21440/21
WyrokETPCz2024-10-10ECLI:CE:ECHR:2024:1010JUD002144021
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania cywilnego trwającego ponad 6 lat oraz niewystarczające krajowe zadośćuczynienie za tę przewlekłość naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (art. 6 ust. 1) i prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 13) Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał odrzucił zastrzeżenie Rządu dotyczące utraty statusu ofiary, uznając, że przyznane na poziomie krajowym zadośćuczynienie w wysokości 4 000 PLN (około 930 EUR) było niewystarczające w świetle orzecznictwa Trybunału (zob. Janulis przeciwko Polsce). Trybunał ocenił długość postępowania cywilnego (6 lat, 7 miesięcy i 7 dni w 2 instancjach) w kontekście kryteriów złożoności sprawy, zachowania stron i organów oraz znaczenia sprawy dla skarżącego, stwierdzając, że łączna długość postępowania była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu”. Dodatkowo, Trybunał uznał, że skarżący nie miał do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg, co stanowiło naruszenie art. 13 Konwencji.Stan faktyczny
Skarżący, Janusz Piotr Strzałkowski (ur. 1964), wniósł skargę dotyczącą przewlekłości postępowania cywilnego w Polsce, które trwało od 22 września 2014 r. do 28 kwietnia 2021 r., czyli łącznie 6 lat, 7 miesięcy i 7 dni, obejmując dwie instancje. Skarżący zarzucił również brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. Sąd Apelacyjny w Warszawie przyznał skarżącemu 4 000 PLN (około 930 EUR) tytułem zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznaje skargę za dopuszczalną. Stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego krajowego środka odwoławczego w tym zakresie. Zasądza na rzecz skarżącego kwotę 3 000 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA
SEKCJA PIERWSZA
SPRAWA STRZAŁKOWSKI przeciwko POLSCE
(Skarga nr 21440/21)
WYROK
STRASBURG
10 października 2024 r.
Niniejszy wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej.
W sprawie Strzałkowski przeciwko Polsce
Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:
Lətif Hüseynov, Przewodniczący,
Krzysztof Wojtyczek,
Erik Wennerström, Sędziowie,
oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępca Kanclerza Sekcji,
obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2024 r.,
wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu:
POSTĘPOWANIE
1. Sprawa wywodzi się ze skargi przeciwko Polsce, wniesionej do Trybunału w dniu 15 marca 2021 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”).
2. Skarga została zakomunikowana Rządowi polskiemu („Rząd”).
FAKTY
3. Dane skarżącego oraz informacje istotne dla skargi zostały przedstawione w załączonej tabeli.
4. Skarżący zarzucił przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym.
PRAWO
ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI
5. Skarżący zarzucił, że długość przedmiotowego postępowania cywilnego była niezgodna z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym był pozbawiony skutecznego środka odwoławczego. Powołał się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.
6. Rząd zgłosił zastrzeżenie wstępne, zgodnie z którym skarżący nie może być dłużej uznawany za „ofiarę” w rozumieniu art. 34 Konwencji w związku z naruszeniem jego prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie, ponieważ otrzymał kwotę 4 000 złotych polskich (PLN). Trybunał zauważa, że kwestia ta powinna zostać rozstrzygnięta w świetle zasad ustanowionych w orzecznictwie Trybunału (zob. Cocchiarella przeciwko Włochom [WI], nr 64886/01, §§ 69−107, ETPC 2006-V, oraz Scordino przeciwko Włochom (nr 1) [WI], skarga nr 36813/97, §§ 178−213, ETPC 2006-V).
7. Skarżący nie zgodził się i uznał, że zasądzone na jego rzecz zadośćuczynienie na poziomie krajowym nie było zadowalające, biorąc pod uwagę ogólny czas trwania postępowania.
8. Trybunał zauważa, że Sąd Apelacyjny w Warszawie przeanalizował przebieg zaskarżonego postępowania w świetle kryteriów, które stosuje sam Trybunał. Sąd Apelacyjny uznał, że doszło do opóźnień, które należy przypisać organom krajowym, oraz że doszło do naruszenia prawa skarżącego do rozpatrzenia jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i przyznał skarżącemu równowartość 930 euro (EUR) tytułem zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania. Trybunał stwierdził, że zadośćuczynienie przyznane skarżącemu na poziomie krajowym, rozpatrywane na podstawie okoliczności faktycznych będących przedmiotem skargi wniesionej do Trybunału, było niewystarczające (zob. Janulis przeciwko Polsce, nr 31792/15, § 21, 16 stycznia 2020 r., z dalszymi przykładami). W tych okolicznościach argument, że skarżący utracił status ofiary, nie zasługuje na uwzględnienie.
9. Trybunał przypomina, że rozsądny charakter długości postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżącego i odpowiednich organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżącego (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, § 43, ETPC 2000-VII).
10. Już w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, nr 72287/10 i 2 inne, 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do długości postępowania sądowego.
11. Po zapoznaniu się z całym przedstawionym mu materiałem Trybunał nie ustalił żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów mogących uzasadnić łączną długość postępowania na poziomie krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo w tym przedmiocie, Trybunał stwierdza, że długość postępowania w przedmiotowej sprawie była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu”.
12. Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie miał do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg.
13. Skargi te są zatem dopuszczalne i ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji.
ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI
14. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności ww. wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli.
Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE
uznaje skargę za dopuszczalną;
stwierdza, że skarga ujawnia naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania cywilnego i braku skutecznego krajowego środka odwoławczego w tym zakresie;
stwierdza
(a) że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącego kwotę wskazaną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności;
(b) że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe;
Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 10 października 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.
Viktoriya Maradudina Lətif Hüseynov
p.o. Zastępca Kanclerza Sekcji Przewodniczący
ZAŁĄCZNIK
Skarga zawierająca zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji
(przewlekłość postępowania cywilnego oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym)
Nr skargi
Data złożenia
Imię i nazwisko skarżącego
Rok urodzenia
Wszczęcie postępowania
Zakończenie postępowania
Łączny czas trwania
Instancje
Decyzja krajowa w sprawie skargi na mocy ustawy z 2004 r.
Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN)
Kwota zasądzona tytułem szkody niemajątkowej oraz tytułem zwrotu kosztów i wydatków
(w EUR)[1]
21440/21
15.03.2021 r.
Janusz Piotr STRZAŁKOWSKI
1964 r.
22.09.2014 r.
28.04.2021 r.
6 lat, 7 miesięcy i 7 dni
2 instancje
Sąd Apelacyjny w Warszawie, 27.01.2021 r., sygn. akt I S 153/20
4 000
3 000
[1] Powiększona o wszelkie należne od skarżącego podatki.
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło