23872/04
WyrokETPCz2010-05-27ECLI:CE:ECHR:2010:0527JUD002387204
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zabójstwo córki skarżących przez żandarmów oraz późniejsze postępowanie krajowe naruszyły prawo do życia, gwarantowane przez art. 2 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że doszło do naruszenia art. 2 Konwencji, ponieważ pomimo stwierdzenia przez sądy krajowe, że żandarmi przekroczyli swoje uprawnienia i bezprawnie pozbawili życia Nermin Karabulut, nałożone na nich kary były rażąco nieproporcjonalne do wagi czynu. Zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności (rok i osiem miesięcy) sprawiło, że system wymiaru sprawiedliwości nie zapewnił skutecznego odstraszania i nie spełnił pozytywnego obowiązku państwa w zakresie efektywnego ścigania i karania za bezprawne pozbawienie życia. Taka reakcja władz, ograniczająca się do symbolicznego ukarania, podważa zaufanie publiczne i sprzyja bezkarności.Stan faktyczny
W 1998 roku 14-letnia Nermin Karabulut, córka skarżących Fadime i Turana Karabulutów, została śmiertelnie postrzelona w plecy przez tureckich żandarmów. Żandarmi twierdzili, że dziewczyna była terrorystką i rzuciła granat, co zostało później zakwestionowane przez dowody i ustalenia sądów krajowych. Jej 16-letnia siostra, Serap, została pobita. Po długotrwałym postępowaniu krajowym, żandarmi zostali skazani za nieumyślne spowodowanie śmierci, ale otrzymali wyroki w zawieszeniu (rok i osiem miesięcy pozbawienia wolności).Rozstrzygnięcie
Trybunał:
1. Uznał zarzuty dotyczące art. 2 Konwencji za dopuszczalne, a pozostałą część skargi za niedopuszczalną.
2. Stwierdził naruszenie art. 2 Konwencji.
3. Zasądził na rzecz skarżących łącznie 60 000 EUR tytułem szkody niemajątkowej oraz 4 000 EUR tytułem kosztów i wydatków.
4. Oddalił pozostałe roszczenia skarżących dotyczące słusznego zadośćuczynienia.Pełny tekst orzeczenia
meore seqcia
fadime da turan karabulutebi TurqeTis winaaRmdeg
CASE OF FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY
(ganacxadino. 23872/04)
gadawyvetileba
strasburgi maisi 2010
saboloo versia
27/08/2010
G
gadawyvetileba saboloo gaxda konvenciis 44-e muxlis me-2 punqtis
Sesabamisad. is SesaZloa daeqvemdebaros redaqciuli xasiaTis gadasinjvas
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
saqmezeFadime and Turan Karabulut v. Turkey,
adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos palatam (meore seqcia), Semdeg
mosamarTleTa SemadgenlobiT:
fransuaza tulkensi, Tavmjdomare,
ireneu kabral boreto,
danute Josieni,
dragolub popoviCi,
nona woworia,
isil karakasi,
kristina pardalosi, mosamarTleebi,
da sali dole, seqciis registratori,
imsjela ganmartoebiT 2010 wlis 4 maiss,
da amave dRes gamoitana winamdebare gadawyvetileba
procedura
1. saqme momdinareobs TurqeTis moqalaqeebis q-ni fadime karabulutisa da
turan karabulutis (SemdgomSi “ganmcxadeblebi”) mier adamianis uflebaTa
evropul sasamarTloSi adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa
evropuli konvenciis (“konvencia”) 34-e muxlis Tanaxmad, 2004 wlis 5 ivniss
TurqeTis respublikis winaaRmdeg Setanili ganacxadidan (#23872/04).
2. ganmcxadeblebis interesebs warmoadgenda q-ni fatma karakas dogani,
stambolSi moRvawe advokati. TurqeTis mTavrobis interesebs (“mTavroba”)
warmoadgenda mTavrobis agenti.
3. kerZod ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom Jandarmeriis jariskacebis mier
maTi qaliSvilis mokvla ganxorcielda konvenciis me-2 muxlis moTxovnaTa
darRveviT.
4.
wlis
ianvars
meore
seqciis
Tavmjdomarem
gadawyvita
mTavrobisaTvis ecnobebina Setanili ganacxadis Sesaxeb. aseve miRebul iqna
gadawyvetileba Tanadroulad yofiliyo ganxiluli ganacxadis daSvebadobis
sakiTxi da arsebiTi mxare (29-e muxlis me-3 punqti).
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
faqtebi
saqmis garemoebebi
5. ganmcxadeblebi daibadnen 1963 da 1950 wlebSi Sesabamisad da cxovroben
sivasSi. maT yavT ori qaliSvili, nermin karabuluti da Serap karabuluti.
6. ganmcxadeblebis Tanaxmad, 1998 wlis 29 ivliss daaxloebiT dRis 1-e
saaTze orive gogona avtostopis meSveobiT gadaadgildeboda sivasSi,
rodesac samxedro manqanam gaaCera isini da dauwyes srola. nermin
karabuluti, romelic 14 wlis iyo sasikvdilod daiWra da imave dRes
mogvianebiT saavadmyofoSi gardaicvala. serap karabuluti, romelic 16 wlis
iyo, scemes jariskacebma Jandarmeriis ganyofilebaSi gadayvanamde. igi imave
saRamos gaaTavisufles.
7. imave dRes Jandarmeriis oficrebma Seadgines SemTxvevis adgilis
daTvalierebis oqmi. xsenebuli oqmis Tanaxmad, piri, romelsac surda
anonimurad darCena, telefoniT daukavSirda Jandarmerias da ganacxada, rom
man saeWvod miiCnia gogonebis qceva. Jandarmeriis oficrebi da jariskacebi
SemTxvevis adgilas mividnen daaxloebiT dRis 2 saaTisaTvis. rodesac
gogonam dainaxa jariskacebi is gaiqca. jariskacebma uSedegod scades misi
SeCereba ZaxiliT da amis Semdgom gaisroles TxuTmetidan oc vaznamde
gamafrTxilebeli
gasrola
haerSi.
gogonam
sapasuxod
maT
esrola
xelyumbara, magram jariskacebi mainc agrZelebdnen gamafrTxilebel
gasrolebs. maSin, rodesac gogona Seecada jariskacebisaTvis esrola meore
xelyumbara, jariskacebma esroles mas. rodesac maT gaCxrikes igi, maT ipoves
xelketi, ori dana, saxraxnisi, ori metris sigrZis eleqtro sadeni, yviTeli
siTxiT savse Sprici da xelyumbara. incidentis dros jariskacebidan aravin
daWrila. nermin karabuluti gadaiyvanes sivasSi mdebare saavadmyofoSi,
sadac igi gardaicvala imave dRes.
8. 1998 wlis 30 ivliss meore ganmcxadebelma da misma gadarCenilma
qaliSvilma
serap
karabulutma,
Cveneba
misces
prokurors.
meore
ganmcxadebeli amtkicebda, rom misi ori qaliSvili cdilobda manqanis
gaCerebas, raTa gamgzavrebuliyvnen sivasSi mdebare saavadmyofoSi, sadac maT
adre CautardaT operacia. rodesac arc erTma manqanam ar gauCera, maT
gadawyvites fexiT misuliyvnen TavianTi biZis saxlSi, magram amis Semdgom
movidnen jariskacebi da ubrZanes maT gaCereba. serap karabulutma awia
xelebi da gaCerda, magram nerman karabuluti gaiqca radganac mas SeeSinda
jariskacebis. amis Semdgom jariskacebma esroles mas. meore ganmcxadebelma
mosTxova
prokurors
moeZebna
da
saqme
aReZra
misi
qaliSvilis
mkvlelobisaTvis pasuxismgebeli pirebis winaaRmdeg.
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
9. serap karabulutma daadastura misi mamis mier movlenebis aRwera da
daamata, rom mzad iyo amoecno is jariskaci, romelmac esrola mis das. man
aseve ganacxada, rom jariskacebma scemes igi.
10. imave dRes serap karabuluti gadaiyvanes sivasis numunes saxelobis
saavadmyofoSi, sadac igi gasinja eqimma. samedicino daskvnaSi miTiTebuli
iyo, rom mas aReniSneboda 4X5 sm sisxlCaqceva marjvena idayvze da 3X4 sm
nakawri narcxena idayvze.
11. imave dRes ganxorcielda nermin karabulutis gvamis gakveTa kumhurietis
universitetis samedicino departamentSi. xsenebuls eswreboda prokuroric.
gakveTis win dedam formalurad amoicno gardacvlili qaliSvili. man
ganucxada saavadmyofoSi myof pirebs, rom misi qaliSvili nermin
karabuluti atarebda danebsa da saxraxniss, raTa daecva sakuTari Tavi
saqonlis mwyemsvis dros. man aseve daamata, rom siTxiT savse Sprici aseve
mis qaliSvils ekuTvnoda da maSi Casxmuli iyo trankvilizatori, romelic
mas gamouwera eqimma. dedam ar icoda Tu ratom waiRo saxlidan Sprici misma
qaliSvilma. igi moiTxovda misi qaliSvilis mkvlelobisaTvis pasuxismgebeli
pirebis winaaRmdeg gamoZiebis aRZvrasa da dasjas.
12. imave dRes Sedgenili gakveTis oqmis Tanaxmad, nermin karabuluti
gardaicvala Sida sisxlCaqcevis gamo, rac gamoiwvia erTaderTma tyviam,
romelic mis sxeulSi Sevida ukana mxridan meTerTmete neknis doneze da
gamovida winidan me-9 neknis doneze. prokurorma, romelic eswreboda
gakveTas, daadgina, rom xelyumbara, romelic savaraudod aRmouCines nermin
karabuluts (ix. me-7 punqti) ar iyo im sagnebs Soris, romlebic
prokuraturaSi iqna warmodgenili.
13. Jandarmeriis laboratoriaSi imave dRes Sedgenili daskvnis Tanaxmad,
yviTeli siTxe, romelic SpricSi iqna aRmoCenili, miCneul iqna heroinad.
14. 1998 wlis
agvistos prokurorma Seadgina SemTxvevis adgilis
daTvalierebis oqmi mas Semdgom, rac man moinaxula is adgili, sadac nermin
karabuluti mokles. prokurors Tan axldnen hafikis raionis Jandarmeriis
xelZRvaneli Mehmet elagozi, ganmcxadeblis gadarCenili qaliSvili serap
karabuluti, ganmcxadeblis warmomadgeneli, soflis Tavkaci (muhtari) da
asafeTqebeli
nivTierebebis
eqsperti.
xsenebul
midamoebSi
Catarda
daTvaliereba, romlis drosac napovni iqna gasrolili tyviis masra da
xelyumbaris detonatori. aseve aRmoCenil iqna 25-30 sm radiusis da 8-10 sm
siRrmis ormo. eqspertis Tanaxmad ormos gaCena SeeZlo gamoewvia
xelyumbaras, iseve rogorc mraval sxva faqtors. SemTxvevis adgilas ver
iqna aRmoCenili im xelyumbaris namsxvrevebi, romelic savaraudod esrola
jariskacebs nermin karabulutma. hafikis raionis Jandarmeriis ufrosma
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
elagozma ganucxada prokurors, rom meore xelyumbara, romelic aRmouCines
nermin karabuluts, gaanadgures jariskacebma incidentis Semdgom.
15. agvistoSi sxvadasxva dRes, prokurorma Cvenebebi CamoarTva Jandarmeriis
oficrebs,
romlebic
monawilebdnen
xsenebul
incidentSi.
oficrebi
acxadebdnen, rom isini moqmedebdnen im rwmeniT, rom nermin karabuluti iyo
teroristi, radganac man esrola maT xelyumbara da aseve imitom, rom isini
fiqrobdnen, rom mosasxamis qveS damaluli xis xelketi, Tofi iyo. maT
ganaxorcieles gamafrTxilebeli gasrolebi da maSin rodesac gogonas unda
esrola meore xelyumbara jariskacebisaTvis, maT esroles mas, Tumca
umiznebdnen wels qvemoT da im xelSi, romelSic mas eWira xelyumbara. maT
mizans ar warmoadgenda gogonas mokvla, aramed mxolod misi daWra imgvarad,
rom Semdgom daekavebinaT igi.
16. 1998 wlis 12 agvistos ganmcxadebelma saCivriT mimarTa sivasis prokurors
da acnoba mas, rom misi qaliSvilis mkvelobisaTvis pasuxismgebeli
Jandarmebis mier gavrcelda pres relizi, romelSic naTqvami iyo, rom
“TviTmkvleli bombis amfeTqebeli gogona, heroins moixmarda”.
17. 1998 wlis 31 agvistos policiis laboratoriam gamosca daskvna aRmoCenil
detonatorTan dakavSirebiT, iseve rogorc, SemTxvevis adgilze aRmoCenili
ormodan aRebul miwasTan mimarTebaSi. daskvnis Tanaxmad detonatori iyo
nato-s standartebis Sesabamisi xelyumbaris nawili, romlis warmomavlobis
identificirebac ver moxerxda. aseve dadgenil iqna, rom miwis nimuSi
Seicavda trinitronulenis niSnebs.
18. 1998 wlis 29 seqtembers, sasamarTlo samedicino institutma gamoaqveyna
daskvna nermin karabulutis sxeulidan aRebul sisxlis analizTan, iseve
rogorc, mis jibeSi aRmoCenil SpricSi arsebul yviTel siTxesTan
dakavSirebiT. daskvnis Tanaxmad nermin karabulutis sisxlSi ar iqna
aRmoCenili narkotikebi. dadginda, rom SpricSi arsebuli siTxe iyo
qloropromazini, garkveuli trankvilizatoris tipi.
19. 1998 wlis 22 oqtombers Jandarmeriis vice polkovniki sabri semeni
dainiSna saqmis gamomZieblad da man daiwyo im Jandarmebis dakiTxva,
romlebic monawileobdnen incidentSi. 1998 wlis 25 oqtombers vice
polkovnikma daasrula gamoZieba da rekomendacia gasca, rom gamoZieba ar
aRZruliyo Jandarmeriis
warmomadgenlis winaaRmdeg. moxseneba aseve
Seicavs Jandarmeriis oficrebis Cvenebebis, ganmcxadeblebis Cvenebebisa da
serap karabulutis Cvenebis mokle aRweras. vice polkovnikma miiCnia, rom
Jandarmeriis oficrebs gaaCndaT sakmarisi safuZveli imis dasajereblad, rom
nerman karabuluti, romelic ar SeCerda jariskacebis mier micemuli
gafrTxilebis Semdgom da esrola xelyumbara jariskacebs, teroristi iyo.
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
arsebuli kanonmdeblobidan gamomdinare, romlis Tanaxmadac Jandarmeriis
oficrebs gaaCndaT ufleba gamoeyenebinaT cecxlsasroli iaraRi maT
winaaRmdeg gamoyenebuli proporciuli Zalis SemTxvevaSi, moxsenebaSi
gakeTebuli iyo daskvna, rom jariskacebs ar surdaT gogonas mokvla da
Sesabamisad ar unda aRZruliyo gamoZieba Jandarmeriis eqvsi oficris
winaaRmdeg, romlebic monawileobdnen incidentSi.
20. 1998 wlis 10 noembers, sajaro xelisuflebis warmomadgenelTa winaaRmdeg
gamoZiebis warmmarTvelma komisiam (“CPCS”) daadgina, rom gamomZieblis mier
momzadebuli moxseneba koncentrirebas axdenda mxolod mkvlelobis
sakiTxze da masSi ar iyo ganxiluli is sakiTxi gadaaWarbes Tu ara
jariskacebma TavianT uflebamosilebas. CPCS–m aseve daadgina, rom
moxsenebaSi ar iyo asaxuli ramodenime mniSvnelovani sakiTxi. magaliTad,
masSi ar iyo mocemuli Jandarmeriis im oficris vinaoba, romelmac esrola
nermin karabuluts iseve rogorc ar iyo identificirebuli im piris vinaoba,
romelmac Seatyobina Jandarmerias “saeWvo gogonas Sesaxeb”. aseve saeWvod
iqna miCneuli jariskacebis mier meore savaraudo xelyumbaris ar Senaxva da
xsenebulis
sanacvlod
misi
ganadgureba.
ar
ganxorcielebula
Tanasoflelebis dakiTxva nermin karabulutis pirovnebasTan dakavSirebiT,
Cabmuli iyo Tu ara igi teroristul saqmianobaSi da SeeZlo Tu ara mas
xelyumbaris mopoveba.
21. 1998 wlis 8 dekembers, gamomZiebelma CamoarTva damatebiTi Cvenebebi
Jandarmeriis oTx oficers, romlebic amtkicebdnen, rom maT yvelam erTad
esroles nermin karabuluts da ar ician Tu vis mier gasrolili tyvia
moxvda mas. isini gogonas umiznebdnen wels qvemoT, raTa Tavidan
aecilebinaT misi sikvdili. miuxedavad xsenebulisa, imis gamo, rom miwis
grunti ar iyo swori, samwuxarod gogona sasikvdilod daiWra. xelyumbara,
romelic mis gverdiT aRmoaCines nawilobriv detonirebuli iyo mis mierve da
amitomac misi, rogorc mtkicebulebis Senaxva, sarisko iyo.
22. imave dRes vice polkovnikma Cveneba CamoarTva gardacvlili gogonas sam
Tanasoflels, romlebmac ganacxades, rom nermin karabuluti yovelTvis
xangrZlivad mogzaurobda xolme qveynis SigniT, zogjer mamasTan erTad,
romelic mwyemsi iyo, zogjer ki marto. maT ar icodnen imis Sesaxeb Cabmuli
iyo Tu ara gogona teroristul aqtivobebSi da arc imis Sesaxeb icodnen Tu
saidan SeiZleba moepovebina gogonas xelyumbara. Jandarmeriis oficerma,
romelic muSaobda operatorad satelefono pultTan, ganucxada gamomZiebel
vice polkovniks, rom pirma, romelmac Jandarmerias acnoba “saeWvo gogonas
Sesaxeb” ar dausaxelebia sakuTari vinaoba.
23. 1998 wlis 9 dekembers, vice polkovnikma Seadgina damatebiTi moxseneba.
CPCS-ma 1998 wlis 22 dekembers gadawyvita uareyo nebarTvis gacema
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
Jandarmeriis im personalis winaaRmdeg gamoZiebis aRZvrasTan dakavSirebiT,
romlebmac mokles nermin karabuluti. CPCS-is xsenebuli gadawyvetileba
gaauqma saxelmwifo sabWom 2002 wlis 26 ivniss.
24. 2002 wlis 22 agvistos, sivasis prokurorma waradgina sabraldebo daskvna
sivasis saolqo sasamarTloSi da brali wauyena Jandarmeriis 6 oficers
TurqeTis
gaufrTxilebeli
sisxlis
samarTlis
kodeqsis
CadenaSi.
452-e
muxlis
wlis 16
darRveviT
oqtombers
mkvlelobis
ganmcxadeblebi mxared CaerTvnen sisxlis samarTalwarmoebaSi.
25. 2004 wlis 28 ianvars sivasis saolqo sasamarTlom gamoitana
gadawyvetileba saqmis ganxilvis iurisdiqciis arqonasTan dakavSirebiT, im
motiviT, rom braldebulebi jariskacebi iyvnen da gasaCivrebuli qmedeba maT
ganaxorcieles samxedro movaleobis Sesrulebisas. saqme gadaegzavna sivasis
samxedro sasamarTlos.
26. 2005 wlis 14 aprils, sivasis samxedro sasamarTlom aseve gamoitana saqmis
ganxilvis iurisdiqciis arqonasTan dakavSirebuli gadawyvetileba. xsenebuli
gadawyvetileba ZalaSi datoves samxedro sakasacio sasamarTlom 2005 wlis
oqtombers,
da
iurisdiqciis
sakiTxebTan
dakavSirebuli
davebis
ganmxilvelma sasamarTlom (Uyuşmazlık Mahkemesi) 2006 wlis 6 marts. am
ukanasknelma daadgina, rom saqmis ganxilvis iurisdiqcia gaaCnda sivasis
saolqo sasamarTlos, radganac Jandarmebma danaSauli Caidines maT mier
administraciuli da samoqalaqo uflebamosilebebis ganxorcielebisas.
27. sivasis saolqo sasamarTloSi axali samarTalwarmoeba gaimarTa, romlis
drosac sisxlis samarTlis sxvadasxva sasamarTlom braldebulebi dakiTxa
sivasis saolqo sasamarTlos mier gacemuli miTiTebis safuZvelze.
28. 2007 wlis 7 dekembers, sivasis saolqo sasamarTlom daadgina, rom
Jandarmebma gadaaWarbes maT uflebamosilebebs iaraRis gamoyenebasTan
dakavSirebiT im kuTxiT, rom zurgSi esroles nerman karabuluts da ara
sxva adgilebSi, sadac srola saSiSi ar iqneboda sicocxlisaTvis. saolqo
sasamarTlom aseve miiCnia, rom Jandarmebis mxridan SesaZlebeli iyo
alternatiuli da sicocxlisaTvis usafrTxo meTodebis gamoyeneba, nermin
karabulutis Sesapyrobad. saolqo sasamarTlom msjavri dasdo Jandarmebs
gaufrTxilebel mkvlelobaSi da sasjelis saxiT Seufarda maT weliwadiT
da rva TviT patimroba. Tumca, mogvianebiT Jandarmebs sasjeli gadauvaddaT
sisxlis samarTlis kodeqsis 51-e muxlis Sesabamisad, romelic sisxlis
samarTlis sasamarTleobs aZlevda 2 welze naklebi sasjelis gadavadebis
diskrecias.
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
29. ganmcxadeblebma da braldebulebma gaasaCivres xsenebuli ganaCeni. 2009
wlis 22 dekembers, sakasacio sasamarTlom ZalaSi datova sivasis saolqo
sasamarTlos mier 2007 wlis 7 dekembers gamotanili ganaCeni im nawilSi,
romelic exeboda Jandarmebis braleulad cnobas. sakasacio sasamarTlom
gaauqma ganaCenis is nawili, romelic exeboda eqvsidan xuTi JandarmisaTvis
sasjelis dakisrebas da saqme gansaxilvelad daubruna sivasis saolqo
sasamarTlos da miuTiTa mas, rom gamoeyenebina im droisaTvis ZalaSi axlad
Sesuli kanoni (2008 wlis 23 ianvris #5728 kanoni), romlis Tanaxmadac
gansxvavebuli sasjelebis gamotana iyo SesaZlebeli Jandarmebis winaaRmdeg.
radganac meeqvse Jandarmi ukve nasamarTlevi iyo sxva danaSaulTan
dakavSirebiT, sakasacio sasamarTlom daadgina, rom mas ar SeeZlo esargebla
axali kanonis ufro xelsayreli debulebebiT da am JandarmTan mimarTebiT
ZalaSi datova sivasis saolqo sasamarTlos 2007 wlis
daTariRebuli gadavadebuli sasjeli.
dekembriT
30.
sivasis
saolqo
sasamarTloSi
warimarTa
axali
sasamarTlo
samarTalwarmoeba, romlis Sedegadac sasamarTlom 2009 wlis 17 dekembers
daadgina igive rac 2007 wlis 7 dekembers da 5 Jandarmi braleulad cno
gaufrTxilebeli mkvlelobis CadenaSi. Jandarmebs sasjelis saxiT SeefardaT
erTi wliTa da rva TviT patimroba, magram sasjelis aRsruleba
gadauvaddaT. sivasis saolqo sasamarTlom daadgina, rom msjavrdebulebi ar
iyvnen adre nasamarTlevni da CaTvala, rom isini aRar Caidendnen analogiur
danaSauls momavalSi. ganmcxadeblebma gaasaCivres xsenebuli gadawyvetileba,
magram strasburgis sasamarTlosaTvis ucnobia xsenebuli gasaCivrebis
Sedegi.
samarTali
I. konvenciis me-2, me-6, me-13 da me-14 muxlebis savaraudo darRveva
31. ganmcxadeblebi Ciodnen, rom Jandarmeriis oficrebis mier maTi
qaliSvilis winaaRmdeg gamoyenebuli Zala, ar iyo absoluturad aucilebeli,
xolo gamoyenebuli Zalis gadaWarbebuli xasiaTi ki adasturebda, rom
oficrebi faqtiurad cdilobdnen mis mokvlas. ganmcxadeblebi aseve
amtkicebdnen, rom maTi qaliSvilis mkvlelobasTan dakavSirebiT warmarTuli
gamoZieba arc miukerZoebeli iyo da arc adeqvaturi konvenciis me-2 muxlis
miznebidan da moTxovnebidan gamomdinare.
32. konvenciis me-13 muxlze dayrdnobiT, ganmcxadeblebi Ciodnen, rom
erovnuli samarTalwarmoebisas maTTvis ar yofila uzrunvelyofili
samarTliani dacvis Sida saxelmwifoebrivi saSualeba, romelsac SeeZlo
darRveul uflebebSi maTi aRdgena. konvenciis me-6 muxlis Tanaxmad,
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom Jandarmebis winaaRmdeg warmoebuli
sisxlis samarTalwarmoeba gadaWarbebulad xangrZlivi iyo. isini
amtkicebdnen, rom maT ar miscemiaT SesaZlebloba dapirispirebodnen
braldebulebs, romlebic ar gamocxadebulan piradad saqmis ganmxilveli
sasamarTlos winaSe da xsenebulis sanacvlod Cvenebebi misces sisxlis
samarTlis sxva sasamarTloebs saolqo sasamarTlos werilobiTi miTiTebis
safuZvelze. ganmcxadeblebis azriT, xsenebulma maT waarTva sajaro mosmenis
gamarTvis ufleba. ganmcxadeblebi aseve amtkicebdnen, rom maT mimarT
ganxorcielda diskriminacia, radganac aucilebeli iyo administraciuli
organosagan nebarTvis miReba, imisaTvis, raTa gamoZieba aRZruliyo
jariskacebis winaaRmdeg. ganmcxadeblebis azriT xsenebuli arRvevda
konvenciis me-14 muxls me-6 muxlTan kavSirSi.
33. sasamarTlo Tvlis, rom ganmcxadeblebis saCivris arsi ZiriTadad exeba
maTi qaliSvilisaTvis sicocxlis uflebis warTmevasa da mkvlelobasTan
dakavSirebuli gamoZiebis savaraudo araefeqtianobas. amgvarad sasamarTlo
Sesaferisad miiCnevs yvela zemoxsenebuli saCivari ganixilos mxolod
konvenciis me-2 muxlis WrilSi, romlis Tanaxmadac:
“ 1. yoveli adamianis sicocxlis ufleba kanoniT aris daculi. aravis SeiZleba waerTvas
sicocxle ganzrax. sic. ocxlis warTmeva dasaSvebia mxolod sikvdilis sasjelis
aRsrulebis Sedegad, rac sasamarTlos ganaCeniT Seefarda mocemul pirs iseTi danaSaulis
CadenisaTvis, romlisTvisac kanoni iTvaliswinebs am sasjels.
2. sicocxlis warTmeva ar CaiTvleba am muxlis sawinaaRmdegod Cadenil qmedebad, Tu is
Sedegad mohyva Zalis gamoyenebis absolutur aucileblobas:
a) nebismieri piris dasacavad aramarTlzomieri Zaladobisagan;
b) kanonieri dakavebis an kanonierad dapatimrebuli piris gaqcevis aRsakveTad;
c) kanonier RonisZiebaTa ganxorcielebisas ajanyebis an amboxebis CasaxSobad.”
34. mTavroba ar daeTanxma ganmcxadeblis argumentebs.
a. daSvebadoba
35. mTavrobis azriT ganmcxadebels ar hqonda amowuruli samarTlebrivi
dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebi, radganac ganmcxadeblebs ar
warudgeniaT
TavianTi
pretenziebi
erovnuli
sasamarTloebis
winaSe
(konvenciis 35-e muxlis 1-li da me-4 punqtebi). saqmeze Uca v. Turkey (no. 3743/06, 29
April 2008) dayrdnobiT, mTavroba acxadebda, rom ganmcxadeblebs SeeZloT
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
aReZraT administarciuli samarTalwarmoeba da moeTxovaT saxelmwifosagan
kompensacia maTi qaliSvilis mkvlelobisaTvis.
36. ganmcxadeblebi amtkicebdnen, rom maT Seasrules maTze dakisrebuli
valdebuleba da amowures samarTlebrivi dacvis saSualebebi imiT, rom
oficialurad warudgines saCivari prokurors, CaerTvnen mxared sasamarTlo
samarTalwarmoebaSi
gadawyvetilebebi.
da
gaasaCivres
erovnuli
sasamarTloebis
37. sasamarTlo uaryofs mTavrobis pretenziis pirvel nawils, radganac
ganmcxadeblebma marTlac warudgines oficialuri saCivrebi xelisuflebis
kompetentur organoebs maTi qaliSvilis mkvlelobasTan dakavSirebiT (ix. me- da me-11 punqtebi), CaerTvnen mxared sasamarTlo samarTalwarmoebaSi (ix. 24-
e
punqti) da gaasaCivres erovnuli sasamarTloebis mier gamotanili
gadawyvetilebebi (ix. me-9 da 30-e punqtebi).
38. mTavrobis pretenziasTan mimarTebiT, romelic exeba kompensaciasTan
dakavSirebuli proceduris ar gamoyenebas ganmcxadeblis mier, sasamarTlo
aRniSnavs, rom man ukve ganixila da uaryo mTavrobis analogiuri pretenzia
zemoxsenebul Uca–s gadawyvetilebaSi, romelic aseve exeboda sicocxlis
uflebas (ix. mutatis mutandis, Gasyak and Others v. Turkey, no. 7872/03, §§ 66-72, 2009 wlis oqtomberi).
39. nebismier SemTxvevaSi, sasamarTlo imeorebs, rom im saqmeebSi, romlebic
exeba sicocxlis warTmevas, xelisuflebis organoebs konvenciis me-2 muxlis
Tanaxmad ekisrebaT valdebuleba warmarTon efeqtiani gamoZieba, romlis
Sedegadac SesaZlebeli iqneba qmedebis Camden pirTa identificireba da
dasja. sasamarTlo Tvlis, rom valdebuleba iluziuri iqneba, Tuki
konvenciis me-2 muxlTan dakavSirebuli saCivrebis ganxilvis Semdgom,
ganmcxadebels mieniWeba mxolod gancdili zianis anazRaureba da amiT
moxdeba misi msxverplis statusis samarTlebrivi dakmayofileba (ix. mutatis
mutandis, Yaşa v. Turkey, 1998 wlis 2 seqtemberi, § 74, Reports of Judgments and Decisions
1998-VI; ix. aseve SedarebiT axali gadawyvetileba, Nikolova and Velichkova
v. Bulgaria, no. 7888/03, § 55, 2007 wlis 20 dekemberi da saqmeSi arsebuli
gadawyvetilebebi).
Tuki
aseTi
saxis
incidentebTan
dakavSirebiT
xelisuflebis
organoebis
reaqcia
mxolod
kompensaciis
gadaxdiT
Semoifargleba, es SesaZlebels gaxdis, rom garkveul SemTxvevebSi
xelisuflebis warmomadgenlebma daarRvion maTi kontrolis qveS myof pirTa
uflebebi virtualuri dausjelobiT, xolo mkvlelobasTan dakavSirebuli
zogadi samarTlebrivi valdebuleba ki, miuxedavad misi fundamenturi
mniSvnelobisa, araefeqtianad iqneba miCneuli praqtikaSi (Leonidis v. Greece, no.
43326/05, § 46, 2009 wlis 8 ianvari).
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
40. zemoxsenebulis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo uaryofs mTavrobis
pretenzias xsenebuli saCivris daSvebadobis sakiTxTan dakavSirebiT.
sasamarTlo aRniSnavs, rom saCivari ar aris aSkarad dausabuTebeli
konvenciis 35-e muxlis me-3 punqtis mniSvnelobiT. sasamarTlo aseve
aRniSnavs, rom ganacxadi ar SeiZleba dauSveblad gamocxaddes raime sxva
safuZvliT. Sesabamisad sasamarTlo arsebiT ganxilvaze daSvebulad
acxadebs ganacxads.
b. saqmis arsebiTi mxare
41. ganmcxadeblebi Ciodnen, rom maTi qaliSvili nermin karabulutis
sicocxlis ufleba dairRva. gamoZieba da sasamarTlo samarTalwarmoeba
sxvas arafers emsaxureboda Tu ara Jandarmebis gamarTlebas. ufro metic, ar
aRZrula
raime
saxis
sisxlis
samarTalwarmoeba
Jandarmebis
xelmZRvanelebTan mimarTebaSi, romlebmac faqtobrivad dagegmes es operacia.
42.
sasamarTlo
miiCnevs,
rom
sakasacio
sasamarTlos
winaSe
ganxorcielebuli samarTalwarmoeba, im nawilSi, romelic exeboda
Jandarmidan erT erTs, dasrulda 2008 wlis 22 dekembers, rodesac sakasacio
sasamarTlom ZalaSi datova gaufrTxilebel mkvlelobaSi msjavrdebis
gadawyvetileba (ix. 29-e punqti). darCenil 5 ganmcxadebels aseve daedoT
msjavri
imave
danaSaulis
CadenaSi,
saxeldobr
ki
gaufrTxilebel
mkvlelobaSi da sasjelis saxiT ganesazRvraT weliwadi da rva TviT
patimroba. eqvsive JandarmTan mimarTebiT sasjelis aRsruleba gadavadda (ix.
28-e da 30-e punqtebi).
43. sasamarTlo aseve dadgenilad miiCnevs im faqts, rom sivasis saolqo
sasamarTlom orjer daadgina, rom Jandarmebma gadaaWarbes TavianT
uflebamosilebas da ukanonod xelyves nermin karabulutis sicocxle. imis
nacvlad,
rom
sicocxlisaTvis
arasaxifaTo
sxeulis
nawilSi
ganexorcielebinaT srola, raTa Tavidan aecilebinaT sicocxlisaTvis
safrTxis Seqmna, Jandarmebma uknidan esroles nermin karabuluts. ufro
metic, Jandarmebma ar mimarTes alternatiul meTodebs, raTa daekavebinaT
gogona. xsenebuli daskvna sasamarTlosaTvis niSnavs imis arsebiTad
dadasturebas, rom nermin karabulutis mkvleloba ganxorcielda konvenciis
me-2 muxlis moTxovnaTa sawinaaRmdegod. xsenebuli daskvna aucilebels aRar
xdis, raTa sasamarTlom imsjelos imasTan dakavSirebiT, Jandarmebis mier
gamoyenebuli Zala absoluturad aucilebeli da gamarTlebuli iyo
konvenciis me-2 muxlis me-2 punqtis Sesabamisad, Tu ara. Sesabamisad,
sasamarTlos mier ganmcxadeblis pretenziis ganxilva Semoifargleba imis
gamokvleviT, xelisuflebis erovnulma organoebma jerovani misagebeli
RonisZiebebi ganaxorcieles Tu ara xsenebul darRvevasTan mimarTebaSi.
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
amasTan dakavSirebiT, sasamarTlo aRniSnavs, rom miuxedavad imisa, rom is
jariskacebi, romlebmac mokles nermin karabuluti, braleulad iqnen
cnobilni kanoniT dadgenili uflebamosilebebis gadaWarbebaSi, ramac
gamoiwvia gaumarTlebeli sikvdili, maT miesajaT erTi wliT da rva TviT
patimroba, romlis aRsrulebac, sxva rom aRaraferi vTqvaT, gadavadda.
44. xsenebulTan dakavSirebiT sasamarTlo imeorebs, rom me-2 muxli
saxelmwifos akisrebs valdebulebas daicvas sicocxlis ufleba efeqtiani
sisxlis samarTlebrivi debulebebis SemoRebiT, romlebic krZalaven
pirovnebis winaaRmdeg mimarTuli danaSaulis Cadenas, rasac unda amyarebdes
samarTaldamcveli organoebis sistema, romelmac unda moaxdinos am
danaSaulis Cadenis prevencia, Sekaveba da am debulebebis damrRvev pirTa
dasja (Osman v. the United Kingdom, 1998 wlis 28 oqtomberi, § 115, Reports 1998-VIII;
Mastromatteo v. Italy [GC], no. 37703/97, §§ 67 and 89, ECHR 2002-VIII; da Menson v. the United
Kingdom (dec.), no. 47916/99, ECHR 2003-V). me-2 muxliT dadgenili saxelmwifos
pozitiuri valdebuleba moiTxovs, rom erovnulma samarTlebrivma sistemam
gamoavlinos Tavisi SesaZlebloba, praqtikaSi ganaxorcielos sisxlis
samarTlis kanonmdebloba im pirTa winaaRmdeg, romelTac arakanonierad
waarTves sxvas sicocxle (Nachova and Others v. Bulgaria [GC], nos. 43577/98 da
43579/98, § 160, ECHR 2005-VII).
45. marTalia ar arsebobs imis absoluturi valdebuleba, rom yvela
gamoZieba damTavrdes msjavrdebiT an garkveuli sasjelis SefardebiT, magram
xelisuflebis erovnulma organoebma arcerT SemTxvevaSi ar unda dauSvan,
rom sicocxlis winaaRmdeg mimarTuli danaSaulebi dausjeli darCes.
xsenebuli mniSvnelovania sazogadoebis ndobis SesanarCuneblad, kanonis
uzenaesobis principis pativiscemisa da arakanonieri qmedebebis Sewynarebis
an miCqmalvis aRsakveTad (ix. mutatis mutandis, Öneryıldız v. Turkey [GC], no. 48939/99, §
96, ECHR 2004-XII; Okkalı v. Turkey, no. 52067/99, § 65, ECHR 2006-XII (amonaridebi); da
Türkmen v. Turkey, no. 43124/98, § 51, 2006 wlis 19 dekemberi).
46. marTalia strasburgis sasamarTlo ar ereva erovnuli sasamarTloebis
mier arasaTanado mopyrobisa da mkvlelobis SemTxvevebSi gamosatani
sasjeli SerCevaSi, magram sasamarTlom garkveulwilad unda Seafasos da
Caerios iseT saqmeebSi, rodesac Cadenil qmedebasa da dakisrebul sasjels
Soris aSkara Seusabamobaa (ix. Nikolova and Velichkova, zemoxsenebuli saqmeebi §
61).
47. winamdebare saqmeSi, marTalia erovnuli kanonmdebloba uflebas aZlevda
saqmis ganmxilvel sasamarTlos, rom mas Seefardebina ufro maRali sanqcia
– 6 wlamde patimroba – sasamarTlom Jandarmebs Seufarda minimaluri
sanqcia, romelic gaTvaliswinebuli iyo sisxlis samarTlis kodeqsiT
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
gaufrTxilebeli mkvlelobisaTvis, xolo SemdgomSi ki SeaCera yvela
JanmdarmTan mimarTebaSi sasjelis aRsruleba. aSkarad araproporciuli
sasjelis dakisrebiT, rasac kidev ufro auaresebda samarTalwarmoebis
xangrZlivoba,
saqmis
ganmxilvelma
sasamarTlom
gamoiyena
Tavisi
uflebamosileba da diskrecia raTa Seemcirebina mZime danaSauliT
gamowveuli Sedegebi, imis magivrad, rom warmoeCina, rom aseTi saxis
qmedebebi arcerT SemTxvevaSi ar SeiZleboda yofiliyo Sewynarebuli
(zemoxsenebuli Okkalı –s saqme §75).
48. daskvnis saxiT sasamarTlo Tvlis, rom sisxlis samarTlis sistema,
romelic gamoyenebul iqna narmin karabulutis mkvlelobis saqmesTan
dakavSirebiT, ar iyo adeqvaturi da mas Zalian mcire Semakavebeli efeqti
gaaCnda, romelsac SeeZlo uzrunveleyo iseT arakanonier qmedebaTa efeqtiani
aRkveTa, romlebsac asaCivrebdnen ganmcxadeblebi.
Sesabamisad dairRva konvenciis me-2 muxli.
II. konvenciis me-3 muxlis savaraudo darRveva
49. ganmcxadeblebi Ciodnen, rom Jandarmebis mier maTi qaliSvilis
mkvlelobam isini dauqvemdebara araadamianur da Rirsebis Semlaxvel
mopyrobas, rac akrZalulia konvenciis me-3 muxliT da romlis Tanaxmadac:
“aravin SeiZleba daeqvemdebaros wamebas an araadamianur an Rirsebis Semlaxvel mopyrobas an
sasjels”
50. sasamarTlos winaSe wardgenil komentarebSi mTavroba ar Sexebia
xsenebul pretenzias.
51. miuxedavad imisa, rom sasamarTlo miiCnevs, rom ganmcxadeblebis
qaliSvilis mkvlelobam, ganmcxadeblebs mniSvnelovani tanjva miayena, igi
mainc miiCnevs, rom am konteqstSi ar arsebobs me-3 muxlis darRvevis
dadgenis safuZveli (ix. gauCinarebis saqmeSi sawinaaRmdego gadawyvetileba
Tanlı v. Turkey, no. 26129/95, § 159, ECHR 2001-III (amonaridebi)).
52. Sesabamisad sasamarTlo adgens, rom es pretenzia aSkarad dausabuTebelia
da uaryofil unda iqnes konvenciis 35-e muxlis me-3 da me-4 punqtebis
Sesabamisad.
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba
53. konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad:
“Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi, xolo Sesabamisi maRali
xelSemkvreli mxaris Sidasaxelmwifoebrivi samarTali darRvevis mxolod nawilobrivi
gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis SemTxvevaSi, sasamarTlo dazaralebul
mxares samarTlian dakmayofilebas miakuTvnebs.”
a. ziani
54. ganmcxadeblebi acxadebdnen, rom sivasis saolqo sasamarTlos winaSe
daswrebisaTvis, maT mouxdaT xarjebis gaReba, romelic utoldeboda 30 000
evros. ganmcxadeblebi iTxovdnen xsenebul Tanxas gancdili materialuri
zianis asanazRaureblad.
55. mTavrobis azriT xsenebuli pretenzia safuZvels iyo moklebuli.
56. ganmcxadeblebi aseve moiTxovdnen 100 000 evros gancdili moraluri
zianis asanazRaureblad.
57. mTavroba Tvlida, rom moTxovnili Tanxa dauSveblad maRali iyo da
amtkicebda, rom xsenebuli Tanxis mikuTvneba gamoiwvevda ganmcxadeblebis
usamarTlo gamdidrebas.
58. sasamarTlo ver xedavs raime saxis mizezobriv kavSirs ganxorcielebul
darRvevasa da moTxovnil materialur zians Soris; amitom sasamarTlo
uaryofs xsenebul pretenzias. Tumca imsjela ra Tanasworobis safuZvelze,
sasamarTlo akuTvnebs ganmcxadeblebs 60 000 evros moraluri zianis
asanazRaureblad.
b. xarjebi da gaweuli danaxarjebi
59. ganmcxadeblebi aseve iTxovdnen 22 000 evros xarjebisa da gaweuli
danaxarjebis asanazRaureblad, romelTa gaRebac maT mouxdaT erovnuli
sasamarTloebis,
iseve
rogorc,
strasburgis
sasamarTlos
winaSe
ganxorcielebuli samarTalwarmoebisas. TavianTi pretenziis gasamyareblad
ganmcxadeblebma advokatebTan dadebuli ori xelSekruleba warmoadgines
romlis saerTo Tanxac iyo 30 000 Turquli lira (daaxloebiT 17 000 evro).
darCenil 5000 evros ganmcxadeblebi iTxovdnen sxvadasxva gaweuli xarjis
dasafarad, rogoric aris erovnuli sasamarTloebis winaSe wardgomis
mizniT samarTlebrivi warmomadgenlis mgzavrobis xarjebi, safosto xarjebi,
sakancelario, aslebis gadaRebis, faqsisa da TargmanTan dakavSirebuli
xarjebi. rac Seexeba pretenziis am ukanasknel nawils, ganmcxadeblebma
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
warudgines sasamarTlos qviTari daaxloebiT 1700 Turqul liraze
(daaxloebiT 1000 evro).
60. mTavroba Tvlida, rom Tanxis miniWeba ar unda momxdariyo erovnul
doneze ganxorcielebul samarTalwarmoebasTan dakavSirebuli xarjebisa da
gaweuli danaxarjebisaTvis. mTavrobis azriT yvela xarji da gaweuli
danaxarji, romlis anazRaurebasac ganmcxadeblebis moiTxovdnen, ar iyo
Sesabamisi dokumentebiT gamyarebuli.
61. sasamarTlos precedentuli samarTlis Tanaxmad, ganmcxadebels ufleba
aqvs miiRos anazRaureba xarjebisa da gaweuli danaxarjebisaTvis mxolod im
moculobiT, ra moculobiTac mas SeuZlia daadasturos, rom maTi gaReba
moxda realurad da aucileblobidan gamomdinare da es xarjebi gonivruli
iyo
Tavisi
moculobiT.
erovnul
doneze
ganxorcielebul
samarTalwarmoebasTan dakavSirebul xarjebsa da gaweul danaxarjebTan
dakavSirebuli argumentis sapasuxod, sasamarTlo imeorebs, rom im
SemTxvevaSi Tuki igi daadgens, rom adgili hqonda konvenciis darRvevas, mas
SeuZlia
miakuTvnos
ganmcxadebels
Tanxebi
xarjebisa
da
gaweuli
danaxarjebis asanazRaureblad, romelTa gaRebac mas mouxda erovnuli
sasamarTloebis winaSe, raTa aRkveTiliyo konvenciiT garantirebuli
uflebis darRveva an misagebeli mieRo ganxorcielebul darRvevasTan
mimarTebiT (ix. Société Colas Est and Others v. France, no. 37971/97, § 56, ECHR 2002-III, da
masSi moxseniebuli saqmeebi). winamdebare saqmeSi ganmcxadeblebma konvenciiT
uzrunvelyofili uflebis darRvevasTan dakavSirebuli arsebiTi saCivriT
mimarTes, rogorc pirveli instanciis sasamarTlos, aseve saapelacio
instanciis sasamarTlos (ix. me-8, me-11 da 29-e punqtebi). zemoxsenebulidan
gamomdinare, sasamarTlo Tvlis, rom ganmcxadeblebs gaaCndaT safuZvliani
pretenzia xarjebisa da gaweuli danaxarjebis kuTxiT, romelTa gaRebac maT
mouxdaT erovnul doneze.
62. sasamarTlom mxedvelobaSi miiRo mis winaSe warmodgenili nawilobrivi
dokumentacia da zemoxsenebuli kriteriumebi, da gadawyvita miekuTvnebina
ganmcxadeblebisaTvis 4000 evro xarjebisa da gaweuli danaxarjebis
dasafarad.
g. sauravi
63. sasamarTlo Sesaferisad Tvlis, rom sauravi ganisazRvros evropis
centraluri bankis mier dadgenili minimaluri nixriT, rasac unda daematos
Tanxis sami procenti.
FADİME AND TURAN KARABULUT v. TURKEY JUDGMENT
xsenebuli mizezebidan gamomdinare, sasamarTlom erTxmad
1. gamoacxada konvenciis me-2 muxlTan dakavSirebuli pretenziebi arsebiT
ganxilvaze daSvebulad da arsebiT ganxilvaze dauSveblad gamoacxada
ganacxadis darCenili nawili;
2. daagina, rom dairRva konvenciis me-2 muxli;
3. daadgina
(a) rom mopasuxe saxelmwifom konvenciis 44-e muxlis me-2 punqtis
Sesabamisad gadawyvetilebis ZalaSi Sesvlidan 3 TveSi ganmcxadeblebs
erToblivad unda gadauxados 60000 (samoci aTasi evro) plius
nebismieri gadasaxadi, romliTac SeiZleba es Tanxa daibegros,
moraluri zianis asanazRaureblad da 4000 evro (oTxi aTasi evro)
xarjebisa da gaweuli danaxarjebis asanazRaureblad, plius nebismieri
gadasaxadi, romliTac SeiZleba daibegros ganmcxadebeli. xsenebuli
Tanxebi gadayvanil unda iqnes Turqul lirebSi gadaxdis dRisaTvis
arsebuli oficialuri kursiT.
(b) rom zemoxsenebuli 3 Tviani vadis gasvlis Semdgom gadaxdis dRemde
sauravi unda iqnes gadaxdili im moculobiT, rac utoldeba evropuli
bankis sesxisaTvis gankuTvnil minimalur procents, romelsac unda
daematos sam procentiani ganakveTi
4. uaryofs ganmcxadeblis sxva pretenziebs samarTlian dakmayofilebasTan
dakavSirebiT.
Sesrulebulia inglisur da frangul enebze, da gacxadebulia werilobiTi
saxiT 2010 wlis 27 maiss sasamarTlos reglamentis 77-e muxlis me-2 da me-3
punqtebis Sesabamisad
sali dole
registratori
fransuaza tulkensi
Tavmjdomare
15
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło