21096/23

WyrokETPCz2024-09-05ECLI:CE:ECHR:2024:0905JUD002109623

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania cywilnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie z art. 6 ust. 1 Konwencji oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego z art. 13 Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał, oceniając długość postępowania cywilnego w świetle kryteriów złożoności sprawy, zachowania stron i organów oraz znaczenia sprawy dla skarżącego, uznał, że łączny czas trwania postępowania (ponad 10 lat, 10 miesięcy i 23 dni w jednej instancji) był nadmierny i nie spełniał wymogu "rozsądnego terminu" z art. 6 ust. 1 Konwencji. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że skarżący nie miał do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do zarzutów przewlekłości, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji. Trybunał odrzucił wniosek Rządu o skreślenie skargi z listy, uznając, że jednostronna deklaracja nie była wystarczająca.
Stan faktyczny
Skarżący, Sławomir Wandel, wniósł skargę dotyczącą przewlekłości postępowania cywilnego, które rozpoczęło się 16 lipca 2013 roku i nadal trwało w momencie składania skargi do ETPCz, trwając ponad 10 lat, 10 miesięcy i 23 dni w pierwszej instancji. Skarżący zarzucił również brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym w kwestii przewlekłości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie oddala wniosek Rządu o skreślenie skargi z listy, uznaje skargę za dopuszczalną, orzeka, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji, oraz zasądza na rzecz skarżącego kwotę 6 600 EUR tytułem odszkodowania za szkodę niemajątkową oraz zwrotu kosztów i wydatków, powiększoną o podatki należne od skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC       SEKCJA PIERWSZA SPRAWA WANDEL PRZECIWKO POLSCE (Skarga nr 21096/23)               WYROK   STRASBURG 5 września 2024 r.   Wyrok ten stał się ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Wandel przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie: Lətif Hüseynov, przewodniczący, Krzysztof Wojtyczek, Erik Wennerström, sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2024 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 8 maja 2023 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”). 2.  Skarżącego reprezentował T.A. Muszyński, prawnik praktykujący w Warszawie. 3.  Sprawa została zakomunikowana rządowi polskiemu („Rząd”). FAKTY 4.  Dane skarżącego oraz informacje istotne dla skargi zostały przedstawione w załączonej tabeli. 5.  Skarżący zarzucił przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARGI Z LISTY NA PODSTAWIE ARTYKUŁU 37 UST.1 KONWENCJI 6.  Rząd przedłożył jednostronną deklarację, która nie stanowiła wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga od Trybunału kontynuowania rozpatrywania skargi (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał odrzuca wniosek Rządu o skreślenie skargi z listy i w związku z tym kontynuuje badanie przedmiotu sprawy (zob. wyrok w sprawie Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], skarga nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003-VI). ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 7.  Skarżący zarzucił, że długość postępowania cywilnego była niezgodna z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym był pozbawiony skutecznego środka odwoławczego. Powołał się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 8.  Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżącego i organów procesowych oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżącego (zob. m.in. wyrok w sprawie Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII). 9.  Już w wyroku w precedensowej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do długości postępowania sądowego. 10.  Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem, Trybunał nie ustalił żadnego faktu ani argumentu mogącego uzasadnić łączną długość postępowania na poziomie krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo, Trybunał stwierdza, że długość postępowania w przedmiotowej sprawie była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu”. 11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie miał do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych zarzutów. 12.  Zarzuty te są zatem dopuszczalne i wskazują na naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13.  Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE oddala wniosek Rządu o skreślenie skargi z listy; uznaje skargę za dopuszczalną; orzeka, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji ze względu na przewlekłość postępowania cywilnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; orzeka, (a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącego kwotę wskazaną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 5 września 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.    Viktoriya Maradudina  Lətif Hüseynov p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący       ZAŁĄCZNIK Skarga zawierająca zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Nr skargi Data złożenia Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania/siedziby pełnomocnika Data wszczęcia postępowania Data zakończenia postępowania Łączny czas trwania postępowania Liczba instancji Decyzja krajowa w sprawie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) Kwota zasądzona tytułem odszkodowania za szkodę majątkową i zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową oraz zwrotu kosztów i wydatków (w EUR) [1] 21096/23 08.05.2023 r. Sławomir WANDEL   Tomasz Andrzej Muszyński Warszawa 16.07.2013 r.   w toku   Ponad 10 lat, 10 miesięcy i 23 dni;   1 instancja   Sąd Okręgowy w Warszawie, 06.11.2018 r., sygn. akt XXIII S 67/18, 2 000 PLN; Sąd Apelacyjny w Warszawie, 09.01.2023 r., sygn. akt VII S 56/22 6 600     [1] powiększona o podatki należne od skarżących.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 12.07.2026. · Źródło