21915/93

WyrokETPCz1997-03-20ECLI:CE:ECHR:1997:0320JUD002191593

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie wolności byłego premiera Bułgarii, oskarżonego o sprzeniewierzenie środków publicznych w związku z decyzjami o udzieleniu pomocy zagranicznej, było zgodne z art. 5 ust. 1 Konwencji, w szczególności czy istniało "uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa"?
Ratio decidendi
Trybunał stwierdził naruszenie art. 5 ust. 1 Konwencji, ponieważ pozbawienie wolności skarżącego nie było "zgodne z prawem" i nie opierało się na "uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa". Trybunał uznał, że żadne z powołanych przepisów krajowego kodeksu karnego (art. 201-203, 219, 282) nie kryminalizowało udziału w zbiorowych decyzjach rządowych o udzieleniu pomocy zagranicznej w sposób zarzucany skarżącemu. Ponadto, kluczowym elementem przestępstwa sprzeniewierzenia było dążenie do osobistej korzyści, a w sprawie nie przedstawiono żadnych faktów ani informacji, które wskazywałyby na istnienie takiego podejrzenia wobec skarżącego. W konsekwencji, Trybunał uznał, że brak było podstaw do uznania, iż działania skarżącego stanowiły przestępstwo w świetle prawa bułgarskiego, a tym samym brak było "uzasadnionego podejrzenia".
Stan faktyczny
Skarżący, były minister, wicepremier, a następnie premier Bułgarii i członek Zgromadzenia Narodowego, został oskarżony o sprzeniewierzenie środków publicznych w związku z decyzjami o udzieleniu pomocy finansowej krajom rozwijającym się w latach 1986-1990. W lipcu 1992 roku Zgromadzenie Narodowe uchyliło jego immunitet, a prokurator wydał nakaz aresztowania. Skarżący był przetrzymywany w areszcie od 9 lipca do 30 grudnia 1992 roku, kiedy to został zwolniony za kaucją po cofnięciu zgody na aresztowanie przez Zgromadzenie Narodowe. Skarżący zmarł 2 października 1996 roku.
Rozstrzygnięcie
Trybunał stwierdza naruszenie art. 5 ust. 1 Konwencji. Trybunał stwierdza, że nie powstaje odrębna kwestia w związku z art. 18 Konwencji. Trybunał zasądza na rzecz wdowy i dwójki dzieci skarżącego 40 000 franków francuskich tytułem szkody niemajątkowej oraz 13 456 dolarów amerykańskich i 7 067 franków francuskich tytułem kosztów i wydatków. Trybunał odrzuca pozostałe roszczenia o odszkodowanie.

Pełny tekst orzeczenia

lukanovi bulgareTis winaaRmdeg   LUKANOV V. BULGARIA   saqmis faqtobrivi garemoebebi   7.   momCivani, bulgareTis moqalaqe, jer iyo ministri, Semdgom premier-ministris moadgile,   xolo 1990 wels bulgareTis premier-ministri gaxda. qvemoT aRwerili movlenebis dros is   iyo bulgareTis erovnuli asambleis wevri. 1996 wlis 2 oqtombers igi Tavisi saxlis gareT   iqna mokluli.   8.   wlis 7 marts, sofiidan moskovSi gamgzavrebisas, momCivans sofias aeroportSi   sasazRvro policiam acnoba, rom gacemulia brZaneba misTvis diplomatiuri pasportis   CamorTmevis Sesaxeb. radgan es brZaneba momCivans ar aCvenes, man uari Tqva pasportis Cabarebaze.   marts, aseTive incidentis Semdeg, momCivanma saCivari Seitana uzenaes sasamarTloSi,   romelzec uari eTqva im motiviT, rom araviTari administraciuli gadawyvetileba ar yofila   miRebuli, romelic SesaZloa saCivris sagani gamxdariyo.   9.   wlis pirvel ivliss generalurma prokurorma erovnul krebas sTxova momCivanis   winaaRmdeg sisxlis samarTlis saqmis aRZvris nebarTva im eWvis safuZvelze, rom man Caidina   sisxlis samarTlis kodeqsis 203-e muxliT da 219-e muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebuli   danaSaulebi (ix. punqtebi 25 da 27 zemoT). kerZod, es eWvi exeboda 1986-1990 wlebSi mis,   rogorc premier-ministris moadgilis, mier zogierTi ganviTarebadi qveynisTvis (nikaragua,   kuba, laosi, kamboja, avRaneTi, angola da iemeni) daxmarebisa da sesxebis saxiT (sul   34,594,500 aSS dolari da 27,072,000 bulgaruli levi) Tanxebis gamoyofaSi monawileoba.   10.   wlis 7 ivliss erovnulma krebam momCivans saparlamento imuniteti mouxsna   bulgareTis konstituciis 70-e muxlis safuZvelze da gasca mis winaaRmdeg sisxlis   samarTlis saqmis aRZvrisa da misi dakavebisa da dapatimrebis nebarTva.   11.   wlis 9 ivliss generaluri prokuraturis sagamoZiebo ganyofilebis prokurorma,   201-e, 202-e da 282-e muxlebTan erTobliobaSi, momCivans brali wauyena sisxlis samarTlis   kodeqsis 203-e muxliT gaTvaliswinebul danaSaulSi, kerZod, ministrTa sabWos Tavmjdomaresa   da Tavmjdomaris moadgileebTan erTad ganviTarebadi qveynebisTvis Tanxebis gamoyofiT maT   aramiznobriv xarjvaSi.   prokurorma aRkveTis RonisZiebis saxiT momCivans Seufarda patimroba da amis dasasabuTeblad   daasaxela Semdegi mizezebi: pirvel rigSi, safrTxe, romelsac amgvari danaSaulebi uqmnida   sazogadoebas, meore, momCivanis pirovneba da mesame, misi sasamarTloSi gamocxadebis   uzrunvelyofa. patimrobis Sefardebis Sesaxeb prokuroris gadawyvetilebaSi miTiTebuli iyo,   inter alia, sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 147-e da 152-e muxlis pirvel punqtze (ix.   punqtebi 29 da 30 zemoT).   wlis 9 ivliss momCivani daapatimres da moaTavses saxelmwifo sagamoZiebo samsaxuris   SenobaSi, sofiaSi.   12.   imave dRes momCivanis advokatma es gadawyvetileba gaasaCivra uzenaes sasamarTloSi da   moiTxova misi gaTavisufleba. advokati acxadebda, rom sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis   148-e muxlis pirveli punqtis sawinaaRmdegod, dapatimrebis orderSi ar iyo aRniSnuli   dapatimrebis safuZvlebi. is, rom momCivans SeiZleboda Sefardeboda 10 welze meti vadiT   Tavisuflebis aRkveTa, TavisTavad ar iyo sakmarisi misi dapatimrebisTvis, radgan 152-e muxlis   meore punqtis Tanaxmad, unda arsebuliyo damatebiTi piroba – mis mier gaqcevis an sxva   danaSaulis Cadenis saSiSroeba (ix. punqti 30 qvemoT). garda amisa, winaswari patimroba   SerCeul iqna momCivanis pirovnebis safuZvelze imis gaTvaliswinebiT, rom is iyo erovnuli   asambleis wevri, aseTi safuZveli ki ar iyo miTiTebuli 147-e muxlis pirvel punqtSi,   romelic amomwurav CamonaTvals Seicavda (ix. punqti 29 qvemoT).   13.   wlis 13 ivlisis sasamarTlo sxdomaze, romelsac eswreboda prokurori, magram ar   eswreboda arc momCivani da arc misi advokati, advokatis saCivris dakmayofilebaze uzenaesma   sasamarTlom uari Tqva. sasamarTlos gadawyvetileba Semdegnairad iyo motivirebuli:   "sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 152-e muxlis pirveli punqtis Tanaxmad,   eWvmitanils SeiZleba aRkveTis RonisZiebis saxiT Seefardos winaswari patimroba, Tu   danaSauli, romelSic mas brali edeba, iTvaliswinebs Tavisuflebis aRkveTas 10 wlis an meti   vadiT an sikvdiliT dasjas. 203-e muxlis pirveli punqtiT gaTvaliswinebuli danaSaulisTvis   swored aseTi sasjelia dadgenili...   garda amisa, momCivanma sasamarTlo wesiT gaasaCivra administraciuli xasiaTis   RonisZieba, rac gamoiwvevda misTvis diplomatiuri pasportis CamorTmevas ... TviTon is faqti,   rom momCivani ase moiqca, iZleva sakmaris safuZvels safrTxisa, rom igi ar Seikavebs Tavs 152-   e muxlis me-2 punqtiT gaTvaliswinebuli qmedebebis Cadenisgan...”   14.   wlis 23 agvistos momCivani daawvines sofias sasjelaRsrulebiTi dawesebulebis   saavadmyofoSi, sadac man gaiara mkurnaloba.   15. 1992 wlis 4 seqtembers momCivanma, miuTiTa ra janmrTelobis mdgomareobis gauaresebaze,   generalur prokurors SuamdgomlobiT mimarTa gaTavisuflebis Sesaxeb.   16.   wlis 5 seqtembers misma advokatma uzenaes sasamarTloSi gaasaCivra generaluri   prokuroris 1992 wlis 4 seqtembris uari Suamdgomlobis dakmayofilebaze.   wlis 17 seqtembers uzenaesma sasamarTlom uari Tqva saCivris dakmayofilebaze im   motiviT, rom momCivanma erTxel ukve gaasaCivra dakavebis kanoniereba da, bulgareTis   kanonmdeblobis mixedviT, mas aRar hqonda saCivris xelaxla Setanis ufleba.   17.   amis Semdgom momCivanis advokatma momCivanis gaTavisuflebis Taobaze SuamdgomlobiT   mimarTa prokurors.   wlis 28 oqtombers prokurorisa da momCivanis da mis advokats Soris Sexvedraze   sofias samxedro hospitalSi, advokatma sTxova prokurors gaeTavisuflebina momCivani. Tavis   mxriv, momCivani acxadebda, rom misi dapatimreba mxolod im motiviT, rom man uari Tqva   pasportis Cabarebaze, uazroba iyo. mas sxva pasporti ar hqonda. arc imis saSiSroeba   arsebobda, rom xelaxla Caidenda danaSauls, radgan amis SesaZlebloba Tanamdebobrivad aRar   gaaCnda. 1992 wlis 2 noembers prokurorma momCivanis moTxovna gaTavisuflebis Sesaxeb ar   daakmayofila.   18.   wlis 9 noembris werilSi momCivanis advokati generalur prokurors sTxovda   gamoZiebis Sewyvetas. is uTiTebda, rom gamoZieba daiwyo 1992 wlis 8 ivliss da, kanoniT   dadgenili orTviani vadis gasvlis Semdeg, kidev gagrZelda 2 TviT 1992 wlis 8 noembramde.   sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 222-e muxlis me-3 punqtis mixedviT, gamoZieba   SeiZleba gagrZelebuliyo mxolod “gamonaklis” SemTxvevebSi, rasac momCivanis SemTxveva ar   miekuTvneboda. gamoZiebis dawyebidan oTxi Tvis ganmavlobaSi arc generalur prokurors   moupovebia raime axali mtkicebuleba.   19.   wlis 10 noembers momCivanis advokatma generaluri prokuroris winaSe daayena   Suamdgomloba momCivanis gaTavisuflebis Sesaxeb, sadac, inter alia, naTqvami iyo, rom winaswari   patimrobis gagrZeleba ewinaaRmdegeboda konvenciis me-5 muxlis me-3 punqts da rom winaswari   patimrobis safuZvlad araferi iqna miTiTebuli, rac ewinaaRmdegeboda me-5 muxlis pirveli   punqtis (c) qvepunqts.   20. 1992 wlis 11 noembers generalurma prokurorma momCivanis advokats zepirad acnoba, rom   misi Suamdgomloba ar dakmayofilda im motiviT, rom ar arsebobs raime axali garemoeba,   romelic gamoiwvevda dapatimrebis Sesaxeb gadawyvetilebis Secvlas.   21.   wlis 18 noembris werilSi generaluri prokuroris mimarT momCivani uTiTebda   sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 180-e muxlze da acxadebda, rom generalurma   prokurorma mas pasuxi ar acnoba werilobiTi saxiT. igi amtkicebda, rom mis winaaRmdeg   aRZruli saqme usafuZvlo iyo da warmoadgenda politikur represias.   23.   wlis 29 dekembers bulgareTis erovnulma krebam Secvala 1992 wlis 7 ivlisis   gadawyvetileba momCivanis dapatimrebis nebarTvis Taobaze. 1992 wlis 30 dekembers   prokurorma gamoitana dadgenileba momCivanis giraoTi gaTavisuflebis Sesaxeb.   24.   wlis 12 marts sofias saqalaqo sasamarTlom momCivans miakuTvna kompensacia im   aramaterialuri zianisTvis, romelic mas miadga ukanono brZanebis safuZvelze sasazRvro   policiis mier misTvis pasportis CamorTmevis mcdelobisas. es gadawyvetileba ZalaSi datova   uzenaesma sasamarTlom 1995 wlis 9 Tebervlis gadawyvetilebiT.   II. Sesabamisi Sida kanonmdebloba   A. 1968 wlis bulgareTis sisxlis samarTlis kodeqsi, romelic ZalaSi iyo winamdebare   movlenebis dros   25.   kodeqsis 201-e muxlis Tanaxmad, saxelmwifo an kerZo saxsrebis aramiznobrivi xarjva im   saxelmwifo moxeleTa mier, romelTac gaaCniaT maTi gankargvis ufleba samsaxurebrivi   movaleobebidan gamomdinare an romelTac es saxsrebi andes Senaxvis an gankargvis mizniT,   isjeba Tavisuflebis aRkveTiT vadiT 8 wlamde. Tu Cadenilia sxva danaSauli aramiznobrivi   xarjvisTvis xelSewyobis mizniT an Tu zemoaRniSnuli qmedeba Cadenilia TanamonawileobiT,   sasjeli SeiZleba ganisazRvros erTidan 10 wlamde Tavisuflebis aRkveTiT (muxli 202).   Tu 201-e an 202-e muxlebiT gaTvaliswinebuli danaSaulebi exeba gansakuTrebiT didi   odenobiT saxelmwifo Tanxebs da mZime danaSaulebs warmoadgens, 203-e muxlis pirveli punqti   iTvaliswinebs Tavisuflebis aRkveTas 10-dan 30 wlamde vadiT.   26.   rogorc momCivanis advokatisa da mTavrobis warmomadgenlis mier erToblivad   mowodebuli masalebidan Cans, uzenaesi sasamarTlos im periodis praqtikis Tanaxmad, 201-e   muxliT gaTvaliswinebuli danaSaulis Semadgenlobis erT-erTi elementia is, rom misi Camdeni   aRniSnul saxsrebs unda gankargavdes rogorc sakuTars, TavisTvis an mesame pirisTvis   sargeblis miRebis mizniT.   mTavrobis gancxadebiT, im periodisTvis ar yofila iseTi precedenti, rom mTavrobis wevri   gaesamarTlebinaT sisxlis samarTlis kodeqsis 201-e da 203-e muxlebis safuZvelze,   mTavrobis mier koleqtiuri gadawyvetilebis miRebaSi am piris monawileobis gamo.   28. 282-e muxlis Tanaxmad:   "(1) saxelmwifo moxele, romelic ar asrulebs masze dakisrebul movaleobas an borotad   iyenebs uflebamosilebas Tavis an mesame piris sasargeblod materialuri sikeTis miRebis an   sxvebisTvis zianis miyenebis mizniT, Tu ziani ar aris mniSvnelovani, isjeba Tavisuflebis   aRkveTiT vadiT 5 wlamde...   (2) igive qmedeba, ramac gamoiwvia mniSvnelovani ziani an Cadenilia zemdgomi   administraciuli Tanamdebobis piris mier, isjeba Tavisuflebis aRkveTiT vadiT rva wlamde...   (3) igive qmedeba, Tu igi warmoadgens gansakuTrebiT mZime danaSauls, isjeba Tavisuflebis   aRkveTiT vadiT samidan aT wlamde...”   B. 1974 wlis noembris bulgareTis sisxlis samarTlis saproceso kodeqsi, romelic im   periodisTvis ZalaSi iyo   30. 152-e muxlis mixedviT:   "(1) piri SeiZleba daapatimron, Tu mas brali edeba iseTi danaSaulis CadenaSi,   romlisTvisac sasjelis saxiT SeiZleba dainiSnos 10 an meti wliT Tavisuflebis aRkveTa an   sikvdiliT dasja.   (2) pirvel punqtSi aRniSnuli RonisZiebis gamoyeneba ar SeiZleba, Tu ar arsebobs imis   safrTxe, rom braldebuli gaiqceva an Caidens axal danaSauls.   (4) dapatimrebuls SeuZlia dauyovnebliv Seitanos sasamarTloSi saCivari dapatimrebis   kanonierebasTan dakavSirebiT. sasamarTlo gadawyvetilebas iRebs sami dRis vadaSi. miRebuli   gadawyvetileba ar gasaCivrdeba. "   saqmis warmoeba komisiaSi   Tavis 1996 wlis 16 ianvris moxsenebaSi, komisiam gamoTqva erTsulovani mosazreba, rom   darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti da rom me-18 muxlTan dakavSirebiT sxva sakiTxi ar   warmoiSveba.   samarTlebrivi mxare   II. konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis savaraudo darRveva   36. momCivanma ganacxada, rom darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti, romlis Tanaxmad:   "..."   37.   momCivanma, romelsac komisiac daeTanxma, gamoTqva mosazreba, rom misi dakavebisa da   winaswari patimrobis dros mis sawinaaRmdegod moyvanili faqtebi (ix. punqtebi 9, 11 da 13   zemoT), obieqturi mesame piris TvalSi ar SeiZleboda aRqmuliyo Tanxebis aramiznobriv   xarjvad an am danaSaulis xelSewyobis mizniT uflebamosilebis borotad gamoyenebad.   Sesabamisad, me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis gagebiT, ar arsebula “danaSaulis   Cadenis Sesaxeb safuZvliani eWvi”. arc misi patimroba SeiZleba “safuZvlianad CaiTvalos mis   mier danaSaulis aucileblad Cadenis an Cadenis Semdeg gaqcevis aRsakveTad”.   am garemoebebSi, komisiam aRar CaTvala saWirod imis ganxilva, iyo Tu ara dakaveba   “kanonieri” Sida kanonmdeblobis mixedviT.   Tavis mxriv, momCivanma aRniSna, rom is gadawyvetilebebi, rac SemdgomSi safuZvlad daedo   misTvis bralis wayenebas da mis dapatimrebas, Zvelma mTavrobam miiRo imdroindeli   kanonmdeblobis, maT Soris bulgareTis konstituciiT gaTvaliswinebuli pirobebis dacviT;   aRniSnuli Tanxebis ganawileba moxda erovnuli asambleis mier damtkicebuli saxelmwifo   biujetis Sesabamisad. aRniSnuli Tanxebis mikuTvneba moxda ara marto saxelmwifo politikis   kursis, aramed ganviTarebis mxardaWeris Sesaxeb gaeros rezoluciebis Sesabamisad. am   Tanxebidan sargebeli ar miuRia arc mTavrobis wevrebs da arc sxva mesame pirebs; es Tanxebi   sruli moculobiT miiRes adresatma qveynebma.   38. mTavrobam komisias ganucxada, rom momCivanis dakaveba moxda mis mier danaSaulis CadenaSi   eWvis safuZvelze da bulgareTis kanonmdeblobis Sesabamisad. marTalia, ganviTarebis damxmare   Tanxebis mikuTvneba, rogorc aseTi, ar warmoadgenda danaSauls, bralis wayeneba moxda imis   gamo, rom Tanxebis gadaricxva, ganviTarebadi qveynebis daxmarebis niRbiT, Seicavda ukanono   “garigebebs”, rac zians ayenebda bulgareTis ekonomikur interesebs. mTavrobam ver SeZlo aseTi   “garigebebis” Sesaxeb detaluri informaciis miwodeba, radgan es uaryofiTad imoqmedebda   momCivanisa   da   yofili   mTavrobis   sxva   rva   wevris   mimarT   aRZruli   saqmeebis   konfidencialurobaze.   sasamarTlos winaSe mTavrobam ganacxada, rom igi mzad iyo gaeziarebina komisiis mosazreba,   rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti, magram amasTanave sasamarTlos gaacno   generaluri prokuroris – xelisuflebis im warmomadgenlis mosazrebebi, romelmac gamoitana   gadawyvetileba momCivanis dapatimrebis Sesaxeb (ix. punqti 11 zemoT). am TvalsazrisiT,   mTavrobam ganacxada, rom mis kompetencias aRemateboda am saqmeSi prokuraturisa da uzenaesi   sasamarTlos mier miRebuli zomebis Sefaseba, radgan,   konstituciis mixedviT, isini   damoukidebel sasamarTlo xelisuflebis organoebs warmoadgens.   39. generalurma prokurorma momCivanis moTxovnebis Sesaxeb gamoTqva Semdegi mosazrebebi.   bulgareTis kanonmdeblobis mixedviT, Tanxebis aramiznobrivi xarjvis danaSaulis   Semadgenlobis mTavari elementia is, rom piri sxvis qonebas iyenebs, rogorc Tavisas da amiT   laxavs mesakuTris interesebs; gadamwyveti mniSvneloba ara aqvs imas, mas sargeblis miReba   undoda TavisTvis, Tu mesame pirisTvis (ix. punqti 26 zemoT). garda amisa, saxelmwifo   organos wevrebs SeiZleba brali waeyenoT maTi erToblivi gadawyvetilebebisa da moqmedebebis   gamo, Tu maT ganzrax Caidines iseTi qmedebebi, romlebic uTanabrdeba aRniSnul danaSauls. am   konkretul SemTxvevaSi, radgan koleqtiurma gadawyvetilebam gamoiwvia ekonomikuri ziani,   sisxlis samarTlis saqmeebi aRiZra gadawyvetilebis mimRebi organos yvela wevris mimarT.   prokuroris azriT, aRniSnuli Tanxebi ukanonod daixarja, radgan ar arsebobda informacia   imis Sesaxeb, moxvda Tu ara es Tanxebi biujetis xarjviT nawilSi.   im droisTvis generalur prokurors ar SeeZlo imis dadgena, iyo Tu ara qmedeba ganzrax   Cadenili. misi azriT, arsebuli garemoebebisa da saqmis sirTulis gaTvaliswinebiT, amis   dadgena SesaZlebeli iyo mxolod winaswari gamoZiebis CatarebiT.   marTalia, momCivanis dapatimrebis brZanebaSi amis Taobaze pirdapir ar aris naTqvami,   magram is miRebul iqna momCivanis pirovnebisa da Cadenili danaSaulis simZimis gaTvaliswinebiT   (ix. punqtebi 9 da 11 zemoT). farTo samsaxurebrivi uflebamosilebis gaTvaliswinebiT, mas   advilad SeeZlo gaqceva an axali danaSaulis Cadena. amitom misi sazogadoebrivi mdgomareoba,   uamravi kavSiri sazRvargareT da misi ganmeorebiTi moTxovna xelisuflebas daebrunebina   misTvis pasporti, iyo is garemoebebi, ramac ganapiroba misi dapatimreba. rogorc uzenaesma   sasamarTlom aRniSna, TviTon im faqtma, rom momCivanma gaasaCivra misTvis pasportis   CamorTmevis gadawyvetileba, warmoSva samarTliani eWvi, rom mas SeeZlo Caedina axali   danaSauli, rogorc es gaTvaliswinebulia sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 152-e   muxlis me-2 punqtiT (ix. punqti 13 zemoT).   generaluri prokuroris azriT, patimroba SerCeul iqna Sida kanonmdeblobis, maT Soris   bulgareTis konstituciis Sesabamisad da sruliad Seesabameboda konvenciis me-5 muxlis   pirveli punqtis (c) qvepunqts.   40.   sasamarTlo Tavidanve SeniSnavs, rom misi iurisdiqcia vrceldeba sasarCelo gancxadebaSi   aRniSnul mxolod im faqtebisa da garemoebebis Sefasebaze, romlebsac adgili hqonda 1992   wlis 7 seqtembris Semdeg, e.i. mas Semdeg, rac bulgareTma moaxdina konvenciis ratificireba   da aRiara sasamarTlos savaldebulo iurisdiqcia. amitom sasamarTlo mxedvelobaSi iRebs   samarTalwarmoebis im mdgomareobas, romelic arsebobda 1992 wlis 7 seqtembrisTvis (ix.,   magaliTad, 1994 wlis 23 seqtembris gadawyvetileba saqmeze - Hokkanen v. Finland judgment,   Series A no. 299-A, gv. 19, punqti53; da 1995 wlis 8 ivnisis gadawyvetileba saqmeze - Yagci and   Sargin v. Turkey, Series A no. 319-A, gv. 16, punqti 40); kerZod, rom dapatimrebis safuZvlebi,   romlebic miTiTebuli iyo 9 ivlisis brZanebaSi da misi ZalaSi damtovebeli uzenaesi   sasamarTlos 13 ivlisis gadawyvetilebaSi, igive darCa 1992 wlis 30 dekembers mis   gaTavisuflebamde. es faqti davis sagani ar gamxdara.   rac Seexeba mTavrobis SeniSvnas im organoebis damoukideblobasTan dakavSirebiT,   romlebmac miiRes momCivanis mier konvenciis safuZvelze gasaCivrebuli gadawyvetilebebi (ix.   punqti 38 zemoT), unda aRiniSnos, rom, konvenciis Tanaxmad, mTavroba isevea pasuxismgebeli am   organoebis qmedebebze, rogorc sxva saxelmwifo dawesebulebebis qmedebaze. am sasamarTlos   winaSe arsebuli yvela saqme exeba saxelmwifos saerTaSoriso pasuxismgeblobas (ix., mutatis   mutandis, 1982 wlis 10 dekembris gadawyvetileba saqmeze - Foti and Others v. Italy, Series A no. 56,   gv. 21, punqti 63). miuxedavad imisa, rom mTavroba daeTanxma komisiis mosazrebas, rom   darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti, sasamarTlo saWirod miiCnevs am sakiTxis   gamokvlevas.   41.   konvenciis me-5 muxlis pirveli punqti Seicavs Tavisuflebis aRkveTis safuZvlebis   amomwurav CamonaTvals, romelic viwrod unda ganimartos (ix., magaliTad, 1989 wlis 22   Tebervlis gadawyvetileba saqmeze - Ciulla v. Italy, Series A no. 148, gv. 18, punqti 41).   sasamarTlos azriT, mocemul saqmeze ZiriTadi sakiTxi aris Semdegi: iyo Tu ara momCivanis   patimroba 1992 wlis 7 seqtembridan 30 dekembramde “kanonieri” me-5 muxlis pirveli punqtis   gagebiT, agreTve, ganxorcielda Tu ara dapatimreba “kanoniT dadgenili wesis Sesabamisad”.   sasamarTlo ganmeorebiT aRniSnavs, rom konvencia am nawilSi miuTiTebs Sida kanonmdeblobaze,   magram, amasTan erTad, aucilebelia, rom pirisTvis Tavisuflebis SezRudvis nebismieri zoma   SesabamisobaSi iyos me-5 muxlis mizanTan – pirovneba daculi iqnes TviTnebobisgan (ix.,   magaliTad, 1986 wlis 18 dekembris gadawyvetileba saqmeze - Bozano v. France, Series A no. 111,   gv. 23, punqti 54; da 1996 wlis 10 ivnisis gadawyvetileba saqmeze - Benham v. the United   Kingdom, Reports 1996-III, gv. 752, punqti 40).   rodesac konvencia pirdapir uTiTebs Sida kanonmdeblobaze, rogorc, magaliTad, me-5   muxlSi, Sida kanonmdeblobis normebis dacva xelSemkvrel saxelmwifoTa valdebulebis   ganuyofeli nawilia; Sesabamisad, sasamarTlo uflebamosilia Seafasos, saWiroebis SemTxvevaSi,   dacul iqna Tu ara Sida kanonmdeblobis normebi (muxli 19); Tumca am TvalsazrisiT misi   kompetencia SezRudulia, gamomdinare dacvis evropuli sistemis logikidan, radgan Sida   kanonmdeblobis interpretacia da gamoyeneba pirvel rigSi Sidasaxelmwifoebrivi organoebis,   kerZod ki sasamarTloebis kompetenciaa (ix. inter alia, zemoxsenebuli gadawyvetileba Bozano-s   saqmeze, gv. 25, punqti 58; agreTve, 1994 wlis 24 noembris gadawyvetileba (#3) saqmeze -   Kemmache v. France, Series A no. 296-C, gv. 88, punqti 42).   42. rac Seexeba winamdebare saqmis konkretul garemoebebs, sasamarTlo aRniSnavs, rom udavoa,   rom momCivanma, romelic iyo bulgareTis mTavrobis wevri, monawileoba miiRo zogierTi   ganviTarebadi qveynisTvis daxmarebis gawevisa da sesxebis gacemis Sesaxeb gadawyvetilebis   miRebaSi, ramac gamoiwvia misTvis bralis wayeneba.   43.   magram dakavebis mizanSewonilobis dasasabuTeblad miTiTebuli sisxlis samarTlis   kodeqsis arc erTi debuleba – muxlebi 201-203, 219 da 282 – ar adgens da arc gulisxmobs,   rom am xasiaTis koleqtiur gadawyvetilebebSi monawileobisaTvis vinme SeiZleba sisxlis   samarTlis wesiT daisajos. garda amisa, warmodgenili ar yofila raime mtkicebuleba, rom es   gadawyvetileba iyo ukanono anu bulgareTis konstituciisa da kanonmdeblobis sawinaaRmdego   anda, ufro konkretulad, rom gadawyvetileba miRebuli iyo uflebamosilebis gadametebiT an   ewinaaRmdegeboda saxelmwifo biujetis Sesaxeb kanons.   zemoxsenebuli garemoebebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo ar eTanxmeba im mosazrebas, rom   qmedeba, risTvisac momCivanis winaaRmdeg aRiZra sisxlis samarTlis saqme, Sesabamisi droisTvis   warmoadgenda danaSauls bulgareTis kanonmdeblobis mixedviT.   44. garda amisa, prokuroris 1992 wlis 9 ivlisis brZaneba dapatimrebis Sesaxeb da uzenaesi   sasamarTlos 13 ivlisis gadawyvetileba, romliTac es brZaneba ZalaSi iqna datovebuli,   uTiTebdnen sisxlis samarTlis kodeqsis 201-e da 203-e muxlebze (ix. punqtebi 13 da 25   zemoT). rogorc sasamarTlosTvis mxareebis mier miwodebuli sasamarTlo praqtikis   masalebidan Cans, sisxlis samarTlis kodeqsis 201-203-e muxlebis mixedviT, aramiznobrivi   xarjvis ZiriTadi Semadgeneli elementi iyo is, rom pirs sargeblis mopoveba surda TavisTvis   an sxva mesame pirisTvis (ix. punqti 26 zemoT). 9 ivlisis brZaneba uTiTebda damatebiT 282-e   muxlze, romelic pirdapir iTvaliswinebs saxelmwifo moxelis mier samsaxurebrivi   uflebamosilebis borotad gamoyenebas sargeblis miRebis mizniT (ix. punqtebi 9 da 28 zemoT).   magram sasamarTlos winaSe ar yofila warmodgenili raime iseTi faqti an informacia,   romelic daadasturebda, rom im periodSi momCivanis mimarT arsebobda safuZvliani eWvi, rom   mas surda TavisTvis an sxvisTvis raime sargeblis miReba aRniSnuli Tanxebis ganawilebis   Sesaxeb gadawyvetilebis miRebaSi monawileobis gziT (ix., magaliTad, 1994 wlis 28 oqtombris   gadawyvetileba saqmeze - Murray v. the United Kingdom, Series A no. 300-A, gv. 25, punqti. 51).   amasTan dakavSirebiT unda aRiniSnos, rom mTavrobis gancxadeba, rom adgili hqonda garkveul   garigebebs, komisiam dausabuTeblad miiCnia da es gancxadeba sasamarTlos winaSe ar   ganmeorebula. marTlac, konvenciis organoebis winaSe sadavo ar gamxdara is faqti, rom   adresatma saxelmwifoebma namdvilad miiRes aRniSnuli Tanxebi.   45.   aqedan gamomdinare, sasamarTlos ar miaCnia, rom miTiTebuli periodis ganmavlobaSi   momCivanis Tavisuflebis aRkveTa moxda “kanonierad” da “danaSaulis CadenaSi safuZvliani eWvis   safuZvelze”.   midis ra am daskvnamde, sasamarTlos saWirod aRar miaCnia imis ganxilva, aucilebeli iyo   Tu ara momCivanis dakaveba mis mier axali danaSaulis Cadenis an Cadenis Semdeg gaqcevis   aRsakveTad.   46. Sesabamisad, darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti.   aRniSnul garemoebaTa safuZvelze sasamarTlo erTsulovnad   1. acxadebs, rom darRveulia me-5 muxlis pirveli punqti;   2. acxadebs, rom konvenciis me-18 muxlis safuZvelze raime calke sakiTxi ar warmoiSveba;   3. acxadebs, rom   (a)   mopasuxe saxelmwifom momCivanis qvrivsa da or Svils sami Tvis vadaSi unda   gadauxados qvemoT gansazRvruli Tanxebi gadaxdis dRes arsebuli kursiT bulgarul levebSi:   (i) 40 000 franguli franki aramaterialuri zianis asanazRaureblad; da   (ii) 13 456 aSS dolari da 7 067 franguli franki xarjebis asanazRaureblad;   4. uars ambobs zianis anazRaurebasTan dakavSirebiT sxva moTxovnebis dakmayofilebaze.   9

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło