2122/64

WyrokETPCz1968-06-27ECLI:CE:ECHR:1968:0627JUD000212264

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy długość tymczasowego aresztowania i postępowania karnego skarżącego naruszyła jego prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie lub zwolnienia z aresztu tymczasowego, zgodnie z art. 5 ust. 3 i art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka?
Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że okres tymczasowego aresztowania podlegający ocenie na podstawie art. 5 ust. 3 Konwencji kończy się z chwilą wydania wyroku skazującego przez sąd pierwszej instancji, ponieważ od tego momentu zatrzymanie jest oparte na art. 5 ust. 1 lit. a) (zatrzymanie po skazaniu). Trybunał uznał, że ocena rozsądnego terminu aresztu tymczasowego powinna opierać się na uzasadnieniach podanych przez sądy krajowe dla przedłużenia aresztu, a nie na sztywnych kryteriach. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę złożoność zarzucanych przestępstw finansowych, ryzyko ucieczki i matactwa, a także brak przekonujących gwarancji ze strony skarżącego, Trybunał uznał, że długość aresztu tymczasowego i postępowania karnego była uzasadniona. Trybunał podkreślił, że chociaż tekst angielski Konwencji może sugerować alternatywę między rozsądnym terminem a zwolnieniem, tekst francuski (mający równą moc prawną) jasno wskazuje, że obowiązek zwolnienia trwa do momentu wydania wyroku kończącego postępowanie, co Trybunał interpretuje jako wyrok sądu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
K.H. Wemhoff, niemiecki broker, został aresztowany 9 listopada 1961 r. pod zarzutem podżegania do nadużycia zaufania i oszustwa, w związku z rzekomym zachęcaniem urzędników bankowych do defraudacji. Sądy krajowe wielokrotnie odmawiały mu zwolnienia z aresztu tymczasowego, powołując się na ryzyko ucieczki i zniszczenia dowodów. Śledztwo, obejmujące 13 osób i liczne konta bankowe w kilku krajach, trwało do lutego 1964 r. W kwietniu 1965 r. Wemhoff został skazany na 6 lat i 6 miesięcy więzienia, a okres aresztu tymczasowego zaliczono na poczet kary. Został warunkowo zwolniony w listopadzie 1966 r. po odbyciu dwóch trzecich wyroku.
Rozstrzygnięcie
Trybunał, sześcioma głosami do jednego, stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 5 ust. 3 Konwencji. Jednomyślnie stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji. W konsekwencji, Trybunał uznał, że Republika Federalna Niemiec nie naruszyła swoich zobowiązań wynikających z Konwencji, a kwestia zadośćuczynienia nie powstała.

Pełny tekst orzeczenia

vemhofi germaniis winaaRmdeg   WEMHOFF V. FEDERAL REPUBLIC OF GERMANY   saqmis faqtobrivi mxare   3. k.h. vemhofi, germaniis moqalaqe, dabadebuli qalaq berlinSi 1927 wels, Cveulebriv,   berlinSi cxovrobs. dapatimrebis momentisaTvis igi iyo brokeri.   4. 1961 wlis 9 noembers igi daakaves rwmunebis dokumentiT aRebuli valdebulebebis   darRvevaSi mis mimarT arsebuli eWvis gamo. berlin-TirgarTenis raionuli sasamarTlos mier   gamocemuli orderi iTvaliswinebda mis winaswar patimrobaSi ayvanas.   orderSi naTqvami iyo, rom vemhofi seriozulad iyo eWvmitanili rwmunebiT aRebuli   valdebulebebis darRvevis waqezebaSi germaniis sisxlis samarTlis kodeqsis 266-e da 48-e   muxlebis sawinaaRmdegod. kerZod, aRniSnuli iyo, rom rogorc qalaq berlinSi mdebare   avgust-Tisenis bankis klientma, vemhofma waaqeza bankis zogierTi Tanamdebobis piri didi   odenobiT Tanxebis miTvisebaSi. aseve naTqvami iyo, rom momCivanis gareT darCenis SemTxvevaSi   arsebobda saSiSroeba, rom igi daemaleboda marTlmsajulebas da gaanadgurebda   mtkicebulebebs, radgan:   - kanoni mis mimarT iTvaliswinebda sasjelis mZime zomas;   - danaSaulSi monawile pirebs, romlebic jer kidev ar iyvnen cnobili xelisuflebisTvis,   SeiZleba misgan mieRoT gafrTxileba; da   - arsebobda safrTxe, rom momCivani gaanadgurebda danaSaulebriv qmedebasTan dakavSirebul   safinanso dokumentebs, romelTa amoRebac im droisTvis jer ar momxdariyo.   