23903/02

---------------   -- - - - -   --------------------   C O N S E IL D E *   L 'E U R O P E   * A V R U P A   KONSEYİ   * *   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   İKİNCİ DAİRE   ARSLANER TÜRKİYE DA VASİ   (Başvuru no:23903/02)   KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ   Bu karar AİHM İç Tüzüğü'nün 81. maddesi uyarınca   Temmuz 2007 tarihinde düzeltilmiştir   STRAZBURG   Mayıs 2007   (karar 24 Ağustos 2007’de kesinleşecektir)   İşbu karar AÎHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli   bazı düzeltmelere tabi olabilir.   1Başvuranın soyadı “Aslaner” olarak geçmekteydi.   ________________________________________________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından   yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber   olması koşulu ile Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan   amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (23903/02) başvuru no’lu davanın nedeni, bu   ülke vatandaşı Mehmet Arslaneı^’in (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM)   Haziran 2000 tarihinde Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi’nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca   yapmış olduğu başvurudur.   Başvuran, AİHM önünde İskenderun Barosu avukatlarından Sekip Ensari ve Murat   Ensari tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I . D A V A N I N U N S U R L A R I   Mehmet Arslaner isimli başvuran, 1963 doğumlu Türk vatandaşı olup Antakya’da   ikamet etmektedir.   Karayolları Genel Müdürlüğü, otoyol yapılması amacıyla 22 Kasım 1993 tarihinde   başvuranın arazisinin kamulaştırılmasına karar vermiştir.   . Hatay Bilirkişi Komisyonu, taşınmazın değerini 5.596.640.000 Türk Lirası olarak   belirlemiştir. Bu tutar 20 Mart 1998 tarihinde başvurana ödenmiştir.   Başvuran, 20 Nisan 1998 tarihinde kamulaştırma bedelinin artırılması talebiyle   Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurmuştur.   Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesi, 25 Haziran 1998 tarihinde başvurana 20 Nisan   9 9 8 t a r i h i n d e n i t i b a r e n g e ç e ı i i o l m a k ü z e r e % 5 0 o r a n ı n d a k i b a s i t g e c i k m e f a i z i i l e b i r l i k t e   21.463.114.400 T.L. tutarında ödeme yapılmasına karar vermiştir.   Karayolları Genel Müdürlüğü kararı temyiz etmiştir.   Yargıtay, ilk derece mahkemesi tarafından verilen karan 23 Kasım 1998 tarihinde   onamıştır.   Karayolları Genel Müdürlüğü, başvurana 20 Nisan 1998 ve 2 Mayıs 2000 tarihleri   arasında geçerli olmak üzere %50 oranındaki basit gecikme faizi ile birlikte ek kamulaştırma   bedellerini 2 Mayıs 2000 tarihinde başvurana ödemiştir.   HUKUK AÇISINDAN   I .   K A B U L E D İ L E B İ L İ R L İ K H A K K I N D A   Hükümet, başvuranın Borçlar Kanunu’nun 105. maddesinde öngörülen başvuru   yolunu tam olarak tüketmemesi sebebiyle AİHS’nin 35. maddesinde belirtilen iç hukuk   yollarını tüketmediğini ifade etmektedir.   Başvuran itiraz etmektedir.   12 Tem muz 2007 tarihinde düzeltilmiştir. Başvuranın soyadı “Aslaner” olarak geçmekteydi.   AİHM, Aka kararında buna benzer bir itirazı reddettiğini belirtmektedir. AİHM bu   kararından ayrılmasını gerektirecek herhangi bir neden görmemektedir.   Bu nedenle AİHM, içtihadından doğan kriterler uyarınca (Bkz. özellikle, Akkuş kararı)   ve elindeki mevcut unsurları dikkate alarak başvurunun esastan incelenmesi gerektiğine karar   vermiştir. AİHM, başvuruda başka hiçbir kabuledilemezlik gerekçesi tespit etmemektedir.   II. ESAS HAKKINDA   A. 1 N o ’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ilılal edildiği iddiası hakkında   Başvuran, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gecikmeli olarak ödenen ve   Türkiye’deki yüksek enflasyon oranı karşısından yetersiz kalan ek kamulaştırma bedellerinin   değer kaybettiğinden dolayı şikayetçi olmaktadır. Başvuran bu itibarla 1 No’lu Ek   Protokol’ün 1. maddesine atıfta bulunmaktadır.   AİHM daha önceki kararlarda benzer şikayetlerin dile getirildiğini ve bunların 1 No’lu   Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlali ile sonuçlandığını belirtmektedir (Bkz. Akkuş kararı ve   Aka kararı).   AİHM mevcut davayı incelemiş ve Hükümet’in davayı farklı şekilde sonuçlandıracak   hiçbir tespit ve delil sunmadığı kanaatine varmıştır. Ulusal mahkemelerin kararına göre   kamulaştırmayı yapan idare tarafından başvurana verilmesi gereken ek tazminatın   ödenmesindeki gecikme, başvuranı, mülkünün kamulaştırılmasına ilaveten ayrı bir zarara   daha sokmuştur. Sözkonusu davanın toplam fiili süresi ile ikiye katlanan bu gecikme,   AİHM’yi, başvuranın genel yararın gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması   arasında varolması gereken adil dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke   katlanmak zorunda kaldığı yönünde düşünmeye sevk etmektedir.   Sonuç olarak AİHM, 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar   vermiştir.   B . A İ H S ’ n i n 6 . m a d d e s i n i n i h l a l e d i l d i ğ i i d d i a s ı h a k k ı n d a   Başvuran aynı gerekçelerle AİHS’nin 6. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmektedir.   AİHM yukarıdaki kararını dikkate alarak sorunun ayrıca bu madde altında   incelenmesinin gerekli olmadığına kanaat getirmiştir.   III. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI HAKKINDA   A. T a z m i n a t   Başvuran ek kamulaştırma bedellerinin geç ödenmesi sebebiyle maddi zarara   uğradığını iddia etmektedir. Başvuran maddi tazminat olarak 68.670 Euro talep etmektedir.   Hükümet bu iddialara itiraz etmektir.   t AÎHM, Akkuş kararında benimsenen hesaplama yöntemini gözönünde bulundurarak ve   ilgili ekonomik veriler ışığında başvurana maddi tazminat olarak 10.500 Euro ödenmesine   karar vermiştir.   B . M a s r a f v e H a r c a m a l a r   Başvuran AİHM önünde yaptığı masraf ve harcamaların geri ödenmesi ile ilgili olarak   - herhangi bir talepte bulunmamıştır.   Bu koşullarda AİHM, başvurana bu ad altında herhangi bir ödeme yapılmasının   gerekli olmadığına kanaat getirmektedir.   C . G ecik m e F aizi   AİHM, Avrupa Merkez Bankasinın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz   oranına üç puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AİHM OYBİRLİĞİYLE,   1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;   . 1 N o ’lu E k P ro to k o l’ü n 1 . m a d d e s in in ihlal edildiğine;   3. A ÎH S’niıı 6. m addesine ilişkin olarak dile getirilen şikayetin ayrıca incelenm esinin   gerekli olmadığına;   4. a) AİHS’nin 44 / 2. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay   içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirasina çevrilmek üzere ve her   türlü vergiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet tarafından başvurana maddi tazminat   olarak 10.500 Euro (on bin beş yüz Euro) ödenmesine;   b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar,   Hükümet’in, Avrupa Merkez Bankasinm o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;   5. A dil tatm ine ilişkin diğer taleplerin reddedilmesine;   Karar vermiştir.   İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM İçtüzüğünün 77/2 ve 77/3 maddesi   gereğince 24 Mayıs 2007 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.   4