeba am ukanasknel saCivars, sasamarTlo imeorebs, rom me-6
muxlis 1-li punqti ar uzrunvelyofs me-3 mxaris winaaRmdeg sisxlis
samarTalwarmoebis aRZvris uflebas (ix. sxva magaliTebs Soris Members
(97) of the Gldani Congregation of Jehovah’s Witnesses v. Georgia (dec.), no. 71156/01, wlis 6 ivlisi). xsenebulidan gamomdinareobs, rom es saCivari
Seusabamoa ratione materiae konvenciis debulebebTan 35-e muxlis me-3
punqtis debulebebidan gamomdinare da uaryofil unda iqnes konvenciis
35-e muxlis me-4 punqtis Sesabamisad.
90. ganmcxadeblis mier konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtis darRvevasTan
dakavSirebuli
saCivris
sapasuxod,
romelic
exeboda
sakuTrebis
dabrunebas, sasamarTlo aRniSnavs, rom saqmis masalebi ar amJRavneben am
debulebasTan dakavSirebuli raime calke aRebuli sakiTxis arsebobas da
Tvlis, rom ufro Sesaferisi iqneboda erovnuli sasamarTloebis mier
miRebul gadawyvetilebasTan dakavSirebuli saCivris ganxilva konvenciis
me-8 muxlisa da damatebiTi oqmis 1-li muxlis qolgis qveS (ix. 110-118 da
122-123
punqtebi).
rac
Seexeba
samarTalwarmoebis
xangrZlivobas,
sasamarTlo aRniSnavs, rom samarTalwarmoeba grZeldeboda 2 welze
naklebi xnis ganmavlobaSi da daeqvemdebara ganxilvas 3 sasamarTlo
instanciis mier (ix. 25-e da 42-e punqtebi). xsenebuli periodi, im faqtTan
erTad aRebuli rom adgili ar hqonia xelisuflebis organoebis mxridan
umoqmedobis
mniSvnelovan
periodebs,
ar
SeiZleba
warmoadgendes
`gonivruli vadis~ moTxovnis darRvevas da Sesabamisad ar arRvevs
zemoxsenebul debulebas (ix. magaliTad Zhurba v. Ukraine (dec.), no. 11215/03, wlis 19 ivnisi).
91. bolos, xelT arsebuli masalebis gaTvaliswinebiT, da kompetenciis
SigniT arsebul sakiTxebTan dakavSirebiT, sasamarTlo adgens, rom
aranairi sakiTxi ar yofila wamoWrili konvenciis me-13 da me-14
muxlebTan dakavSirebiT.
92. xsenebulidan gamomdinareobs, rom ganmcxadeblis saCivrebi erovnul
doneze qonebis dabrunebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebisas
konvenciis me-6 muxlis 1-el punqtTan, me-13 da me-14 muxlis darRvevasTan
dakavSirebiT aSkarad dausabuTeblad unda iqnes miCneuli da uaryofil
iqnes konvenciis 35-e muxlis me-3 da me-4 punqtebis Sesabamisad.
d) ganmcxadeblis saCivrebi konvenciis me-8 muxlisa da damatebiTi oqmis
1-el muxlis darRvevasTan dakavSirebiT.
93. pirveli ganmcxadebeli Cioda konvenciis me-8 muxlis da damatebiTi
oqmis 1-li muxlis darRvevasTan dakavSirebiT da asaCivrebda kotejis
CamorTmevas, romelic warmoadgenda mis sacxovrebels. igi aseve Cioda, am
ukanasknel debulebaze dayrdnobiT, rom man ganicada piradi da saojaxo
nivTebis CamorTmeva.
(i) moZrav nivTebTan dakavSirebiT
94. sasamarTlo aRniSnavs, rom samoqalaqo samarTalwarmoeba, romelic
aRZra pirvelma ganmcxadebelma winamdebare sameSi, miznad isaxavda
mxolod kotejis, rogorc aseTis, da uZravi qonebis ukan dabrunebas,
mflobelobasTan dakavSirebuli im wesebis Sesabamisad, romlebic
uzrunvelyofilia samoqalaqo kodeqsiT da devnilebTan dakavSirebuli
kanonmdeblobaSi mocemuli sacxovreblis garantiebiT (ix. 25-26 punqtebi,
36-e da 43-e punqtebi).
95. Tumca, arc samarTalwarmoebis ganmavlobaSi da arc calke
samarTalwarmoebis aRZvris gziT, rac ufro Sesabamis iqneboda,
ganmcxadebels ar mouTxovia kompensacia savarudod dakargul pirad da
saojaxo da sxva moZrav nivTebTan dakavSirebiT. pirveli ganmcxadeblis
mier
xsenebulTan
dakavSirebiT
warmodgenili
argumentebis
gaTvaliswinebiT, sasmarTlo Tvlis, rom radganac ganmcxadebeli Sinagan
saqmeTa saministros qmedebebs abralebda moZravi nivTebis dakargvas (ix.
79-e punqti), mas unda eCivla saministrosaTvis im zianisaTvis, romelic
mas savaraudod miadga, samoqalaqo kodeqsSi arsebuli
deliqturi
valdebulebis darRvevasTan dakavSirebuli debulebebis Sesabamisad,
kerZod ki 992-1005 muxlebis Sesabamisad (ix. 64-e punqti).
96. radganac samarTlebrivi dacvis xsenebuli saSualeba arasodes
yofila
gamoyenebuli,
xsnebulidan
gamomdinareobs,
rom
pirveli
ganmcxadeblis saCivari damatebiTi oqmis 1-li muxlis savaraudo
darRvevasTan dakavSirebiT, romelic gamowveul iqna moZravi qonebis
dakargvis Sedegad, uaryofil unda iqnes konvenciis 35-e muxlis 1-li da
me-4
punqtebis
Sesabamisad,
radganac
ar
yofila
amowuruli
samarTlebrivi dacvis saSualebebi.
(ii) kotejis CamorTmevasTan dakavSirebiT
97. sasamarTlo aRniSnavs, rom im sakiTxis ganxilvisas warmoadgens Tu
ara koteji pirveli ganmcxadeblis `sakuTrebas~ damatebiTi oqmis 1-li
muxlis mniSvnelobiT, mniSvnelovani sakiTxia rogorc faqtobrivi aseve
samarTlebrivi kuTxiT. Sesabamisad, mTavrobis pretenzia xsenebulTan
dakavSirebiT (ix. 77-e punqti) ganxilul unda iqnes saqmis arseboT
mxaresTan erTad.
98. sasamarTlo askvnis, rom pirveli ganmcxadeblis saCivrebi konvenciis
me-8 muxlTan da damatebiTi oqmis 1-el muxlTan dakavSirebiT rac
gamowveul
iqna
kotejis
CamorTmeviT,
ar
aris
arc
aSkarad
dausabuTebeli konvenciis 35-e muxlis me-3 punqtis mniSvnelobiT da ar
unda iqnes gamocxadebuli dauSveblad arc sxva safuZvlebiT. Sesabamisad
isini arsebiT ganxilvaze daSvebulad unda iqnes gamocxadebuli.
b. arsebiTi ganxilva
1. damatebiTi oqmis 1-li muxlis savaraudo darRveva
damatebiTi oqmis 1-li muxli
`yovel fizikur an iuridiul pirs aqvs Tavisi sakuTrebiT
Seuferxebeli sargeblobis ufleba. mxolod sazogadoebrivi
saWiroebisaTvis SeiZleba CamoerTvas vinmes Tavisi sakuTreba kanoniTa
da saerTaSoriso samarTlis zogadi principebiT gaTvaliswinebul
pirobebSi.~
a) mxareTa argumentebi
100.
mTavrobam
aRniSna,
rom
pirvel
ufleba,
ganmcxadebels
arc kanonis
arasodes
Sesabamis
dauregistrirebia
sakuTrebis
procedurebis dakmayofilebis da arc sasamarTlo brZanebis Semdgom, im
kotejTan mimarTebaSi, romelic warmoadgenda Sinagan saqmeTa
saministros sakuTrebas. mTavrobis mtkicebiT ganmcxadebels ar SeeZlo
yofiliyo qonebis keTilsindisieri mflobelic samoqalaqo kodeqsis 159-e
muxlis Sesabamisad imave mizezebis gamo, rac aRniSnes erovnulma
sasamarTloebma. mTavrobam gaimeora, rom saministros 2000 wlis 20
aprilis werili ar SeiZleba miRebul iqnes, rogorc mtkicebuleba,
romelic daadasturebda ganmcxadeblis mier kotejis marTlzomier
mflobelobas,
radganac
prezidentis
wlis
seqtembris
gankargulebiT mxolod qonebis marTvis saministros gaaCnda imis
uflebamosileba, rom ganekarga saxelmwifo qoneba. ganmcxadeblis
situaciasTan mimarTebaSi ar SeiZleboda gamoyenebuliyo devnilTa
Sesaxeb kanonmdeblobac, radganac sadao koteji ar gadascemia pirvel
ganmcxadebels ltolvilTa da gansaxlebis saministros mier. Sesabamisad
mTavroba askvnida, rom pirvelma ganmcxadebelma TviTneburad daikava
koteji da mis mier am kotejis Semdgomi floba arakeTilsindisierad
xdeboda.
101. im SemTxvevaSic ki Tu sasamarTlo CaTvlida, rom sadao koteji
xvdeboda damatebiTi oqmis 1-li muxlis dacvis sferoSi, mTavroba
amtkicebda, rom Careva mainc gamarTlebuli iyo. amgvarad, radganac
koteji da misi Semogareni miwis nakveTi warmoadgenda strategiul
obieqts Sinagan saqmeTa saministrosaTvis, am ukanasknels, rogorc
namdvil mesakuTres, sruli ufleba hqonda ukan gamoeTxova Tavisi
sakuTreba aramarTlzomieri mflobelobidan samoqalaqo kodeqsis 179-e
muxlis Sesabamisad. mTavroba aseve amtkicebda, rom radganac pirveli
ganmcxadebeli maSindeli ministris zepirsityvieri gadawyvetilebis
safuZvelze Sesaxlda kotejSi ganusazRvreli vadiT saministros SeeZlo
ukan gamoeTxova Tavisi sakuTreba nebismier dros rodesac mas es
moesurveboda
safuZvelze. mTavrobam aseve aRniSna, rom kotejis CamorTmeva ar gamxdara
moulodneli pirveli ganmcxadeblisaTvis, radganac 2004 wlis
noembramde mas ramodenimejer SesTavazes binis dacla. da bolos,
mTavroba amtkicebda, rom radganac erovnulma sasamarTloebma
da
analogiuri
zepirsityvieri
gadawyvetilebis
daadastures ministris qmedebebis kanoniereba, strasburgis sasamarTlos
aRar unda emsjela arsebiTad erovnuli sasamarTlos gadawyvetilebebTan
dakavSirebiT.
102.
keTilsindisierad flobda sakuTrebas, radganac mas es sakuTreba Tavad
saministrom gadasca. mniSvnelovani mtkicebulebebi adasturebda
pirvelma
ganmcxadebelma
mTavrobas
upasuxa,
rom
igi
xsenebul faqts: mopasuxe saministros werilobiTi komentarebi, romlebic
waredgina erovnul sasamarTloebs, Sesabamisi Tanamdebobis pirebis
zepiri da werilobiTi gancxadebebi iseve rogorc mTavrobis mier
strasburgis sasamarTlos winaSe wardgenili komentarebi. Tumca im
SemTxvevaSic
ki
Tu
miviCnevT,
rom
kotejis
floba
ar
iyo
keTilsindisieri, saministros ar gaaCnda ufleba CamoerTmia igi
Sesabamisi sasamarTlo gadawyvetilebis gareSe. ar SeiZleba aseve iTqvas,
rom Careva emsaxureboda sajaro interesebs, radganac mopasuxe mTavrobas
ar daudasturebia kanonieri miznis arseboba. xsenebulidan gamomdinare
mTavrobis
argumenti,
rom
Cveulebrivi
sacxovrebeli
koteji
warmoadgenda strategiul obieqts gaugebari da dausabuTebeli iyo.
b) sasamarTlos Sefaseba
(i) iyo Tu ara sakuTreba
103. sasamarTlo imeorebs, rom damatebiTi oqmis 1-el muxlSi mocemuli
sakuTrebis koncepcias gaaCnia avtonomiuri mniSvneloba, romelic ar
Semoifargleba mxolod fizikuri nivTebis flobiT da ar eqvemdebareba
erovnuli samarTliT dadgenil sakuTrebis formalur klasifikacias:
winamdebare
saqmeSi
gansaxilvel
sakiTxs
warmoadgens
arsebuli
garemoebebi, mTlianobaSi aRebuli, SeiZleba Tu ara CaiTvalos, rom
ganmcxadebels aniWebda uflebas im Rirebul interesze, romelic
daculia damatebiTi oqmis am debulebiT (ix. mutatis mutandis, Zwierzyński v.
Poland, no. 34049/96, § 63, ECHR 2001-VI). Sesabamisad, iseve rogorc
fizikuri nivTebi, konkretuli uflebebi da interesebi aseve warmoadgens
faseulobas da SeiZleba CaiTvalos sakuTrebad xsenebuli debulebis
miznebidan gamomdinare (ix. Iatridis v. Greece [GC], no. 31107/96, § 54, ECHR
1999-II, da Beyeler v. Italy [GC], no. 33202/96, § 100, ECHR 2000-I). `sakuTrebis~
koncepcia ar Semoifargleba `xelT arsebuli sakuTrebiT~ aramed aseve
SeiZleba moicavdes faseulobebs, maT Soris pretenziebs, romelTan
mimarTebaSic ganmcxadebels SeuZlia amtkicos, rom mas gaaCnia sul mcire
gonivruli da `kanonieri molodini~ rom efeqtianad isargeblebs
sakuTrebis uflebiT (magaliTisaTvis ix. Prince Hans-Adam II of Liechtenstein
v. Germany [GC], no. 42527/98, § 83, ECHR 2001-VIII). `molodini~ `kanonierad~
CaiTvleba Tuki es ukanaskneli efuZvneba kanonis debulebas an
samarTlebriv aqts, romelic uzrunvelyofs sakuTrebasTan dakavSirebul
Sesabamis interess (ix. Kopecký v. Slovakia [GC], no. 44912/98, §§ 45-52, ECHR
2004-IX).
104. sasamarTlo aRniSnavs, rom pirveli ganmcxadebeli Tavis ojaxTan
erTad kotejSi Sesaxlda 1994 wlis ianvarSi. igi mxolod sakuTari
surviliT ar Sesaxlebula kotejSi: sacxovrebeli mas SesTavaza misma
damsaqmebelma, Sinagan saqmeTa saministrom. xsenebuli faqti naTlad aris
dadasturebuli saqmis garemoebebiT (ix. magaliTad me-19, 29-e, 32-33 da 49-e
punqtebi).
105. sasamarTlo aRniSnavs, rom mTavrobas ar SeuZlia daeyrdnos
prezidentis 1997 wlis 8 seqtembris gankargulebas da 1996 wlis 28
ivnisis kanons iZulebiT gadaadgilebul/devnil pirTa Sesaxeb, raTa
amtkicos, rom mxolod qonebis marTvis saministro an ltolvilTa da
gansaxlebis saministro iyo kompetenturi, rom Seesaxlebina pirveli
ganmcxadebeli kotejSi 1993 wlis ianvarSi, radganac xsenebuli
Sesaxleba ganxorcielda zemoxsenebuli samarTlebrivi aqtebis miRebamde.
sasamarTlo aRniSnavs, rom ministris 1993 wlis 29 oqtombris brZaneba,
romelic naTlad aRniSnavda, rom saministro uflebamosili iyo
gamoeyenebina koteji afxazeTidan devnili Tavisi TanamSromlebis
Sesasaxleblad, swored im situacias exeboda, romelSic ganmcxadebeli
aRmoCnda konfliqtis Semdgom (ix. me-9 da 38-e punqtebi). Tumca im
SemTxvevaSic ki Tu miviCnevT, rom arsebobda pirveli ganmcxadeblisaTvis
kotejis gadacemis ufro Sesabamisi formaluri procedura, rac
warmoadgenda zogadi xasiaTis kerZo samarTlebriv urTierTobas da ar
exeboda mniSvnelovan sajaro interesebs, saministros mxridan daSvebuli
xsenebuli
lafsusi
ar
SeiZleba
bralad
Seeracxos
pirvel
ganmcxadebels an safuZvlad daedos im daskvnis gamotanas, rom
ganmcxadebeli kotejSi Sesaxlda TviTneburad (ix. Stretch v. the United
Kingdom, no. 44277/98, §§ 34, 39 da 40, 2003 wlis 24 ivnisi). xsenebul
sakiTxTan mimarTebaSi aseve Zalian didi mniSvneloba aqvs istoriul
konteqsts,
romelSic
ganviTarda
winamdebare
saqmis
faqtobrivi
garemoebebi. amgvarad sasamarTlo iziarebs pirveli ganmcxadeblis
mosazrebas imasTan dakavSirebiT, rom saqarTveloSi 1993-94 wlebSi
ganviTarebuli humanitaruli krizisis fonze, maSin rodesac afxazeTidan
devnil 300 000 adamians centraluri mTavrobis mxridan esaWiroeboda
dauyovnebliv TavSesafaris micema, Znelad realisturi Tu iqneboda
xelisuflebis organoebisagan imis molodini, rom isini skrupulozurad
dacavdnen administraciul formalobebs sacxovreblis gamoyofasTan
dakavSirebul urTierTobebSi.
106. rac Seexeba ganmcxadeblis mier kotejis gangrZobad flobas,
sasamarTlo Tvlis, rom xsenebuli atarebda keTilsindisier xasiaTs -
Tundac imis fonze, rom sakuTrebis ufleba ar iyo registrirebuli –
Semdegi mizezebis gamo. sasamarTlos Sesabamisi precedentuli samarTlis
Tanaxmad,
xsenebulTan
mimarTebaSi
yvelaze
mniSvnelovani
iyo
xelisufllebis organoebis mier gamoxatuli Semwynarebloba pirveli
ganmcxadeblis mier kotejiT da mis garSemo arsebuli miwiT 10 wlis
ganmavlobaSi mudmiv da Ria sargeblobasTan dakavSirebiT. amgvarad
xsenebuli periodis ganmavlobaSi pirvelma ganmcxadebelma daamontaJa da
moawyo sxvadasxva saxi mowyobilobebi, dargo xeebi da bostneuli,
moaSena Sinauri frinvelebi da mcire odenobis saqoneli; man aseve SeZlo
Seefarebina 8 devnili naTesavi, saxelmwifosagan damatebiTi nebarTvis
mopovebis gareSe; saxelmwifos arasodes ganucxadebia pretenzia pirveli
ganmcxadeblis mier Seqmnil socialur-ekonomikur da ojaxur garemosTan
dakavSirebiT (ix. Öneryıldız v. Turkey [GC], no. 48939/99, §§ 105, 106 da 127,
ECHR 2004-XII; Stretch-is zemoxsenebuli saqme, § 34; Doğan and Others v.
Turkey, nos. 8803-8811/02, 8813/02 da 8815-8819/02, § 139, ECHR 2004-VI
(amonaridebi); Matos e Silva, Lda., and Others v. Portugal, 1996 wlis 16
seqtemberi, § 72, Reports 1996-IV).
107. sasamarTlo aseve did mniSvnelobas aniWebs im faqts, rom
saministros mier ganmcxadeblisaTvis droebiTi sacxovreblis saxiT
kotejis gadacemis Semdgom saxelmwifom mravali samarTlebrivi aqtis
miRebiT, daadastura devnilTa uflebebi sacxovreblis seqtorSi da
daadgina mniSvnelovani garantiebi maT dasacavad (ix. 39-e, 67-e da 69-e
punqtebi). xsenebuli garantiebidan yvelaze TvalsaCinoa kanoni iZulebiT
gadaadgilebul pirTa/devnilTa Sesaxeb, romelmac aRiara, rom devnilTa
mier sacxovreblis keTilsindisierad floba warmoadgenda qonebrivi
xasiaTis uflebas. amgvarad SeuZlebeli iyo devnilis gamoZeveba misi
survilis sawinaaRmdegod mis mier dakavebuli sacxovrebelidan Tuki mas
ar SesTavazebdnen analogiur sacxovrebels an Sesabamis fulad
kompensacias. Tavis 2001 wlis 28 noembris ganCinebaSi xinTibiZis da
sxvebis saqmeze saqarTvelos uzenaesma sasamarTlom daadastura, rom
devnilTa droebiTi sacxovrebeli im SemTxvevaSic ki rodesac pirs ar
aqvs
Rirebulebas,
mflobelobasTan dakavSirebuli garantiebiT (ix. 69-e punqti).
dakanonebuli
sakuTrebis
ufleba
masze,
warmoadgenda
im
romelic
daculi
iyo
samoqalaqo
kodeqsSi
108.
zemoxsenebuli
da
faqtobrivi
winamdebare
da
saqmis
samarTlebrivi
faqtobrivi
mosazrebebis
garemoebebis
gaTvaliswinebiT
mTlianobaSi mxedvelobaSi miRebiT, sasamarTlo askvnis, rom pirvel
ganmcxadebels hqonda ufleba sacxovreblad gamoeyenebina koteji da
xsenebuli ufleba iyo materialuri xasiaTis. Sesabamisad xsenebuli
ufleba unda CaiTvalos `qonebad~ damatebiTi oqmis 1-li muxlis gagebiT
(ix. Minasyan and Semerjyan v. Armenia, no. 27651/05, § 56, 2009 wlis 23 ivnisi).
(ii) adgili hqonda Tu ara Carevas
109. mxareTa Soris sadao ar gamxdara, rom adgili hqonda Carevas
damatebiTi oqmis 1-li muxlis mniSvnelobiT (ix. 101-e da 102-e punqtebi da
sasamarTloc Tvlis, rom gasaCivrebuli situacia man unda ganixilos
damatebiTi oqmis 1-el muxlSi mocemuli zogadi wesebis Sesabamisad (ix.
magaliTad Beyeler is zemoxsenebuli saqme 106-e punqti).
(iii) gamarTlebuli iyo Tu ara Careva
110. imisaTvis, rom Careva SesabamisobaSi iyos damatebiTi oqmis 1-el
muxlTan Careva ganxorcielebuli unda iyos kanonis Sesabamisad,
emsaxurebodes sajaro ineteresebs da gansaxorcielebeli miznis
proporciuli unda iyos (ix. magaliTad Beyeler is zemoxsenebuli saqme
108-e da 111-e punqtebi).
111. sasamarTlo aRniSnavs, rom rogorc samoqalaqo kodeqsis (muxli
172§ 2) aseve devnilTa Sesaxeb kanonis (muxli 7§3) Tanaxmad erTaderTi
kanonieri
gza
Sinagan
saqmeTa
saministrosaTvis,
raTa
mas
ganmcxadeblisagan ukan moeTxova koteji iyo SejibrebiTobis principze
damyarebuli samarTalwarmoebis aRZvra sasamarTloSi. swored am gziT
imoqmeda samaTavrobo organom analogiur xinTibiZis da sxvebis saqmeze
(ix. 69-e punqti). aRsrulebis kanonis Tanaxmad mxolod mas Semdgom
rodesac pirvel ganmcxadebels sasamarTlo CamoarTmevda kotejs, iyo
SesaZlebeli gamosaxlebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebis, rogorc
aRsrulebis RonisZiebis nawilis, ganxorcieleba pirveli ganmcxadeblis
sawinaaRmdegod (ix. 68-e punqti).
112. Tumca winamdebare saqmeSi gamosaxleba da CamorTmeva ganxorcielda
yovelgvari
sawinaaRmdegod
sasamarTlo
mTavroba
gadawyvetilebis
uTiTebda Sinagan
gareSe.
saqmeTa
xsenebulis
ministris
zepirsityvier brZanebaze. pirvel rigSi sasamarTlo aRniSnavs, rom
zogadi administraciuli kodeqsis 51-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad
administraciuli aqti SeiZleba gamocemul iqnes zepirsityvierad
mxolod gamonaklis garemoebebSi, rodesac myisieri safrTxe emuqreba
sajaro interesebs an sxvaTa uflebebs. sasamarTlos ar SeuZlia gaigos
mas Semdgom rac pirveli ganmcxadebeli Tavis ojaxTan erTad
mSvidobianad cxovrobda 10 welze met xans, ratom gaxda ase uceb misi iq
cxovreba aseTi mwvave sakiTxi. ufro metic, ministrs unda gamoeca Tavisi
brZaneba werilobiT
dris ganmavlobaSi zogadi administraciuli
kodeqsis 51-e muxlis me-3 punqtis Sesabamisad; xolo winamdebare saqmeSi
ki ministrs xsenebuli ar ganuxorcielebia. rogorc ar unda iyos,
ministris brZanebis forma mxolod meore xarisxovania. yvelaze
mniSvnelovani ki aris is faqti, rom saministrom ganmcxadebels koteji
CamoarTva sasamarTlo brZanebis gareSe, romelic mopovebuli unda
yofiliyo SejibrebiTobis principze damyarebuli samarTalwarmoebis
Sedegad.
113. rac Seexeba mTavrobis arguments imasTan dakavSirebiT, rom
erovnulma
sasamarTloebma
ex post facto
daadastures
pirveli
ganmcxadeblisaTvis kotejis CamorTmeva da gamosaxleba, zemoxsenebuli
daskvnebis gaTvaliswinebiT sasamarTlo imeorebs, rom SejibrebiTobis
principze dafuZvnebuli aseTi samarTalwarmoeba, imisaTvis, raTa igi
warmoadgendes
sawinaaRmdegod,
efeqtian
win unda
procesualur
uswrebdes
garantias
Carevas, rac
TviTnebobis
asec iyo
gaTvaliswinebuli erovnuli kanonmdeblobiT (ix. mutatis mutandis, Hentrich
v. France, 1994 wlis 22 seqtemberi, §§ 41, 42, 45 da 46, Series A no. 296-A).
unda aRiniSnos, rom rodesac saqme exeba konvenciiT an misi oqmebiT
dacul uflebebs, sasamarTlo ar aris SezRuduli mxolod im
daskvnebiT, romlebic gamoaqvT erovnul sasamarTloebs da strasburgis
sasamarTlos
SeuZlia
gansxvavebuli
mosazreba
daafiqsiros
an
Caanacvlos isini Tavisi mosazrebiT, rodesac xsenebuli gardauvalia
xolme konkretuli saqmis garemoebebiT (bevr sxva magaliTs Soris ix.
Assanidze v. Georgia [GC], no. 71503/01, § 171, ECHR 2004-II; Bruncrona v. Finland,
no. 41673/98, § 75, 16 November 2004; J.A. Pye (Oxford) Ltd and J.A. Pye (Oxford)
Land Ltd v. the United Kingdom [GC], no. 44302/02, § 75, ECHR 2007-X; Khamidov is
zemoxsenebuli saqme, § 135; Matyar v. Turkey, no. 23423/94, § 108, 2002 wlis Tebervali).
114.
kerZod
sasamarTlo
aRniSnavs,
rom
rom
Sesabamisma
pirvelma ganmcxadebelma
erovnulma
sasamarTloebma
ar daadastures,
keTilsindisierad moipova koteji, gangrZobiTad flobda mas 10 wlis
ganmavlobaSi da xsenebulTan dakavSirebiT saxelmwifos ar gamouTqvams
mis mimarT aranairi pretenzia, xsenebuli faqti ki dadasturebulia
saqmis masalebiT (ix. zemoxsenebuli daskvnebi 104-107 punqtebi). erovnul
sasamarTloebs
ganmcxadeblisaTvis
aseve
gamorCaT
qonebis CamorTmeva
mxedvelobidan
da
is
misi
faqti,
gamosaxleba
rom
ganxorcielda erovnuli kanonmdeblobis moTxovnebis darRveviT (ix.
zemoxsenebuli daqskvnebi 111-112 punqtebi). rogorc es aRniSnul iqna
pirveli instanciis sasamarTlos mier da gansxvavebuli azris mqone
mosamarTleebis mier saapelacio da sakasacio samarTalwarmoebisas,
xsenebulis
aRiareba
aucileblad
da
gardauvlad
gamoiwvevda
ganmcxadeblis uflebis aRiarebas ukan daebrunebina mflobeloba
samoqalaqo kodeqsis 160-e muxlis Sesabamisad (26-e, 37-e da 44-e punqtebi).
115. ufro mniSvnelovania is, rom erovnulma sasamarTloebma ar
uzrunvelyves ganmcxadebeli, raTa mas esargebla devnilTa Sesaxeb
kanonmdeblobiT dadgenili garantiebiT. kerZod uzenaesma sasamarTlom wlis 27 seqtembris Tavis saboloo gadawyvetilebaSi Cawera, rom
pirvel
ganmcxadebels
ar
SeeZlo
esargebla
devnilTa
Sesaxeb
kanonmdeblobiT gaTvaliswinebuli da sacxovrebelTan dakavSirebuli
garantiebiT, radganac kotejSi igi ar Seusaxlebia ltolvilTa da
gansaxlebis saministros, anu im organos, romelic pirdapir iyo
pasxusimgebeli aseT sakiTxebze (ix. 43-e punqti). sasamarTlo wuxils
gamoTqvams
devnilTa
Sesaxeb
kanonmdeblobis
am
formalistur
ganmartebasTan dakavSirebiT maSin rodesac xsenebulis sawinaaRmdegod,
kanonmdeblobis suliskveTeba gamsWvaluli iyo devnilTa uflebebis da
maT
Soris
sacxovreblis
da ara
uflebis
romelime
ganmtkicebiT
calkeuli aRmasrulebeli
mTlianad
saxelmwifosTan
xelisuflebis organosTan mimarTebaSi. naTelia, rom devnilTa Sesaxeb
kanonmdeblobis miRebiT saqarTvelos saxelmwifo miznad isaxavda
maqsimalurad
mdgomareoba. xsenebuli saqebi valdebuleba romelic sxvaTa Soris
SesabamisobaSi iZulebiT adgilnacval pirTa Sesaxeb gaeros
Seemsubuqebina
usaxlkaro
da
ususuri
devnilebis
saxelmZRvanelo principebTan (ix. 67-e da 70-e punqtebi, ix. aseve
zemoxsenebuli Doğan and Others is saqme § 154). xsenebulTan mimarTebaSi
sasamarTlo aRniSnavs, rom sxva wevri saxelmwifoebisaTvis, romlebmac
samxedro konfliqtebis Sedegad gamoscades mosaxleobis masiuri
migracia, ucxo ar aris im devnilebisa da ltolvilebisaTvis
analogiuri sacxovrebeli garantiebis Seqmna, romlebic droebiT iqnen
uzrunvelyofilni sacxovrebliT (ix. Radanović v. Croatia, no. 9056/02, §§ 27,
29, 45-46 da 49, 2006 wlis 21 dekemberi, da Akimova v. Azerbaijan, no. 19853/03,
§§ 21-25 da47-48, 2007 wlis 27 seqtemberi).
116. sasamarTlo aseve aRniSnavs, rom uzenaesi sasamarTlos pozicia
pirveli ganmcxaxdeblis situaciasTan dakavSirebiT, winaaRmdegobaSi
modis Tavissave 2001 wlis 28 noembris gadawyvetilebasTan analogiur
xinTibiZe da sxvebis saqmeze. am ukanasknel saqmeSi uzenaesma sasamarTlom
aukrZala xelisuflebis organos CamoerTva saxelmwifos sakuTrebaSi
arsebuli
sacxovrebeli
devnilebisaTvis,
romlebmac
pirveli
ganmcxadeblis msgavsad daikaves es sacxovrebeli 1993 wels ltolvilTa
da gansaxlebis saministrosagan raime saxis nebarTvis gareSe (damatebiTi
detalebisaTvis ix. 69-e punqti). sasamarTlo imeorebs, rom rodesac aseTi
aSkara sawinaaRmdego gadawyvetilebebi momdinareobs erTi da igive
sasamarTlodan da gansxvavebul midgomasTan dakavSirebiT aranairi
gonivruli axsna ganmarteba ar axlavs mas Tan, aseTi gadawyvetileba
TviTneburad unda CaiTvalos (ix. Beian v. Romania (no. 1), no. 30658/05,
§§ 37-40, ECHR 2007-XIII (extracts); Vinčić and Others v. Serbia, nos. 44698/06,
44700/06, etc., § 56, 2009 wlis 1 dekemberi; Tudor Tudor v. Romania,
no. 21911/03, § 29, 2009 wlis 24 marti).
117. zemoxsenebuli daskvnebidan gamomdinare, sasamarTlo adgens, rom
pirveli ganmcxadeblis mier misi qonebis mSvidobianad gamoyenebaSi Careva
ar iyo kanonieri, radganac Semdgomad warmarTuli sasamarTlo ganxilva
iyo TviTneburi da warmoadgenda marTlmsajulebis ganxorcielebaze
uaris Tqmas. xsenebuli daskvna usargeblos xdis imaze msjelobas
emsaxureboda Tu ara Careva kanonier mizans da Tuki emsaxureboda
daculi iyo Tu ara samarTliani balansi Carevisas (ix. Akimova, -s
zemoxsenebuli saqme, §§ 39-51, 2007 wlis 27 seqtemberi, da Khamidov-is
zemoxsenebuli saqme, §§ 141-145).
118. Sesabamisad adgili hqonda pirveli damatebiTi oqmis 1-li muxlis
darRvevas.
2. konvenciis me-8 muxlis darRveva
119. konvenciis me-8 muxlis Tanaxmad
muxli 8
1. yvelas aqvs ufleba, pativi scen mis ...sacxovrebels...
2. dauSvebelia am uflebis ganxorcielebaSi sajaro xelisuflebis Careva, garda
iseTi SemTxvevisa, rodesac aseTi Careva xorcieldeba kanonis Sesabamisad da
aucilebelia
sazogadoebrivi
interesebisaTvis,
demokratiul
usafrTxoebis
uwesrigobis
sazogadoebaSi
erovnuli
ekonomikuri
uSiSroebis,
keTildReobis
asacileblad,
an
an
qveynis
danaSaulis
Tavidan
janmrTelobis an zneobisa Tu sxvaTa uflebaTa da TavisuflebaTa dasacavad.
120. mTavroba uaryofda, rom adgili hqonda xsenebuli debulebis raime
saxis darRvevas imave safuZvlebiT ra argumentaciac iqna warmodgenili
damatebiTi
oqmis
1-el
muxlTan
mimarTebaSi.
sasamarTlos
gadawyvetilebaze Chapman v. the United Kingdom ([GC], no. 27238/95, § 99, ECHR 2001-I)
dayrdnobiT mTavroba aseve amtkicebda, rom konvenciis me-8 muxli ar
uzrunvelyofs sacxovrebliT uzrunvelyofis uflebas.
121. ganmcxadebeli ar daeTanxma xsenebul argumentacias.
122. sasamarTlo yoymanis gareSe adgens, rom kotejis CamorTmeva,
romelic pirveli ganmcxadeblisaTvis warmoadgenda sacxovrebels 10
welze meti xnis ganmavlobaSi garda imisa rom warmoadgens damtebiTi
oqmis 1-li muxlis darRvevas, aseve warmoadgens ganmcxadeblis
sacxovreblis pativiscemis uflebaSi gaumarTlebel Carevas (ix. Khamidov-
is zemoxsenebuli saqme, §§ 119-146, da Doğan and Others is zemoxsenebuli saqme
§ 159).
123. Sesabamisad sasamarTlo adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-8
muxlis darRvevas.
III. pirveli ganmcxadeblis winaswari patimroba
124. pirveli ganmcxadebeli, Tavis vrcel komentarebSi Cioda
konvenciis me-5 muxlis 1(c), me-3 da me-4 punqtebis, me-6 muxlis 1-li
da me-3 punqtebis da me-13 muxlis darRvevis Sesaxeb, misi winaswar
patimrobaSi yofnis gamo. saxeldobr, igi acxadebda, rom misi
dakaveba ukanonod moxda, radgan ar arsebobda safuZvliani eWvi
imis
Sesaxeb,
rom
man
danaSauli
Caidina,
sasamarTlo
gadawyvetileba, romelmac daakanona misi dakaveba, arasakmarisad
iyo dasabuTebuli da 2006 wlis 14 da 29 ivniss gamarTuli
sasamarTlo ganxilvebi arasamarTliani iyo. iSveliebda ra
konvenciis me-10 muxls, igi aseve acxadebda, rom winaswar
patimrobaSi
moaTavses
kalaZis
saqmeze
damoukidebeli
da
profesiuli gamoZiebis warmoebis gamo.
AAA.daSvebadoba
1.
konvenciis
me-5
muxlis
1(c)
punqtis
darRvevasTan
dakavSirebuli saCivari
125. pirveli ganmcxadebeli Cioda, rom igi ar unda daepatimrebinaT,
radgan misi sisxlis samarTlis saqme ar Seicavda sakmaris
mtkicebulebebs konvenciis me-5 muxlis 1(c) punqtis Sesabamisad
`gonivruli eWvis~ dasasabuTeblad. saxeldobr, misi kotejis
CxrekasTan dakavSirebul Sesabamisi garemoebebze dayrdnobiT, igi
amtkicebda, rom amgvari Cxrekis Sedegebi sakmaris mtkicebulebas
ar warmoadgenda.
126. sasamarTlo aRniSnavs, rom `gonivruli eWvi” gulisxmobs
faqtebis
an
informaciis
arsebobas,
romlebic
obieqtur
damkvirvebels sakmarisad miaCnia, rom irwmunos, rom Sesabamis pirs
SesaZloa Caedina danaSauli (ix. Fox, Campbell and Hartley v. the United
Kingdom, 30 agvisto 1990w, $32, seria A, #182). ufro metic,
aucilebeli araa is faqtebi, romlebic eWvs aRZraven, sarwmunoobis
igive
xarisxis
matarebeli
iyos,
rogorc
msjavrdebis
dasasabuTeblad an Tundac bralis wasayeneblad saWiro faqtebi,
romlebic sisxlis samarTalwarmoebis Semdgom safexurze xdeba
xolme warmoCenili (ix. Murray v. the United Kingdom, 28 oqtomberi 1994w.,
$55, seria A,# 300-A).
127. sasamarTlo aRniSnavs, rom cecxlsasroli iaraRisa da
saidumlo dokumentaciis arakanonierad Senaxvis Sesaxeb epizodi
Sedegi
iyo
ganmxcadeblis
kotejis
Cxrekisa,
romlis
kanonierebazec mogvianebiT sasamarTlom guldasmiT imsjela (ix.
zeviT punqti 55). Tumca, am mtkicebulebis kiTxvis niSnis qveS
dasayeneblad saWiro safuZvlebi romc arsebuliyo, sasamarTlo
aRniSnavs, rom pirveli ganmcadebeli mxolod am mtkicebulebis
niadagze ar daukavebiaT (ix. zeviT punqti. 54). misi dakaveba da
winaswar patimrobaSi moTavseba ufro metad meore epizods
efuZneboda, romelic ukavSirdeboda mtkicebulebis gayalbebas,
arasaTanado mopyrobasa da sajaro samsaxurSi sxva saxis
uflebamosilebis gadametebis faqtebs. meore epizodi efuZneboda
mowmis braldebebs, iseve rogorc generaluri prokuraturis mier
kalaZis saqmis gamoZiebis procesSi mopovebul sxva Sesabamis
informacias (ix. punqtebi 56-57). saqmis Sesabamisi masalebis
saTanado Seswavlis Semdeg, sasamarTlo miiCnevs, rom sul mcire
meore epizodSi, sakmarisi informacia arsebobda obieqturi
damkvirveblis dasarwmuneblad, rom gansaxilveli danaSaulebi
sajaro samsaxurSi Cadenil iqna, da swored maTi Cadenis eWvis gamo
iqna pirveli ganmcxadebeli patimrobaSi ayvanili (SeadareT saqmes
Ramishvili and Kokhreidze v. Georgia (dek.), #1704/06, 27 ivnisi 2007, da
Galuashvili v. Georgia, #40008/04, § 33-34, 17 ivlisi2008).
128. Sesabamisad konvenciis me-5 muxlis $1(c)-s Tanaxmad Setanili
ganacxadi aSkarad dausabuTebelia da uaryofil unda iqnes
konvenciis 35-e muxlis me-3 da me-4 punqtebis Tanaxmad.
2. konvenciis me-5 muxlis me-3 da me-4 punqtebis darRvevasTan
dakavSirebuli saCivari
129. sasamarTlo aRniSnavs, rom pirveli ganmcxadeblis saCivrebi
Sesabamis sasamarTlo gadawyvetilebebSi saTanado dasabuTebis
ararsebobis da 2006 wlis 14 da 29 ivniss gamarTuli sasamarTlo
ganxilvebis
konvenciis me-5 muxlis me-3 da me-4 punqtebis farglebSi, aSkarad
dausabuTebeli araa konvenciis 35-e muxlis me-3 punqtis
arasamarTlianobis
Sesaxeb,
romlebic
xvdeba
mniSvnelobidan gamomdinare. sasamarTlo damatebiT aRniSnavs, rom
isini dauSveblad ar unda iqnes miCneuli arcerTi sxva safuZvliT.
Sesabamisad, es saCivrebi daSvebul unda iqnes arsebiT ganxilvaze.
3. danarCeni saCivrebi
130. ramdenadac konvenciis me-5 muxli lex specialis gamoiyeneba
patimrobasTan mimarTebaSi, saWiro araa igive sakiTxis konvenciis
me-6 muxlis 1-li da me-3 punqtebisa da me-13 muxlis WrilSi
ganxilva (ix. facuria saqarTvelos winaaRmdeg, #30779/04, $92, 6
noemberi, 2007, da ramiSvili da koxreiZe, ix. zeviT).
131. rac Seexeba konvenciis me-10 muxlis safuZvelze wardgenil
saCivars, sasamarTlo aRniSnavs, rom igi aSkarad dausabuTebelia.
132. Sesabamisad, konvenciis me-6 muxlis 1-li da me-3 punqtebis, me-10
da me-13 muxlebis darRvevis Sesaxeb Setanili saCivrebi aSkarad
dausabuTebelia da uaryofil unda iqnes konvenciis 35-e muxlis me- da me-4 punqtebis Tanaxmad.
b. arsebiTi ganxilva
1. konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis savaraudo darRveva
133. pirveli ganmcxadebeli Cioda, rom 2006 wlis 6, 14 da 29 ivnisis
brZanebebi, romelTa Tanaxmadac moxda misi winaswar patimrobaSi
moTavseba, ar iyo sakmarisad dasabuTebuli. am brZanebebSi
gamoyenebul iqna winaswar SemuSavebuli nimuSidan amoRebuli
frazebi iseve rogorc gatanil iqna misTvis winaswari patimrobis
SefardebisaTvis prokuroris mier wardgenili Suamdgomlobidan
amoRebuli
frazebi
da
saqmis
konkretuli
garemoebebi
mxedvelobaSi ar yofila miRebuli.
134. mTavroba ar daeTanxma gancxadeblis argumentebs, da ganacxada,
rom sadao sasamarTlo brZaneba saTanadod iyo dasabuTebuli.
135. konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis Tanaxmad:
`am muxlis 1-li (c) punqtis debulebebis Tanaxmad, dakavebuli an
dapatimrebuli yvela pir ...s ufleba unda hqondes, misi saqme ganixilos
sasamarTlom
gonivrul
vadaSi,
an
gaTavisufldes
saqmis
ganxilvis
ganmavlobaSi. gaTavisufleba SeiZleba uzrunvelyofil iqnes sasamarTlo
procesze gamocxadebis garantiebiT~.
(a) 2006 wlis 6 da 14 ivnisis sasamarTlo brZanebebis Taobaze
136. sasamarTlo aRniSnavs, rom 2006 wlis 6 da 14 ivnisis sasamarTlo
brZanebebi
erTidaigive
habeas corpus proceduris
or
istancias
warmoadgendnen, ganmcxadeblis winaswari patimrobis sawyis etapze.
SemdgomSi, imis dasadgenad patimrobis es periodi unda miCneuliyo Tu
ara gonivrulad, konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis mniSvnelobiT,
zemoxsenebuli brZanebebis dasabuTeba erTianad mTlianobaSi unda iqnas
ganxiluli procesis monawile mxareTa argumentebTan erTad (SeadareT
saqmes ramiSvili da koxreiZe, ix.zeviT; galuaSvili, ix. zeviT, $$46 da 48, ivlisi, 2008; Jabłoński v. Poland, no. 33492/96, § 79, 21 dekemberi,2000).
137.
sasamarTlo
aRniSnavs,
rom
prokuroris
SuamdgomlobaSi,
ganmcxadeblisTvis SeefardebinaT winaswari patimroba, moyvanili erT-
erTi safuZveli, romelic Semdgom gaiTvaliswina erovnulma sasamarTlom
sadao brZanebebSi, sakmarisad mWidro kavSirSi iyo saqmis garemoebebTan.
kerZod, arsebobda imis safrTxe, rom gaTavisuflebis SemTxvevaSi
pirveli ganmcxadebeli gamoiyenebda Tavis Zalauflebas, rogorc yofili
maRalCinosani, raTa procesis mxareebze zewola moexdina. sasamarTlo
dasabuTebis am nawils aSkarad usafuZvlod an im droisaTvis
ararelevanturad ar miiCnevs. Sesabamisad, patimrobis periodi, romelic
gancmxadebels miesaja am ori sadao sasamarTlo brZanebiT – 25 dRe, misi
dakavebis momentidan, 2006 wlis 4 ivnisidan 29 ivnisamde, roca misi
patimrobis gadasinjva moxda – ar SeiZleba dausabuTeblad CaiTvalos,
konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis mniSvnelobidan gamomdinare (SeadareT
saqmeebs ramiSvili da koxreiZe, ix. zeviT, da galuaSvili, ix. zeviT, $50).
138. Sesabamisad, sasamarTlo askvnis, rom 2006 wlis 6 da 14 ivnisis
sasamarTlo brZanebebiT konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti ar darRveula.
(b) 2006 wlis 29 ivnisis sasamarTlo brZanebis Taobaze
139. sasamarTlo aRniSnavs, rom Tbilisis saqalaqo sasamarTlo 2006 wlis ivniss pirveli gancxadeblis patimrobis vadis gagrZelebisas, misi
valdebulebis nacvlad, damajereblad daedgina konkretuli faqtebis
arseboba, rac gaamarTlebda piris patimrobaSi datovebas, da emsjela
winaswari
patimrobis
alternatiul
ara-sapatimro
RonisZiebebis
Sefardebaze, moqmedebda aragulisxmierad da brZanebis formad gamoiyena
winaswar momzadebuli nimuSi, sadac abstraqtuli terminebiT iyo
winaswar CabeWdili patimrobis dasabuTeba. am naklis mqone brZanebiT
pirveli gancxadebeli patimrobaSi imyofeboda damatebiT 6 Tvisa da 24
dRis ganmavlobaSi (ix. zeviT $62). patimrobis es periodi ver CaiTvleba
gonivrulad, sadao brZanebaSi saTanado da sakmarisi dasabuTebis
ararsebobis gamo (ix. giorgi nikolaiSvili, ix. zeviT, $$73, 76 da 79, da
facuria, ix. zeviT, $74).
140. sasamarTlo askvnis, rom 2006 wlis 29 ivnisis sasamarTlo brZanebiT
dairRva konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti.
2. konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis savaraudo darRveva
141. pirveli ganmcxadebeli Cioda, rom 2006 wlis 14 da 29 ivnisis
sasamarTlo ganxilvebi arasamarTliani iyo, radgan ar gamarTula zepiri
mosmena.
142. mTavrobis argumentaciiT, radgan pirveli ganmcxadeblisa da misi
ori advokatis monawileobiT 2006 wlis 6 ivniss pirvel instanciaSi
zepiri mosmena gaimarTa, Tbilisis saapelacio sasamarTlom 2006 wlis 14
ivniss meore zepiri mosmenis gamarTva aucileblad aRar miiCnia.
konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis mniSvnelobidan gamomdinare, sakmarisi
iyo pirvel gancxadebels werilobiTi formiT miemarTa saapelacio
sasamarTlosTvis da 2006 wlis 14 ivnisis gadawyvetilebiT, werilobiTi,
sakmarisad dasabuTebuli pasuxebi mieRo sakuTar argumentebze.
143. mTavrobam analogiuri argumentaciisT gaamarTla zepiri mosmenis
gareSe 2006 wlis 29 ivniss pirveli ganmcxadeblis patimrobis sakiTxis
ganxilva rac SesabamisobaSi iyo sisxlis samarTlis saproceso
kanonmdeblobasTan.
144. ganmcxadebels pTavrobis argumentaciaze komentari ar gaukeTebia.
145. konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis Tanaxmad:
`yvelas, visac dakavebiT an dapatimrebiT aRekveTa Tavisufleba,
ufleba aqvs, mimarTos sasamarTlos, romelic swrafad ganixilavs
misi
dapatimrebis
marTlzomierebis
sakiTxs
da
brZanebs
gaTavisuflebas, Tu dapatimreba ar aris kanonieri~
146. sasamarTlo xazgasmiT aRniSnavs, rom es debuleba dakavebul pirs
uflebamosilebas aZlebs gaasaCivros proceduruli da ZiriTadi
pirobebis darRveva, romlebic arsebiTia, konvenciis mniSvnelobiT, misi
Tavisuflebis aRkveTis @”kanonierebis” ganxilvisas (ix., bevr sxva
gadawyvetilebasTan erTad, Brogan and Others v. the United Kingdom, 29 noemberi,
1988, $65, seria A, # 145
-
B). sasamarTlo ganxilva unda iyos
SejibrebiTobis da “mxareTa Tanasworobis” principze dafuZnebuli.
Psaqmeze, romelic xvdeba me-5 muxlis 1-li (g) punqtis farglebSi, mosmena
aucilebeli moTxovnaa (ix., sxva gadawyvetilebebTan erTad, Nikolova v.
Bulgaria [GC], no. 31195/96, § 58, ECHR 1999-II). Tumca, konvenciis me-5 muxlis me- punqti imgvarad ar unda ganimartos, TiTqos dakavebis kanonierebis
gadasinjva dacvis igive garantiebs unda uzrunvelyofdes, rogoric
konvenciis me-6 muxliT sisxlis an samoqalaqo samarTalwarmoebisas aris
aucilebeli (ix., magaliTisTvis, Włoch v. Poland, no. 27785/95, § 125, ECHR 2000-
XI).
(a) 2006 wlis 14 ivnisis sasamarTlo gadasinjvis Taobaze
147. sasamarTlo Tavdapirvelad aRniSnavs, rom pirvel instanciaSi
pirveli gancxadeblis winaswari patimrobis Sefardebis ganxilvisas,
Tbilisis saqalaqo sasamarTlom 2006 wlis 6 ivniss guldasmiT ganixila
pirveli gancxadeblis da misi ori advokatis argumentebi zepir
mosmenaze (ix.$ 59 zeviT). sisxlis samarTlis saqme ar Seicavs aranair
safuZvels eWvqveS dadges zemoxsenebul mosmenaze SejibrobiTobis da
mxareTa Tanasworobis principis daucveloba; amaze pirvel gancxadebels
arc udavia.
148. sasamarTlo damatebiT aRiSnavs, rom prokurors ar warmoudgenia
Sesagebeli pirveli ganmcxadeblis saapelacio saCivarze, romliTac igi
asaCivrebda 2006 wlis
gadawyvetilebas (ix. zeviT $61). Sesabamisad, pirveli gancxadebeli ver
daasabuTebda, rom zepiri mosmenis ararsebobam mas daukarga
ivnisis pirveli instanciis sasamarTlo
SesaZlebloba gacnobida da saWiroebis SemTxvevaSi, reagireba moexdina
meore mxaris argumentebze 2006 wlis 14 ivniss saboloo gadawyvetilebis
miRebamde (ix. sapirispirod, Toth v. Austria, 12 dekemberi, 1991, $84, seria A
no. 224; giorgi nikolaiSvili , ix. zeviT, $$ 93 da 94; mutatis mutandis, Depa v.
Poland, no. 62324/00, §§ 46-48, 12 dekemberi2006).
149. da bolos, imis gaTvaliswinebiT, rom Tbilisis saapelacio
sasamarTlom 2006 wlis 14 ivnisis gadawyvetilebaSi pasuxi gasca pirveli
ganmcxadeblis mier warmodgenil yvela mTavar arguments (ix. zeviT $61),
sasamarTlos safuZveli ar aqvs eWvqveS daayenos werilobiTi proceduris
efeqtianoba. gaTvaliswinebul unda iqnas is, rom samarTlebrivi
argumentacia, iseve rogorc saqmesTan dakavSirebuli faqtobrivi
monacemebi, SesaZloa sasamarTlos winaSe wardgenil iqnas erTnairad
efeqtianad rogorc werilobiT, aseve zepirsityvierad (ix., mutatis mutandis,
riJamaZe saqarTvelos winaaRmdeg, no. 2745/03, §§ 40-42, 31 ivlisi2007).
150. Sesabamisad, sasamarTlo askvnis, rom imis gaTvaliswinebiT, rom
pirvel ganmcxadebels da mis or advokats SesaZlebloba miecaT
esargeblad SejibrobiTobiT zepir mosmenaze pirvel instanciaSi da rom
prokurors komentari ar gaukeTebia ganmcxadeblis saapelacio saCivarze
misi dakavebis kanonierebis Sesaxeb, Tbilisis saapelacio sasamarTloSi wlis 14 ivniss zepiri mosmenis gareSe saqmis ganxilva ar CaiTvleba
SejibrebiTobisa da mxareTa Tanasworobis principis darRvevad pirveli
ganmcxadeblisaTvis.
151. Sesabamisad, adgili ar hqonia konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis
darRvevas.
(b) 2006 wlis 29 ivnisis sasamarTlo ganxilvis Taobaze
152. rac Seexeba 2006 wlis 29 ivniss sasamarTlo ganxilvas zepiri
mosmenis gareSe, romlis drosac, Tbilisis saqalaqo sasamarTlom
mxolod prokuroris Suamdgomlobis safuZvelze pirvel gancxadebels
patimroba gaugrZela, sasamarTlo aRniSnavs, rom amgvar situaciaze man
ukve imsjela saqmeSi giorgi nikolaiSvili (ix. zeviT $$93-96) da igi me-5
muxlis me-4 punqtis moTxovnebTan Seusabamod cno.
153. amgvarad, Sida kanonmdeblobiT da praqtikiT, winamdebare saqmeSic,
prokurors upiratesoba gaaCnda saqmis ganmxilveli sasamarTlosaTvis,
sabraldebo daskvnasTan erTad, miemarTa SuamdgomlobebiT patimrobis
gagrZelebasTan dakavSirebiT, romlebzec pirveli ganmcxadebeli ver
idavebda verc zepirsityvierad da verc werilobiT. Sesabamisad, 2006
wlis 29 ivnisis sasamarTlo ganxilva moklebuli iyo SejibrebiTobas, da
xsenebulis dros darRveuli iyo mxareTa Tanasworobis principi. Tundac
Sesabamisi gadawyvetilebis forma – nimuSi, romelSic daskvnebi winaswar
CabeWdes – iZleva safuZvels iTqvas, rom 2006 wlis 29 ivniss Tbilisis
saqalaqo sasamarTlom ar Caatara saTanado sasamarTlo ganxilva (ix.
giorgi nikolaiSvili, ix. zeviT, $$39 da 93-96, da Belevitskiy v. Russia, no.
72967/01, § 111, 1 marti2007).
154. Sesabamisad, 2006 wlis 29 ivnisis sasamarTlo ganxilvasTan
mimarTebaSi adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis darRvevas.
IV. konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba
155. konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad :
`Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi,
xolo Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris Sidasaxelmwifoebrivi
samarTali
SesaZleblobas
darRvevis
iZleva,
mxolod
saWiroebis
nawilobrivi
SemTxvevaSi,
gamosworebis
sasamarTlo
dazaralebul mxares samarTlian dakmayofilebas miakuTvnebs.~
a). ziani
156. materialuri zianis asanazRaureblad ganmcxadebeli moiTxovda evris, 10570 amerikuli dolaris (7712 evro) da 679 721.14 laris
(289,673.12 evros), romelic man ganicada kotejSi arsebuli
faseulobebis da sxva nivTebis dakargvis gamo. ganmcxadebeli aseve
moiTxovda mTlianobaSi 90 000 evros rogorc kompensacias imis
gamo, rom saxelmwifom mas da mis ojaxs ar misca alternatiuli
sacxovrebeli kotejis sanacvlod. ganmcxadeblebi xazs usvamdnen
im faqts, rom isini ukan waiRebdnen xsenebul pretenzias, Tuki
saxelmwifo daTanxmdeboda da daubrunebda maT kotejs afxazeTis
konfliqtis mogvarebamde, rogorc es gaTvaliswinebulia devnilTa
Sesaxeb kanonmdeblobiT. da bolos TiToeuli ganmcxadebeli
moiTxovda 75 000 evros moraluri zianisaTvis.
157. mTavroba amtkicebda, rom ganmcxadeblis pretenziebi aSakarad
dausabuTebeli da gaberili iyo. mTavrobam aseve aRniSna, rom im
SemTxvevaSi Tuki sasamarTlo mainc daadgenda, rom winamdebare
saqmeSi adgili hqonda konvenciis darRvevas, Tavad es sakmarisi
samarTliani dakmayofileba iqneboda ganmcxadeblisaTvis.
158. sasamarTlo kvlavac aRniSnavs dauSveblobasTan dakavSirebuli
gadawyvetilebas (ix. 84-e da 96-e punqtebi) da uaryofs pirveli
ganmcxadeblis pretenzias materialur zianTan dakavSirebiT,
romelic exeba moZravi qonebis dakargvas. sasamarTlo aseve
uaryofs darCenili
ganmcxadeblis yvela saxis pretenzias
materialur da moralur zianTan dakavSirebiT.
159. Tumca sasamarTlo adgens, rom pirveli ganmcxadeblis mier
moTxovnili
kompensacia
CamorTmeuli
kotejis
sanacvlod
mizezobrivad aris dakavSirebuli konvenciis me-8 muxliT da
damatebiTi oqmis 1-li muxliT garantirebuli misi uflebebis
darRvevasTan. rogorc pretenziis formulirebidan naTlad Cans,
pirveli ganmcxadebeli principSi moiTxovs restitutio in integrum
(uflebis darRvevamde arsebuli situaciis aRdgenas) rasac
sasamarTlo
gonivrulad
miiCnevs.
xsenebulTan
mimarTebaSi
sasamarTlo imeorebs, rom ganCineba, romelSic strasburgis
sasamarTlo adgens xolme, rom adgili hqonda konvenciis an misis
oqmebis darRvevas mopasuxe saxelmwifos akisrebs samarTlebriv
valdebulebas aramxolod gadaixados is Sesabamisi Tanxebi,
romelic
sasamarTlom
daakisra
saxelmwifos
samarTliani
dakmayofilebis saxiT, aramed aseve airCios, ministrTa komitetis
zedamxedvelobis paralelurad, zogadi da/an Sesabamis SemTxvevaSi,
individualuri RonisZiebebi, romlebic unda ganxorcieldes
erovnul samartlebriv sistemaSi, raTa bolo moeRos sasamarTlos
mier
dafiqsirebul
darRvevas.
mopasuxe
saxelmwifom
unda
ganaxorcielos darRvevis Sedegad gamowveuli yvela SesaZlo
Sedegis aRmofxvra imgvarad, rom aRdgenil iqnes darRvevamde
arsebuli situacia (sxva magaliTebs Soris ix. Apostol v. Georgia, no.
40765/02, § 71, ECHR 2006-...; FC Mretebi v. Georgia, no. 38736/04, § 61, 31 July
2007; daAssanidze-s zemoxsenebuli saqme,§ 198 ).
160. Sesabamisad, iTvaliswinebs ra winamdebare saqmeSi miRebul
gadawyvetilebebs da im sxva SesaZlo
sxva RonisZiebebisaTvis
xelis SeSlis gareSe, romlebic miznad isaxaven ganmcxadeblis me-8
da damatebiTi oqmis 1-li muxlebiT gaTvaliswinebuli uflebebis
darRvevis gamosworebas, sasamarTlo Tvlis, rom anazrRaurebis
yvelaze
jerovan
formas
warmoadgens
devnilTa
kanoniT
gaTvaliswinebuli restitutio in integrum, anu pirveli ganmcxadeblis
mflobelobaSi kotejis dabruneba im momentamde sanam afxazeTSi,
saqarTvelo, damyardeba is pirobebi, romelic ganmcxadebels
SesaZleblobas miscems mSvidobianad da Rirseulad dabrundes iq.
alternatiulad
SeuZlebeli iqneba,
im
SemTxvevaSi
sasamarTlos
Tuki
kotejis
rom
dabruneba
pirveli
miaCnia,
ganmcxadeblis pretenzia aseve SeiZleba dakmayofilebul iqnes
misTvis rogorc devnilisaTvis sanacvlo jerovani sacxovreblis
SeTavazebiT an kotejis gamoyenebis uflebis dakargvis gamo
jerovani kompensaciis gadaxdiT, romlis odenobac SeTanxmebul
unda iqnes mxareebs Soris 6 Tvis ganmavlobaSi im dRidan, rodesac
ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis 44-e muxlis me-2 punqtis
Sesabamisad. Tumca im SemTxvevaSi Tuki mxareebi ver miaRweven
SeTanxmebas xsenebuli periodis ganmavlobaSi, sasamarTlo itovebs
uflebas ganaxorcielos Semdgomi procedurebi konvenciis 41-e
muxlis Sesabamisad, raTa Tavad gansazRvros aseTi kompensaciis
moculoba (sasamarTlo reglamentis 75-e muxlis 1 da me-4 wesebi).
161. damatebiT unda aRiniSnos, rom sasamarTlos eWvi ar epareba
imaSi rom pirvelma ganmcxadebelma ganicada tanjva da frustracia
konvenciiT da damatebiTi oqmis 1-li muxliT garantirebul mis
darRveul
uflebebTan
dakavSirebiT.
Sedegad
gamowveuli
moraluri ziani adeqvaturad ar iqneba anazRaurebuli mxolod
arsebuli darRvevebis dadgeniT. sasamarTlo gonivrulad Tvlis
Tanasworobis safuZvelze mianiWos pirvel ganmcxadebels 15000
evro moaraluri zianisaTvis.
b. xarjebi da gaweuli danaxarjebi
162.
xarjebis anazRaurebas 1200 laris (510) odenobiT rac uzenaesi
sasamarTlosaTvis iqna gadaxdili baJis saxiT kotejis
ganmcxadeblis
warmomadgenlebi
iTxovdnen
sasamarTlo
dabrunebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebisas iseve rogorc
132.65 lars da 265 amerikul dolars (mTlianobaSi 242 evro),
romlebic gaRebul iqna warmodgenili invoisebis Sesabamisad,
safosto da mTargmnelobiTi xarjebisaTvis sasamarTlos winaSe
gamarTuli
moiTxovdnen
samarTalwarmoebisas.
16100 lars (6834
warmomadgenlebi
evros) samarTlebrivi
aseve
daxmarebisaTvis, romelic maT aRmouCines ganmcxadebels rogorc
erovnuli samarTalwarmoebisas aseve strasburgis sasamarTlos
winaSe warmoebuli procedurebisas. aranairi invoisi, kontraqti an
sxva saxis dokumentacia ar yofila warmodgenili am ukanasknel
pretenziasTan dakavSirebiT da warmomadgenlebma xsenebuli axsnes
imiT,
rom
maTi
momsaxureba
gaweul
iqna
ufasod
imis
gaTvaliswinebiT, rom ganmcxadeblebi mZime socialur da finansur
situaciaSi iyvnen.
163.
mTavroba
amtkicebda,
rom
radganac
warmomadgenlebma
ganmcxadebels samarTlebrivi daxmareba gauwies ufasod, aranairi
anazRaurebis gadaxda ar unda momxdariyo maTTvis.
164.
xsenebul
sakiTxTan
dakavSirebiT
myarad
dadgenili
precedentuli samarTlis Sesabamisad (magaliTisaTvis ix. Ghavtadze
v. Georgia, no. 23204/07, §§ 118 and 120, 2009 wlis 3 marti) da
zemoxsenebuli pretenziebis jerovnad ganxilvis Semdgom, iseve
rogorc arasakmarisi dokumenturi mtkicebulebis qonis gamo,
sasamarTlo Tvlis, rom pirvel ganmcxadebels unda mieniWos
mxolod 510 evro im Tanxis asanazRaureblad, romelic man
gadaixada sakasacio samarTalwarmoebisas da 242 evro safosto da
mTargmnelobiTi xarjebisaTvis.
g. sauravi
165. sasamarTlo Sesaferisad Tvlis, rom sauravi unda dawesdes
centraluri evropuli bankis sesxisaTvis gankuTvnili minimaluri
procentis saxiT, romelsac unda daematos sam procentiani cifri.
yovelive zemoxsenebulidan gamomdinare sasamarTlo
1. erTxmad
miiCnevs
arsebiT
ganxilvaze
daSvebulad
ganmcxadeblis saCivrebs konvenciis me-5 muxlis me-3 da me-4
punqtebis, konvenciis me-8 muxlis da damatebiTi oqmis 1-el
muxlTan dakavSirebiT da arsebiT ganxilvaze dauSveblad
acxadebs yvela sxva saCivars;
2. erTxmad adgens, rom adgili ar hqonia konvenciis me-5 muxlis
me-3 punqtis darRvevas 2006 wlis 6 da 14 ivnisis sasamarTlo
gadawyvetilebebis gamo;
3. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me- punqtis darRvevas erovnuli sasamarTlos 2006 wlis 29
ivnisis gadawyvetilebis gamo;
4. erTxmad adgens, rom adgili ar hqonia konvenciis me-5 muxlis
me-4 punqtis darRvevas erovnuli sasamarTlos 2006 wlis 14
ivnisis gadawyvetilebis gamo;
5. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me- punqtis darRvevas erovnuli sasamarTlos 2006 wlis 29
ivnisis gadawyvetilebis gamo;
6. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-8 muxlis
darRvevas kotejis CamorTmevis gamo;
7. 6 xmiT
xmis winaaRmdeg adgens, rom adgili hqonda
damatebiTi oqmis 1-li muxlis darRvevas kotejis CamorTmevis
gamo;
8. 6 xmiT 1 xmis winaaRmdeg adgens, rom
a) im SemTxvevaSi Tuki kotejis dabruneba SeuZlebeli iqneba,
saxelmwifom
ganmcxadebels,
rogorc
devnils,
unda
SesTavazos sanacvlo jerovani sacxovrebeli an gadauxados
mas, ormxrivi SeTanxmebis Sedegad (160-e punqti), gonivruli
kompensacia mopasuxe saxelmwifos erovnul valutaSi plius
nebismieri gadasaxadi, romelic am Tanxaze SeiZuleba iqnes
dakisrebuli Tvis ganmavlobaSi mas Semdgom rac
,
winamdebare ganCineba gaxdeba saboloo konvenciis 44-e
muxlis me-2 punqtis Sesabamisad ;
b) im SemTxvevaSi Tuki mxareebi ver miaRweven SeTanxmebas
fuladi kompensaciis odenobasTan mimarTebaSi, sasamarTlo
Tavad gansazRvravs mTavrobis mier gadasaxdel Tanxas (ix.
160-e punqti);
Sesabamisad sasamarTlo,
(i)
mawilobrivad itovebs uflebas imsjelos konvenciis 41-
e muxlis gamoyenebasTan dakavSirebiT ;
(ii)
iwvevs mTavrobas da pirvel ganmcxadebels 6 Tvis
ganmavlobaSi im dRidan, rodesac konvenciis 44-e
muxlis me-2 punqtis Sesabamisad winamdebare ganCineba
gaxdeba
saboloo,
warmoadginon
werilobiTi
komentarebi xsenebul sakiTxTan dakavSirebiT, kerZod
ki Seatyobinon sasamarTlos SeTanxmebis Sesaxeb,
romelic SesaZloa miRweul iqnes maT Soris ;
(iii)
itovebs uflebas awarmoos Semdgomi procedurebi da
axdens palatis Tavmjdomareze im uflebamosilebis
delegirebas,
rom
man
saWiroebis
SemTxvevaSi
gansazRvros xsenebuli sakiTxi.
9. erTxmad adgens, rom
a) mopasuxe saxelmwifom im momentidan
Tvis vadaSi,
rodesac winamdebare ganCineba saboloo gaxdeba konvenciis
44-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad ganmcxadebels unda
gadauxados Semdegi Tanxebi, romlebic gadayvanil unda
iqnes mopasuxe saxelmwifos valutaSi gadaxdis dRisaTvis
arsebuli kursiT ;
(i) 15000 evro (TxuTmeti aTasi evro) moraluri zianisaTvis
plius
nebismieri
gadasaxadi,
romelic
SesaZloa
dakisrebul iqnes
(ii) 752 evro (SvidasormocdaTormeti evro) xarjebis da
gaweuli danaxarjebisaTvis plius nebismieri gadasaxadi,
romelic SesaZloa dakisrebul iqnes
(b) rom zemoxsenebuli 3 Tviani vadis gasvlis Semdgom
gadaxdis dRemde sauravi unda iqnes gadaxdili im
moculobiT, rac utoldeba evropuli bankis sesxisaTvis
gankuTvnili minimalur procents, romelsac unda daematos
sam procentiani cifri;
10. uaryofs danarCen pretenziebs samarTlian dakmayofilebasTan
dakavSirebiT.
Sesrulebulia inglisur enaze, da gacxadebulia werilobiTi
saxiT 2010 wlis 27 maiss sasamarTlos reglamentis 77-e wesis me-2
da me-3 punqtebis Sesabamisad.
sali dole
seqciis mdivani
fransuaza tulkensi
seqciis Tavmjdomare
konvenciis 45-e muxlis me-2 punqtis da sasamarTlo reglamentis
74-e wesis me-2 punqtis Sesabamisad Semdegi gancalkevebuli
mosazrebebi Tan erTvis winamdebare ganCinebas:
a) mosamarTle Josienes nawilobriv Tanxmvedri mosazreba
b) mosamarTle kabral barretos nawilobriv gansxvavebuli
mosazreba
MmosamarTle Josienis nawilobriv Tanmxvedri mosazreba
veTanxmebi aRwerilobiT nawilSi moyvanil palatis daskvnebs. me
palatis umravlesobasTan erTad xma davuWire damatebiTi oqmis 1-
li muxlis darRvevis Sesaxeb gadawyvetilebas; Tumca, msurs or
gadamwyvet aspeqtze gavakeTo aqcenti 1-li oqmis 1-li muxlis
gamoyenebadobasTan dakavSirebiT.
pirvel
rigSi,
am
sferoSi
ganviTarebuli
sasamarTlo
precedentebis gaTvaliswinebiT (ix. gadawyvetilebis punqtebi 106 da
108, da gansakuTrebiT ki mosamarTle mularonis gansxvavebuli
mosazreba saqmeSi Öneryıldız v. Turkey [GC], no. 48939/99, ECHR 2004 XII) ,
vTvli, rom 1-li oqmis 1-li muxlis gamoyenebadoba winamdebare
saqmeSi ramdenime sakiTxs wamoswevs. minda yuradReba gavamaxvilo
im faqtze, rom pirvel ganmcxadebels sadao koteji gadasces misi
samsaxureobrivi miznebisaTvis, rogorc afxazeTis Sinagan saqmeTa
saministros maRalCinosans (ix. $$ 8 da 104). es faqti, Cveulebriv
garemoebebSi, imas niSnavda, rom ganmcxadebels SeeZlo kotejiT
sargebloba
zemoxsenebul saministroSi. Sinagan saqmeTa saministrodan misi
daTxovnis Semdgom, ganmcxadebels aRar unda ecxovra
sanam
igi
oficialur
movaleobebs
asrulebda
zemoxsenebul kotejSi, radgan igi mas mxolod samsaxureobrivi
miznebisaTvis gadaeca.
magram winamdebare saqmes Zalzed specifiuri garemoebebi axlavs
Tan, romlebic, Cemi azriT, xvdeba 1-li oqmis 1-li muxlis
moqmedebis sferoSi. vaRiareb ra faqts, rom koteji ganmcxadebels
gadaeca oficialuri miznebisaTvis, minda aRvniSno, rom pirvelma
ganmcxadebelma 2000 wlis 20 aprils Sinagan saqmeTa saminsitrodan
miiRo oficialuri werili, riTac dasturdeboda, rom igi da misi
ojaxi aRniSnul kotejSi Sesaxldnen 1994 wels ministris mier 1996
wlis 28 ivnisis iZulebiT gadaadgilebul pirTa da ltolvilTa
Sesaxeb kanonis safuZvelze gamocemuli brZanebiT ("iZulebiT
gadaadgilebul pirTa Sesaxeb kanoni” – ix. gadawyvetilebis me-12
punqti). me viziareb 105-e punqtSi moyvanil palatis argumentebs da
damatebiT minda aRvniSno, rom saxelmwifos calsaxad ekisreboda
samarTlebrivi valdebuleba daesaxlebina da daecva iZulebiT
gadaadgilebuli pirebi 1993 wlidan 1994 wlamde saqarTveloSi
gamefebuli humanitaruli krizisis dros. mxedvelobaSi viReb ra
107-e
punqtSi
Camoyalibebul
palatis
argumentebs,
rom
saxelmwifom, sxvadasxva samarTlebrivi aqtebis miRebiT, ganamtkica
iZulebiT gadaadgilebul pirTa uflebebi sabinao seqtorSi da
maTi dacvis seriozuli garantiebi Seqmna, vTvli, rom amgvarad
calsaxad arsebuli saxelmwifo valdebuleba daicvas iZulebiT
gadaadgilebul pirTa uflebebi, maTi dabinavebis uflebis
CaTvliT, iZulebiT gadaadgilebuli pirebisTvis warmoSobs
materialur uflebas, rac moiazreba 1-li oqmis 1-l muxlSi.
ufro metic, moviyvan meore argumentsac am saqmeSi 1-li oqmis 1-li
muxlis gamoyenebis sasargeblod: saqarTvelos sasamarTloebma
samive instanciaSi
(ix. gadawyvetilebis $$ 25-44) calsaxad
daadgines, rom ganmcxadebeli `flobda” kotejs (ix. ##26, 36, 43 da
44). Evropis sasamarTlom, Tavis precedentul samarTalSi, aRiara
misi “damxmare xasiaTi” (ix. Scordino v. Italy (no. 1) [GC], no. 36813/97, § 140,
ECHR 2006-V), rac imas niSnavs, rom pirvel rigSi xelisuflebis
adgilobrivi
organoebi,
kerZod
ki
sasamarTloebi,
axdenen
Sidasaxelmwifoebrivi
samarTlis
interpretacias
da mis
gamoyenebas (ix., mutatis mutandis, Kopp v. Switzerland, 25 marti 1998, § 59,
Reports of Judgments and Decisions 1998-II). winamdebare saqmeSi,
saqarTvelos sasamarTloebis mier calsaxa aRiarebas, rom pirveli
ganmcxadebeli “flobda” da sargeblobda sadao kotejiT, xsenebul
saqmes aqcevs 1-li oqmis 1-li muxlis farglebSi.
mosamarTle kabral baretosNnawilobriv gansxvavebuli
mosazreba
veTanxmebi umravlesobas dasabuTebis yvela nawilSi, garda 1-li
oqmis 1-li muxlis darRvevis nawilisa.
Cemi azriT, pirveli ganmcxadebeli ar gvevlineboda qonebis
mesakuTred, 1-li oqmis 1-li muxlis Sinaarsidan gamomdinare.
1. rogorc gadawyvetilebis me-8 punqtSi aRiniSna, pirveli
ganmcxadebeli Sinagan saqmeTa saministros maRalCinosani iyo,
romelsac 1994 wlis ianvarSi SesTavazes sagamoZiebo departamentis
ufrosis Tanamdeboba; mas Semdeg rac igi daTanxmda SeTavazebul
Tanamdebobas,
mas
dam
is
ojaxs
sacxovreblad
gadasces
saministros kuTvnili koteji.
2. Cemi gagebiT, ganmcxadebels koteji SesTavazes, rogorc sajaro
mosamsaxures.
ganmcxadebeli sargeblobda zemoaRniSnuli qonebiT ara sakuTari
saxeliT, aramed mesakuTris, Sinagan saqmeTa saministros saxeliT.
ganmcxadebels kotejiT 10 welze meti droiTac rom esargebla,
arasodes Seicvleboda misi samarTlebrivi statusi qonebasTan
mimarTebaSi.
3. Tumca, konkretul sacxovrebelSi Sesaxlebis ufleba, romlis
mesakuTrec es piri ar aris, ar utoldeba 1-li oqmis 1-li muxliT
dacul
sakuTrebis
uflebas
(ix.,
sxva
wyaroebTan
erTad,
sasamarTlos gadawyvetileba saqmeze JLS v. Spain, no. 41917/98, Reports
1999-V).
Tundac momxdariyo konkretuli qonebis CamorTmeva an mis flobaSi
xelis SeSla, mxolod mesakuTres an pirs, romelic qonebas
flobda sakuTari saxeliT, SeeZlo eCivla konvenciis 1-li oqmis 1-
li muxlis darRvevis Sesaxeb.
4.
zemoxsenebulis
mxedvelobaSi
miRebiT,
vamjobinebdi
ganxiluliyo is movlenebi, romlebic ganmcxadebels gadaxda
konvenciis me-8 muxlis Sinaarsidan gamomdinare da dadgeniliyo
sacxovreblis pativiscemis uflebis darRveva.
aqac da yvelgan sxvagan miaxloebiTi gadaangariSeba mocemulia qarTuli laris
gacvliTi kursiT aSS. dolarTan da evrosTan mimarTebaSi 2010 wlis 21
ianvrisaTvis
50
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło