19578/02

COUNCIL   A V R U P A   OF E U R O P E   KONSEYİ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ÜÇÜNCÜ DAĐRE   ÖZATA – TÜRKĐYE   (Baꢀvuru no. 19578/02)   KARAR   STRAZBURG   Ekim 2005   Bu karar AĐHS’nin 44 § 2 maddesinde belirtilen ꢀartlarda kesinlik kazanacaktır. Ancak, ꢀekle   iliꢀkin değiꢀiklik yapılabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2005. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Özata – Türkiye davasında,   Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (Üçüncü Daire),   Baꢀkan B. M. ZUPANČIČ   Yargıçlar J. HEDIGAN,   L. CAFLISCH,   R. TÜRMEN,   C. BIRSAN,   M. TSATSA – NIKOLOVSKA,   R. JAEGER ve   Bölüm Sekreteri V. BERGER’in katılımı ile kapalı oturumda 29 Eylül 2005 tarihinde   toplanmıꢀ ve anılan tarihte izleyen kararı vermiꢀtir   USUL   1. Dava, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Sözleꢀmesi’nin (“Sözleꢀme”) 34.   maddesi uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, bir Türk vatandaꢀı olan Zahide Songül   Özata (“baꢀvuran”) tarafından, 15 Nisan 2002 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne   yapılan baꢀvurudan (no. 19578/02) kaynaklanmaktadır.   2. Baꢀvuran, Đzmir Barosu’na bağlı avukat M.N. Terzi tarafından temsil edilmiꢀtir.   Türk Hükümeti (“Hükümet”) AĐHM huzurundaki iꢀlemler için bir Ajan tayin etmemiꢀtir.   3. 3 Haziran 2004 tarihinde, AĐHM (Üçüncü Daire) baꢀvurunun kısmen kabuledilmez   olduğunu açıklamıꢀ ve sözlü duruꢀma olmamasına, Cumhuriyet Savcısı’nın Antalya Ağır   Ceza Mahkemesi huzurundaki ve Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın Yargıtay huzurundaki   görüꢀlerinin baꢀvurana bildirilmemesine, tazminat iꢀlemlerinin süresine ve mahkeme   tarafından ödenmesine karar verilen tazminatın ödenmemesine iliꢀkin ꢀikayeti bildirmeye   karar vermiꢀtir. AĐHS’nin 29 § 3. maddesinin hükümleri uyarınca, Avrupa Đnsan Hakları   Mahkemesi, baꢀvurunun esaslarını kabuledilebilirliği ile birlikte incelemeye karar vermiꢀtir.   4. 1 Kasım 2004 tarihinde, AĐHM Daire’lerinin yapısını değiꢀtirmiꢀtir (Đç Tüzük 25 §   1. madde). Bu dava, yeni oluꢀturulmuꢀ Üçüncü Daire’ye verilmiꢀtir (Đç Tüzük 52 § 1. madde).   OLAYLAR   I. DAVA OLAYLARI   5. Baꢀvuran 1948 doğumludur ve Ankara'da ikamet etmektedir.   6. Baꢀvuran, PKK'ya üye olma ꢀüphesi üzerine, Antalya Emniyet Müdürlüğü Terörle   Mücadele ꢁubesi polis memurları tarafından 21 Kasım 1995 tarihinde Antalya'da   yakalanmıꢀtır. 29 Kasım 1995 tarihine kadar gözaltında tutulmuꢀtur.   7. 29 Kasım 1995 akꢀamında, gözaltından serbest bırakılıꢀının hemen ardından,   baꢀvuran, muayene olmak için özel bir hastaneye gitmiꢀtir. Muayenesinde yer alan doktorlar   tarafından düzenlenen, 30 Kasım 1995 ve 1 Aralık 1995 tarihli sağlık raporlarına göre,   baꢀvuran, yüksek tansiyonu olduğu için üç gün hastanede kalmıꢀtır. Ayrıca, ona nevrotik   kaygı tanısı konulduğu da kaydedilmiꢀtir. Üç gün daha yatması tavsiye edilmiꢀtir.   8. 25 Aralık 1995 tarihinde, Devlet Güvenlik Mahkemesi Đzmir Savcısı, delil   yetersizliği gerekçesiyle, baꢀvuran hakkındaki suçlamalardan vazgeçmiꢀtir.   9. 13 ꢁubat 1996 tarihinde, 466 sayılı Kanun'un 1 § 6 ve 2 § 1. maddelerine atıfta   bulunan baꢀvuran, kanuna aykırı yakalanması ve sekiz gün süren tutukluluğu için tazminat   talep ederek, Antalya Ağır Ceza Mahkemesi'nde Hazine'ye karꢀı dava açmıꢀtır. Manevi   zararlarını telafi etmesi için 500.000.000 Türk Lirası (TL) ve hastane harcamaları için   11.820.000 TL talep etmiꢀtir.   10. 19 Temmuz 1996 tarihinde, Antalya Ağır Ceza Mahkemesi, Cumhuriyet   Savcısı'nın yazılı görüꢀünü aldıktan sonra, baꢀvurana hastane harcamaları için tazminat   ödenmesine ve manevi zararlar için, kiꢀisel, maddi ve sosyal statüsüne dayanarak hesaplanan,   30.000.000 TL tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.   11. Hem baꢀvuran hem de Hazine tazminat kararını temyiz etmiꢀtir. Baꢀvuran, temyize   iliꢀkin olarak, tazminat miktarının haksız yakalanıꢀı ve tutuklanıꢀına karꢀı yetersiz olduğunu   ileri sürmüꢀtür. Hazine, ödenmesine karar verilen miktarın haddinden fazla olduğu   görüꢀündedir.   12. 19 Mart 1997 tarihinde, Cumhuriyet Baꢀsavcısı, her iki tarafın itirazlarının   esaslarına iliꢀkin görüꢀünü bildirmiꢀtir. Mahkeme'ye, ilk derece kararını bozmasını önermiꢀtir.   Özel bir hastanede yapılan harcamaların ödenmemesi gerektiği kararını vermiꢀtir. Ayrıca,   ilgili içtihadın karꢀısında, manevi zararlara karꢀılık ödenmesine karar verilen tazminatın   haddinden fazla olduğunu değerlendirmiꢀtir.   13. 27 Mayıs 1997 tarihinde, Yargıtay, Ağır Ceza Mahkemesi'nin kararını en baꢀta   baꢀvuranın yüksek tansiyonunun gözaltında tutukluluğundan kaynaklanıp kaynaklanmadığını   tespit etmeden verdiği gerekçesiyle, kararı bozmuꢀtur.   14. 4 Temmuz 1997 tarihinde, mahkeme, baꢀvuranın hastalığının sebebine iliꢀkin tıbbi   görüꢀ almaya karar vermiꢀtir. Ayrıca, Cumhuriyet Savcısı'ndan, baꢀvuranın iddialarına iliꢀkin   yazılı görüꢀleri istenmiꢀtir.   15. Baꢀvuranı muayene eden doktorlar tarafından düzenlenen 27 Ekim 1997 ve 3   Aralık 1997 tarihli iki sağlık raporu, Antalya Ağır Ceza Mahkemesi'ne sunulmuꢀtur. Bu   raporlar, baꢀvuranın Kasım 1995’de üç günlüğüne hastaneye yattığı ve ona, tutukluluk ꢀartları   dolayısıyla ağırlaꢀan, hipertansiyon ve nevrotik kaygı tanısı konulduğu gerçeğini   doğrulamıꢀtır.   16. 13 Ocak 1998 tarihinde, mahkeme, baꢀvuranın muayenesinden sorumlu olan iki   doktoru sorgulamıꢀtır. Doktorlar, hem hipertansiyon hem de nevrotik kaygı’nın, baꢀvuranın   büyük ihtimalle tutukluluk sürecinin öncesinde de yaꢀamıꢀ olduğu, sağlık problemleri   olduğunu doğrulamıꢀlardır. Ancak, tutukluluk ꢀartlarının bu hastalıklar üzerindeki ağırlaꢀtırıcı   etkisini de doğrulamıꢀlardır. Mahkeme, Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu’nun dava   dosyasını incelemesini ve yorumlarını sunmasını talep etmiꢀtir.   17. 27 Nisan 1998 tarihinde, Adli Tıp Kurumu Üçüncü Đhtisas Kurulu, hipertansiyon   ve nevrotik kaygı’nın, baꢀvuranın gözaltında tutukluluğunun öncesinde var olan sağlık   problemleri olup olmadıklarını kesin olarak belirleyemediği sonucuna varmıꢀtır. Dolayısıyla,   dava dosyasını Adli Tıp Kurumu’nun baꢀka bir kuruluna havale etmiꢀtir.   18. 27 Mart 2000 tarihinde mahkemeye sunulan, Dördüncü Đhtisas Kurulu’nun 20   Aralık 1999 tarihli raporuna göre, hem hipertansiyon hem de nevrotik kaygı tutukluluk   ꢀartlarından kaynaklanmamıꢀtır.   19. 8 Haziran 2000 tarihinde, Antalya Ağır Ceza Mahkemesi, 20 Aralık 1999 tarihli   rapor karꢀısında, baꢀvurana sadece manevi zararlar için tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.   Mahkeme, Dava olayları ıꢀığında ve baꢀvuranın çektiği duygusal acının yoğunluğu yanında   maddi ve sosyal statüsünü değerlendirmiꢀ olarak, baꢀvurana manevi zararlar için tazminat   olarak 30.000.000 TL ödenmesine karar vermiꢀtir.   20. 28 Haziran 2000 tarihinde, baꢀvuran, kendisine faiziyle birlikte hem maddi hem de   manevi tazminat ödenmesi gerekirdi ꢀeklinde iddiada bulunarak, kararı temyiz etmiꢀtir.   Ayrıca, Yargıtay’ın bir duruꢀma düzenlemesini talep etmiꢀtir.   21. Yargıtay Cumhuriyet Baꢀsavcısı, 30 Kasım 2000 tarihli yazılı görüꢀlerinde,   mahkemeye, baꢀvuranın duruꢀma talebiyle birlikte iddialarını reddetmesini tavsiye etmiꢀtir.   Baꢀvuranın davasının, temyiz derecesinde bir duruꢀma düzenlemeyi gerektirecek, cezai bir   konu hakkında olmadığını ileri sürmüꢀtür. Cumhuriyet Savcısı, bununla beraber, mahkemeye,   usul hukuku gerekçesiyle Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını bozmasını tavsiye etmiꢀtir.   22. 12 Aralık 2000 tarihinde, Yargıtay, Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın görüꢀüne uymuꢀ ve   Antalya Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını bozmuꢀtur.   23. 2 Ocak 2001 tarihinde, dava, Antalya Ağır Ceza Mahkemesi huzurunda yeniden   baꢀlatılmıꢀtır. Cumhuriyet Savcısı, mahkemeye, baꢀvuranın maddi tazminat talebini   reddetmesini ve manevi zararlar için ona tazminat vermesini tavsiye etmiꢀtir.   24. 30 Mayıs 2001 tarihinde, Ağır Ceza Mahkemesi, baꢀvurana, faizle birlikte   30.000.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar vermiꢀtir.   25. 30 Temmuz 2001 tarihinde, baꢀvuran, önceki gerekçelerini tekrarlayarak, kararı   temyiz etmiꢀtir. 28 Kasım 2001 tarihinde, Yargıtay Cumhuriyet Baꢀsavcısı, mahkemeye, Ceza   Mahkemesi’nin kararını onamasını tavsiye etmiꢀtir.   26. 24 Aralık 2001 tarihinde, Yargıtay, inter alia, Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın   görüꢀünü göz önünde tutarak, 30 Mayıs 2001 tarihli kararı onamıꢀtır.   27. Hükümet tarafından sunulan bilgiye göre, baꢀvuran, Antalya Ağır Ceza   Mahkemesi tarafından ona ödenmesine karar verilen tazminatı almak için hiçbir zaman   baꢀvuruda bulunmamıꢀtır.   II. ĐLGĐLĐ ĐÇ HUKUK   28. Sözkonusu zamandaki ilgili iç hukukun açıklaması Göç – Türkiye kararında ([BD],   no. 36590/97, §§ 27-34, AĐHM 2002-V) bulunabilir.   HUKUK   I. AVRUPA ĐNSAN HAKLARI SÖZLEꢁMESĐ’NĐN 6 § 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL   EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   29. Baꢀvuran, adil ve açık duruꢀma hakkının iki ꢀekilde ihlal edildiğini ileri sürmüꢀtür:   ilk olarak, tazminat talebi kararında ona hiçbir zaman sözlü duruꢀma sağlanmamıꢀtır; ikinci   olarak, ona, hiçbir zaman, Cumhuriyet Savcısı’nın Antalya Ağır Ceza Mahkemesi’ne sunulan   yazılı görüꢀüne ve Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın Yargıtay’a sunulan, baꢀvuranın temyizinin   esasları üzerine olan yazılı görüꢀüne yanıt verme fırsatı verilmemiꢀtir.   Ayrıca, baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin 6 § 1. maddesinin anlamı   dahilinde, tazminat iꢀlemlerinin “makul süre” içinde sonuçlanmadığından ꢀikayetçi olmuꢀtur.   § 1. maddenin ilgili kısmı ꢀöyledir:   “Herkes, gerek medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili … karar verecek olan, … bir mahkeme   tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini istemek   hakkına sahiptir.”   30. Hükümet, bu iddiaya itiraz etmiꢀtir.   A. Kabuledilebilirlik   31. Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin 35 § 3.   maddesinin anlamı dahilinde, bu ꢀikayetlerin temelsiz olmadığını kaydeder. AĐHM, ayrıca,   baꢀvurunun baꢀka açılardan da kabuledilmez olmadığını kaydeder. Dolayısıyla, baꢀvuru,   kabuledilebilir ilan edilmelidir.   B. Esaslar   1. Yerel iꢀlemlerde sözlü duruꢀmanın olmaması   32. Baꢀvuran, kendisine, kanuna aykırı gözaltındaki tutukluluğu sürecinde çekmek   zorunda kaldığı eziyeti, yargı makamlarına ifade etme fırsatının verilmiꢀ olması gerektiğini   iddia etmiꢀtir. Buna ek olarak, Adli Tıp Kurumu’nun raporunda yer alan tespitler gerekçesiyle   talebi reddedildiği için, bu raporu hazırlayan doktorlara sorular yöneltebilmesi gerektiğini ileri   sürmüꢀtür.   Ayrıca, manevi zararlar için ödenmesine karar verilen tazminat miktarının,   Hükümet’in iddia ettiği gibi haksız iktisaba yol açması bir yana dursun, yeterli olmaktan çok   uzak olduğunu ileri sürmüꢀtür.   33. Hükümet, 466 sayılı Kanun’un 3. maddesine uygun olarak, yerel mahkemenin,   dosyadaki davada bir duruꢀma düzenlemeden karar verdiğini ileri sürmüꢀtür. Hükümet,   baꢀvuranın davasının, Ağır Ceza Mahkemesi’nin yetkisi kapsamında olmasına rağmen, ceza   davası olmadığını ileri sürmüꢀtür. Dolayısıyla, onun iddiası, tek baꢀına dava dosyasına   dayanarak uygun ꢀekilde karara bağlanabilirdi. Hükümet, Ağır Ceza Mahkemesi’nin,   baꢀvuranın maddi tazminat talebini, baꢀvuranın hastalığının tutukluluk sürecinin öncesinde   var olduğunu doğrulayan sağlık raporlarına dayanarak, reddettiğini ileri sürmüꢀtür. Üstelik,   daha yüksek bir miktarın haksız iktisaba yol açmıꢀ olacağı değerlendirildiğinde, manevi   zararlar için ödenmesine karar verilen tazminat uygundur.   Hükümet, ilaveten, dava dosyasının, iꢀlemler boyunca taraflara açık bulunduğunu ileri   sürmüꢀtür. Bu nedenle, baꢀvuran, onun içindeki belgelerin örneğini alabilir ve yazılı   görüꢀlerini sunabilirdi.   34. Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’nin yerleꢀik içtihadına göre, sözlü duruꢀmayı   uygulamamayı haklı çıkaran istisnai durumlar olmadığı sürece, bir ilk ve tek derece   mahkemesinin huzurundaki iꢀlemlerde, 6 § 1. maddenin anlamında “açık duruꢀma” hakkı,   beraberinde, “sözlü duruꢀma” isteme hakkını getirir (bkz., diğerlerinin yanı sıra, Allan   Jacobsson – Đsveç (no. 2), 19 ꢁubat 1998 tarihli karar, Reports of Judgments and Decisions   1998-I, s. 168, § 46).   35. AĐHM, baꢀvuranın talebinin, Antalya Ağır Ceza Mahkemesi tarafından ve daha   sonra temyiz üzerine Yargıtay tarafından üç kere incelendiğini gözlemler. Baꢀvurana, hiçbir   aꢀamada, yerel mahkemeler huzurunda sözlü duruꢀma fırsatı sağlanmamıꢀtır.   36. Baꢀvuranın maddi ve sosyal statüsü ile beraber onun tutukluluğu ve bu   tutukluluğun süreci unsurunun dava dosyasında ve baꢀvuranı dinleme gereği olmadan   saptanabileceği doğru iken, çektiğini iddia ettiği duygusal acının değerlendirilmesinde farklı   yaklaꢀımlar uygulanmalıdır. AĐHM’nin görüꢀüne göre, baꢀvurana, tutukluluğunun sebep   olduğu sıkıntı ve kaygı ꢀeklindeki manevi zararı Antalya Ağır Ceza Mahkemesi’ne sözlü   olarak açıklama fırsatı sağlanmıꢀ olmalıydı. Baꢀvuranın yaꢀadıklarının esas olarak kiꢀisel   niteliği ve uygun tazminat düzeyinin belirlenmesi, baꢀvuranın ifadesinin dinlenmesini   gerektirir. Bu konuların nitelik açısından teknik olduğu ve tek baꢀına dava dosyasına   dayanarak uygun ꢀekilde karara bağlanabileceği söylenemez. Aksine, AĐHM, baꢀvuranın   davasında, adaletin uygulanıꢀının ve Devlet’in sorumluluğunun, baꢀvurana, kamu   incelemesine açık yerel mahkeme huzurunda bir duruꢀmada kiꢀisel durumunu açıklama hakkı   sağlayarak, daha iyi yerine getirilmiꢀ olacağını değerlendirir (yukarıda anılan, Göç, § 51).   37. Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi, dolayısıyla, sözlü duruꢀmayı uygulamamayı   haklı çıkarabilecek istisnai durumlar olmadığını değerlendirir ve buna göre AĐHS’nin 6 § 1.   maddesi ihlal edilmiꢀtir.   2. Cumhuriyet Savcılarının Antalya Ağır Ceza Mahkemesi ve Yargıtay’a sunulan   yazılı görüꢀlerinin bildirilmemesi   38. Baꢀvuran, Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın Yargıtay’a sunulan görüꢀüyle birlikte,   Cumhuriyet Savcısı’nın Antalya Ağır Ceza Mahkemesi’ne sunulan yazılı görüꢀünün   kendisine bildirilmediğini iddia etmiꢀtir. Dolayısıyla, Cumhuriyet Savcılarının görüꢀlerine   yanıt verme ve kendi iddialarını sunma fırsatının olmadığını ileri sürmüꢀtür.   39. Hükümet, bu ꢀikayete iliꢀkin hiçbir görüꢀ bildirmemiꢀtir.   40. AĐHM, aynı ꢀikayeti geçmiꢀte incelemiꢀ olduğunu ve Göç – Türkiye kararında   (yukarıda anılan, § 58) AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlalini tespit ettiğini kaydeder. O   kararda, AĐHM, Cumhuriyet Baꢀsavcısı’nın görüꢀlerinin niteliğini ve baꢀvurana yanıt olarak   yazılı görüꢀte bulunma fırsatının verilmediği gerçeğini gözönünde tutarak, baꢀvuranın karꢀıt   iꢀlem baꢀlatma hakkının ihlal edildiği kararını vermiꢀtir (loc. cit. § 55).   41. AĐHM, ꢀimdiki davayı incelemiꢀ ve yukarıda belirtilen davadaki kararından   sapmasını gerektirecek hiçbir özel durum bulmamıꢀtır.   42. Buna göre, baꢀvurana, Cumhuriyet Savcıları’nın Antalya Ağır Ceza Mahkemesi ve   Yargıtay huzurundaki görüꢀlerinin bildirilmemesine iliꢀkin olarak, AĐHS’nin 6 § 1. maddesi   ihlal edilmiꢀtir.   3. Đꢀlemlerin Süresi   43. Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi’nin 6 § 1. maddesine göre, tazminat   iꢀlemlerinin süresinin “makul süre” ꢀartını ihlal ettiğini iddia etmiꢀtir.   44. Baꢀvuran, davasının, karmaꢀık olmadığı için, uzun ve ayrıntılı bir yargı incelemesi   gerektirmemiꢀ olduğunu vurgulamıꢀtır. Davası, haksız bir tutuklamaya dayanan doğal   tazminat talebi hakkındadır.   45. Hükümet, mahkemenin baꢀvuranın davasını ele alıꢀının “makul süre” ꢀartına   uymuꢀ olduğunu değerlendirmiꢀtir. Hükümet, baꢀvuranın tazminat talebinin karara   bağlanmasını geciktirenin esas olarak baꢀvuranın davranıꢀının olmuꢀ olduğunu ileri   sürmüꢀtür. Baꢀvuran, Antalya Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararlarını üç kere temyiz ederek,   iꢀlemlerin uzamasına katkıda bulunmuꢀtur.   46. Mahkeme, iꢀlemlerin, baꢀvuranın Antalya Ağır Ceza Mahkemesi’ne talepte   bulunduğu, 13 ꢁubat 1996 tarihinde baꢀladığını ve 24 Aralık 2001 tarihli Yargıtay kararıyla   son bulduğunu gözlemler (bkz. yukarıda 8 ve 24. paragraflar). Buna göre, değerlendirilecek   olan süre yaklaꢀık on ay beꢀ yıldır.   47. AĐHM, bu sürenin uygunluğunu, davanın olayları ıꢀığında ve içtihadı tarafından   yerleꢀen kriterlere, özellikle davanın karmaꢀıklığına, baꢀvuranın ve ilgili makamların   davranıꢀına ve davada baꢀvuran için neyin tehlikede olduğuna atfen inceleyecektir (bkz., çok   sayıda diğer içtihat arasında, Frydlender – Fransa [BD], no. 30979/96, § 43, AĐHM 2000-VII,   ve Humen – Polonya [BD], no. 26614/95, § 60, 15 Ekim 1999).   48. Davanın niteliğine iliꢀkin olarak, AĐHM, talebin karara bağlanmasının bilirkiꢀi   delili elde etme ihtiyacı gerektirdiği için belli bir karmaꢀıklıkta olduğunu gözlemler. Ancak,   Hükümet’in, baꢀvuranın iꢀlemlerin süresine katkıda bulunduğu ꢀeklindeki görüꢀünü   paylaꢀmamaktadır. Baꢀvuran, usule ait haklarından yararlanmıꢀ olmaktan kınanamaz.   Özellikle, temyiz usulünü kötüye kullandığını veya mahkemenin zamanını yasal dayanağı   olmayan ve tümüyle kendi lehinde taleplerle harcadığını gösteren hiçbir ꢀey yoktur.   49. Yargı makamlarının davranıꢀına iliꢀkin olarak, AĐHM, incelenmekte olan süre   zarfında, mahkemeler tarafından davaya altı defa bakıldığını gözlemler. Hiçbir duruꢀma   düzenlenmemiꢀ olmasına rağmen, mahkeme, dava dosyasını düzenli olarak incelemiꢀ ve   dahası, iꢀlemlerde, bilirkiꢀi delili elde etmekle iliꢀkili (bkz. yukarıda 13-16. paragraflar) aꢀırı   bir gecikme olmamıꢀtır. Sonuç olarak, AĐHM, yetkililerin, baꢀvuranın davasını ele alırken   gerekli özeni gösterdiklerini değerlendirir.   50. Yukarıda belirtilenler karꢀısında ve iꢀlemlerin toplam süresini gözönünde tutarak,   AĐHM, AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal edilmediğine karar verir.   II. 1 NO.’LU PROKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   51. Baꢀvuran, 1 No.‘lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca, mahkeme tarafından   ödenmesine karar verilen manevi tazminatın halen ödenmediğinden ꢀikayetçi olmuꢀtur. 1   No.‘lu Protokol’ün 1. maddesi ꢀöyledir:   “Her gerçek ve tüzel kiꢀinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı   vardır. Herhangi bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koꢀullara ve uluslararası   hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir.   Yukarıdaki hükümler, devletlerin, mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını   düzenlemek veya vergilerin ya da baꢀka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için   gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez.”   52. Hükümet, baꢀvuranın, tazminatını almak üzere yetkililere baꢀvurmadığı için iç   hukuk yollarını tüketmediğini ileri sürmüꢀtür.   53. Baꢀvuran, tazminatını almak için yetkililere baꢀvurmak zorunda olmadığını ileri   sürmüꢀtür. Adresi mahkeme tarafından bilindiği için, yetkililer, ona ödenmesine karar verilen   miktarı ödemek için inisiyatifi ellerine almalıydılar. Baꢀvuran, ayrıca, Devlet malına el   konulamayacağı için Hazine hakkında icra takibi baꢀlatmanın yararsız olmuꢀ olacağını iddia   etmiꢀtir.   Đlaveten, ödenmesine karar verilen miktar çok az olduğu için tazminatı almayı   reddettiğini ileri sürmüꢀtür.   54. AĐHM, mahkeme tarafından ödenmesine karar verilen tazminatı almak üzere yerel   makamlara baꢀvurmadığı için baꢀvuranın kendisi için mevcut olan tüm iç hukuk yollarını   tüketmiꢀ olduğunun değerlendirilemeyeceğini gözlemler. Đlgili miktarı almak için kanunen   yerel bir makama baꢀvurmasının gerekli olmadığı farz edilse bile, en azından Antalya Ağır   Ceza Mahkemesi’nin nihai kararından sonra kendisine bir ödeme yapılmadığı gerçeği   hakkında yetkililere ꢀikayette bulunması gerekirdi.   55. Yukarıda belirtilenlerin ıꢀığında, AĐHM, AĐHS’nin 35 §§ 1 ve 4. maddesi   uyarınca, baꢀvuranın iç hukuk yollarını tüketmediği ve dolayısıyla temelsiz olduğu için bu   ꢀikayetin reddedilmesi gerektiğine karar vermiꢀtir.   III.   AVRUPA   ĐNSAN   HAKLARI   SÖZLEꢁMESĐ’NĐN   41.   MADDESĐNĐN   UYGULANMASI   56. AĐHS’nin 41. maddesi ꢀöyledir:   “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek   Sözleꢀmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği   takdirde, hakkaniyete uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   57. Baꢀvuran, hastane harcamaları olarak 250 Euro (Euro) talep etmiꢀtir.   58. Baꢀvuran, haksız tutukluluğundan kaynaklanan sıkıntısını ve tutukluluğundan bu   yana geçen süreyi değerlendirerek, manevi zararlara iliꢀkin olarak 10.000 Euro talep etmiꢀtir.   Ayrıca, iꢀlemlerin süresi ve adaletsizliği karꢀısında 2.000 Euro talep etmiꢀtir.   59. Hükümet, sağlık raporlarının, baꢀvuranın sağlık sorunlarının gözaltında   tutukluluğundan kaynaklanmadığını doğruladığını ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuranın hastalığı ve   gözaltında tutukluluğu arasında hiçbir iliꢀki olmadığına göre, maddi tazminat talepleri   reddedilmelidir. Dahası, Hükümet, baꢀvuranın manevi tazminat talebinin haddinden fazla   olduğunu iddia etmiꢀtir.   60. AĐHM, yerel iꢀlemlerde sözlü duruꢀma olmaması ve Cumhuriyet Savcıları’nın   görüꢀlerinin baꢀvurana iletilmemesi dolayısıyla, AĐHS’nin 6. maddesinin ihlal edildiğine   karar vermiꢀtir. Tespit edilen ihlaller ve hastane harcamaları arasında herhangi bir sebep   sonuç iliꢀkisi görmemektedir. Dolayısıyla, baꢀvuranın maddi tazminat talebini reddeder.   61. Ayrıca, AĐHM, baꢀvuranın uğradığı herhangi bir manevi zarara karꢀı, ihlallerin   tespitinin baꢀlı baꢀına yeterli bir tazmin oluꢀturduğunu değerlendirir.   B. Mahkeme masrafları   62. Baꢀvuran, yerel iꢀlemlerde ve Sözleꢀme Kurumları’ndaki iꢀlemlerde yapılan   mahkeme masraflarına karꢀılık olarak 3.000 Euro ödenmesini talep etmiꢀtir. Takviye edici   hiçbir belge sunmamıꢀtır.   63. Hükümet, taleplerin haddinden fazla ve asılsız olduğunu belirtmiꢀtir. Hükümet,   baꢀvuran tarafından, iddialarını kanıtlamak için hiçbir makbuz veya baꢀka hiçbir belgenin   sunulmamıꢀ olduğunu ileri sürmüꢀtür.   64. AĐHM, mevcut bilgilere istinaden kendi kararını vererek, baꢀvurana bu baꢀlık   altında 1.000 Euro tazminat ödenmesini makul değerlendirir.   C. Gecikme Faizi   65. AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere   uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun   olduğuna karar verir.   BU SEBEPLERLE AĐHM, OYBĐRLĐĞĐ ĐLE   1. AĐHS’nin 6 § 1. maddesi uyarınca olan ꢀikayetlerin kabuledilebilir ve baꢀvurunun kalan   kısmının kabuledilmez olduğuna;   2. Yerel iꢀlemlerde sözlü duruꢀma olmaması dolayısıyla AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal   edildiğine;   3. Cumhuriyet Savcıları’nın yazılı görüꢀlerinin baꢀvurana iletilmemesi dolayısıyla AĐHS’nin   § 1. maddesinin ihlal edildiğine;   4. Đꢀlemlerin süresine iliꢀkin olarak AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ihlal edilmediğine;   5. Đhlallerin tespitinin, herhangi bir manevi zarara karꢀılık baꢀlı baꢀına yeterli bir tazmin   oluꢀturduğuna;   6. a) Sorumlu Devlet’in, AĐHS’nin 44 § 2. maddesi uyarınca kararın kesinleꢀtiği tarihten   itibaren üç ay içinde baꢀvurana mahkeme masraflarına iliꢀkin olarak 1.000 Euro (bin   Euro), artı tabi olabilecek her türlü vergiyi, ödeme günündeki kur üzerinden Türk   Lirası’na dönüꢀtürerek, ödemesine;   b) yukarıda belirtilen üç aylık sürenin aꢀılmasından ödeme gününe kadar geçen süre için   yukarıdaki miktara Avrupa Merkez Bankası’nın uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan   eklemek suretiyle elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;   7. Baꢀvuranın adil tazmin talebinin kalanının reddine   KARAR VERMĐꢁTĐR.   Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve Mahkeme Đç Tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3. maddesi   uyarınca 20 Ekim 2005 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.   Vincent BERGER   Sekreter   Boštjan M. ZUPANČIČ   Baꢀkan   10