gamoZiebis procesSi raionuli sasamarTlos mier gamoica kidev ori dapatimrebis orderi,   daTariRebuli 1961 wlis 28 dekembriT da 1962 wlis 8 ianvriT.   5. 1961-1962 wlebSi momCivanma ramdenjerme iTxova droebiT gaTavisufleba, magram berlinis   sasamarTloebma misi arc erTi Suamdgomloba ar daakmayofiles imave safuZvlebiT, rac   Tavdapirvel dapatimrebis orderSi iyo aRniSnuli. kerZod, 1962 wlis maisSi momCivanma   moiTxova misi gaTavisufleba giraoTi, romlis odenobac dazustebuli ar iyo, magram   saapelacio sasamarTlosgan uari miiRo 1962 wlis 25 ivniss.   6. rodesac raionuli sasamarTlo ex-officio ganixilavda dakavebis kanonierebis sakiTxs,   vemhofis advokatma 1963 wlis 20 marts moiTxova misi gaTavisufleba da garantiis saxiT   sasamarTlos SesTavaza piradobis damadasturebeli dokumentis Cadeba. magram imave dRes   sasamarTlom gamoitana dadgenileba patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb imave safuZvlebiT,   rac dapatimrebis orderSi iyo aRniSnuli.   momCivanma es gadawyvetileba gaasaCivra 1963 wlis 16 aprils da pirvelad miuTiTa   konvenciis debulebebze.   berlinis saolqo sasamarTlom 1963 wlis 3 maiss uari ganacxada saCivris dakmayofilebaze   Semdeg garemoebaTa gamo:   - saqmisTvis mniSnvelovani faqtebi jer kidev ar iyo srulyofilad gamoZiebuli;   - savaraudod, momCivanma gansakuTrebiT mniSvnelovani roli Seasrula yvela saeWvo   garigebaSi, ris gamoc mas emuqreboda gansakuTrebiT mZime sasjeli, rac, TavisTavad, qmnida   misi mimalvis safrTxes;   - miuxedavad imisa, rom saeWvo iyo, rom mtkicebulebaTa ganadgurebis safrTxe amarTlebda   dakavebis gaxangrZlivebas, aseTi safrTxe jer kidev arsebobda.   meore saCivarSi, romelic 1963 wlis 16 maisiT iyo daTariRebuli, momCivani amtkicebda,   rom... gaqceva misTvis sabWoTa zonis gavliT SeuZlebeli iyo, rogorc matarebliT, ise   saavtomobilo gziT. es saCivari saapelacio sasamarTlom ar daakmayofila 1963 wlis 5   agvistos.   7. berlinis sasamarTloebma aseve uari ganacxades 1963 wlis 5 agvistos gadawyvetilebaSi   miTiTebuli safuZvlebiT momCivanis mier 1963-1964 wlebSi dayenebuli ramdenime   Suamdgomlobis dakmayofilebaze, romlebiTac igi moiTxovda droebiT gaTavisuflebas.   kerZod, 1964 wlis 22 ivnisis gadawyvetilebaSi saapelacio sasamarTlo aRniSnavda, rom   imJamad momCivanis gaqcevis safrTxe ufro didi iyo, vidre 1963 wlis agvistoSi.   faqtobrivad, mas ufro mZime sasjeli emuqreboda, videre adre. meore mxriv, sasamarTlos   miaCnda, rom jerjerobiT SeuZlebeli iyo imis Tqma, momCivanis damnaSaved cnobis SemTxvevaSi   SesaZlebeli iqneboda Tu ara misi pirobiT vadamde gaTavisufleba sisxlis samarTlis 26-e   muxlis Sesabamisad patimrobis ori mesamedis moxdis Semdeg da, damnaSaved cnobis   SemTxvevaSi, winaswar patimrobaSi yofnis vada CaiTvleboda Tu ara sasjelis vadaSi.   8. gamoZieba 13 pirovnebis mimarT mimdinareobda. mas awarmoebda berlinis prokuraturis   TanamSromeli. gamoZieba daiwyo 1961 wlis 9 noembers da dasrulda 1964 wlis 24   Tebervals. gamoZiebis mimdinareobis procesSi raime mniSvnelovani dayovneba ar yofila.   gamoZiebis erT-erTi mimarTuleba iyo sabanko CekebiT manipulireba. am TvalsazrisiT   gamoZiebis procesSi Semowmda 169 sabanko angariSi berlinis 13 bankSi, dasavleT germaniis   bankSi da Sveicariis 8 bankSi. aTobiT mowme daikiTxa rogorc germaniis federaciul   respublikaSi, aseve mis farglebs gareT.   9. 1964 wlis 23 aprils gamoZieba dasrulda da 855 gverdiani sabraldebo daskvna berlinis   saolqo sasamarTlos gadaegzavna. am sabraldebo daskvnis mixedviT momCivans brali edeboda:   - rwmunebis dokumentiT aRebuli valdebulebebis darRvevis waqezebis danaSaulSi;   - am oridan erT-erT SemTxvevaSi TaRliTobis danaSaulSi;   - rwmunebis dokumentiT aRebuli valdebulebebis darRvevaSi xelSewyobaSi; da   - gakotrebis Sesaxeb kanonis 239(1)(i) da 241-e muxlebiT gaTvaliswinebul Svid sxvadasxva   danaSaulSi.   10. sabraldebo daskvnis safuZvelze saolqo sasamarTlos sisxlis samarTlis saqmeTa   palatam 1964 wlis 7 ivliss gamosca axali orderi, romliTac Zveli Seicvala. mis   Tanaxmad, momCivanis mimalvis safrTxe jer kidev arsebobda, radgan mas mZime sasjeli   emuqreboda.   11. saolqo sasamarTlos 1964 wlis 17 ivlisis dadgenilebiT, momCivani da masTan erTad   braldebuli rva pirovneba samarTalSi misces.   12. momCivanis sasamarTlo procesi 1964 wlis 9 noembers daiwyo. saolqo sasamarTlom   moismina 97 mowmis, sami samedicino eqspertisa da oTxi finansuri eqspertis Cvenebebi da   daskvnebi. Sedga 1000 gverdiani sxdomis oqmi.   wlis 7 aprils saolqo sasamarTlom vemhofi damnaSaved cno rwmunebis dokumentiT   aRebuli valdebulebebis darRvevis waqezebis danaSaulSi (sisxlis samarTlis kodeqsis 266-   e da 49-e muxlebi) da miusaja eqvsi wlisa da eqvsi Tvis vadiT Tavisuflebis aRkveTa da   daakisra jarima 500 germanuli markis odenobiT; dakavebis periodi sasjelis vadaSi   CaiTvala. sasamarTlos gadawyvetilebiT, momCivani kvlav patimrobaSi unda darCeniliyo   saboloo msjavrdebamde, 1964 wlis 7 ivlisis patimrobis orderSi aRniSnuli mizezebis   gamo.   13.   msjavrdebis Semdeg vemhofma 1965 wlis aprilSi kvlav moiTxova droebiT   gaTavisufleba, razec saolqo sasamarTlosgan 1965 wlis 30 aprils uari miiRo. man es   gadawyvetileba gaasaCivra, magram saapelacio sasamarTlom 1965 wlis 17 maiss uari   ganacxada saCivris dakmayofilebaze. sasamarTlom aRniSna, rom savaraudo iyo, rom mas   gadamaluli hqonda didi odenobiT fuli, garda amisa, misi valebisa da gadaxdisuunarobis   gaTvaliswinebiT, igi SeiZleba damalvoda marTlmsajulebas.   14. 1965 wlis 16 agvistos momCivanma moiTxova droebiT gaTavisufleba da giraos saxiT   gamoTqva 100 000 markis gadaxdis survili. saolqo sasamarTlom misi moTxovna   daakmayofila 1965 wlis 19 agvistos. Tumca, momCivans es Tanxa ar gadauxdia, aramed 1965   wlis 30 agvistos ganacxada, rom mamamisi warmoadgenda sabanko garantias 25 000 an 50 000   markis odenobiT. saolqo sasamarTlom es moTxovna ar daakmayofila.   16. 1966 wlis 8 noembers, sasjelis ori mesamedis moxdis Semdeg, vemhofi saolqo   sasamarTlos 1966 wlis 20 oqtombris gadawyvetilebiT pirobiT gaTavisuflda (sisxlis   samarTlis kodeqsis 26-e muxlis safuZvelze).   saqmis ganxilva komisiaSi   17. mis mier 1964 wlis 9 ianvars komisiaSi Setanil Tavdapirvel saCivarSi momCivani   amtkicebda, rom winaswar patimrobaSi misi yofnis faqtobrivi vada ewinaaRmdegeboda   konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebul uflebas.   wlis 2 ivliss komisiam saCivari dasaSvebad miiCnia me-5 muxlis me-3 punqtan   dakavSirebiT da agreTve, ex officio, me-6 muxlis pirvel punqtTan dakavSirebiT.   20. rodesac uSedegod dasrulda qvekomisiis mcdeloba, dava damTavrebuliyo morigebiT,   komisiis plenumma Seadgina moxseneba konvenciis 31-e muxlis safuZvelze. moxseneba miRebul   iqna 1966 wlis 1 aprils da gadaeca evropis sabWos ministrTa komitets 1966 wlis 17   agvistos. komisiam moxsenebaSi gamoTqva mosazreba:   (a) Svidi xmiT samis winaaRmdeg, rom momCivanis saqmis sasamarTlo ganxilvis Catareba ar   moxda “gonivrul vadaSi” da igi arc sasamarTlomde gauTavisuflebiaT, Sesabamisad, dairRva   konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti;   (b) cxra xmiT erTis winaaRmdeg, rom am daskvnaze raime gavlenas ar axdens is faqti, rom   wlis 7 aprilis gadawyvetilebiT winaswari patimrobis periodi sasjelis vadaSi   CaiTvala;   (c) erTsulovnad, rom momCivanis dakavebis vadis gagrZeleba, romlis Sesaxeb kompetenturma   sasamarTlo organoebma miiRes gadawyvetileba gaqcevis da mtkicebulebaTa ganadgurebis   safrTxis gamo, warmoadgenda “kanonier dakavebas” me-5 muxlis pirveli punqtis (c)   qvepunqtis gagebiT;   (e) erTsulovnad, rom im SemTxvevaSic ki, Tu CaiTvleboda periodi 1961 wlis 9 noembridan   wlis 17 dekembramde, me-6 muxlis pirveli punqti mainc ar iqneboda darRveuli.   samarTlebrivi mxare   1. komisiisadmi mimarTul 1964 wlis 9 ianvris saCivarSi vemhofi, inter alia, acxadebda, rom   igi patimrobaSi imyofeboda 1961 wlis 9 noembridan, rodesac igi daakaves. radgan komisiam   saCivris es nawili dasaSvebad gamoacxada, sasamarTlom unda daadginos, gaxda Tu ara   vemhofi konvenciis darRvevis msxverpli mis mier dasaxelebuli faqtebidan gamomdinare.   2. sasamarTlom gamoarkvia, rom vemhofi dakavebul da dapatimrebul iqna me-5 muxlis   pirveli punqtis (c) qvepunqtis Sesabamisad, misi kompetenturi sasamarTlo organosTvis   wardgenis mizniT, safuZvliani eWvis safuZvelze, rom man Caidina danaSauli da rom igi   SeiZleba gaqceuliyo. sadavo ar gamxdara arc is faqti, rom mas droulad acnobes dakavebis   mizezebi da droulad warudgines mosamarTles. aqedan gamomdinare, aSkaraa, rom mocemul   SemTxvevaSi ar darRveula arc me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqti da arc me-5   muxlis me-3 punqti.   3. magram gasarkvevia, germaniis sasamarTlo organoebi winaaRmdegobaSi xom ar movidnen   konvenciis or sxva debulebasTan, kerZod me-5 muxlis me-3 punqtis meore nawilTan (romlis   Tanaxmad, me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis Sesabamisad dapatimrebul an dakavebul   nebismier pirs “ufleba aqvs, misi saqme ganxilul iqnes gonivrul vadaSi an gaTavisufldes   sasamarTlo ganxilvamde”, amasTan, “gaTavisufleba SeiZleba dafuZnebuli iyos garkveul   garantiebze, rom piri gamocxaddeba sasamarTlo sxdomaze”) da me-6 muxlis pirvel   punqtTan, ramdenadac iq naTqvamia, rom “wayenebuli sisxlis samarTlis braldebis ...   dasadgenad” yvelas aqvs ufleba misi saqme ganxilul iqnes “gonivrul vadaSi ... sasamarTlos   mier”   A. rac Seexeba konvenciis me-5 muxlis me-3 punqts   4.   sasamarTlos miaCnia, rom am debulebis moqmedebis farglebis dadgena uaRresad   mniSvnelovania. ramdenadac sityva “gonivruli” exeba vadas, romlis farglebSic piris saqme   ganxilul unda iqnes sasamarTlos mier, wminda gramatikuli interpretacia sasamarTlo   organoebs ori valdebulebidan erT-erTis amorCevis saSualebas miscemda: saboloo   gadawyvetilebis gamotanamde samarTalwarmoebis warmarTva gonivrul vadaSi an sasamarTlo   ganxilvamde piris gaTavisufleba, saWiroebis SemTxvevaSi garkveuli garantiis pirobiT.   5. sasamarTlo savsebiT darwmunebulia, rom aseTi interpretacia ar Seesabameba maRali   xelSemkvreli saxelmwifoebis ganzraxvas. SeuZlebelia, rom xelSemkvreli saxelmwifoebis   mizani yofiliyo braldebulis gaTavisuflebiT maTi sasamarTlo organoebisTvis procesis   gaWianurebis nebis micema. es aSkara winaaRmdegobaSi iqneboda me-6 muxlis pirvel punqtTan.   zemoxsenebuli debulebis moqmedebis zusti farglebis dasadgenad aucilebelia es debuleba   mTeli konteqstis gaTvaliswinebiT iqnes ganxiluli. me-5 muxli, romelic iwyeba pirovnebis   Tavisuflebisa da piradi xelSeuxeblobis uflebis dakanonebiT, Semdgom azustebs im   garemoebebsa da pirobebs, romlebSic dasaSvebia am normidan gadaxveva, kerZod,   sazogadoebrivi wesrigis uzrunvelyofis mizniT, rac danaSaulebrivi qmedebis dasjas   moiTxovs. amitom Sidasaxelmwifoebrivma sasamarTloebma, xolo Tu saqme mivida evropis   sasamarTlomde, maSin - evropis sasamarTlom, swored pasuxisgebaSi micemuli piris dakavebis   xangrZlivobidan gamomdinare unda daadginon, dakavebis periodma gadawyvetilebis gamotanamde   garkveul etapze xom ar gadaaWarba gonivrul farglebs anu, konkretuli garemoebebidan   gamomdinare, zedmeti xnis ganmavlobaSi xom ar iyo dakavebuli piri, romelic bralis   saboloo dadasturebamde udanaSaulod miiCneva.   sxva sityvebiT, me-5 muxlis me-3 punqtis mixedviT, braldebuli piris droebiTi dakavebis   vada ar unda aRematebodes gonivrul vadas. amasTan, aRniSnuli debulebis am ganmartebas   iziareben mTavrobac da komisiac.   6. me-5 muxlis me-3 punqtis ganmartebasTan dakavSirebuli kidev erTi sakiTxi, romelic am   sasamarTloSi ganxilvisas warmoiSva, aris is, Tu dakavebis ra periodi igulisxmeba   “gonivrul vadaSi”. komisiis azriT, braldebulis gamocxadeba sasamarTlo ganxilvaze, rac   am SemTxvevaSi 1964 wlis 9 noembers moxda, unda iqnes miCneuli dakavebis periodis   dasrulebis TariRad, romlis xangrZlivobis sakiTxic Tavad komisias unda Seefasebina. am   mosazrebisgan gansxvavebiT, komisiis Tavmjdomarem aRniSna, rom vemhofis winaswari dakaveba   gagrZelda berlinis saolqo sasamarTloSic da aseve miuTiTa komisiis umciresobaSi myof   wevrTa gansxvavebul azrze. am msjelobidan gamomdinare, komisiis Tavmjdomarem sasamarTlo   procesze moiTxova dakavebis kanonierebis dadgena 1961 wlis 9 noembridan 1964 wlis 9   noembramde an ufro gviandel TariRamde periodSi.   germaniis mTavrobis warmomadgenelma detalurad ganmarta is mizezebi, romelTa   safuZvelzec igi im mosazrebamde mivida – rac komisiamac gaiziara Tavis moxsenebaSi, – rom   swored sasamarTlo sxdomaze gamocxadebis TariRi unda CaiTvalos im periodis   dasasrulad, romelsac exeba me-5 muxlis me-3 punqti.   7.   sasamarTlo am SezRudul interpretacias ver gaiziarebs. marTalia, konvenciis   inglisuri teqsti iZleva aseTi interpretaciis SesaZleblobas, magram sityvebi - "saqmis   ganxilva sasamarTlos mier" (trial), romelic or adgilas gvxvdeba, gulisxmobs mTel   sasamarTlo warmoebas da ara mxolod sasamarTlo warmoebis dawyebas. sityvebi - “ufleba   aqvs misi saqme ganxilul iqnes sasamarTlos mier”, maincdamainc ar niSnavs - “ufleba aqvs   miiyvanon sasamarTlo sxdomaze”, Tumca, konteqstidan gamomdinare, sityvebi - “sasamarTlo   ganxilvamde”, moiTxovs piris gaTavisuflebas mTlianobaSi sasamarTlo ganxilvamde, anu   ganxilvis dawyebamde.   magram, mixedavad imisa, rom inglisuri teqsti ornairi interpretaciis SesaZleblobas   qmnis, franguli teqsti, romelsac Tanabari iuridiuli Zala gaaCnia, erTaderTi   interpretaciis saSualebas iZleva. franguli teqstis Tanaxmad, pirovnebis gaTavisuflebis   valdebuleba ZalaSi rCeba, sanam es piri ar iqneba "jugée", anu sanam ar iqneba gamotanili   gadawyvetileba, romliTac sasamarTlo ganxilva mTavrdeba. amasTan fraza, rom piri unda   gaTavisufldes "pendant la procédure"(procesis ganmavlobaSi) – Zalian farTo cnebaa,   romelic Tavis TavSi moicavs rogorc sasamarTlo ganxilvas, ise gamoZiebas.   8. radgan arsebobs xelSekrulebis ori versia, romelTac Tanabari iuridiuli Zala aqvT,   magram ar arian zustad erTmaneTis Sesatyvisi, sasamarTlo valdebulia, saerTaSoriso   samarTlis damkvidrebuli precedentuli wesis Tanaxmad, iseTi ganmarteba miiRos, romelic   orive versiisTvis misaRebia. vinaidan konvencia aris savaldebulo wesebis damdgeni   xelSekruleba, aseve aucilebelia misi imgvari interpretacia, romelic maqsimalurad   SesabamisobaSi iqneba mis daniSnulebasa da mizanTan da romelic ar SezRudavs xelSemkvrel   saxelmwifoTa mier Tavis Tavze aRebul valdebulebebs. gaugebaria, Tu ratom ar unda   gavrceldes gadawyvetilebis gamotanamde periodze winaswar patimrobaSi yofnis   dausabuTebeli xangrZlivobisgan dacvis garantia, romelsac me-5 muxli aniWebs danaSaulSi   eWvmitanil pirebs da ratom unda Sewydes igi sasamarTlo ganxilvis dawyebis momentSi.   9. axla isRa unda dadgindes, aris Tu ara is dRe, rodesac gamoitaneba saboloo   gamamtyunebeli ganaCeni, dakavebis periodis dasasruli, romelsac me-5 muxlis me-3 punqti   exeba, Tu es aris dRe, rodesac ubralod damnaSaved cnoba xdeba, Tundac pirveli   instanciis sasamarTlos mier.   sasamarTlo am ukanasknel intepretacias eTanxmeba.   sasamarTlos erTi garemoeba miaCnia gadamwyvetad, kerZod, rom pirveli instanciis   sasamarTlos mier msjavrdebuli piri, miuxedavad imisa, msjavrdebis momentamde igi   dakavebuli iyo Tu ara, imyofeba me-5 muxlis pirveli punqtis (a) qvepunqtiT gansazRvrul   pirobebSi, romelic iZleva pirisTvis Tavisuflebis aRkveTis SesaZleblobas “msjavrdebis   Semdeg”. es termini ar SeiZleba gavigoT ise, TiTqos igi mxolod saboloo msjavrdebas   exebodes, radgan am SemTxvevaSi SeuZlebeli gaxdeboda sasamarTlo ganxilvaze   gamocxadebuli da masze msjavrebuli piris dapatimreba, imisda miuxedavad, ra   Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebisTvis mimarTva SeeZleboda mas damatebiT. zemoaRniSnuli   wesi Zalze xSirad gamoiyeneba xelSemkvrel saxelmwifoebSi da, ra Tqma unda, ver miviCnevT,   rom maT surdaT damkvidrebuli wesis Secvla. ar SeiZleba ar gaviTvaliswinoT isic, rom   apelaciis an sxva gasaCivrebis proceduris ganmavlobaSi dakavebul pirs brali daumtkicda   sasamarTlo ganxilvis Sedegad, romelic Catarda me-6 muxlis moTxovnaTa dacviT. am   SemTxvevaSi mniSvneloba ar aqvs, msjavrdebis Semdeg dakaveba moxda ganaCenis safuZvelze Tu   – rogorc germaniis federalur respublikaSi – calke gadawyvetilebis safuZvelze,   romelic ZalaSi tovebs dapatimrebis orders. pirs, romelsac aqvs safuZveli, gaasaCivros   msjavrdebis Semdeg misi dakavebis xangrZlivoba gasaCivrebis procesis gaWianurebis gamo, ar   SeuZlia miuTiTos me-5 muxlis me-3 punqtze, aramed SeuZlia ganacxados “gonivruli vadis”   gadacilebis Sesaxeb me-6 muxlis pirveli punqtis safuZvelze.   aqedan gamomdinare, mocemul SemTxvevaSi sasamarTlom xangrZlivobis gonivrulobis sakiTxi   unda ganixilos 1961 wlis 9 noembridan 1965 wlis 7 aprilamde periodis mimarT.   10. braldebuli piris patimrobis xangrZlivobis gonivruloba yvela konkretul SemTxvevaSi   arsebuli garemoebebis mixedviT unda gadawydes. faqtorebi, romlebic am TvalsazrisiT   mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli, SeiZleba mravalnairi iyos. aqedan gamomdinare, dakavebis   vadis xangrZlivobis gonivrulobis Sefasebisas SeiZleba warmoiSvas erTmaneTisgan   gansxvavebuli mosazrebebi.   11. azrTa sxvadasxvaobisa da maTi farglebis SezRudvis mizniT – rogorc es komisiis   Tavmjdomarem ganacxada sasamarTlosadmi mimarTvaSi – komisiam SeimuSava Svidi kriteriumi,   romelTa safuZvelzec SesaZlebelia dakavebis xangrZlivobis Sefaseba. saqmis sxvadasxva   aspeqtis gamokvleviT am kriteriumebis safuZvelze mocemuli saqmisTvis maxasiaTebeli   garemoebebi mTlianobaSi Sefasdeba; TiToeuli kriteriumis “wona” SeiZleba sxvadasxva   saqmeze, garemoebebis mixedviT, sxvadasxva iyos.   12. sasamarTlos ar SeuZlia komisiis mier SemuSavebuli meTodis gaziareba. me-5 muxlis me-   punqtis savaraudo darRvevebTan dakavSirebuli saqmeebi, vidre isini gadaecema   xelSemkvreli saxelmwifoebis mier aRebuli valdebulebebis Sesrulebis uzrunvelsayofad   konvenciis safuZvelze Seqmnil organoebs, eqvemdebareba Sidasaxelmwifoebriv saSualebebs   da, aqedan gamomdinare, Sidasaxelmwifoebrivi sasamarTlo organoebis mier gamotanil   motivirebul gadawyvetilebebs. swored Sidasaxelmwifoebrivi sasamarTlo organoebis   funqciaa miuTiTon garemoebebi, romelTac safuZvelzec maT saWirod miiCnies eWmitanili da   ara msjavrdebuli piris dakaveba. Sesabamisad, am pirs, Sesabamisi saSualebis gamoyenebisas,   unda mieTiTebina garemoebebze da moeyvana argumentebi, romlebic gaabaTilebda xelisuflebis   organoebis daskvnebs, agreTve sxva garemoebebze, romlebic metyvelebda am piris   gaTavisuflebis sasargeblod.   swored am maCveneblebis safuZvelze unda gansajos sasamarTlom, Sidasaxelmwifoebrivi   sasamarTlo organoebis mier patimrobis vadis gagrZelebis dasasabuTeblad moyvanili   garemoebebi aris Tu ara marTebuli da sakmarisi imisaTvis, rom dadgindes, rom dakaveba ar   gaWianurda dausabuTeblad da konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis sawinaaRmdegod.   13. vemhofis mimarT 1961 wlis 9 noembers gacemuli dakavebis orderi efuZneboda im   garemoebas, rom igi rom gaeTavisuflebinaT, SeiZleba gaqceuliyo da gaenadgurebina mis   winaaRmdeg arsebuli mtkicebulebebi, kerZod, danaSaulis CadenaSi monawile sxva pirebisTvis   gafrTxilebis micemiT (ix. aRwerilobiTi nawili, punqti 4). es orive mizezi permanentulad   iyo miTiTebuli 1963 wlis 5 agvistomde sasamarTloebis gadawyvetilebebSi, romlebiTac   vemhofs uari eTqva sasamarTlo ganxilvamde gaTavisuflebaze.   wlis 5 agvistos, Tumca gamoZieba jer kidev ar iyo dasrulebuli, saapelacio   sasamarTlo eWvqveS daayena mtkicebulebaTa ganadgurebis safrTxis kvlav arseboba, magram   miiCnia, rom mimalvis safrTxe jer kidev arsebobda (aRwerilobiTi nawili, punqti 6). igive   argumenti iyo ganmeorebuli mogvianebiT gamotanil gadawyvetilebebSi, romlebiTac momCivans   dayenebul Suamdgomlobebze uari eTqva.   14. rac Seexeba mtkicebulebaTa ganadgurebis safrTxes, sasamarTlo dasabuTebulad miiCnevs   germaniis sasamarTloebis SeSfoTebas, gamomdinare saqmis sirTulidan da im danaSaulTa   xasiaTidan, romelTa CadenaSic vemhofi iyo eWmitanili.   rac Seexeba mimalvis saSiSroebas, sasamarTlo Semdeg mosazrebas ayalibebs: marTalia,   sasjelis simZime, romelic braldebuls msjavrdebis SemTxvevaSi emuqreba, sruliad   "marTebulad" SeiZleba CaiTvalos misi mimalvis wamqezebel faqtorad – Tumca piris   patimrobaSi yofnis vadis gagrZelebasTan erTad es safrTxe mcirdeba da TandaTan mcirdeba   is sasjelic, romelic braldebuls faqtobrivad eqneba darCenili mosaxdelad - magram   TavisTavad mZime sasjeli am TvalsazrisiT ar SeiZleba "sakmarisad" iqnes miCneuli.   germaniis sasamarTloebi windaxedulad moiqcnen da mimalvis safrTxis arsebobis mtkiceba   imiT gaamyares, rom miuTiTes samarTalwarmoebis sawyis stadiaze braldebulis materialur   mdgomareobasa da mis calkeul qmedebebze (aRwerilobiTi nawili, punqtebi 6 da 7).   15. magram sasamarTlos surs xazi gausvas konvenciis me-5 muxlis me-3 punqtis bolo   sityvebs, romelTa Tanaxmad, rodesac patimrobis vadis gagrZelebas motivad edeba   braldebulis mimalvis da, Sesabamisad, sasamarTlo ganxilvaze Semdgom argamocxadebis   safrTxe, igi unda gaTavisufldes sasamarTlo ganxilvamde, Tu SesaZlebelia misgan   garantiebis miReba, romlebic uzrunvelyofs mis iq gamocxadebas.   eWvs ar iwvevs, rom finansuri danaSaulis saqmeze, rogorSic, magaliTad, vemhofi   monawileobda, arsebiTi faqtori aris braldebulis mier giraos, an didi odenobiT Tanxis   garantiis saxiT uzrunvelyofa. mocemul saqmeze vemhofis moqmedebebi am sakiTxTan   dakavSirebiT (aRwerilobiTi nawili, punqtebi 5 da 14) ar iyo damajerebeli, rom igi mzad   iyo aseTi garantiebis uzrunvelsayofad.   16. am garemoebebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo ver miva daskvnamde, rom darRveulia me-5   muxlis me-3 punqtiT dawesebuli raime valdebuleba, garda im SemTxvevisa, Tu vemhofis   droebiTi dakaveba 1961 wlis 9 noembersa da 1965 wlis 7 aprils Soris periodSi   gamowveuli iyo: a) gamoZiebis neli tempiT, romelic damTavrda mxolod 1964 wlis   Tebervlis bolos; b) gamoZiebis dasrulebasa da sabraldebo daskvnis wardgenas (1964 wlis   aprili) Soris gasuli droiT an sabraldebo daskvnis wardgenasa da sasamarTlo ganxilvis   dawyebas (1964 wlis 9 noemberi) Soris gasuli droiT; anda g) sasamarTlo ganxilvis   xangrZlivobiT (romelic gagrZelda 1965 wlis 7 aprilamde). udavoa, rom Tundac   braldebuli piri gonivrul safuZvelze iyos dakavebuli sxvadasxva periodis ganmavlobaSi   sazogadoebrivi interesebidan gamomdinare, SeiZleba adgili hqondes me-5 muxlis me-3   punqtis darRvevas, Tu, nebismieri mizeziT, samarTalwarmoeba grZeldeba Zalian didi xnis   ganmavlobaSi.   17. am sakiTxTan dakavSirebiT sasamarTlo iziarebs komisiis mosazrebas, rom am SemTxvevaSi   sasamarTlo organoebis qmedebaSi raime xarvezi ar moipoveba. gamoZiebisa da sasamarTlo   ganxilvis xangrZlivi periodi gamarTlebulia saqmis gansakuTrebuli sirTuliTa da   dayovnebis sxva dauZleveli mizezebiT. mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli isic, rom,   marTalia, patimrobaSi myof braldebuls ufleba aqvs, misi saqme ganxilul iqnes   upiratesad da swrafad, magram aman xeli ar unda SeuSalos mosamarTlis mier garemoebaTa   yovelmxriv mokvlevas, raTa orive mxares – dacvasac da braldebasac mieceT sruli   SesaZlebloba warmoadginon TavianTi argumentebi da mtkicebulebebi, ris Semdegac   mosamarTles saWiro fiqrisa da awon-dawonvis SedegadRa gamoaqvs gadawyvetileba, namdvilad   Cadenilia Tu ara danaSauli da rogori sasjelia marTebuli.   B. rac Seexeba me-6 muxlis pirvel punqts, romelic yovel adamians uflebas aniWebs misi   saqme ganxilul iqnes gonivrul vadaSi   18. sasamarTlos miaCnia, rom am debulebis konkretuli mizani aris is, rom braldebuli   piri didxans ar imyofebodes braldebis qveS da bralis arseboba droulad dadgindes.   amitom udavoa, rom am debulebis gamoyenebisas mxedvelobaSi misaRebi periodi grZeldeba   minimum piris gamarTlebamde an msjavdebamde, Tundac es gadawyvetileba gasaCivrebis Sedegad   iyos gamotanili. amitom gaugebaria, Sesabamisi pirebisTvis miniWebuli procesis   argaWianurebis garantia ratom unda wyvetdes moqmedebas sasamarTlo ganxilvis dawyebis   pirvelive sasamarTlo sxdomaze: safrTxe sasamarTloebis mxridanac arsebobs, kerZod, rom   dausabuTeblad ar gadadon sxdoma an zedmeti dayovnebiT ar Caataron ganxilva.   19. rac Seexeba mxedvelobaSi misaRebi periodis dasawyiss, sasamarTlos azriT, aseTad   miCneul unda iqnes 1961 wlis 9 noemberi – TariRi, romelzec baton vemhofs pirvelad   wauyenes brali da rodesac misi dakavebis orderi gamoica. swored am ricxvSi amoqmedda   misi iuridiuli ufleba – misi saqme ganxiluliyo govnivrul vadaSi sisxlis samarTlis   braldebis dasadgenad.   20. mxedvelobaSi misaRebi periodi, romlis farglebSic ganxilul unda iqnes me-6 muxlis   pirveli punqtiT gaTvaliswinebul moTxovnaTa Sesruleba-arSesrulebis sakiTxi, am   SemTxvevaSi ZiriTadad emTxveva batoni vemhofis winaswari patimrobis periods (romelsac me-   muxlis me-3 punqti exeba). aqedan gamomdinare, sasamarTlo Sidasaxelmwifoebrivi   sasamarTloebis moqmedebaSi ver xedavs raime faqts, rom maT ar Seasrules aRniSnuli   debulebiT gaTvaliswinebuli gansakuTrebuli gulisxmierebi gamoCenis valdebuleba da,   Sesabamisad, iZulebulia a fortiori mivides daskvnamde, rom ar darRveula konvenciis me-6   muxlis pirveli punqtiT dadgenili romelime valdebuleba. im SemTxvevaSic ki, Tu   mxedvelobaSi miiReba gasaCivrebis warmoebis periodi, is ar aRemateboda gonivrul   farglebs.   aRniSnul garemoebaTa safuZvelze sasamarTlo   eqvsi xmiT erTi winaaRmdeg acxadebs, rom ar aris darRveuli konvenciis me-5 muxlis me-3   punqti;   erTsulovnad acxadebs, rom ar aris darRveuli konvenciis me-6 muxlis pirveli punqti;   aqedan gamomdinare, adgens, rom saqmeSi arsebuli garemoebebiT ar mtkicdeba germaniis   federaciuli respublikis mier masze konvenciiT dakisrebuli valdebulebebis darRvevis   faqti;   Sesabamisad, adgens, rom darRvevis ararsebobis gamo k.h. vemhofisTvis zianis anazRaurebis   sakiTxi ar warmoiSveba.   10

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 12.07.2026. · Źródło