1889/04
WyrokETPCz2005-11-10ECLI:CE:ECHR:2005:1110JUD000188904
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne uwięzienie skarżącego cierpiącego na poważną chorobę psychiczną naruszyłoby art. 2 i 3 Konwencji? Czy Sąd Bezpieczeństwa Państwa (DGM) był niezależnym i bezstronnym trybunałem w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji? Czy długość postępowania karnego naruszyła prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z art. 6 ust. 1 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że Sąd Bezpieczeństwa Państwa (DGM), w którego skład wchodził sędzia wojskowy, nie spełniał wymogów niezależności i bezstronności przewidzianych w art. 6 ust. 1 Konwencji, co było zgodne z jego ugruntowanym orzecznictwem. Stwierdził również, że postępowanie karne, trwające prawie sześć lat w pierwszej instancji, było nadmiernie długie i naruszyło zasadę rozsądnego terminu. Skargę dotyczącą ponownego uwięzienia umorzono, ponieważ skarżący, mimo wezwania i zastosowania środka tymczasowego wobec rządu, nie stawił się na badanie lekarskie, uniemożliwiając Trybunałowi ustalenie faktów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Skarżący, Ferhan Güllü, obywatel turecki, został skazany na dożywocie w 1983 r., a następnie na 15 lat więzienia w 1994 r. za przynależność do PKK. W 1997 r. wszczęto przeciwko niemu nowe postępowanie. W trakcie odbywania kary jego stan zdrowia pogorszył się, zdiagnozowano u niego zespół Wernickego-Korsakowa. Władze krajowe początkowo odroczyły wykonanie kary, ale następnie, po sprzecznych opiniach medycznych, wydały nakaz aresztowania. Skarżący zbiegł do Niemiec. Trybunał zarządził misję śledczą i wezwał skarżącego na badanie lekarskie w Turcji, gwarantując, że nie zostanie aresztowany, jednak skarżący odmówił stawiennictwa.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie:
1. Umorzył skargi dotyczące ponownego uwięzienia w kontekście art. 2 i 3 Konwencji.
2. Uznał skargi dotyczące art. 6 Konwencji za dopuszczalne.
3. Uznał pozostałą część skargi za niedopuszczalną.
4. Stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji z powodu braku niezależności i bezstronności Sądu Bezpieczeństwa Państwa w Stambule.
5. Uznał, że nie ma potrzeby badania skargi na podstawie art. 6 ust. 3 lit. d Konwencji.
6. Stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji z powodu długości postępowania przed Sądem Bezpieczeństwa Państwa w Stambule.
7. Zasądził na rzecz skarżącego 6 000 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz 500 EUR tytułem kosztów i wydatków.
8. Oddalił pozostałe żądania dotyczące słusznego zadośćuczynienia.Pełny tekst orzeczenia
C O N S E I L D E
L ' E U R O P E
AVRUPA
KONSEYĐ
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ
GÜLLÜ - TÜRKĐYE DAVASI
(Baꢀvuru no:1889/04)
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ
STRAZBURG Kasım 2005
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2. maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup
bazı ꢀekli düzeltmelere tabi olabilir.
______________________________________________________________________________________
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2005. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (1889/04) baꢀvuru no’lu davanın nedeni,
bu ülke vatandaꢀı Ferhan Güllü’nün (baꢀvuran) 2 Ekim 2003 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları
Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (AĐHM)
yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.
Baꢀvuran AĐHM önünde Đstanbul Barosu avukatlarından H. Kaplan tarafından temsil
edilmektedir.
Baꢀvuran Wernicke-Korsakoff hastası olması nedeniyle yeniden hapsedilmesinin,
AĐHS’nin 2. ve 3. maddelerini ihlal edeceğini ileri sürmektedir.
OLAYLAR
I. DAVANIN KOꢀULLARI
A. Baꢁvurunun yapılmasına neden olan olaylar
Baꢀvuran 1961 doğumludur ve ꢀu an Almanya’da ikamet etmektedir. Elazığ
Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Mahkemesi tarafından 21 Ocak 1983 tarihinde müebbet ağır
hapis cezasına çarptırılan baꢀvuran, 1991 yılında ꢀartlı salıverilmiꢀtir.
Baꢀvuran, 13 Ekim 1994 tarihinde, PKK mensubu olduğu gerekçesiyle Diyarbakır
Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından on beꢀ yıl ağır hapis cezasına çarptırılmıꢀtır.
Baꢀvuran, Đstanbul Kapalı Cezaevindeyken, 25 Haziran 1997 tarihli iddianame ve 12
Aralık 1997 tarihli ek iddianameyle baꢀvuranla birlikte yargılanan diğer altı kiꢀi ile birlikte,
tutuklulara serbest kaldıklarında PKK’ya mensup olmalarını söylediği ve bu örgütün
yürüttüğü silah kaçakçılığı ile ilgili çeꢀitli emirler verdiği gerekçesiyle Đstanbul Devlet
Güvenlik Mahkemesi’nde baꢀvuran aleyhine yeni bir dava açılmıꢀtır.
Bu nedenle baꢀvuran birçok açlık grevi yapmıꢀtır.
Baꢀvuran, 20 Aralık 2000 tarihinde, Đstanbul H Tipi Kapalı Cezaevi’ne nakledilmiꢀtir.
Geçen zaman zarfında baꢀvuranın sağlığı bozulmuꢀ bu nedenle birçok defa hastaneye
kaldırılmıꢀtır.
Son olarak baꢀvuran 14 Mart 2003 tarihinde, Adli Tıp Kurumu Baꢀkanlığı 3. Đhtisas
Kurulu tarafından muayene edilmiꢀ ve baꢀvuranda Wernicke-Korsakoff Sendromu bulunduğu
teꢀhis edilmiꢀtir. 3. Đhtisas Kurulu raporunda, hayati tehlikesinin bulunmadığını belirtmiꢀ,
organik nitelikli bir akıl hastalığı tespit edildiğinden ilgili makamlara baꢀvuranın cezasının altı
ay ertelenmesini salık vermiꢀtir. Nisan 2003 tarihinde, CMUK’un 399. maddesi gereğince Đstanbul Cumhuriyet
Baꢀsavcısı, erteleme kararını kabul etmiꢀtir. Bununla birlikte, CMUK’un 399. maddesinin
“tutukluların” değil de, “hükümlülerin” serbest bırakılmasını öngördüğü gerekçesiyle
baꢀvuran hemen serbest bırakılmamıꢀtır. Nisan 2003 tarihinde, onbeꢀ duruꢀma yaptıktan ve baꢀvuranla ilgili iddianameyi
onunla birlikte yargılanan diğer altı kiꢀinin iddianamelerinden ayırdıktan sonra Đstanbul
Devlet Güvenlik Mahkemesi, baꢀvuranı suçlu bularak, on iki yıl altı ay ağır hapis cezasına
çaptırmıꢀtır. Nisan 2004 tarihinde baꢀvuran yeniden Adli Tıp Kurumu’na sevk edilmiꢀ ve aynı
gün muayene edilmiꢀtir. 2 Mayıs ve 12 Mayıs 2003 tarihlerinde de muayene edilmiꢀtir.
Baꢀvuran 18 Nisan 2003 tarihli kararı temyize götürmüꢀ fakat baꢀvurusunu hemen geri
çekmiꢀtir. Bunu yaparken, baꢀvuran CMUK’un 399. maddesinden faydalanabilmek için
mahkumiyetinin bir an önce kesinleꢀmesini dilemekteydi.
Bu Karar 12 Mayıs 2003 tarihinde kesinleꢀmiꢀtir. Mayıs 2003 tarihinde, Đstanbul Cumhuriyet Baꢀsavcısı, CMUK’un 399. maddesi
gereği, ek bir kararla baꢀvuranın serbest bırakılmasına karar vermiꢀtir.
Cumhuriyet Baꢀsavcısı, baꢀvurana en geç 10 Eylül 2003 tarihinde Savcılığa gelmesini
aksi takdirde aleyhinde yakalama müzekkeresi çıkarılacağını belirtmiꢀtir. Mayıs 2003 tarihinde, 3. Đhtisas Kurulu, 25 Nisan, 2 Mayıs ve 12 Mayıs 2003
tarihlerinde yaptığı muayenelere iliꢀkin raporunu sunmuꢀtur.
Bu rapora göre, baꢀvuranın durumu Anayasa’nın 104. maddesi alanına girmektedir. Bu
madde iyileꢀtirilemez bir hastalığı olan mahkumların Cumhurbaꢀkanı tarafından affedilmesini
kapsamaktadır.
Baꢀvuran 16 Mayıs 2003 tarihinde yapılan çağrıya cevap vermiꢀ ve yeniden muayene
edilmek üzere Savcılığa gitmiꢀtir. Eylül 2003 tarihinde, 3. Đhtisas Kurulu baꢀvuranın sağlık durumunun artık cezasının
infazının ertelenmesini ve Cumhurbaꢀkanı affını gerektirmediğini belirten bir rapor
hazırlamıꢀtır. Eylül 2003 tarihinde, Đstanbul Cumhuriyet Baꢀsavcısı baꢀvuran aleyhine yakalama
müzekkeresi çıkarmıꢀtır. Bununla birlikte 30 Mayıs 2003 ve 10 Eylül 2003 tarihli sağlık
raporları arasındaki çeliꢀki nedeniyle Đstanbul Cumhuriyet Baꢀsavcısı, Adli Tıp Kurumu
Genel Kurulu’ndan bu konu ile ilgili olarak bilgi istemiꢀtir.
Baꢀvuran ise firar etmiꢀtir.
Adli Tıp Kurumu Genel Kurulu baꢀvurana iliꢀkin bütün sağlık raporlarını
değerlendirmiꢀ ve 10 Eylül 2003 tarihli sağlık raporu sonuçlarını onaylamıꢀtır. Ocak 2004 tarihinde, Cumhuriyet Baꢀsavcısı baꢀvuran aleyhine çıkartılan yakalama
müzekkeresini yinelemiꢀtir.
B. AĐHM’nin soruꢁturma ziyareti.
Elli üç baꢀvurudan oluꢀan bir grupta yeralan mevcut davada, AĐHM içtüzüğünün ek
A1 maddesi uyarınca, esastan inceleme yapılabilmesi için ilgili olayları ortaya koyabilmek
amacıyla bir soruꢀturma görevi baꢀlatmıꢀtır.
Bu nedenle, AĐHM, üyeleri arasından, Türkiye’de bulunan ceza infaz kurumlarına ve
hastanelere ziyaretlerde bulunacak üç kiꢀiyi ve aralarında baꢀvuranın da bulunduğu ilgili
kiꢀilerin sağlık durumlarının, özgürlükten yoksun bırakıcı bir cezayı çekip çekemeyeceklerini
belirlemek için nöropsikolojik testler yapmak üzere, üç uzman hekimden oluꢀan Uzman
Kurulu’nu görevlendirmiꢀtir. Ağustos 2004 tarihinde bu soruꢀturma görevinin iyi neticelenmesi amacıyla AĐHM,
Hükümet’ten içtüzüğünün 39. maddesi uyarınca, yukarıda belirtilen incelemelerin yapılacağı
6-13 Eylül 2004 tarihleri arasında, firarda olan baꢀvuranın yeniden hapsedilmemesini
istemiꢀtir.
Buna paralel olarak, AĐHM baꢀvurana, 11 Eylül 2004 tarihinde muayenesinin
yapılacağı Đstanbul Çapa Tıp Fakültesi’ne gelmesi çağrısında bulunmuꢀtur. Bu çağrı
yapılırken, geçerli bir mazeret bildirmeyerek bu çağrıya uymadığı takdirde, AĐHS’nin 37 § 1.
maddesinin c) bendi uyarınca baꢀvurusunun ya da ilgili ꢀikayetin kayıttan düꢀürüleceğine
dikkati çekilmiꢀtir.
Bu amaçla yapılmıꢀ olan soruꢀturma görevi hakkındaki genel bilgi Tekin Yıldız-
Türkiye ( no:22913/04, 10 Kasım 2005) kararında yer almaktadır.
HUKUK AÇISINDAN
I. AĐHS’NĐN 2. VE 3. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI
HAKKINDA
Baꢀvuran, cezasının infazının ertelenmesi kararının sağlık raporuyla açıkça çeliꢀen ve
hiçbir bilimsel dayanağı olmayan bir sağlık raporuna dayanılarak iptal edildiğini dile
getirerek, Wernicke-Korsakoff hastası olduğunu, yeniden hapsedilmesinin AĐHS’nin 2. ve 3.
maddelerini ihlal edeceğini iddia etmektedir. Ayrıca tutuklu bulunduğu sırada, yalnızca
“hükümlü” olmadığı gerekçesiyle ve talebini destekleyen sağlık raporlarına rağmen
CMUK’un 399. maddesinden yararlanamamasının, AĐHS’nin 3. maddesini ihlal eden insanlık
dıꢀı bir muamele olduğunu ileri sürmektedir.
Baꢀvuran, aynı hükümleri ileri sürerek, yirmi yıldan fazla süren mahkumiyetinin
uzunluğu dikkate alındığında, cezaların infazına iliꢀkin 647 sayılı Kanun’la ters düꢀtüğünü
iddia etmektedir. Bu nedenle, 4616 sayılı Kanun’dan (21 Aralık 2000 tarihinde ilan edilen ve Nisan 1999 tarihine kadar iꢀlenen suçlardan dolayı ꢀartla salıverilmeye, dava ve cezaların
ertelenmesine dair Kanun) ve Türk hukukunda uygulanabilen ceza indiriminden
faydalanamadığından ꢀikayetçi olmaktadır. Sonuç olarak, 2026 yılında son bulması
öngörülen hapis süresinin AĐHS’yi ihlal ettiğini iddia etmektedir.
AĐHM, 1 Eylül 2005 tarihli bir mektupla baꢀvuranın avukatının müvekkilinin
Almanya’da bulunduğunu ve AĐHM’nin, içtüzüğünün 39. maddesi uyarınca aldığı kararın
polisler tarafından aranan müvekkilinin yakalanmasını engelleyecek nitelikte olmadığını,
müvekkilinin sağlık muayenesine katılamayacağını belirttiğini gözlemlemektedir.
Gerçekten de baꢀvuran kendisine yapılan ikaza ve Hükümet’ten yerine getirmesi
istenilen önlemlere rağmen 11 Eylül 2005 tarihindeki muayeneye gelmemiꢀtir.
Hükümet, baꢀvuranın AĐHM’nin çağrısına uymadığı gerekçesiyle, baꢀvurunun
kabuledilemez ilan edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
AĐHM baꢀvuranın dayanaktan yoksun olan argümanının anlaꢀılabilir hiçbir nesnel
kaygıdan kaynaklanmadığını, Hükümet’in benzer davalar çerçevesinde, kendisinden istenilen
bütün önlemleri yerine getirdiğini, organizasyona ve soruꢀturma görevinin sürdürülmesine
örnek bir katkıda bulunduğunu düꢀünmektedir.
Bu ꢀartlarda, baꢀvuran taraf Hükümet’ten kaynaklanabilecek herhangi bir zararın
meydana gelmesinden kaygılandıklarını iddia edemez zira böyle bir durum meydana gelse
bile, bundan sonuç çıkarmak sadece AĐHM’ye düꢀecektir.
Her halükarda, baꢀvuran, kendisi için yapılması öngörülmüꢀ olan sağlık muayenesine
gelmeyi reddedip ve bunu anlaꢀılabilir bir nedene dayandırmayarak, bu ꢀekilde kendi
baꢀvurusuna iliꢀkin olayların ortaya koyulmasını engellememeliydi.
Sonuç olarak, AĐHM, bu ꢀikayeti AĐHS’nin 37§1 maddesinin c) bendi kapsamında
incelemenin gereksiz olduğunu düꢀünmüꢀ ve kayıttan düꢀürülmesine karar vermiꢀtir.
AĐHM, tutuklama süresinin uzunluğuna ve 4616 sayılı Af Kanunu’ndan
yararlanamamıꢀ olmasına iliꢀkin olarak yapılan ꢀikayetle ilgili olarak, bu ꢀikayetlerin Kolu-
Türkiye (baꢀvuru no: 35811/97, kabuledilebilirliğe iliꢀkin 6 Temmuz 2004 tarihli karar) ve
Kalan-Türkiye (baꢀvuru no: 73561/01, 2 Ekim 2001 tarihinde kabuledilemez ilan edilen
baꢀvuru) davalarında incelenen ꢀikayetlerle özet olarak benzer olduğunu gözlemlemektedir.
AĐHM, bu kararlarından ayrılmasını gerektirecek hiçbir unsur bulunmadığından,
AĐHS’nin 2. ve 3. maddelerine dayanan ꢀikayetlerin ikinci kısmının, AĐHS’nin 35§§3. ve 4.
maddeleri uyarınca dayanaktan yoksun olduğundan reddedilmesi gerektiğine karar vermiꢀtir.
II. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA
AĐHS’nin 6 §§1 ve 3 maddelerinin d) bendine atıfta bulunan baꢀvuran, kendisini 18
Nisan 2003 tarihinde mahkum eden Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bağımsız ve
tarafsız bir mahkeme olmadığı iddiasında bulunmaktadır. Baꢀvuran aynı zamanda, savunma
tanıklarını dinletemediğinden savunma hakkının ihlal edildiğinden ve sözkonusu yargılama
süresinin uzunluğundan ꢀikayetçi olmaktadır.
A. Kabuledilebilirlik Hakkında
AĐHM, bu ꢀikayetlerin esastan inceleme gerektiren, olaylara ve hukuka iliꢀkin sorular
gündeme getirdiğini gözlemlemektedir. AĐHM, bu ꢀikayetlerde AĐHS’nin 35. maddesinde
öngörülen hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi ile karꢀılaꢀılmadığından bu ꢀikayetleri
kabuledilebilir bulmuꢀtur.
B. Esas Hakkında
1. Devlet Güvenlik Mahkemelerinin bağımsızlığı ve tarafsızlığı hakkında
AĐHM daha önce buna benzer ꢀikayetlerin dile getirildiği birçok dava incelediğini ve
bunların AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlali yönünde sonuçlandığını kaydetmektedir (Bkz.
örneğin, Özel-Türkiye, no:42739/98, §§ 33-34, 7 Kasım 2002 ve Özdemir adıgeçen ).
AĐHM mevcut davayı incelemiꢀ ve Hükümet’in davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak
hiçbir olgu ve delil sunmadığı kanaatine varmıꢀtır. AĐHM, TCK’da öngörülen ve
cezalandırılan suçlardan ötürü Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde yargılanan baꢀvuranın,
aralarında askeri bir hakimin yer aldığı mahkeme heyeti önüne çıkmaktan endiꢀe duymasının
anlaꢀılabilir olduğu kanısındadır. Dolayısıyla baꢀvuran, Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin
davanın içeriğine yabancı mülahazalarla karar almasından haklı olarak kaygı duymuꢀ olabilir.
Bu nedenle baꢀvuranın, bu yargı merciinin tarafsız ve bağımsız olmadığı yönündeki
ꢀüphelerinin, nesnel bir biçimde haklı gerekçelere dayandığı kabul edilebilir (Incal –Türkiye, Haziran 1998 tarihli karar, Karar ve Hükümlerin Derlemesi 1998-IV, s. 1573, § 72).
AĐHM, baꢀvuranı yargılayıp mahkum eden Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin
AĐHS’nin 6 § 1. maddesinde öngörülen bağımsız ve tarafsız bir mahkeme niteliğini taꢀımadığı
sonucuna varmıꢀtır.
Sonuç olarak AĐHS’nin bu maddesi ihlal edilmiꢀtir.
Savunma tanıklarını dinletemediği ve bu nedenle savunma hakkının ihlal edildiğine
iliꢀkin olarak yapılan AĐHS’nin 6 §3 maddesinin d) bendine iliꢀkin ꢀikayetle ilgili olarak
AĐHM, benzer davalarda da dile getirildiği üzere tarafsızlıktan ve bağımsızlıktan yoksun bir
mahkemenin, hiçbir surette, yargı yetkisi altındaki kiꢀilere adil bir yargılama temin
edebileceğinin varsayılamayacağını hatırlatır.
Baꢀvuranın, davasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme önünde görülmesi hakkının
ihlal edildiği tespiti ıꢀığında, AĐHM, savunma hakkının ihlal edildiğine iliꢀkin olarak yapılan
ꢀikayetlerin ayrıca incelenmesine gerek olmadığı kanaatine varmıꢀtır (Bkz, diğerleri arasında,
Çıraklar-Türkiye, 28 Ekim 1998 tarihli karar, Derleme 1998-VII, s. 3074, §§ 44-45, Özdemir,
adıgeçen, §§ 40-41, ve Okutan-Türkiye, no:43995/98, §§30-31, 29 Temmuz 2004).
2. Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde görülen davanın süresi hakkında
Baꢀvuran, yargılama süresinin AĐHS’nin 6§1 maddesinde öngörülen “makul süre”
ilkesini ihlal ettiğini iddia etmektedir.
Hükümet görüꢀ bildirmemiꢀtir.
Değerlendirmeye alınacak süre 25 Haziran 1997 tarihinde baꢀlamıꢀ, 18 Nisan 2003
tarihinde sona ermiꢀtir. Yargılama sadece ilk derece mahkemesi önünde yaklaꢀık beꢀ yıl on ay
sürmüꢀtür.
AĐHM, bir yargılama süresinin makul olup olmadığının davanın koꢀulları ve
AĐHM’nin içtihatları uyarınca, özellikle de davanın karmaꢀıklığı, baꢀvuranın ve yetkili
makamların tutumu dikkate alınarak değerlendirildiğini hatırlatmaktadır (Bkz. diğerleri
arasında, Pélissier ve Sassi-Fransa [GC], no: 25444/94, § 67, CEDH 1999-II).
AĐHM buna benzer sorunların dile getirildiği pek çok dava incelemiꢀ ve bunların
AĐHS’nin 6 § 1 maddesinin ihlal edildiğine karar vermiꢀtir. (Bkz. Pelissier ve Sassi,
adıgeçen).
AĐHM, kendisine sunulan unsurları inceledikten sonra, mevcut davada Hükümet’in
davayı farklı ꢀekilde sonuçlandıracak hiçbir argüman sunmadığını gözlemlemektedir. Bu
konudaki içtihatları uyarınca, dava konusu yargılama süresinin aꢀırı uzun olduğuna ve “makul
süre” ilkesine uymadığına karar vermiꢀtir.
Sonuç olarak, dava süresi dikkate alındığında AĐHS’nin 6 § 1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.
III. AĐHS’NĐN 7. MADDESĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA
Baꢀvuran PKK’ya mensup olduğu gerekçesiyle çifte mahkumiyete maruz kaldığını
iddia ederek AĐHS’nin 7. maddesine atıfta bulunmaktadır.
AĐHM, baꢀvurana verilen cezaların, farklı tarihlerde iꢀlenen farklı suçlardan dolayı
baꢀlatılan, farklı iki ceza yargılaması sonrasında verildiğini tespit etmektedir.
Birinci dava, 1991 ila 1992 yılları arasında iꢀlenen suçlardan dolayı baꢀlatılmıꢀ, 13
Kasım 1994 tarihinde sona ermiꢀtir.
Đkinci dava, 1995 ila 1997 yılları arasında iꢀlenen suçlardan dolayı baꢀlatılmıꢀ, 18
Nisan 2003 tarihli kararla sona ermiꢀtir.
O halde, baꢀvuranın aynı suçtan iki kere mahkum edildiği düꢀünülemez ( Bkz. mutatis
mutandis, Y.D-Türkiye, 1 Eylül 1993 tarihli Komisyon kararı).
Sonuç olarak, AĐHM, bu ꢀikayetin AĐHS’nin 35 §§ 3. ve 4. maddeleri uyarınca
dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğine karar vermiꢀtir.
IV. AĐHS’NĐN 17 VE 18 MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI
HAKKINDA
Yukarıda belirtilen ꢀikayetlerin tamamı için, baꢀvuran sebep göstermeksizin AĐHS’nin
17. ve 18. maddelerine atıfta bulunmaktadır.
AĐHM, baꢀvuranın ꢀikayetlerinin bu maddeler ıꢀığında incelenmesini gerektirecek bir
neden bulunmadığı görüꢀündedir.
Bu nedenle, baꢀvurunun bu kısmının AĐHS’nin 35 §§ 3 ve 4 maddeleri uyarınca
dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğine karar vermiꢀtir.
V. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA
A. Tazminat
Baꢀvuran, 15.000 Euro tutarında maddi, 35.000 Euro tutarında manevi tazminat talep
etmektedir.
Hükümet, fahiꢀ tutarda ve dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle bu miktarlara karꢀı
çıkmaktadır.
AĐHM, AĐHM’nin içtüzüğünün 60 § 2 maddesinin aksine, baꢀvuranın hiçbir gerekçe
göstermeyip taleplerini açıklamadığını gözlemlemektedir. Bu nedenle, maddi tazminat
talebini reddetmektedir.
Bununla birlikte, yukarıda tespit edilen ihlaller gözönüne alındığında, AĐHM,
hakkaniyete uygun olarak baꢀvurana 6.000 Euro manevi tazminat ödenmesinin uygun
olacağına karar vermiꢀtir.
B. Masraf ve harcamalar
Baꢀvuran AĐHM’de sürdürülen yargılama ile ilgili olarak yapılan yazıꢀma, faks ve
çeviri masrafları için 10.000 Euro talep etmektedir.
Hükümet, zaten fahiꢀ tutarda olan bu taleplerin, belgelerle desteklenmediği
gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğini savunmaktadır.
Mahkemenin bu konudaki içtihadı bakımından, AĐHS’nin 41. maddesi uyarınca
masraf ve harcamaların ödenmesi bu masrafların gerçekliğinin, gerekliliğinin hatta makul
niteliğinin ortaya konulmasını gerektirmektedir.
Ayrıca, yargı masraflar tespit edilen ihlalle ilgili olduğu sürece geri ödenebilir
(Beyeler-Đtalya (adil tazmin) [GC], no: 33202/96, § 27, 28 Mayıs 2002).
Baꢀvuranın iddialarını kanıtlayacak belgelerin bulunmayıꢀı ve yukarıda tespit edilen
ihlaller ıꢀığında AĐHM, hakkaniyete uygun olarak, baꢀvurana 500 (beꢀ yüz) Euro ödenmesine
karar vermiꢀtir.
C. Gecikme Faizi
Gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına
uyguladığı faiz oranına üç puan eklenecektir.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE;
1. Baꢀvuranın yeniden hapsedilme olasılığına iliꢀkin olarak AĐHS’nin 2 ve 3 maddelerine
dayanarak yapılan ꢀikayetlerin kayıttan düꢀürülmesine;
2. AĐHS’nin 6. maddesine iliꢀkin olarak yapılan ꢀikayetlerin kabuledilebilir olduğuna;
3. Baꢀvurunun geri kalan kısmının kabuledilemez olduğuna;
4. Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bağımsızlık ve tarafsızlıktan yoksun olması
nedeniyle AĐHS’nin 6§1. maddesinin ihlal edildiğine;
5. AĐHS’nin 6§3 d) maddesi uyarınca yapılan ꢀikayetin incelenmesine gerek olmadığına;
6. Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde görülen davanın süresi nedeniyle AĐHS’nin
6§1 maddesinin ihlal edildiğine;
7. a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay
içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na çevrilmek üzere
Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana:
i. maddi tazminat için 6.000 (altı bin) Euro ödenmesine;
ii. masraf ve harcamalar için 500 (beꢀ yüz) Euro ödenmesine;
iii. yukarıdaki miktarların her türlü vergiden muaf tutulmasına;
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç
puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;
8. Adil tazmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;
karar vermiꢀtir.
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77§§2. ve 3.
maddesine uygun olarak 10 Kasım 2005 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.
9
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło