1915/03

COUNCIL   AVRUPA   OF EUROPE   KONSEYİ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   ARZU – TÜRKĐYE DAVASI   (Başvuru no: 1915/03)   KARAR   STRAZBURG   Eylül 2009   Đşbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli   düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Davanın nedeni, T.C. vatandaşı Fırat Arzu’nun (başvuran) Avrupa Đnsan Hakları   Mahkemesi’ne, 17 Eylül 2002 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına   Dair Sözleşme’nin (“AĐHS”) 34. maddesi uyarınca, Türkiye aleyhine yaptığı 1915/03 sayılı   başvurudur.   Başvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (“AĐHM”) önünde Diyarbakır Barosu   avukatlarından M. S. Tanrıkulu tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOŞULLARI   Başvuran, 1970 doğumlu olup AĐHM’ye başvuru yapıldığı sırada Mardin cezaevinde   tutuklu bulunmaktaydı.   Ekim 1993’te, yasadışı silahlı örgüt PKK’ya karşı yürütülen bir operasyon   sırasında, başvuran, diğer altı şüpheliyle birlikte yakalanarak Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü   Terörle Mücadele Şubesi’nde gözaltına alınmıştır.   Başvuran, aynı gün, Çınar Sağlık Merkezi’nde doktor muayenesinden geçmiştir.   Başvuranın vücudunda herhangi bir kötü muamele izine rastlanmamıştır.   Başvuran, başvuru formunda, daha fazla ayrıntıya girmeden, tutuklu bulunduğu sırada   tehdit ve baskıları da kapsayacak şekilde işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını iddia   etmiştir.   Başvuran, 31 Ekim, 17 ve 18 Kasım 1993 tarihlerinde, muhtelif olayların tatbikatına   katılmıştır.   Başvuran ile birlikte yakalanan şüphelilerden biri, tutuklu bulunduğu sırada sağlık   durumunun kötüye gitmesi sonucu yaşamını yitirmiştir1. Başvuran, bu kişiye de gözaltında   bulunduğu sırada işkence yapıldığını iddia etmiştir.   Bu arada, 12 Kasım 1993’te, başvuran kendini iyi hissetmediği için doktor   muayenesinden geçmiştir. Yazılan nottan doktorun idrar yolu enfeksiyonundan şüphelendiği   anlaşılmaktadır. Laboratuar sonuçlarında başvuranın idrarında 3 veya 4 adet alyuvara   rastlandığı kaydedilmiştir. 13 Kasım 1993’te, başvuran doktor tarafından reçete edilen   ilaçların ücretini ödemiştir.   ve 25 Kasım 1993’te iki polis memuru tarafından sorgulanan başvuran, kendisi ve   diğer bazı sanıklarla ilgili bazı suçlayıcı ifadelerde bulunmuştur.   Kasım 1993’te, başvuran ile diğer on sanık Diyarbakır Devlet Hastanesi’nde doktor   muayenesinden geçmiştir. Başvuranın vücudunda herhangi bir kötü muamele izine   rastlanmamıştır.   Sözkonusu olay, AĐHM’nin Nurcan Canpolat / Türkiye davasında vermiş olduğu kabuledilemezlik kararında   belgelenmiştir.   Kasım 1993’te Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı   huzuruna çıkartılan başvuran, ifadesinin işkence altında alındığını iddia ederek polise verdiği   ifadeleri geri çekmiştir. Başvuran, olay tatbikatı sonucu bulunan iki adet silahın kendisine ait   olduğunu kabul etmiş, ancak silahlardan birinin kendisi satın almadan önce, balistik raporda   belirtildiği gibi, H.B. ve M.S.G. adlı şahısların öldürülmesinde kullanılıp kullanılmadığına   dair herhangi bir fikri olmadığını ifade etmiştir. Başvuran, ayrıca, polisin şüphelileri olay   yerine götürerek ne demeleri gerektiğini söylediğini iddia ederek, olay tatbikatına ilişkin tam   kayıtların kalan kısmını da reddetmiştir.   Başvuran, 26 Kasım 1993’te, Devlet Güvenlik Mahkemesi hakimi huzuruna çıkarılmış   ve Cumhuriyet Savcısı’na vermiş olduğu ifadeleri yinelemiştir. Başvuran, özellikle, polise   verdiği ifadeler ile tatbikat kayıtlarının içeriğini, baskı ve tehdit altında imzaladığı   gerekçesiyle reddetmiştir. Mahkeme, başvuranın tutukluluk halinin devamına karar vermiştir.   Kasım 1993’te, başvuran, tutukluluk halinin devamına itiraz etmiştir. Başvuran,   dilekçesinde, suçsuz olduğunu iddia etmiş ve gözaltında bulunduğu sırada sürekli ve ciddi bir   şekilde kötü muameleye maruz kaldığını belirtmiştir. Başvuranın serbest bırakılma talebi, 7   Aralık 1993 tarihinde Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından “itham edildiği suçun niteliği   ve kanıtların durumu” gerekçe gösterilerek reddedilmiştir.   Aralık 1993’te, Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Savcısı, Ceza   Kanunu’nun 125. maddesi uyarınca, başvuranı ulusal topraklardan bir kısmını devlet   idaresinden ayırmak amacıyla fiil işlemek suçuyla itham eden bir iddianame hazırlamıştır.   Başvuran, PKK adına, 28 Haziran 1993’te S.T., 5 Ağustos 1993’te N.Y. adlı şahısları   öldürmek, 5 Ağustos 1993’te C.Y. adlı şahsı kaçırmak ve 31 Ağustos 1993 ile 22 Ekim 1993   tarihlerinde mayın döşemek ve polis memurlarına ateş etmek suçlarıyla itham edilmiştir.   Cumhuriyet Savcısı, ayrıca, balistik raporlara göre, başvurana ait otomatik bir silahın H.B. ve   M.S.G. adlı şahısların öldürülmesinde kullanıldığını kaydetmiştir.   Aralık 1993’te, başvuranla birlikte on bir sanık hakkında Devlet Güvenlik   Mahkemesi önünde cezai kovuşturma başlatılmıştır.   Yargılama sırasında, Devlet Güvenlik Mahkemesi, her duruşmanın sonunda, hem   resen hem de başvuranın yasal temsilcisinin talebi üzerine başvuranın tutuksuz yargılanmak   üzere serbest bırakılmasını göz önünde bulundurmuştur. Mahkeme, her duruşmada, suçun   niteliği ile kanıtların durumunu dikkate alarak, başvuranın tutukluluk süresinin uzatılmasına   karar vermiştir.   Mart 1999’da, Devlet Güvenlik Mahkemesi, başvuranı itham edildiği suçlardan   mahkum ederek müebbet hapis cezasına çarptırmıştır.   Yargıtay, 17 Şubat 2000 tarihinde bir duruşma yaparak Devlet Güvenlik   Mahkemesi’nin başvuran ile diğer dört sanık hakkında vermiş olduğu kararı bozmuştur.   Nisan 2000’de, dava ilk derece mahkemesine iade edilmiştir.   Ekim 2002’de, Devlet Güvenlik Mahkemesi, başvuranı itham edildiği suçlardan   mahkum etmiş ve müebbet hapis cezasına çarptırmıştır. Đlk derece mahkemesi, başvuranın   polise verdiği ifadeler ile olay tatbikatlarının tam kayıtlarını da kapsayacak şekilde dava   dosyasındaki delillere dayanarak, başvuranın iki kişiyi öldürme, bir kişiyi kaçırma, mayın   döşeme ve bir polis aracına ateş açma suçlarına karıştığı sonucuna varmıştır.   Haziran 2003’te, başvuran temyize gitmiştir. Başvuran, dilekçesinde, AĐHS’de yer   alan bazı hakları hatırlatarak, Yargıtay’dan mahkumiyet kararını bozmasını talep etmiştir.   Başvuran, özellikle, gözaltında bulunduğu 27 gün boyunca işkence ve kötü muameleye maruz   bırakıldığını ve bunun sonucunda hastaneye götürülerek tedavi gördüğünü yinelemiştir.   Başvuran, ayrıca, aynı suçla itham edilen sanıklardan birinin işkence sonucu öldüğünü ileri   sürmüştür. Başvuran, ilk derece mahkemesinin bu şartlar altında alınan ifadelere dayanarak   kendisini mahkum etmesinin hukuka aykırı olduğunu ifade etmiştir.   Yargıtay, 30 Eylül 2003 tarihinde bir duruşma yaparak başvuran hakkında verilen   kararı onamıştır.   HUKUK   I. AĐHS’NĐN 3. VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Başvuran, AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca, gözaltında bulunduğu sırada işkence ve kötü   muameleye maruz kaldığı konusunda şikayetçi olmuştur. Başvuran, ayrıca, AĐHS’nin 13.   maddesi uyarınca, yerel makamların iddialarına ilişkin etkili bir soruşturma yapmadıklarını   iddia etmiştir.   AĐHM, sözkonusu şikayetlerin AĐHS’nin 3. maddesi kapsamında incelenmesi   gerektiği kanaatindedir.   Hükümet, AĐHM’den, AĐHS’nin 35/1 maddesi uyarınca iç hukuk yollarının   tüketilmediği veya altı ay kuralına uyulmadığı gerekçesiyle başvurunun kabuledilemez olduğu   yönünde karar verilmesini talep etmiştir. Hükümet, esasa ilişkin olarak, başvuranın kötü   muamele iddialarının asılsız olduğunu ileri sürmüştür.   Başvuran iddialarını sürdürmüştür. Başvuran, özellikle, dövüldüğünü, aç ve susuz   bırakıldığını, işkence ve ölümle tehdit edildiğini, küfre maruz kaldığını ve kendisine ait   olmayan ifadeleri imzalamaya zorlandığını ileri sürmüştür. Başvuran, gözaltı sürecinin   sonunda düzenlenen sağlık raporunun doğruluğuna itiraz etmiş ve kötü muamele sonucu   hastaneye kaldırılarak tedavi gördüğünü ifade etmiştir. Başvuran, bu bağlamda, gözaltında   bulunduğu sırada tutuklulardan birinin işkence sonucu öldüğünü belirtmiştir. Başvuran,   ayrıca, yerel makamlar önünde birçok kez kötü muameleye maruz kaldığı konusunda   şikayetçi olmasına rağmen, şikayetlerine ilişkin herhangi bir soruşturma başlatılmadığını ve   bu durumun Devlet yetkililerinin bu tip eylemlere ilişkin tutumunu ortaya koyduğunu iddia   etmiştir.   AĐHM, başvuranın şikayetinin aşağıdaki nedenlerden dolayı her halükarda   kabuledilemez olduğu gerekçesiyle, AĐHS’nin 35/1 maddesi uyarınca başvuranın iç hukuk   yollarını tüketip tüketmediği veya altı ay kuralına uyup uymadığının belirlenmesine gerek   olmadığı kanaatindedir.   AĐHM, kötü muamele iddialarının uygun kanıtlarla desteklenmesi gerektiğini   hatırlatmaktadır (Tanrıkulu ve Diğerleri / Türkiye, no. 45907/99). AĐHM, bu tür kanıtları   değerlendirirken “makul şüphenin ötesinde” standardını uygulamaktadır. Ancak, AĐHM,   böyle bir kanıtın yeterince güçlü, açık ve tutarlı çıkarımların veya çürütülemeyen benzer   karinelerin varlığı ile de ortaya konabileceğini eklemektedir. (Labita / Đtalya, no. 26772/95 ve   Süleyman Erkan / Türkiye, no. 26803/02).   AĐHM, sözkonusu davada, başvuranın 26 gün süreyle gözaltında tutulduğunu   gözlemlemektedir. AĐHM, ayrıca, başvuranın tutuklu bulunduğu sırada aynı gerekçeyle   gözaltına alınan tutuklulardan birinin ölmesine ilişkin iddiasını da gözönünde   bulundurmaktadır. Ancak, AĐHM, başvuranın AĐHM’ye yaptığı başvuruda iddia konusu kötü   muameleye ilişkin ayrıntılara belirgin bir biçimde değinmediğini gözlemlemektedir. Bu   ayrıntılar, yalnızca başvuranın 16 Mayıs 2008 tarihli görüşlerinde yer almış ve daha fazla   ayrıntıya girilmeden, yalnızca iddia konusu kötü muamelenin yapılış şekline atıfta   bulunulmuştur.   Benzer şekilde, AĐHM, avukat yardımı alan başvuranın, cezai yargılama sırasında,   yalnızca genel anlamda işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını iddia ettiğini   gözlemlemektedir. Başvuran, maruz kaldığını iddia ettiği kötü muamele şekline ilişkin   herhangi bir ayrıntıya değinmemiş ve suçlu olduğunu iddia ettiği kişilere ait fiziksel veya   diğer tanımlayıcı ayrıntıları makamlara bildirmemiştir. AĐHM, inandırıcı ayrıntılara yer   vermeden yapılan bir kötü muamele iddiasının, pozitif yükümlülük getiren savunulabilir bir   iddia oluşturmak için yetersiz olduğu kanaatindedir. Bu nedenle, başvuran ile avukatının ilgili   makamlara soruşturma başlatmaları için güvenilir bir başlangıç noktası sağlamamaları   nedeniyle, başvuranın kötü muamele şikayetlerine ilişkin derinlemesine bir soruşturma   yapılmasını talep etme hakkı bulunmamaktaydı (Yıldırım / Türkiye, no. 33396/02).   AĐHM, ayrıca, başvuranın tutukluluk sürecinin başında ve sonunda düzenlenen sağlık   raporlarında, başvuranın iddia ettiği gibi fiziksel olarak kötü muamele gördüğüne dair   herhangi bir ibare bulunmadığını gözlemlemektedir. AĐHM, sözkonusu raporun ayrıntılara yer   vermediğinin ve AĐHM’nin kötü muameleye ilişkin davalarda devamlı olarak göz önünde   bulundurduğu Avrupa Đşkencenin ve Đnsanlıkdışı veya Onurkırıcı Ceza veya Muamelenin   Önlenmesi Komitesi (CPT) tarafından belirlenen standartları (Akkoç / Türkiye, no. 22947/93)   ve Đstanbul Protokolü’nde (Đşkence ve Diğer Zalimane, Đnsanlık Dışı, Aşağılayıcı Muamele   veya Cezaların Etkili Biçimde Soruşturulması ve Belgelendirilmesi için Kılavuz) belirtilen   ilkeleri yerine getirmediğinin farkındadır. Bununla birlikte, AĐHM, dava dosyasında   sözkonusu rapordaki tespitlerin doğruluğunu sorgulayan veya başvuranın iddialarını   kanıtlayan herhangi bir unsur bulunmadığını kaydeder. Özellikle, başvuranı muayene eden   doktorun notu ve daha sonra yapılan laboratuar analizleri gözönünde bulundurulduğunda, 12   Kasım 1999 tarihinde yapılan muayenenin ardından adı belirtilmemiş bir ilacın reçete   edilmesinin başvuranın iddiaları için güçlü bir kanıt oluşturduğu düşünülemez. Ayrıca,   başvuranın tutukluluğunun sonunda düzenlenen sağlık raporunun doğruluğuna itiraz etmesine   rağmen, dava dosyasında, başvuranın tutuklu bulunduğu sırada veya bu sürecin sonunda bir   başka doktora muayene olma talebinde bulunduğu ve bu talebin reddedildiği yönünde   herhangi bir ibare bulunmamaktadır. Sonuç olarak, AĐHM, başvuranın işkence veya kötü   muamele gördüğü iddialarıyla uyumlu olarak, fiziksel zarar veya ruhsal travmaya maruz   kaldığına dair herhangi bir tıbbi delil sunmadığını gözlemlemektedir (Yaşar / Türkiye, no.   55938/00, Künkül / Türkiye, no. 57177/00, S.T. / Türkiye, no. 28310/95 ve a contrario,   Mehmet Eren / Türkiye, no. 32347/02).   Başvuranın sözlü hakarete maruz kaldığı iddialarıyla ilgili olarak, başvuran iddia ettiği   gibi sözlü hakarete maruz kalmış ve bunun sonucunda endişe veya huzursuzluk hissetmiş olsa   bile, AĐHM, bu tür hislerin 3. madde bağlamında küçük düşürücü muamele anlamına   gelmediğini yinelemektedir (Hüsniye Tekin / Türkiye, no. 50971/99, K.Ö. / Türkiye, yukarıda   kaydedilen ve Çevik / Türkiye, no. 57406/00).   AĐHM, yukarıdaki unsurları gözönünde bulundurarak, başvuranın gözaltında kötü   muameleye maruz kaldığına dair savunulabilir bir iddianın temelini oluşturmadığı sonucuna   varır. AĐHM, başvuranın, makamların sözkonusu iddiayı soruşturmayarak AĐHS’nin 3.   maddesi kapsamındaki usuli yükümlülüklerini yerine getirmedikleri iddiasını iyi bir biçimde   savunmadığını belirtir. Bu nedenlerle, AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragrafları uyarınca   bu şikayetin dayanaktan yoksun olduğunu kaydeden AĐHM, şikayetin kabuledilemez   olduğuna karar verir.   II. AĐHS’NĐN 6/2 MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Başvuran, AĐHS’nin 6/2 maddesi uyarınca masumiyet karinesine aykırı olarak, dokuz   yıldan uzun süre boyunca tutuklu kaldığı ve tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakılma   taleplerinin ilk derece mahkemesi tarafından ciddiye alınmadığı konusunda şikayetçi   olmuştur.   AĐHM, sözkonusu şikayetin yalnızca AĐHS’nin 5/3 kapsamında incelenmesi gerektiği   kanaatindedir.   A. Kabuledilebilirlik   AĐHS’nin 35/3 maddesi uyarınca bu şikayetin dayanaktan yoksun olmadığını   kaydeden AĐHM, ayrıca başka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru   bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle şikayet kabuledilebilir niteliktedir.   B. Esas   AĐHM, başvuranın yargılama öncesi tutukluluğunun iki dönemden oluştuğunu ve bu   sürenin toplam sekiz yıl bir ay civarında olduğunu gözlemlemektedir (Solmaz / Türkiye, no.   27561/02). Đlk derece mahkemesi, bu süre boyunca, her duruşmanın sonunda, hem resen hem   de başvuranın talebi üzerine başvuranın devam eden tutukluluğunu gözönünde   bulundurmuştur. Ancak, AĐHM, dava dosyasındaki bilgilere dayanarak, mahkemenin “suçun   niteliği ve kanıtların durumu gözönünde bulundurularak” gibi birbirinin aynı ve kalıplaşmış   ifadeler kullandığını kaydeder.   AĐHM, sözkonusu başvurudakine benzer sorunlar ortaya koyan davalarda sıklıkla   AĐHS’nin 5/3 maddesinin ihlalini tespit etmiştir (Özden Bilgin / Türkiye, no. 8610/02,   Tamamboğa ve Gül, yukarıda kaydedilen, Hasan Ceylan / Türkiye, no. 58398/00, Dereci /   Türkiye, no. 77845/01 ve Taciroğlu / Türkiye, no. 25324/02).   Elindeki belgelerin tamamını inceleyen AĐHM, sözkonusu davada farklı bir sonuca   varması için Hükümet’in ikna edici herhangi bir kanıt veya iddia ortaya koymadığı   kanaatindedir. Konuyla ilgili içtihadını ve ilk derece mahkemesinin kalıplaşmış ifadelere   dayanan muhakemesini gözönünde bulunduran AĐHM, başvuranın sekiz yıl bir aydan fazla   süren tutukluluğunun haklı görülemeyeceği sonucuna varır.   Dolayısıyla, AĐHS’nin 5/3 maddesi ihlal edilmiştir.   III. AĐHS’NĐN 6/1 ve 6/3 (c) MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Başvuran, kendisini yargılayan Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin hakimler heyetinde   askeri bir yargıcın bulunması nedeniyle bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından adil bir   şekilde yargılanmadığı konusunda şikayetçi olmuştur. Başvuran, cezai yargılamanın ilk   aşamalarında avukat yardımını alamadığını ileri sürmüştür. Başvuran, son olarak, aleyhindeki   cezai yargılamanın çok uzun sürdüğü konusunda şikayetçi olmuş ve bu şikayetlerini   AĐHS’nin 6. maddesinin 1. ve 3. paragraflarına dayandırmıştır.   A. Kabuledilebilirlik   AĐHS’nin 35/3 maddesi uyarınca başvurunun bu kısmının dayanaktan yoksun   olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca başka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru   bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle şikayet kabuledilebilir niteliktedir.   B. Esas   1. Yargılamanın adilliği   AĐHM, Salduz / Türkiye davasında, gözaltındayken avukat yardımından mahrum   bırakılma şikayetini incelediğini ve AĐHS’nin 6/1 maddesi ile birlikte okunduğunda 6/3 (c)   maddesinin ihlalini tespit ettiğini hatırlatır. AĐHM, sözkonusu davayı incelemiş ve bu davada   yukarıda bahsedilen Salduz kararında vardığı sonuçtan ayrılmasını gerektirecek herhangi bir   özel koşul bulunmadığını tespit etmiştir.   Buna göre, AĐHS’nin 6/1 maddesi ile birlikte okunduğunda 6/3 (c) maddesi ihlal   edilmiştir.   Ayrıca, dava koşullarını, tarafların ifadelerini ve daha önceki 6/1 ve 6/3 (c)   maddelerinin ihlal edildiği yönündeki tespitlerini gözönünde bulunduran AĐHM, başvuranın   Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin bağımsızlığı ve tarafsızlığına yönelik şikayetiyle ilgili olarak   bu hüküm altında ayrıca karar vermesine gerek olmadığına karar verir (Getiren / Türkiye, no.   10301/03).   2. Yargılama süresinin uzunluğu   AĐHM, yargılama süresinin dava koşulları, davanın karmaşıklığı ile başvuran ve ilgili   makamların tutumu gibi ölçütlere dayanılarak değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatır   (Pélissier ve Sassi / Fransa, no. 25444/94).   AĐHM, sözkonusu davada, gözönünde bulundurulması gereken sürenin başvuranın   gözaltına alındığı 13 Ekim 1993 tarihinde başlayıp Yargıtay’ın nihai kararı verdiği 30 Eylül   tarihinde sona erdiğini gözlemlemektedir. Dolayısıyla, yargılama yaklaşık 9 yıl 11 ay   sürmüş ve dava iki aşamalı yargı sürecinde iki kez incelenmiştir.   AĐHM, sözkonusu başvurudakine benzer sorunlar ortaya koyan davalarda sıklıkla   AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlalini tespit etmiştir (Tamamboğa ve Gül / Türkiye, yukarıda   kaydedilen, Pakkan / Türkiye, no. 13017/02 ve Yaşar / Türkiye, no. 46412/99).   Elindeki belgelerin tamamını inceleyen AĐHM, sözkonusu davada farklı bir sonuca   varması için Hükümet’in ikna edici herhangi bir kanıt veya iddia ortaya koymadığı   kanaatindedir. Konuyla ilgili içtihadını gözönünde bulunduran AĐHM, yargılama süresinin   çok uzun olduğu ve “makul süre” şartını yerine getirmediği sonucuna varır.   Dolayısıyla, AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiştir.   IV. ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐA EDĐLEN DĐĞER AĐHS MADDELERĐ   Başvuran, ayrıca, AĐHS’nin 6. maddesi ile birlikte okunduğunda 13. maddesi   uyarınca, bu başlık altındaki şikayetleriyle ilgili olarak kendisine etkili bir iç hukuk yolu   sağlanmadığı konusunda şikayetçi olmuştur.   Başvuran, AĐHS’nin 14. Maddesi uyarınca, Kürt etnik kökeni nedeniyle ayrımcılığa   maruz kaldığını iddia etmiştir. Başvuran, ayrıca, Devlet Güvenlik Mahkemelerinin incelediği   suçlara ilişkin usuli güvencelerin farklılık gösterdiği konusunda şikayetçi olmuştur.   AĐHM, başvuranın 6. madde ile birlikte 13. maddeye ilişkin şikayetiyle ilgili olarak,   bu şikayetin yukarıda incelenen şikayetle ilişkili olması nedeniyle kabuledilebilir nitelikte   olduğu kanaatindedir. Bununla birlikte, başvuranın bu başlık altında yapmış olduğu şikayeti   ayrıntılarıyla açıklamaması nedeniyle, AĐHM, sözkonusu şikayetin esas yönünden ayrıca   incelenmesine gerek olmadığı kanaatindedir (Tekin ve Baltaş / Türkiye, no. 42554/98 ve Kiper   / Türkiye, no. 44785/98).   AĐHM, başvuranın AĐHS’nin 14. maddesi kapsamındaki şikayetlerini incelemiştir.   Ancak, AĐHM, dava dosyasında sözkonusu iddiayı destekleyen veya bu hükmün ihlal   edildiğini gösteren herhangi bir delile rastlamamıştır. Sonuç olarak, AĐHS’nin 35/3 maddesi   uyarınca dayanaktan yoksun olan başvurunun bu kısmı, AĐHS’nin 35/4 maddesi uyarınca   reddedilmelidir.   II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI   AĐHS’nin 41. maddesine göre:   “Mahkeme işbu Sözleşme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek   Sözleşmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde,   hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   Başvuran, manevi tazminat olarak, toplam 135,000 Euro talep etmiştir.   Hükümet, bu miktara itiraz etmiştir.   AĐHM, AĐHS’nin 5/3, 6/1 ve 6/3 (c) maddelerinin ihlallerinden doğan manevi zararın   tek başına tespit edilen ihlallerle telafi edilemeyeceği kanaatindedir. AĐHM, hakkaniyete   uygun olarak, başvurana manevi tazminat olarak 10,600 Euro ödenmesine karar verir.   AĐHM, ayrıca, en uygun telafi yönteminin başvuranın, talep etmesi halinde, AĐHS’nin   6/1 maddesinin gereklerine uygun olarak yeniden yargılanması olacağı kanaatindedir   (Salduz).   B. Yargılama masraf ve giderleri   Başvuran, yerel mahkemeler önündeki masraflar dahil olmak üzere, avukatlık ücreti   için 7,693 Euro talep etmiştir. Başvuran, ayrıca, Avrupa Konseyi tarafından sağlanan adli   yardıma ilişkin ödeme yapılmasını talep etmiştir. Başvuran, avukatının hazırladığı zaman   çizelgesi ile Diyarbakır Barolar Birliği’nin ücret cetvelini AĐHM’ye sunmuştur. Başvuran,   ayrıca avukatıyla yapmış olduğu sözlü avukatlık ücreti anlaşmasına atıfta bulunmuştur.   Hükümet, talep edilen miktara itiraz etmiştir.   AĐHM’nin içtihadına göre, bir başvuran gerçekliğini ve gerekliğini kanıtladığı makul   miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. AĐHM, sözkonusu davada, elindeki bilgiye ve   yukarıdaki ölçütlere dayanarak, yerel mahkemeler önünde yapılan yargılama masraf ve   giderlerine ilişkin talebi reddeder ve AĐHM önünde yapılan yargılama masraf ve giderleri için   2,500 Euro ödenmesine karar verir.   C. Gecikme Faizi   Gecikme faizi, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı   faiz oranına üç puanlık bir artış eklenerek belirlenecektir.   BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE   1. Başvuranın makul süre içerisinde bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından adil bir   şekilde yargılanma hakkına, yargılama öncesi tutukluluk süresinin uzunluğuna ve 6.   madde kapsamındaki şikayetlere ilişkin etkili bir iç hukuk yolu bulunmamasına ilişkin   şikayetlerin kabuledilebilir olduğuna;   2. Başvurunun geri kalan kısmının kabuledilemez olduğuna;   3. Başvuranın yargılama öncesi tutukluluğunun uzun sürmesi nedeniyle AĐHS’nin 5/3   maddesinin ihlal edildiğine;   4. Başvuranın gözaltında bulunduğu sırada avukat yardımı alamaması nedeniyle   AĐHS’nin 6/1 maddesi ile birlikte okunduğunda 6/3 (c) maddesinin ihlal edildiğine;   5. Başvuran aleyhindeki cezai yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle AĐHS’nin 6/1   maddesinin ihlal edildiğine;   6. AĐHS’nin 6. ve 13. maddeleri uyarınca yapılan diğer şikayetlerin esas yönünden ayrıca   incelenmesine gerek olmadığına;   7. (a)AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleştiği tarihten   itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na   çevrilmek üzere ve her türlü vergi ve kesintiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet   tarafından başvurana manevi tazminat olarak 10,600 Euro (on bin altı yüz Euro),   yargılama masraf ve giderleri için 2,500 Euro (iki bin beş yüz Euro) ödenmesine;   (b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin   yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal   kredi kolaylığı oranının üç puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına;   8. Adil tatmine ilişkin diğer taleplerin reddedilmesine karar vermiştir.   Đşbu karar Đngilizce olarak hazırlanmış ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragrafları gereğince 15 Eylül 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.   10