18885/04;21166/04

WyrokETPCz2006-11-09ECLI:CE:ECHR:2006:1109JUD001888504

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy odmowa umożliwienia skarżącym przesłuchania współoskarżonego, którego zeznania z postępowania przygotowawczego zostały wykorzystane jako dowód obciążający, naruszyła ich prawo do rzetelnego procesu i prawo do przesłuchiwania świadków zgodnie z art. 6 ust. 1 i 3 lit. d Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że zeznania współoskarżonego, nawet jeśli nie jest on "świadkiem" w ścisłym znaczeniu, stanowią dowód oskarżenia i podlegają gwarancjom art. 6 ust. 1 i 3 lit. d Konwencji. Stwierdził, że skarżącym nie zapewniono odpowiedniej możliwości przesłuchania współoskarżonego, którego zeznania stanowiły podstawę ich skazania. Trybunał odrzucił argument sądu krajowego, że prawo współoskarżonego do milczenia uniemożliwiało przesłuchanie krzyżowe, wskazując, że współoskarżony mógłby odmówić odpowiedzi na pytania obciążające podczas takiego przesłuchania, co nie wykluczało samego prawa do zadawania pytań.

Stan faktyczny

Skarżący, Bård Kaste (ur. 1970) i Per Stian Tveten Mathisen (ur. 1973), obywatele Norwegii, zostali skazani w marcu 2002 roku za posiadanie i próbę przemytu ponad 48 kg amfetaminy z Niemiec do Norwegii. Kaste został również skazany za posiadanie nielegalnej broni palnej. W październiku 2002 roku ich współoskarżony został skazany za te same przestępstwa. W postępowaniu odwoławczym, gdzie sprawy skarżących i współoskarżonego zostały połączone, sąd krajowy odmówił skarżącym możliwości przesłuchania współoskarżonego, którego zeznania złożone na policji zostały odczytane w sądzie, a który sam odmówił składania zeznań.

Rozstrzygnięcie

Trybunał jednogłośnie stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Trybunał jednogłośnie stwierdził naruszenie art. 6 ust. 3 lit. d Konwencji. Trybunał zasądził skarżącym łącznie 13 400 euro tytułem kosztów i wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

© Translations published on http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/domareifanir_pdf Permission to re-publish this translation has been granted by http://stofnanir.hi.is/mannrettindastofnun/en/node/201 for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC. Kaste og Mathisen gegn Noregi Dómur frá 9. nóvember 2006 Mál nr. 18885/04 og 21166/04 6. gr. Réttur til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi Réttur til að leiða fram vitni. 1. Málsatvik Kærendur, Bård Kaste (f. 1970) og Per Stian Tveten Mathisen (f. 1973), eru norskir ríkisborgarar og búsettir í Osló. Í mars 2002 voru þeir sakfelldir fyrir vörslur á rúmlega 48 kg af amfetamíni sem þeir reyndu að smygla til Noregs frá Þýskalandi. Kaste var jafnframt sakfelldur fyrir vörslu ólöglegra skotvopna. Í október 2002 var vitorðsmaður þeirra sakfelldur vegna sömu brota. Kærendur ásamt vitorðsmanninum áfrýjuðu og voru mál þeirra sameinuð fyrir áfrýjunardómstól. Vitorðsmaðurinn áfrýjaði einungis vegna refsingar sinnar en kærendur áfrýjuðu vegna annarra atriða, m.a. vegna málsmeðferðar í heild sinni, sönnunarmats og túlkun refsiákvæða. Kærendur voru yfirheyrðir fyrir dómi en vitorðsmaðurinn neitaði að tjá sig um sakargiftir. Vitnisburður sem hann hafði gefið við yfirheyrslu hjá lögreglu var lesinn upp fyrir dómi. Mathisen óskaði eftir að gagnspyrja vitorðsmanninn en því var hafnað með þeim rökum að sá hefði nýtt sér rétt sinn til að tjá sig ekki um sakargiftir. 2. Meðferð málsins hjá Mannréttindadómstólnum Kæran Kærendur töldu að meðferð málsins á áfrýjunarstigi hefði brotið í bága við rétt þeirra til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sáttmálans og rétt þeirra til að afla gagna og spyrja vitni samkvæmt d-lið 3. mgr. sama ákvæðis. Niðurstaða Dómstóllinn taldi ósannað að réttur kærenda til að gagnspyrja vitorðsmanninn hefði ekki getað samrýmst rétti hans til að neita að tjá sig um sakargiftir þar sem hann hefði getað neitað að svara spurningum fyrir dómi sem bendlað gætu hann við refsiverð brot. Dómstóllinn benti á að áfrýjunardómstóll hefði tekið fram að sakborningar sem saksóttir væru saman gætu ekki talist vitni í máli hvers annars eins og hugtakið væri skilgreint í mannréttindasáttmálanum. Dómstóllinn tók hins vegar fram að þegar um væri að ræða vitnisburð, hvort sem hann væri tekinn af vitni í þrengri merkingu orðsins eða einum af fleiri sakborningum máls þá flokkaðist slíkt sem sönnunargagn sækjanda og um þau gilti 1. mgr. og d-liður 3. mgr. 6. gr. sáttmálans. Sakfelling kærenda var byggð á vitnisburði vitnis sem kærendum var ekki gefinn fullnægjandi réttur á að gagnspyrja. Með þessu hefði verið brotið í bága við rétt þeirra til réttlátrar málsmeðferðar fyrir dómi. Einróma niðurstaða dómstólsins var að brotið hefði verið í bága við 1. mgr. 6. gr. og d-lið 3. mgr. sama 6. gr. Samkvæmt 41. gr. sáttmálans voru kærendum alls dæmdar 13.400 evrur vegna málskostnaðar.