23459/03
WyrokETPCz2009-10-27ECLI:CE:ECHR:2009:1027JUD002345903
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie i uwięzienie świadka Jehowy za odmowę odbycia służby wojskowej z powodu przekonań religijnych, w sytuacji braku alternatywnej służby cywilnej, stanowiło naruszenie prawa do wolności myśli, sumienia i wyznania z art. 9 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że art. 9 Konwencji, interpretowany w powiązaniu z art. 4 ust. 3 lit. b Konwencji, nie może być rozumiany jako gwarantujący prawo do odmowy służby wojskowej z powodu przekonań. Mimo że większość państw członkowskich Rady Europy przyjęła przepisy dotyczące alternatywnej służby cywilnej, Trybunał uznał, że władze Armenii, ścigając skarżącego za uchylanie się od służby wojskowej w okresie, gdy prawo krajowe nie przewidywało alternatywnej służby, nie naruszyły swoich zobowiązań wynikających z Konwencji. Fakt, że Armenia zobowiązała się do wprowadzenia takiej służby i ułaskawienia skazanych, nie zmienił oceny sytuacji prawnej w momencie skazania skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący, świadek Jehowy, został uznany za zdolnego do służby wojskowej. Poinformował władze o swojej odmowie odbycia służby wojskowej z powodu przekonań, wyrażając jednocześnie gotowość do odbycia alternatywnej służby cywilnej. W maju 2001 r. nie stawił się do komisariatu i tymczasowo opuścił miejsce zamieszkania, obawiając się przymusowego poboru. W 2002 r. został oskarżony o uchylanie się od służby wojskowej i skazany na dwa i pół roku pozbawienia wolności. Po odbyciu dziesięciu i pół miesiąca kary został przedterminowo zwolniony. W okresie objętym sprawą w Armenii nie istniało prawo przewidujące alternatywną służbę cywilną dla osób odmawiających służby wojskowej z powodu przekonań.Rozstrzygnięcie
Stwierdza brak naruszenia art. 9 Konwencji (sześć głosów za, jeden przeciw).Pełny tekst orzeczenia
© Совет Европы/Европейский Суд по правам человека, 2012. Суд не несет ответственность за содержание настоящего краткого изложения. Более подробная информация содержится в полном указании об авторских правах в конце документа.
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2012. This translation does not bind the Court. For further information see the full copyright indication at the end of this document.
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2012. La présente traduction ne lie pas la Cour. Pour plus de renseignements veuillez lire l’indication de copyright/droits d’auteur à la fin du présent document.
Информационный бюллетень по прецедентной практике Европейского Суда № 123
Октябрь 2009
Баятян против Армении [Bayatyan v. Armenia] (жалоба № 23459/03)
Постановление от 27.10.2009 [Третья Секция]
Статья 9
Пункт 1 статьи 9
Свобода исповедания религии
Привлечение к уголовной ответственности лица, уклоняющегося от призыва в армию по причине своих убеждений, в связи с отказом проходить военную службу: нарушение
Обстоятельства дела – Заявитель, свидетель Иеговы, признанный годным для прохождения военной службы, уведомил власти об отказе от прохождения военной службы по причине своих убеждений, но выразил готовность отбыть альтернативную гражданскую службу. Будучи призванным на военную службу в мае 2001 г., он не явился в комиссариат и временно покинул место жительства, поскольку опасался, что его могут забрать в армию принудительно. Ему было предъявлено обвинение в уклонении от прохождения военной службы, и в 2002 г. он был приговорен к двум с половиной годам лишения свободы. По отбытии десяти с половиной месяцев наказания, заявитель был освобожден досрочно. В период, относящийся к обстоятельствам дела, в Армении не было закона, предусматривающего прохождение альтернативной гражданской службы для лиц, уклоняющихся от призыва в армию в силу своих убеждений.
Право – Статья 9: Прежде всего, Суд отметил, что большинство государств, являющихся членами Совета Европы, приняли законы об альтернативной гражданской службе для тех, кто уклоняется от военной службы по причине своих убеждений. Однако статья 9 должна толковаться во взаимосвязи с подпунктом «b» части 3 статьи 4, которая исключает из понятия принудительного труда «всякую службу военного характера, а в тех странах, в которых правомерным признается отказ от военной службы на основании убеждений, службу, назначенную вместо обязательной военной службы». Следовательно, статья 9 не могла толковаться как гарантирующая право на отказ от военной службы по причине убеждений. В период времени, относящийся к обстоятельствам дела, Армения не признавала право на такой отказ, однако взяла официальное обязательство по признания этого права и в то же время по помилованию лиц, осужденных за отказ от прохождения военной службы по причине убеждений, разрешив им пройти гражданскую службу, как только будет принят соответствующий закон. Даже если, учитывая изложенное, у заявителя имелись правомерные ожидания, что ему будет разрешено пройти гражданскую службу вместо отбывания наказания в виде лишения свободы, нельзя считать, что власти нарушили свои предусмотренные Конвенцией обязательства, решив привлечь его к уголовной ответственности за отказ от прохождения военной службы. Наконец, Суд отметил, что Армения приняла закон об альтернативной службе в 2003 г., однако суть и способ его применения выходят за рамками дела заявителя.
Вывод: нарушение не установлено (шесть голосов против одного).
© Совет Европы/Европейский Суд по правам человека, 2012.
Официальными языками Европейского суда по правам человека являются английский и французский. Суд не несет ответственность за содержание и качество настоящего перевода. Доступ к нему может быть получен через базу данных по прецедентной практике Европейского суда по правам человека HUDOC (http://hudoc.echr.coe.int) или любую другую базу данных, для использования в которой Суд его передал. Разрешается воспроизведение настоящего перевода в некоммерческих целях при условии указания полного наименования дела со ссылкой на авторские права. Для целей коммерческого использования какой-либо части настоящего перевода, пожалуйста, обращайтесь по адресу: [email protected].
© Council of Europe/European Court of Human Rights, 2012.
The official languages of the European Court of Human Rights are English and French. This translation does not bind the Court, nor does the Court take any responsibility for the quality thereof. It may be downloaded from the HUDOC case-law database of the European Court of Human Rights (http://hudoc.echr.coe.int) or from any other database with which the Court has shared it. It may be reproduced for non-commercial purposes on condition that the full title of the case is cited, together with the above copyright indication. If it is intended to use any part of this translation for commercial purposes, please contact [email protected].
© Conseil de l’Europe/Cour européenne des droits de l’homme, 2012.
Les langues officielles de la Cour européenne des droits de l’homme sont le français et l’anglais. La présente traduction ne lie pas la Cour, et celle-ci décline toute responsabilité quant à sa qualité. Elle peut être téléchargée à partir de HUDOC, la base de jurisprudence de la Cour européenne des droits de l’homme (http://hudoc.echr.coe.int), ou de toute autre base de données à laquelle HUDOC l’a communiquée. Elle peut être reproduite à des fins non commerciales, sous réserve que le titre de l’affaire soit cité en entier et s’accompagne de l’indication de copyright ci-dessus. Toute personne souhaitant se servir de tout ou partie de la présente traduction à des fins commerciales est invitée à le signaler à l’adresse suivante : [email protected].
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło