24276/94

WyrokETPCz1998-05-25ECLI:CE:ECHR:1998:0525JUD002427694

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieuznane zatrzymanie i zaginięcie osoby po jej ujęciu przez siły bezpieczeństwa stanowi naruszenie prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego (art. 5 Konwencji), a także czy cierpienie matki z powodu zaginięcia syna narusza zakaz nieludzkiego traktowania (art. 3 Konwencji)?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że nieuznane zatrzymanie i zaginięcie osoby po jej ujęciu przez funkcjonariuszy państwowych stanowi najpoważniejsze naruszenie art. 5 Konwencji, ponieważ całkowicie neguje gwarancje ochrony przed arbitralnym pozbawieniem wolności i uniemożliwia dostęp do środków prawnych. Państwo ma obowiązek zapewnić skuteczne środki zapobiegające zaginięciom i przeprowadzić szybkie i efektywne dochodzenie w przypadku zgłoszenia zatrzymania i zaginięcia. Brak rejestracji zatrzymania i niewyjaśnienie losu zatrzymanego przez władze państwowe jest niezgodne z art. 5. Trybunał stwierdził również naruszenie art. 3 wobec matki zaginionego, uznając, że jej cierpienie i niepewność co do losu syna, spotęgowane brakiem skutecznego dochodzenia, stanowiło nieludzkie traktowanie.
Stan faktyczny
Skarżąca, Koçeri Kurt, jest matką Üzeyira Kurta, który zaginął po tym, jak został zatrzymany przez tureckie siły bezpieczeństwa (żandarmerię i straż wiejską) podczas operacji wojskowej w jej wiosce Agili w listopadzie 1993 roku. Skarżąca była świadkiem zatrzymania syna, który wyglądał na pobitego. Od tego czasu nie widziano go, a władze tureckie nie uznały jego zatrzymania ani nie wyjaśniły jego losu, sugerując, że mógł dołączyć do PKK lub zostać przez nią uprowadzony. Skarżąca twierdziła również, że była zastraszana przez władze po złożeniu skargi do Komisji.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzuca, jednogłośnie, zastrzeżenie wstępne rządu dotyczące legalności skargi; 2. Odrzuca, jednogłośnie, zastrzeżenie wstępne rządu dotyczące niewyczerpania krajowych środków odwoławczych; 3. Stwierdza, jednogłośnie, że nie ma potrzeby badania skargi na podstawie art. 2; 4. Stwierdza, jednogłośnie, że nie ma potrzeby badania skargi na podstawie art. 3 w odniesieniu do syna skarżącej; 5. Stwierdza, sześcioma głosami do trzech, naruszenie art. 5 Konwencji; 6. Stwierdza, sześcioma głosami do trzech, naruszenie art. 3 Konwencji w odniesieniu do samej skarżącej; 7. Stwierdza, siedmioma głosami do dwóch, naruszenie art. 13 Konwencji; 8. Stwierdza, jednogłośnie, że nie doszło do naruszenia art. 14 Konwencji w związku z art. 2, 3 i 5; 9. Stwierdza, jednogłośnie, że nie doszło do naruszenia art. 18 Konwencji; 10. Stwierdza, sześcioma głosami do trzech, że państwo pozwane nie wypełniło swoich zobowiązań wynikających z art. 25 ust. 1.

Pełny tekst orzeczenia

kurti TurqeTis winaaRmdeg   KURT V. TURKEY   saqmis faqtobrivi mxare   8. momCivani, q-ni koCeri kurti, aris TurqeTis moqalaqe, dabadebuli 1927 wels da   dResdReobiT cxovrobs q. bismilSi, samxreT-aRmosavleT TurqeTSi. im movlenebis dros,   romlebmac gamoc man komisias saCivriT mimarTa, is cxovrobda axlomdebare sofel agiliSi.   misi saCivari komisiisadmi wardgenil iqna misi da misi Svilis, uzeir kurtis saxeliT,   romelic, rogorc momCivani varaudobs, ugzo-ukvlod gauCinarda garemoebebSi, romlebic   mopasuxe saxelmwifos akisrebs pasuxismgeblobas.   9. momCivanis Svilis gauCinarebasTan dakavSirebuli faqtebi sadavoa.   10. komisiaSi saqmis ganxilvis dros misi saCivris arsebiTi nawilis Taobaze momCivanis mier   warmodgenili faqtebi moyvanilia qvemoT, nawilSi A. faqtebis es CamonaTvali aseve moicavs   momCivanis mtkicebas, rom is da misi advokati xelisuflebis organoebma daaSines   komisiisadmi saCivriT mimarTvis gadawyvetilebis gamo.   11. mTavrobis mier wardgenili faqtebi moyvanilia nawilSi B.   13. komisiam, momCivanis Svilis gauCinarebis garemoebasTan dakavSirebuli faqtebis   dasadgenad, Caatara sakuTari gamoZieba konvenciis 28-e muxlis 1(a) punqtis Sesabamisad.   komisiam Seiswavla momCivanisa da mTavrobis mier maTi Sesabamisi argumentebis mxardasaWerad   wardgenili dokumentebi da daniSna sami warmomadgeneli ankaraSi 8 da 9 Tebervals   Catarebul sxdomaze mowmeTa Cvenebebis mosasmenad. komisiis mier mtkicebulebis Sefaseba da   daskvnebi Sejamebulia nawilSiE.   A. momCivanis mier wardgenili faqtebi   1. momCivanis Svilis gauCinarebasTan dakavSirebiT   14. 1993 wlis 23-25 noembers, uSiSroebis Zalebma, Jandarmeriisa da soflis gvardiis   ramdenime wevris SemadgenlobiT, Caatares operacia sofel agiliSi. 1993 wlis 23 noembers,   dazvervisagan sofelSi sami teroristis yofnis Sesaxeb informaciis miRebis Semdeg   uSiSroebis Zalebma daikaves poziciebi soflis irgvliv. amas mohyva ori Setakeba. sofelSi   gatarebuli ori dRis ganmavlobaSi maT yvela saxli gaCxrikes. operaciis ganmavlobaSi   aTidan Tormetamde saxli daiwva, maT Soris momCivanisa da ali da mevlud kurtebis,   momCivanis Svilis mamidis, saxlebi.   15. momCivanis TqmiT, 1994 wlis 24 noembers, daaxloebiT SuadRis 12 saaTze jariskacebma   skolis ezoSi Sekribes soflis macxovreblebi, isini eZebdnen momCivanis Svils, uzeir   kurts, romelic SekrebilTa Soris ar imyofeboda. is imaleboda Tavisi deidis, mevludis   saxlSi. rodesac jariskacebma hkiTxes ainur kurts, uzeir kurtis Svils, Tu sad   imyofeboda mamamisi, ainurma upasuxa, rom is Tavisi deidis saxlSi imyofeboda. jariskacebi   mividnen mevludis saxlSi davut kurtis, momCivanis vaJiSvilis TanxlebiT da uzeiri   saxlidan gamoiyvanes. uzeirma Rame gaatara hasan kiliCis saxlSi jariskacebTan erTad. 1993   wlis 25 noembris diliT, momCivans bavSvma Seatyobina, rom uzeiri iTxovda misTvis   sigaretis mitanas. momCivanma wamoiRo sigareti da naxa uzeiri hasan kiliCis saxlis win,   daaxloebiT aTi jariskacisa da oTxi Tu eqvsi soflis guSagis garemocvaSi. mas saxe   gasiebuli da WrilobebiT savse hqonda, TiTqos nacemi yofiliyo. uzeirma momCivans uTxra,   rom scioda. momCivanma moitana misi qurTuki da windebi. jariskacebma mas darCenis neba ar   darTes, ris Semdegac momCivani ukan dabrunda. es iyo ukanaskneli SemTxveva, rodesac man   uzeiri naxa. momCivani amtkicebs, rom misi Svili amis Semdeg arsad unaxavT.   17. 1993 wlis 24 dekembers momCivanma mimarTa diarbakiris adamianis uflebaTa asociacias   daxmarebisaTvis da gaakeTa gancxadeba misi Svilis gauCinarebasTan dakavSirebul   garemoebebze.   2. daSinebasTan da saCivriT mimarTvis uflebiT sargeblobisTvis xelis SeSlasTan   dakavSirebiT   (a) momCivanis mimarT   19. momCivani amtkicebs, rom 1994 wlis 11 maiss saCivriT komisiisadmi mimarTvis Semdeg,   saxelmwifo xelisuflebis organoebis mier mis mimarT xorcieldeboda   mizani iyo momCivanis iZuleba uari eTqva saCivarze.   kampania, romlis   20. 1994 wlis 19 noembers momCivani gamoiZaxes Cvenebis misacemad bismilis prokurorTan,   diarbakiris mTavari prokuroris instruqciiT. am Cvenebis dros is daikiTxa 1993 wlis 24   dekembers diarbakiris adamianis uflebaTa asociaciisaTvis micemuli gancxadebisa (ix. zemoT,   punqti 17) da komisiisadmi wardgenili saCivris Taobaze. prokurorisadmi micemul CvenebaSi   momCivanma uaryo uSiSroebis Zalebis mier soflis macxovrebelTa wameba, rasac Seicavda   diarbakiris adamianis uflebaTa asociaciisadmi gakeTebuli gancxadeba, aseve uaryo am   ukanasknelSi gakeTebuli miTiTeba misi Svilis wamebis Sesaxeb. man adamianis uflebaTa   asociacias ubralod ganucxada, rom misi Svilis saxe gamoiyureboda imgvarad, TiTqosda is   SeSupebuli iyo.   24. 1995 wlis 10 agvistos momCivanma kidev erTi gancxadeba gaakeTa bismilis notariusis   winaSe, romlis mizani iyo komisiisadmi saCivarze uaris Tqma. miuxedavad imisa, rom   momCivans ar aiZules notariusisTvis raimes Tqma da man ganacxada is, rac surda   Caweriliyo, is amtkicebs, rom gancxadebebi ar gamoxatavda mis nebas da rom mas ar hqonda   maTi Sinaarsis gadamowmebis saSualeba.   B. mTavrobis mier warmodgenili faqtebi   1. momCivanis Svilis gauCinarebis Taobaze   27. imisda miuxedavad, rom operacia udavod sofelSi Catarda da moxda ramdenime Setakeba   uSiSroebis Zalebsa da teroristebs Soris, uzeir kurti uSiSroebis Zalebs ar   daukavebiaT. is warsulSi arasodes yofila dakavebuli, arc raime problemebi hqonia   xelisuflebis organoebTan da arc misi dakavebis raime mizezi arsebobda.   28. mTavrobis mtkicebiT, arsebobs safuZveli varaudisa, rom uzeir kurti SeuerTda   qurTistanis muSaTa partias (PKK) an motacebul iqna am ukanasknelis mier. soflis   macxovreblebmac ganacxades, rom is savaraudod PKK-m moitaca.   29. mehmet karabulutma ankraSi Catarebul sxdomaze komisiis delegatebis winaSe misca   Cveneba imis Taobaze, rom pirveli Setakebis momdevno Rames uzeirs mevludis saxlSi (ix.   zemoT, punqti 15) eZina, magram diliT, rodesac man gaiRviZa, uzeiri iq aRar iyo. mTavroba   xazgasmiT aRniSnavs, rom mehmet karabulutma misca Cveneba, rom mas ar daunaxavs   jariskacebi mevludis saxlSi da arc maTi xmebi gaugia, rac adasturebs im faqts, rom   uzeiri sakuTari nebiT wavida.   30. erTaderTi piri, romelic amtkicebs, rom naxa uzeiri aRniSnuli movlenebis Semdeg,   aris momCivani, romlis Cvenebebi Seusabamo, urTierTgamomricxveli da dausabuTebelia.   31. mTavroba gansakuTrebiT xazs usvams imas, rom hasan kiliCma JandarmebisTvis 1994 wlis   dekembers micemul CvenebaSi daadastura is faqti, rom momCivani mivida mis saxlSi,   daelaparaka Tavis Svils, romelmac wina Rame iq gaatara da Semdeg wavida masTan erTad.   jariskacebi uzeirTan erTad ar wasulan.   32. momCivanis mier movlenebis aRweraSi arsebuli Seusabamobisa da urTierTgamomricxavi   faqtebis damatebiT dadasturebis mizniT, mTavroba miuTiTebs im braldebebze, romlebic   momCivanma Tavdapirvelad moiyvana komisiisadmi wardgenil saCivarSi da romelTa mixedviTac   jariskacebma amowyvites saqoneli, gaZarcves da scemes soflis macxovreblebi.   delegatebisadmi Cvenebis micemisas momCivanma aRiara, rom es braldebebi araswori iyo.   2. daSinebasTan da saCivriT mimarTvis uflebiT sargeblobisTvis xelis SeSlasTan   dakavSirebiT   33. mTavroba amtkicebs, rom momCivans ar ganucdia zewola, romlis mizani iqneboda ar mieca   Cvenebebi delegatebisadmi.   34. mTavroba acxadebs, rom momCivanma garkveviT aRniSna, rom mas ar surda saxelmwifos   winaaRmdeg Civili. mas mxolod Svilis moZebna surda da swored am mizniT mimarTa   diarbakiris adamianis uflebaTa asociacias.   35. mTavrobis mtkicebiT, momCivans manipulirebas uwevdnen diarbakiris adamianis uflebaTa   asociaciis warmomadgenlebi, romelTac daamaxinjes momCivanis mier micemuli informacia   misi Svilis gauCinarebis Taobaze da wamoayenes dausabuTebeli braldebebi, rom   jariskacebma, inter alia, daxoces da gaanadgures soflis macxovrebelTa saqoneli iq   Catarebuli operaciis ganmavlobaSi, gaZarcves isini da awames skolis ezoSi Tavmoyrili   pirebi (ix. zemoT, punqti 32).   D. samarTalwarmoeba erovnuli xelisuflebis organoebSi   39. 1993 wlis 30 noembers momCivanma saCivriT mimarTa bismilis prokurors, rivdan   ildirims. saCivarSi aRniSnuli iyo, rom momCivanis Svili mis sofelSi Jandarmebsa da PKK-   s Soris momxdari Setakebis Semdeg daakaves da rom is Svilis bedze wuxda. momCivani   iTxovda Svilis adgilsamyofelisa da mdgomareobis Sesaxeb informaciis miRebas. imave dRes   prokurorma saCivari olqis Jandarmeriis xelmZRvanelobas gadasca da werilobiT mosTxova   maT Sesabamisi informaciis miwodeba.   40. 1993 wlis 4 dekembriT daTariRebuli weriliT kapitanma quralma, olqis Jandarmeriis   meTaurma, bismilis saolqo Jandarmeriis xelmZRvanelobis saxeliT acnoba bismilis   prokuraturas imis Taobaze, rom uzeir kurti ar daukavebiaT da varaudobdnen, rom is   gatacebul iqna teroristebis mier.   42. 1993 wlis 14 dekembers momCivanma saCivriT mimarTa diarbakiris erovnuli uSiSroebis   sasamarTlos mTavar prokurors. masSi naTqvami iyo, rom misi Svili, uzeiri Jandarmebma   daakaves oci dRis win da vinaidan amis Semdeg ar miuRia masze cnobebi, is Svilis bedze   wuxda. momCivanma iTxova miwodeboda informacia misi vaJis adgilsamyofelis Sesaxeb. imave   dRes mTavarma prokurorma saCivris qvemoT miawera, rom saxeli - uzeir kurti, ar   moipoveboda dakavebulTa siebSi.   43. 1993 wlis 15 dekembers momCivanma bismilis   prokurors meore saCivriT mimarTa,   romelic misi 14 dekembris saCivris identuri iyo. prokurorma masze miawera Txovna   Jandarmeriis raionuli xelmZRvanelobisaTvis miewodebinaT momCivanisaTvis moTxovnili   informacia.   44. 1994 wlis 21 marts bismilis prokurorma saqmis aRZvraze uari ganacxada.   gadawyvetilebaSi momCivani moxseniebulia ganmcxadeblad da uzeir kurti - dazaralebulad.   danaSauli kvalificirebulia akrZaluli organizaciis wevrobad da piris gatacebad, xolo   eWvi mis CadenaSi mitanil iqna PKK-ze. gadawyvetilebis teqstis Tanaxmad, PKK-sa da   uSiSroebis Zalebs Soris momxdari Setakebis Semdeg PKK-s wevrebma datoves sofeli da   gaitaces aRniSnuli dazaralebuli. vinaidan es danaSauli eqvemdebareba erovnuli   uSiSroebis sasamarTloTa iurisdiqcias, saqme ar iqna miRebuli da gadaegzavna diarbakiris   erovnuli uSiSroebis sasamarTlos sxva masalebTan erTad.   E. komisiis mier mtkicebulebaTa Sefaseba da dadgenili faqtebi   45. komisiam ganixila momCivanisa da mTavrobis mier maTi Sesabamisi argumentebis   mxardasaWerad miwodebuli dokumenturi mtkicebulebebi (ix. zemoT, punqtebi 37 da 38).   amis garda, ankaraSi 1996 wlis 8 da 9 dekembers Catarebul sxdomaze komisiis delegatebma   moismines mowmeTa zepiri Cvenebebi.   3. komisiis mier dadgenili faqtebi   47. komisiam daadgina, rom samxedro operaciis msvlelobasTan dakavSirebuli werilobiTi   da zepiri mtkicebulebebi ZiriTadad Tanmimdevruli iyo. dadgenil iqna, rom 24 noembris   diliT soflis macxovreblebs Tavi mouyares skolis ezoSi da Semdeg Catarda maTi   saxlebis Cxreka. uSiSroebis Zalebsa da wina saRamos sofelSi Semosul teroristebs Soris   Setakebebis Sedegad daiwva ramdenime saxli, maT Soris momCivanisa da misi Svilis saxlebi.   noembers soflis macxovreblebi kvlav Sekribes skolis ezoSi. operaciis dros momxdar   SetakebebSi daiRupa sami teroristi da uSiSroebis Zalebis erTi TanamSromeli. soflis   Tormeti macxovrebeli daakaves 24 noembers da gaaTavisufles 26 noembers. uSiSroebis   Zalebma sofeli 25 noembers datoves.   48. komisiam daadgina, rom uzeir kurti imyofeboda sofel agiliSi 1993 wlis 23 noembris   saRamos da rom man biZisa da mamidis, ali da mevlud kurtis saxlSi gaatara Rame PKK-sa   da uSiSroebis Zalebs Soris momxdari Setakebis gamo.   49. aseve dadginda, rom 1993 wlis 24 noembris diliT, rodesac uSiSroebis Zalebma Tavi   mouyares soflis macxovreblebs skolis ezoSi, uzeir kurti maT Soris am imyofeboda.   50. hasan kiliCi amtkicebs, rom uzeir kurtma datova misi saxli dedamisTan erTad 1993   wlis 25 noembris diliT iq Ramis gatarebis Semdeg, xolo momCivani aRniSnavs, rom misi   Svili jariskacebTan erTad iyo soflis macxovreblebis skolis ezoSi dRisiT TavSeyris   dros. momCivanma is ukanasknelad naxa, rodesac sigareti da tansacmeli hasan kiliCis   saxlSi, sadac uzeiri uSiSroebis Zalebis patimrobaSi imyofeboda. momCivanis Cveneba,   ZiriTadad, Seesabameboda mis Tavdapirvel gancxadebas, romelic miRebul iqna diarbakiris   adamianis uflebaTa asociaciis mier 1993 wlis 24 dekembers, aseve mis Semdgom   gancxadebebsa da mtkicebulebebs... komisia sinanuliT aRniSnavs, rom hasan kiliCi ar   gamocxadda sxdomaze Cvenebis misacemad. im nawilebSi, sadac misi werilobiTi Cveneba   ewinaaRmdegeba momCivanisas, romelmac zepiri Cveneba misca delegatebis winaSe, komisiam   upiratesoba momCivans mianiWa, romelic, delegatebis TvalsazrisiT, sando da damajerebeli   iyo.   51. komisiam ar CaTvala, rom mTavrobis mier momCivanis Cvenebis kritika sakmarisi iyo mis   sandoobaSi eWvis Sesatanad.   53. komisiam daadgina, rom momCivani namdvilad darwmunebuli iyo, rom misi Svili   uSiSroebis Zalebma daakaves, ris Semdegac is ”gauCinarda”, da rom ar arsebobda imis   varaudis safuZveli, rom momCivanis Cveneba ganpirobebuli iyo misi surviliT, ar daedo   brali PKK-Tvis an ar eRiarebina maTi monawileoba. misdami wardgenili mtkicebulebis   Sefasebis Sedegad, komisiam irwmuna momCivanis Cveneba, rom man Svili 1993 wlis 25   noembris dilas hasan kiliCis saxlis gareT jariskacTa da soflis gvardiis wevrTa alyaSi   naxa. komisiam daadgina, rom es iyo ukanaskneli SemTxveva, rodesac is misi ojaxis romelime   wevrma an soflis romelime macxovrebelma naxa.   II. Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba da praqtika   A. sakonstitucio debulebebi administraciuli pasuxismgeblobis Sesaxeb   56. TurqeTis konstituciis 125-e muxli iTvaliswinebs:   ”administraciuli xelisuflebis yvela qmedeba an gadawyvetileba eqvemdebareba sasamarTlo   gadasinjvas ... administraciuli xelisufleba valdebulia aanazRauros misi qmedebebiTa da   miRebuli zomebiT gamowveuli ziani.”   57. es debuleba ar eqvemdebareba raime SezRudvebs sagangebo mdgomareobis an omis   SemTxvevaSic ki.   B. sisxlis samarTali da procesi   58. TurqeTis sisxlis samarTlis kodeqsi danaSaulad acxadebs Semdeg qmedebebs:   - piris Tavisuflebis ukanonod aRkveTa (zogadad 179-e muxli, 181-e muxlis moxeleebTan   dakavSirebiT),   - damuqreba (muxli 191),   - piris wameba an misdami arasaTanado mopyroba (muxlebi 243 da 245).   yvela am danaSaulis mimarT saCivari SeiZleba waredginos, sisxlis samarTlis kodeqsis 151-   e da 153-e muxlebis Tanaxmad, prokurors an adgilobrivi administraciuli xelisuflebis   organoebs. prokurorsa da policias gaaCniaT maTTvis Setyobinebul danaSaulTa gamoZiebis   valdebuleba; prokurori wyvets saqmis aRZvris sakiTxs, sisxlis samarTlis saproceso   kodeqsis 148-e muxlis Tanaxmad. momCivans SeuZlia gaasaCivros prokuroris gadawyvetileba   saqmis aRZvraze uaris Taobaze.   saqmis ganxilva komisiaSi   73. 1995 wlis 22 maiss komisiam saCivari misaRebad miiCnia. 1996 wlis 5 dekembris   angariSSi komisiam gamoTqva mosazreba, rom adgili hqonda me-5 muxlis darRvevas momCivanis   Svilis gauCinarebasTan dakavSirebiT (erTsulovnad); rom adgili hqonda me-3 muxlis   darRvevas momCivanis mimarT (cxrameti xmiT xuTis winaaRmdeg); rom ar iyo aucilebeli   momCivanis Svilis mimarT konvenciis me-2 da me-3 muxlebis Tanaxmad gakeTebuli saCivrebis   cal-calke ganxilva (erTsulovnad); rom adgili hqonda me-13 muxlis darRvevas momCivanis   mimarT (erTsulovnad); rom adgili ar hqonia konvenciis me-14 da me-18 muxlebis darRvevas   (erTsulovnad); da rom TurqeTma ar Seasrula Tavisi valdebulebebi konvenciis 25-e   muxlis pirveli punqtis Tanaxmad (erTsulovnad).   samarTlebrivi mxare   II. mTavrobis meore winaswari protesti   79. miuxedavad imisa, rom mTavrobam es sakiTxi ar aRniSna Tavis werilobiT SesagebelSi,   man, saqmis ganxilvis dros, iseve rogorc komisiaSi saqmis miRebis stadiaze, gamoTqva   mosazreba, rom momCivans ar amouwuravs erovnuli kanonmdeblobiT gaTvaliswinebuli   xelmisawvdomi da efeqturi saSualebebi. am safuZvliT, misi saqmis miRebaze uari unda   iTqvas konvenciis 26-e muxlis moTxovnebis gaTvaliswinebiT.   80. mTavrobis TqmiT, momCivans ar gausaCivrebia xelisuflebis organoebis is   gadawyvetilebebi, romlebiTac, pirvel rigSi, dadginda, rom misi Svili ar daukavebiaT   sofelSi da meore, rom is amJamadac ar iyo dakavebuli. momCivanma Tavad aRiara, rom saqmis   arc erT stadiaze masze ar mouxdeniaT zewola erovnul sasamarTloTa iurisdiqciis   gamoyenebaze uaris saTqmelad. TurqeTis samarTali iTvaliswinebda araerT samarTlebriv   saSualebas, Tu is darwmunebuli iyo, rom misi Svilis gauCinarebaze saxelmwifo iyo   pasuxismgebeli.   81. sasamarTlo aRniSnavs, rom mTavrobam winaswari protesti waradgina ara SesagebelSi,   aramed mxolod sxdomaze da, maSasadame, sasamarTlos wesebis (A) 48-e wesis pirveli   punqtiT gaTvaliswinebuli vadis darRveviT; es debuleba iTvaliswinebs:   ”mxarem, romelsac surs gamoTqvas winaswari protesti, unda waradginos gancxadeba, romelSic   moyvanilia protesti da misi mizezebi araugvianes im droisa, rodesac mxare Tavmjdomares   Seatyobinebs Tavis ganzraxvas ar waradginos werilobiTi Sesagebeli an, alternativis saxiT,   araugvianes 37-e wesis pirveli punqtiT pirveli werilobiTi Sesagebelis wardgenisaTvis dadgenili   saboloo vadisa.”   82. Sesabamisad, wardgenili protesti uaryofil unda iqnes (ix. 1998 wlis 24 martis   gadawyvetileba saqmeSi - olsoni SvedeTis winaaRmdeg (#1), seria A # 130, gv. 28, punqti   56).   83. garda amisa, amasTan dakavSirebiT sasamarTlo aRniSnavs, rom q-ma kurtma gaakeTa   yvelaferi, risi gakeTebac SeiZleboda qveynis SigniT saCivris dakmayofilebisaTvis. man   orjer mimarTa bismilis prokurors: pirvelad 1993 wlis 30 noembers da meored 1993   wlis 15 dekembers (ix. zemoT, punqti 39-43). xelisuflebis organoebs saqmis arc erT   stadiaze auRiaT misgan Cveneba, miuxedavad imisa, rom momCivani daJinebiT amtkicebda misi   Svilis dakavebis faqts sofelSi jariskacebsa da PKK-s Soris momxdari Setakebebis   Semdeg... xelisuflebis organoebis mier misi saCivris Taobaze raime efeqturi gamoZiebis   Cautareblobis gamo, momCivanis mxridan azri ar hqonda mTavrobis mier maT argumentebSi   aRwerili   samarTlebrivi   saSualebebidan   romelimesTvis   mimarTvas.   sasamarTlos   TvalsazrisiT, es mizezebi TavisTavad sakmarisi iqneboda imisaTvis, rom precedentuli   samarTlis gaTvaliswinebiT (ix., sxva wyaroebs Soris, 1996 wlis 16 seqtemberis   gadawyvetileba saqmeSi - akdivari da sxvebi TurqeTis winaaRmdeg, gadawyvetilebebisa da   dadgenilebebis angariSi 1996-IV, gv. 1210-11, punqtebi 65-69) sasamarTlos daedgina, rom   arsebobda gansakuTrebuli garemoebebi, romlebic momCivans aTavisuflebdnen Sidasaxelmwifo   saSualebebis amowurvis valdebulebisagan da abaTilebdnen mTavrobis protests am mxriv.   III. konvenciis me-2, me-3 da me-5 muxlebis savaraudo darRveva momCivanis Svilis mimarT   A. faqtebis dadgena   2. sasamarTlos Sefaseba   94. sasamarTlo dasawyisSive aRniSnavs, rom komisiis 31-e muxlis Tanaxmad wardgenili   moxsenebidan aSkarad Cans, rom komisiam dawvrilebiT Seiswavla Seusabamobebi rogorc   momCivanis CvenebebSi, ise mTavrobis sapasuxo gancxadebebSi.   95. rogorc faqtebis damdgeni damoukidebeli organo, romelsac unda ganexila ZiriTadad   momCivanis,   rogorc   TviTmxilvelis   Cvenebebze   dafuZnebuli   braldeba,   komisiam   gansakuTrebuli yuradReba miaqcia momCivanis sandoobas da imas, Tu ramdenad sworad   axsovda mas 1993 wlis 25 noembris movlenebi. mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli is faqti,   rom ankaraSi Catarebul sxdomaze momCivani safuZvlianad daikiTxa delegatebisa da   mTavrobis warmomadgeneli iuristebis mier. miuxedavad imisa, rom arsebobda garkveuli   Seusabamoba diarbakiris adamianis uflebaTa asociaciisadmi gakeTebul gancxadebasa (ix.   zemoT, punqti 50) da delegatebisaTvis micemul zepir Cvenebas Soris, momCivani   xelisuflebis organoebTan yoveli kontaqtis dros uryevad amtkicebda, rom man dainaxa   Tavisi Svili jariskacebisa da soflis gvardielTa garemocvaSi.   96. sasamarTlos azriT, komisiam saTanadod Seafasa mis winaSe wardgenili yvela   mtkicebuleba da awon-dawona elementebi, romlebic, erTi mxriv, mxars uWerdnen momCivanis   Cvenebas da, meore mxriv, eWvis qveS ayenebdnen mis sandoobas an damajereblobas. miuxedavad   imisa, rom hasan kiliCi ar gamocxadda komisiis delegatebTan Cvenebis misacemad, misi   werilobiTi Cveneba, romelsac ZiriTadad eyrdnoboda mTavroba am saqmeSi, komisiam   gansakuTrebuli sifrTxiliT Seiswavla momCivanis CvenebasTan erTad (ix. zemoT, punqti 50).   mniSvnelovania, rom b-n kiliCis Cveneba arsebiTad arasworad iqna miCneuli da misi   gamoucxadebloba, momCivanisgan gansxvavebiT, niSnavda imas, rom arc misi sandooba, rogorc   mowmisa, da arc misgan Jandarmebis mier aRebuli Cvenebis mtkicebulebiTi faseuloba ar   SeiZleba Semowmebuliyo SejibrebiTobis safuZvelze.   97. amis garda, mTavrobis mosazreba imis Taobaze, rom momCivanis Svili gaitaca PKK-m an   datova sofeli teroristebis jgufSi Sesvlis mizniT, yuradRebiT iqna Seswavlili   komisiis mier. es mosazreba ZiriTadad efuZneboda soflis macxovreblebisgan swored im   Jandarmebis mier aRebul Cvenebas, romelTa winaaRmdegac Cioda momCivani (ix. zemoT, punqti   38) da es Cvenebebi komisiam, savsebiT marTebulad, minimaluri mtkicebulebiTi safasuris   mqoned miiCnia.   98. sasamarTlo mxareebs Seaxsenebs, rom, misi precedentuli samarTlis Tanaxmad, faqtebis   dadgena da damowmeba warmoadgens, upirveles yovlisa, komisiis saqmes (konvenciis 28-e   muxlis pirveli punqti da 31-e muxli). imisda miuxedavad, rom komisiis mier dadgenili   faqtebi ar aris savaldebulo sasamarTlosTvis da mas SeuZlia Tavad Seafasos saqmis mis   xelT arsebuli masalebi, is Tavis uflebamosilebas am sferoSi mxolod gansakuTrebul   SemTxvevebSi iyenebs (ix., magaliTad, 1995 wlis 27 seqtembris gadawyvetileba saqmeSi mak-   kani da sxvebi gaerTianebuli samefos winaaRmdeg, seriaA # 324, gv. 50, punqti 169).   99. sasamarTlos azriT, arsebobs sakmarisi faqtobrivi da mtkicebulebiTi safuZveli,   komisias eWvgareSe daeskvna, rom momCivanma namdvilad naxa Tavisi Svili kiliCis saxlTan   wlis 25 noembris diliT, rom is garSemortymuli iyo jariskacebisa da soflis   gvardielebiT da rom mas Semdeg is aravis unaxavs.   B. muxli 2   100. momCivanis mtkicebiT, arsebobda araerTi faqtori, romlebic miuTiTebda imaze, rom misi   Svili konvenciis me-2 muxlis darRvevis msxverpli gaxda; es muxli iTvaliswinebs:   ”1. yoveli piris sicocxlis ufleba daculi unda iyos kanoniT. aravis SeiZleba ganzrax waerTvas   sicocxle, garda im SemTxvevebisa, roca sruldeba sasamarTlos ganaCeni, romliTac pirs msjavri   dades danaSaulisaTvis, romlisTvisac kanoniT aseTi sasjelia gaTvaliswinebuli.   2. sicocxlis warTmeva ar CaiTvleba am muxlis darRveviT ganxorcielebulad, rodesac is   warmoadgens Zalis gamoyenebis Sedegs, romelic absoluturad aucilebelia:   (a) nebismieri piris dasacavad ukanono Zaladobisagan;   (b) kanonieri dakavebis gansaxorcieleblad an kanonierad dakavebuli piris gaqcevis Tavidan   asacileblad;   (c) amboxebis an ajanyebis CasaxSobad kanonierad miRebuli zomebis dros.”   106. sasamarTlo Tavidanve amaxvilebs yuradRebas imaze, rom man komisiis mier dadgenilad   aRiara faqti 1993 wlis 25 noembers momCivanis Svilis jariskacTa da soflis gvardiis   wevrTa mier dakavebis Taobaze. mas Semdeg, misi adgilsamyofelis an bedis Sesaxeb raime   informaciis miRebis gareSe, TiTqmis oTxnaxevari weliwadi gavida. am garemoebebSi, momCivani   safuZvlianad SiSobs, rom misi Svili SeiZleba gardacvliliyo misi damkaveblebis xelSi   patimrobis dros, romelsac mTavroba ar aRiarebs. misi mtkicebiT, arsebobs damajerebeli   mizezebi im daskvnis gamosatanad, rom is marTlac mokles.   107. amasTanave, komisiis msgavsad, sasamarTlomac gansakuTrebuli sifrTxiliT unda   Seiswavlos, arsebobs Tu ara konkretuli mtkicebulebebi, romelTa safuZvelze SeiZleba   eWvgareSe davaskvnaT, rom momCivanis Svili xelisuflebis organoebma mokles misi sofelSi   dakavebis dros an Semdgom. sasamarTlo aseve aRniSnavs, rom im saqmeebSi, romlebSic man   daadgina, rom me-2 muxlis Tanaxmad monawile saxelmwifos gaaCnda pozitiuri valdebuleba   Caetarebina am saxelmwifos warmomadgenlebis mier Cadenili, savaraudod, ukanono   mkvlelobis efeqturi gamoZieba, arsebobda cecxlsasroli iaraRiT fataluri Wrilobis   miyenebis konkretuli mtkicebuleba, rasac SeeZlo am valdebulebis dakisreba (ix.,   zemoaRniSnuli gadawyvetileba saqmeSi - mak-kani da sxvebi; aseve 1998 wlis 19 Tebervlis   gadawyvetileba saqmeSi - kaia TurqeTis winaaRmdeg, angariSi 1998-I).   108. am mxriv unda aRiniSnos, rom momCivanis mtkicebuleba mTlianad efuZneba misi Svilis   Tavdapirveli dakavebidan gamomdinare varaudebs, rasac mxars uWers   mopasuxe   saxelmwifoSi, misi mtkicebiT, farTod gavrcelebuli gauCinarebis, dakavebulTa mimarT   arasaTanado mopyrobisa da sasamarTlo ganxilvis gareSe mkvlelobebis praqtikis zogadi   analizi. sasamarTlo, Tavis mxriv, miiCnevs, rom es argumentebi TavisTavad ver aanazRaurebs   ufro damajerebeli mtkicebulebebis ararsebobas, romlebic daamtkicebda, rom momCivanis   Svili marTlac gardaicvala patimrobaSi. rac Seexeba momCivanis arguments imis Taobaze,   rom farTodaa gavrcelebuli, inter alia, me-2 muxlis darRvevebi, sasamarTlo Tvlis, rom   momCivanis mtkicebulebebi ar aris sakmarisi am varaudis dasadastureblad.   109. zemoaRniSnuli mosazrebebidan gamomdinare sasamarTlo miiCnevs, rom momCivanis   mtkiceba, rom mopasuxe saxelmwifom ver Seasrula misi Svilis sicocxlis dacvis   valdebuleba aseT garemoebebSi, unda Sefasdes konvenciis me-5 muxlis TvalTaxedviT.   C. me-3 muxli momCivanis Svilis mimarT   110. momCivani, me-2 muxlisadmi misi midgomis msgavsad, amtkicebs, rom misi Svili aris   mopasuxe saxelmwifos mier me-3 muxlis darRvevis msxverpli, romelic iTvaliswinebs:   ”aravin unda daeqvemdebaros wamebas an araadamianur an damamcirebel mopyrobas an sasjels.”   116. sasamarTlo eTanxmeba komisiis daskvnas da miuTiTebs im mizezebze, romelTa gamoc man   uaryo me-2 muxlis darRvevis Taobaze momCivanis argumentebi (ix. zemoT, punqtebi 107-09).   kerZod, momCivans ar warudgenia raime konkretuli mtkicebuleba imisa, rom misi Svili   udavod iyo arasaTanado mopyrobis msxverpli me-3 muxlis darRveviT; mas aseve ar daurTavs   raime mtkicebuleba Tavisi varaudis gasamarTleblad, rom mopasuxe saxelmwifoSi arsebobs   oficialurad miRebuli gauCinarebisa da dakavebulTa mimarT arasaTanado mopyrobis   praqtika.   117. sasamarTlo miiCnevs, rom momCivanis saCivari mopasuxe saxelmwifos mier misi Svilis   mimarT Cadenili me-3 muxlis savaraudo darRvevebis Taobaze, me-2 muxlis analogiurad,   ganxilul unda iqnes me-5 muxlis TvalTaxedviT.   D. me-5 muxli   118. momCivani miiCnevs, rom misi Svilis gauCinarebas Sedegad mohyva konvenciis me-5 muxlis   ramdenime darRveva; am muxlis Sesabamisi debulebebi ase ikiTxeba:   ”...”   119. momCivani amtkicebs, rom misi Svilis dakavebis faqtis araRiareba niSnavs imas, rom mas   Tavisufleba aRekveTa TviTneburad, me-5 muxlis pirveli punqtis darRveviT. is amtkicebs,   rom xelisuflebis mier misi Svilis adgilsamyofelis da bedis damalvam moaqcies is   kanonis farglebs gareT da mas, Sesabamisad, ar hqonda me-5 muxlis me-2, me-3, me-4 da me-5   punqtebiT gaTvaliswinebuli dacvis garantiebiT sargeblobis SesaZlebloba.   120. mTavroba amtkicebs, rom momCivanis mtkiceba misi Svilis gauCinarebis Taobaze ar   efuZneba mtkicebulebas da ar dadasturda xelisuflebis organoebis mier Catarebuli   gamoZiebiT. Sesabamisad, me-5 muxlis safuZelze saqmis ganxilva saWiro ar iyo.   121. komisiam miiCnia, rom imis gaTvaliswinebiT, Tu ra didi mniSvneloba eniWeba me-5 muxlis   debulebebiT gaTvaliswinebul garantiebs me-2 da me-3 muxliT garantirebuli uflebebis   pativiscemis uzrunvelsayofad, momCivanis Svilis gauCinarebam wamoayena me-5 muxlTan   dakavSirebuli fundamenturi xasiaTis da seriozuli sakiTxebi. daadgina ra, rom uzeir   kurti uSiSroebis Zalebma   daakaves 1993 wlis 25 noembers, komisiam miiCnia, rom   savaraudod, xelisuflebis organoebi pasuxismgebelni iyvnen mis Semdgom bedze. maT SeeZloT   am varaudis gabaTileba mxolod momCivanis Svilis gauCinarebis sando da dasabuTebuli   axsna-ganmartebis wardgeniT da imis CvenebiT, rom maT miiRes efeqturi zomebi misi   gauCinarebis gamosaZieblad da misi bedis dasadgenad. komisiam daaskvna, rom am moTxovnebidan   arc erTi ar iqna dakmayofilebuli saqmis garemoebebSi. swored am mizeziT komisiam   daadgina, rom uzeir kurtis aRiarebis gareSe dakaveba da Semdgomi gauCinareba warmoadgenda   me-5 muxlis garantiebis uxeS ignorirebas.   122. sasamarTlo Tavidanve aRniSnavs me-5 muxliT gaTvaliswinebuli garantiebis   mniSvnelobas demokratiul sazogadoebaSi piris uflebis uzrunvelsayofad, iyos   Tavisufali xelisuflebis organoebis mxridan TviTneburi dakavebisgan. swored amis gamo   sasamarTlom Tavis precedentul samarTalSi bevrjer gausva xazi imas, rom Tavisuflebis   nebismieri aRkveTa ara mxolod unda ganxorcieldes erovnuli kanonmdeblobis materialuri   da saproceso normebis Sesabamisad, aramed unda Seesabamebodes me-5 muxlis mizansac daicvas   piri TviTnebobisgan (ix., inter alia, 1996 wlis 15 noembris gadawyvetileba saqmeze - Cahali   gaerTianebuli samefos winaaRmdeg, angariSi 1996-V, gv. 1864, punqti 118). uflebamosilebiT   borotad sargeblobisgan piris dacvis did mniSvnelobas adasturebs is, rom me-5 muxlis   pirveli punqti zRudavs garemoebebs, romelTa arsebobis drosac pirs SeiZleba kanonierad   aRekveTos Tavisufleba. aRsaniSnavia, aseve, rom imis gaTvaliswinebiT, rom isini piradi   Tavisuflebis yvelaze fundamenturi garantiidan gamonakliss warmoadgens, isini viwrod   unda iyos ganmartebuli (ix, mutatis mutandis, 1995 wlis 22 martis gadawyvetileba saqmeSi   - quini safrangeTis winaaRmdeg seria A #311, gv. 17, punqti 42).   123. aseve yuradsaRebia, rom konvenciis avtorebma ganamtkices piris dacva Tavisuflebis   TviTneburi aRkveTisagan materialur uflebaTa garantirebiT, romlebic gamiznulia   TviTneburobis safrTxis SemcirebisaTvis, Tavisuflebis aRkveTis aqtis moqceviT   damoukidebeli sasamarTlo kontrolis qveS da am aqtisTvis xelisuflebis organoTa   pasuxismgeblobis uzrunvelyofiT. me-5 muxlis me-3 da me-4 punqtebis moTxovnebs, romlebic   proceduris siCqares da sasamarTlo kontrols moicavs, am konteqstSi gansakuTrebuli   mniSvneloba gaaCnia. sasamarTlos dauyovneblivma Carevam saqmeSi SeiZleba daadginos da   aRkveTos sicocxlisaTvis safrTxis Semqmneli zomebis an arasaTanado mopyrobis SemTxvevebi,   romlebic arRvevs konvenciis me-2 da me-3 muxliT gaTvaliswinebul fundamentur garantiebs   (ix., mutatis mutandis, zemoaRniSnuli gadawyvetileba aqsois saqmeSi, gv. 2282, punqti 76). aq   sasworze devs rogorc piris fizikuri Tavisufleba, ise misi piradi usafrTxoebis dacva   iseT garemoebebSi, romlebSic, Sesabamisi garantiebis arsebobis gareSe, SeiZleba Sedegad   kanonis uzenaesobis xelyofa da dakavebulTa yovelgvari samarTlebrivi dacvis gareSe   datoveba mohyves.   124. sasamarTlo xazs usvams im faqts, rom dakaveba da dapatimreba amis aRiarebis gareSe   warmoadgens am garantiebis srul uaryofas da me-5 muxlis yvelaze uxeS darRvevas. pirze   kontrolis damyarebis Semdeg xelisuflebis organoebi pasuxismgebelni arian mis bedsa da   adgilsamyofelze. am mizezis gamo SeiZleba miviCnioT, rom me-5 muxli xelisuflebis   organoebisgan moiTxovs efeqturi zomebis miRebas gauCinarebis safrTxis aRsakveTad da   swrafi da efeqturi gamoZiebis Catarebas, rodesac vinme amtkicebs, rom piri daakaves da   mas Semdeg is aravis unaxavs.   125. sasamarTlo aRniSnavs, rom man gaiziara komisiis daskvna, rom uzeir kurti daakaves   jariskacebma da soflis gvardielebma 1993 wlis 25 noembris diliT. misi dakaveba ar   aRuricxavT da oficialurad aravin icis misi Semdgomi adgilsamyoflis an bedis Sesaxeb.   Tavad es faqti yvelaze seriozul darRvevad unda miviCnioT, vinaidan is Tavisuflebis   aRkveTaze pasuxismgebel pirebs aZlevs maTi danaSaulSi monawileobisa da kvalis damalvis,   aseve dakavebulis bedze pasuxismgeblobis Tavidan acilebis saSualebas. sasamarTlos azriT,   aRricxvis ararseboba iseT sakiTxebze, rogoricaa dakavebis TariRi, dro da adgili,   dakavebulis saxeli, dakavebis mizezebi da misi ganmaxorcielebeli piris saxeli, konvenciis   me-5 muxlis uSualo mizanTan Seusabamod unda CaiTvalos.   126. metic, sasamarTlo miiCnevs, rom momCivanis mier misi Svilis sofelSi dakavebis   Taobaze daJinebuli mtkicebis gaTvaliswinebiT, prokurors meti yuradReba unda mieqcia   momCivanis gancxadebis ufro safuZvlianad gamoZiebis saWiroebisTvis. sisxlis samarTlis   saproceso kodeqsis Tanaxmad, mas gaaCnda amis uflebamosileba (ix. zemoT, punqti 58).   amasTan, man ar mosTxova momCivans aexsna, Tu ratom iyo is ase darwmunebuli imaSi, rom   misi Svili dakavebuli iyo. mas arc werilobiTi gancxadebis wardgena mosTxoves da arc   zepiri Cvenebis micema. arada, es saSualebas miscemda prokurors daepirispirebina sofelSi   Catarebul operaciaSi monawile samxedro mosamsaxureTa Cvenebebi momCivanis, rogorc   TviTmxilvelis, CvenebasTan. Tumca amgvari gamoZieba arasodes Catarebula da sofelSi   operaciis ganxorcielebisas myof jariskacebs an soflis gvardiis wevrebs Cvenebebi ar   CamoerTvaT. prokurors ar surda ukeT gamoekvlia Jandarmeriis mtkiceba, rom dakavebis     CanawerebSi araferi iyo naTqvami uzeir kurtis sofelSi dakavebaze da arc mis patimrobaze.   man yovelgvari eWvis gareSe gaiziara Sexeduleba, rom uzeir kurti savaraudod gaitaca   PKK-m samxedro operaciis dros. aman gansazRvra misi Semdgomi damokidebuleba gamoZiebis   mimarT, rac safuZvlad daedo gadawyvetilebas iurisdiqciis arqonis Taobaze.   127. sasamarTlo, komisiis msgavsad miiCnevs, rom varaudi PKK-s monawileobis Taobaze   momCivanis Svilis gauCinarebaSi moklebulia raime myar da damajerebel safuZvels. es   varaudi zedmetad swrafad iqna wardgenili Jandarmeriis mier raime Tanmxlebi   mtkicebulebis gareSe; aseve ar SeiZleba miviCnioT, rom 1994 wlis 28 Tebervals   JandarmebisTvis soflis sami macxovreblis micemulma Cvenebam daadastura is, rac,   sinamdvileSi, iyo ubralo varaudi uzeir kurtis bedis Sesaxeb. soflis macxovreblebisadmi   dasmuli SekiTxvebi imgvarad iyo formulirebuli, rom maTze gacemul pasuxebs PKK-s mier   gatacebis varaudisTvis sandooba SeematebinaT (ix. zemoT, punqti 18). amas garda, rogorc   ukve aRiniSna (ix. zemoT, punqti 97), mTavrobis mtkiceba, rom momCivanis Svilma datova   sofeli im mizniT, rom PKK-s wevri gamxdariyo, aseve moklebulia raime myar   mtkicebulebiT safuZvels.   128. am mosazrebebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo askvnis, rom xelisuflebis organoebma   sarwmunod da dasabuTebulad ver axsnes momCivanis Svilis adgilsamyofeli da bedi misi   sofelSi dakavebis Semdeg da arc   gamouZiebiaT momCivanis mtkiceba, rom misi Svili   dakavebuli iyo da rom is SiSobda mis bedze. saxelmwifom, romelic pasuxismgebeli iyo   momCivanis Svilis bedze, ver Seasrula es valdebuleba, ase rom unda miviCnioT, rom is   dakavebuli iyo dakavebis faqtis aRiarebis gareSe me-5 muxliT gaTvaliswinebuli   garantiebis sruli ararsebobis pirobebSi.   129. aqedan gamomdinare, sasamarTlo, komisiis msgavsad adgens, rom adgili hqonda me-5   muxliT garantirebuli piris Tavisuflebisa da usafrTxoebis uflebis gansakuTrebiT uxeS   darRvevas, rac uzeir kurtis bedze seriozuli SeSfoTebis safuZvels qmnis.   aRniSnuli mizezebis safuZvelze sasamarTlo:   1. uaryofs, erTsulovnad, mTavrobis winaswar protests, romelic exeba momCivanis saCivris   kanonierebas;   2. uaryofs, erTsulovnad, mTavrobis winaswar protests imis Taobaze, rom ar   amowurula   Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdeblobiT gaTvaliswinebuli saSualebebi;   3. adgens, erTsulovnad, rom ar aris saWiro momCivanis mier me-2 muxlis safuZvelze   wardgenili saCivris ganxilva;   4. adgens, erTsulovnad, rom ar aris saWiro momCivanis mier me-3 muxlis safuZvelze   wardgenili saCivris ganxilva;   5. adgens, eqvsi xmiT samis winaaRmdeg, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis darRvevas;   6. adgens, eqvsi xmiT samis winaaRmdeg, rom adgili hqonda konvenciis me-3 muxlis darRvevas   Tavad momCivanis mimarT;   7. adgens, Svidi xmiT oris winaaRmdeg, rom adgili hqonda konvenciis me-13 muxlis   darRvevas;   8. adgens, erTsulovnad, rom adgili ar hqonia konvenciis me-14 muxlis darRvevas me-2, me-3   da me-5 muxlebTan kavSirSi;   9. adgens, erTsulovnad, rom adgili ar hqonia konvenciis me-18 muxlis darRvevas;   10. adgens, eqvsi xmiT samis winaaRmdeg, rom mopasuxe saxelmwifom ar Seasrula Tavisi   valdebulebebi 25-e muxlis pirveli punqtis Tanaxmad;   11

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 14.07.2026. · Źródło