23327/05

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   BĐLGET - TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 23327/05)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Haziran 2009   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup, ꢀekli   bazı düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   T.C. vatandaꢀı Kemal Bilget (baꢀvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 29 Kasım   tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin   (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan 23327/05 numaralı   baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir.   OLAYLAR   Baꢀvuran 15 Kasım 1993 tarihinde Đstanbul polisi tarafından yakalanarak gözaltına alınmıꢀtır.   Kasım 1993 tarihinde yasadıꢀı bir örgütün mensubu olma suçu ile itham edilen baꢀvuran   Đstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi tarafından 12 Haziran 2001’de on iki yıl altı ay hapis   cezasına çarptırılmıꢀtır. Yargıtay tarafından bu karar 24 Ocak 2002 tarihinde bozulmuꢀtur.   DGM özellikle baꢀvuranın ve suç ortağı sanıkların ifadelerine dayanarak ve çeꢀitli tutanaklara   ve bilirkiꢀi raporlarını dikkate alarak 24 ꢁubat 2004 tarihinde baꢀvuranı aynı cezaya   çarptırmıꢀtır. Bu karar Yargıtay tarafından 4 Ekim 2004 tarihinde onanmıꢀ, 13 Ekim 2004   tarihinde tebliğ edilmiꢀtir.   HUKUK   AĐHS’nin 6. maddesine atıfta bulunan baꢀvuran ceza davasının adil olmadığından   ꢀikayetçidir. Baꢀvuran Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin kararını hakkında daha önce açılan   davada kullanılan delillere dayandırdığından yakınmaktadır. Fakat baꢀvuran burada hangi   delillerin sözkonusu olduğunu belirtmemektedir. Yeterince gerekçelendirilmeyen bu ꢀikayetin   AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragraflarına uygun olarak reddedilmesi gerekir.   Baꢀvuran ayrıca davanın aꢀırı uzunluğundan ꢀikayetçi olmaktadır. Hükümet bu iddiaya itiraz   etmekte, baꢀvuranın bu ꢀikayetlerini ulusal yetkililer nezdinde dile getirmediğini   savunmaktadır. AĐHM Hükümet tarafından ceza yargılama sürecinin uzunluğu hakkındaki   benzer ꢀikayetlere daha önce de itirazda bulunulduğunu ve bunların reddedildiğini hatırlatır   (Bkz. Tendik vd.-Türkiye kararı no: 23188/02, 22 Aralık 2005; mutatis mutandis, Yağcı ve   Sargın-Türkiye kararı, 8 Haziran 1995). Bu baꢀvuruda Hükümet tarafından ortaya konulan   görüꢀlerde bu içtihadın dıꢀına çıkılmasını gerektirecek herhangi bir husus yer almamaktadır.   Hükümet baꢀvuranın AĐHS’nin 35/1 maddesine uygun olarak altı ay içinde baꢀvurusunu   yapmadığı itirazında bulunmaktadır. Hükümete göre bu süre iç hukukta nihai kararın alındığı   Ekim 2004 tarihinden itibaren baꢀlamaktadır.   AĐHM altı ay kuralının baꢀvuranın iç hukuktaki nihai karardan etkili bir ꢀekilde ve yeterince   haberdar olduğu tarihten itibaren baꢀladığını hatırlatır (Bkz. Baghli-Fransa no: 34374/97).   AĐHM bu baꢀvuruda iç hukuktaki nihai kararın 13 Ekim 2004’te alındığını ve baꢀvurunun altı   aylık süre içinde yapıldığını not etmektedir.   AĐHM sonuç itibarıyla Hükümetin itirazlarını reddetmektedir. AĐHS’nin 35. maddesinin 3.   paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca   baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu   nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.   Esasa gelince, dikkate alınması gereken dönem baꢀvuranın gözaltına alındığı 15 Kasım 1993   tarihinde baꢀlayıp, nihai karar tarihi olan 4 Ekim 2004’te sona ermektedir.   Đki dereceli mahkemede görülen yargılama yaklaꢀık on iki yıl sürmüꢀtür. AĐHM bu   baꢀvurudaki benzer ꢀikayetleri ortaya koyan baꢀvuruları daha önce de incelediğini, bu   konudaki yerleꢀik içtihadından ileri gelen kıstaslar ıꢀığında «makul süre» ilkesinin ihlal   edildiği sonucuna vardığını hatırlatır (Bkz. diğer birçokları arasında Pelissier ve Sassi-Fransa   kararı no: 25444/94).   Bu baꢀvuruda farklı bir sonuca varmasını gerektirecek herhangi bir unsurun bulunmayıꢀında   AĐHM, aynı gerekçeye dayanarak AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini kaydetmektedir.   Geriye incelenecek husus baꢀvuranın 41. maddeye dayalı olarak öne sürdüğü tazminat   talepleridir. Baꢀvuran 20.000 TL (yaklaꢀık 9.335 Euro) manevi tazminat ve iç hukukta ve   AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu yargılama giderleri için 43.990 TL (yaklaꢀık 20.535 Euro) talep   etmektedir. Baꢀvuran bu taleplerini kanıtlayıcı belge mahiyetinde avukatlık çalıꢀma saatlerini   gösteren makbuzu ve Đstanbul Barosu’nun avukatlık ücret tarifesini sunmaktadır. Hükümet   ispat edilmeyen bu meblağlara karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM hakkaniyete uygun ve Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına   uyguladığı faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanarak baꢀvurana manevi   tazminat olarak 7.000 Euro ödenmesini kararlaꢀtırmıꢀtır.   AĐHM yargılama masraf ve giderleri ile ilgili olarak baꢀvurana hakkaniyete uygun 500 Euro   ödenmesine karar vermiꢀtir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1.Yargılama sürecinin aꢀırı uzunluğu hakkındaki ꢀikayetin kabuledilebilir, bunun   dıꢀındakilerin kabuledilemez olduğuna;   2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;   3. a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflarla birlikte, ödeme tarihindeki döviz kuru   üzerinden YTL.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana:   i.   manevi tazminat olarak 7.000 (yedi bin) Euro ödenmesine;   ii.   yargılama masraf ve giderleri için 500 (beꢀ yüz) Euro ödenmesine;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;   4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢀTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragraflarına uygun olarak 23 Haziran 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   3