21179/02
WyrokETPCz2006-04-25ECLI:CE:ECHR:2006:0425JUD002117902
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Trybunał powinien dokonać rewizji swojego wcześniejszego wyroku w zakresie słusznego zadośćuczynienia na podstawie art. 41 Konwencji, gdy skarżący twierdzi, że nie został poinformowany o konieczności złożenia roszczeń, a ta okoliczność nie była znana Trybunałowi w momencie wydania pierwotnego wyroku?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że wniosek o rewizję jest uzasadniony na podstawie art. 80 Regulaminu Trybunału, ponieważ okoliczność, że skarżący nie został poproszony o złożenie roszczeń o słuszne zadośćuczynienie, stanowiła nowy fakt o decydującym wpływie na rozstrzygnięcie, który nie był znany Trybunałowi w momencie wydania pierwotnego wyroku. W związku z tym, Trybunał dokonał rewizji wcześniejszej decyzji i zasądził skarżącemu zadośćuczynienie pieniężne.Stan faktyczny
Skarżący, Sabri Taş, złożył skargę przeciwko Turcji. W wyroku z 20 września 2005 r. Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 (przewlekłość postępowania karnego) i art. 5 ust. 3 (przewlekłość tymczasowego aresztowania). W tym samym wyroku Trybunał oddalił roszczenie skarżącego o słuszne zadośćuczynienie, ponieważ nie złożył go w wyznaczonym terminie. Skarżący, za pośrednictwem swojego adwokata, złożył wniosek o rewizję, twierdząc, że nigdy nie został poproszony o złożenie roszczeń o słuszne zadośćuczynienie.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie postanowił skorygować swój wyrok z 20 września 2005 r. w części dotyczącej słusznego zadośćuczynienia na podstawie art. 41 Konwencji. Zasądził skarżącemu 8 000 euro tytułem szkody niemajątkowej oraz 2 500 euro tytułem kosztów i wydatków, wraz z odsetkami. Pozostałe roszczenia skarżącego o słuszne zadośćuczynienie zostały oddalone.Pełny tekst orzeczenia
COUNCIL
AVRUPA
OF EUROPE
KONSEYİ
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ DAİRE
SABRİ TAŞ - TÜRKİYE
(Başvuru no. 21179/02)
KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ
(Gözden Geçirme)
STRAZBURG Nisan 2006
İşbu karar AİHS’nin 44§2. Maddesi’nde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek olup
şekli bazı düzeltmelere tabi olabilir.
______________________________________________________________________________________
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2006. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.
USUL
1. Davanın nedeni, Sabri Taş’ın, İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerinin Korunmasına
İlişkin Sözleşme’nin (“AİHS”) 34. Maddesi uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, Avrupa
İnsan Hakları Mahkemesi’ne, 15 Mayıs 2002 tarihinde yapmış olduğu 21179/02 no’lu
başvurudur.
2. 20 Eylül 2005 tarihinde verilen kararda, AİHM, ceza takibatının uzunluğu nedeniyle
AİHS’nin 6 § 1. Maddesi’nin, tutuklu yargılanma süresinin uzunluğu nedeniyle ise 5 § 3.
Maddesi’nin ihlal edildiği kararını vermiştir. Başvuran adil tazmin talebini belirlenen zaman
diliminde sunmadığından, AİHM ayrıca başvuranın bu talebini reddetme kararı vermiştir.
3. Başvuranın avukatı, 22 Eylül 2005 tarihinde AİHM’ye, başvurandan fiilen adil tazmin
talebinde bulunmasının hiç talep edilmediğini bildirmiştir. Bu bağlamda, başvuranın avukatı,
AİHS’nin 41. maddesi uyarınca tazminat ödenmemesi hakkında, kararın gözden geçirilmesini
ya da düzeltilmesini talep etmiştir.
4. AİHM, 8 Kasım 2005 tarihinde, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 80 § 4. Maddesi uyarınca
kararın gözden geçirilmesi talebini kabul etmeye ve bunu Hükümet’e bildirmeye karar
vermiş, başvuranı ise adil tazmin talebini üç hafta içinde sunmaya çağırmıştır. Bu görüşler
sırasıyla 14 Kasım 2005 ve 4 Ocak 2006 tarihlerinde alınmıştır.
HUKUK
AİHM’NİN ESAS KARARI
5. AİHM’nin 20 Eylül 2005 tarihli kararı, başvuranın tazminat ve mahkeme masrafları
talepleriyle ilgili olarak şöyle kaydetmiştir:
“35. 8 Temmuz 2004 tarihinde başvurandan, adil tazmin taleplerini sunması istenmiştir. Belirlenen
zaman içerisinde, sözkonusu talepleri sunmamıştır. Dolayısıyla AİHM, sözkonusu hususta kendisine
tazminat ödenmesi için gerekçe olmadığı kanısındadır.”
GÖZDEN GEÇİRME TALEBİ
6. 22 Eylül 2005 tarihinde, başvuranın avukatı, AİHS’nin 41. maddesi uyarınca tazminat
ödenmemesi üzerine, 20 Eylül 2005 tarihli kararın gözden geçirilmesini ya da düzeltilmesini
talep etmiştir. Başvuranın avukatı, 14 Kasım 2005 tarihinde, başvuranın adil tazmin talebini
sunmuştur. Başvuran 14.709 Euro (Euro) karşılığı 23.520 Yeni Türk Lirası (YTL) maddi
tazminatla, 30.000 YTL (18.761 Euro) manevi tazminat talep etmiştir. Son olarak, mahkeme
masraflarına karşılık 8.523 YTL (5.330 Euro) talep etmiştir.
7. Hükümet, 4 Ocak 2006 tarihli görüşlerinde, başvuranın davanın gözden geçirilmesi
talebi konusuna yer vermemiştir. Buna karşın, başvuranın adil tazmin talebine itiraz etmiştir.
8. AİHM, başvuranın iddialarının, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 81. Maddesi kapsamında, bir
yazım hatası, hesaplamalarda hata ya da açık bir yanlışlıkla ilgisi olmadığı sonucuna
varmıştır.
9. AİHM ayrıca, başvuranın savunmasını incelemesinin, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 80.
Maddesi çerçevesinde, kararın neticesi üzerinde, AİHS’nin 41. maddesi uyarınca tazminat
ödenmemesi şeklinde belirleyici bir etkisi olduğunu kaydetmektedir.
10. Buna göre AİHM, 20 Eylül 2005 tarihli kararın, Mahkeme İç Tüzüğü’nün 80. Maddesi
uyarınca gözden geçirilmesine karar vermiştir. Mahkeme İç Tüzüğü’nün 80. Maddesi’nin
ilgili kısımları aşağıdaki gibidir:
“Taraflardan biri, niteliği gereği sonkarar üzerinde belirleyici bir etkisi olan ve kararın tefhim edildiği
tarihte Mahkeme tarafından bilinmeyen ve kendisi tarafından da bilinmesi mümkün olmayan bir olayın
varlığını öğrendiği takdirde, … Mahkeme’den kararın düzeltilmesini talep edebilir…”
11. AİHM bu halde, tarafların 14 Kasım 2005 ve 4 Ocak 2006 tarihli savunmaları
gözönüne alındığında, başvurana 8.000 Euro manevi tazminat ve mahkeme masrafları için
2.500 Euro tazminat ödenmesi kararı vermiştir.
12. AİHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere
uyguladığı marjinal faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun
olduğuna karar verir.
BU NEDENLERLE AİHM OYBİRLİĞİYLE
AİHS’nin 41. Maddesi uyarınca tazminat ödenmemesiyle ilgili olarak 20 Eylül 2005
tarihli kararını düzeltmeye karar vermiştir.
Dolayısıyla AİHM,
(a) Sorumlu Devlet tarafından, başvurana, AİHS’nin 44 § 2. Maddesi uyarınca kararın
kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, aşağıdaki miktarların, uygulanabilecek tüm
vergilerle beraber, ödeme tarihinde uygulanan kur üzerinden Yeni Türk Lirası’na
çevrilerek ödenmesine:
(i)
8.000 Euro (sekiz bin euro) manevi tazminat;
(ii)
2.500 Euro (iki bin beş yüz euro) mahkeme masrafı;
(b) yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona ermesinden, ödeme gününe kadar geçen süre
için, yukarıdaki miktarlara Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli faizinin üç
puan fazlasına eşit oranda basit faiz uygulanmasına karar vermiştir.
Başvuranın adil tazmin taleplerinin geri kalanını reddetmiştir.
İşbu karar, İngilizce olarak hazırlanmış ve Mahkeme İç Tüzüğü’nün 77 §§ 2. ve 3.
Maddesi uyarınca 25 Nisan 2006 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
S. DOLLÉ
J.-P. COSTA
Zabıt Katibi
Başkan
2
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło