Legal AI25198/02
WyrokETPCz2009-02-10ECLI:CE:ECHR:2009:0210JUD002519802
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ukraińskie ustawodawstwo zezwalające na tajną inwigilację, w kontekście braku wystarczających zabezpieczeń i skutecznych środków prawnych, narusza prawo do poszanowania życia prywatnego i korespondencji (art. 8) oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 13) Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że samo istnienie ukraińskiego ustawodawstwa zezwalającego na tajną inwigilację, w połączeniu z bardzo wysokim odsetkiem zatwierdzanych wniosków o inwigilację, stanowiło ingerencję w prawo skarżących do poszanowania życia prywatnego i korespondencji na podstawie art. 8 Konwencji. Kluczowe było stwierdzenie, że to ustawodawstwo nie spełniało wymogu „jakości prawa”, ponieważ było zbyt szerokie, nieprecyzyjne i nie zawierało wystarczających zabezpieczeń przed arbitralnością. Brakowało jasnych definicji kategorii osób podlegających inwigilacji, rodzajów przestępstw uzasadniających inwigilację, maksymalnego czasu trwania, procedur wykorzystania i zniszczenia danych oraz niezależnego nadzoru.Stan faktyczny
Skarżący, obywatele Ukrainy i członkowie Charkowskiej Grupy Praw Człowieka, twierdzili, że ich rozmowy telefoniczne i korespondencja są przechwytywane przez władze ukraińskie z powodu ich działalności na rzecz praw człowieka. Podkreślili brak skutecznych środków prawnych do weryfikacji lub zakwestionowania tych domniemanych działań. Władze ukraińskie, w tym Służba Bezpieczeństwa Ukrainy, oświadczyły, że inwigilacja odbywa się wyłącznie na podstawie orzeczenia sądu i jest ściśle regulowana. Skarżący przedstawili statystyki wskazujące na bardzo wysoki odsetek zatwierdzonych wniosków o inwigilację (ponad 97% w latach 2005-2007).Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznał skargę za dopuszczalną. Stwierdził jednogłośnie naruszenie art. 8 Konwencji. Stwierdził jednogłośnie naruszenie art. 13 Konwencji. Zasądził każdemu ze skarżących kwotę 3500 EUR tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową, powiększoną o wszelkie należne podatki, płatną w ciągu trzech miesięcy. Oddalił pozostałe roszczenia skarżących dotyczące słusznego zadośćuczynienia.Pełny tekst orzeczenia
( . 25198/02)
24 2009 10 2009
14/09/2009
, 44 � 2 . .
, ( ), , :
Nicolas Bratza, Lech Garlicki, Ljiljana Mijovic, David Th�r Bj�rgvinsson, J�n Sikuta, P�ivi Hirvel�, Mihai Poalelungi, Lawrence Early, , 20 2009 , :
1. ( 25198/02) , 34 ( -- ) - , - , - , - - ( - ) 23 2002 .
2. ( -- ) . , , . , .
3. , , , 8 , , , , .
4. ( 52 � 1 ). ( 27 � 1 ), 26 � 1 .
5. 5 2005 .
6. ( 59 � 1), , , ,
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
2
( 59 � 3).
I.
7. , , 1972, 1965, 1980, 1961 1980 , . � �, .
8. , . , , .
9. , , , .
10. , , - . , - - . 11. . 12. 17 2008 , , , , , .
13. 6 2008 , 2005 2609 , 98,81% , 2006 1931 , 97,93% , 2007 � 2372 , 99,24%.
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
II.
14. - 12 1994 :
� 2. -
) , , , , , , ;
b) , , , , , ;
) , , , .
4. -
(1) - , , , , .
(2) , - , , , - .
5. -
...
(2) , , , - , , , .
(3) , , - , , , - . , - , .
(4) ( ), - , , , .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
4
6. -
(1) - , , , 2.
(2) , - , , : ...
(1) ; ...
- , 1), ... ... , , , , , , ...�
2003 ( ):
� 6. -
(1) - - , , 2.
(2) , - , , : ...
(1) ; ...
- , (1), ... ... , , , , , , . ...�
2007 , ( ):
� 6. -
(1) - - , , 2.
(2) , - , , : ...
(1) ; ...
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
- , (1), ... ... , , , , , , , . ...�
16 , , , � , , � , . 59 % , , , .
� 7. -
�(1) - :
(a) ;
(b) , , - , :
- , , , , , , ;
- , , ; ...
(c) , , , ;
(d) , - , . ...�
2003 ( ):
� 7. -
(1) - :
(a) ;
(b) , , - , :
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
6
- , , , , , , ;
- , , ; ...
(c) , , , , ;
(d) , - , .
8. -
(1) - , , , , , , , , . ...
(2) , , - , - , 24 .
(3) , , pp, pp , , , - , .
2003 ( ):
� 8. -
(1) - , , , , , , , , , . ...
(2) , , - , - .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
24 . , .
(3) , , , , , , - , �.
2007 , ( ):
� 8. -
(1) - , , , , , , , , , , . ...
(2) , , , , , , - , . ...
9.
(1) 7 , , - , . .
(2) , . - . ...
(3) - .
(4) - , 2, , .
2003 3 .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
8
� 10. -
(1) - - , , .
(2) , .
(3) , , ( , , ), , - , - , , .
11. ,
(1) - , , , , . ...
...
18.
- . , - , .
19.
(1) , , , , , , ...�.
15. 29 2007 , . 2 4 . , , . , , ,
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
.
16. - , 12 2003 , :
� 156 � 1
, , , , , , , , , , , , , . . ... , .
156 � 2
, , , . , . , , , . ...
156 � 3
, . , , , .
17. - , 12 2003 , :
� 41
:
...
5. , , ; ...�
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
10
...
135.
(1) (, , ) .
(2) , , (1), , , , , 24 . 24 , , , .
(3) , , , , .
(4) 30 . , 30 , 6 . , .
(5) , , , .
(6) , , , , , .
136. ,
(1) . , , , . 178 315 . .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
(2) 260 261, , , , , , , , ( ), , .
(3) , , , , , , . , , , , . , .
(4) , 24 , , , .
(5) , , .
(6) , , . .
138.
, 135 137, , .
18. 15(5) � � 13 1999 , , . 15(13) .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
12
I. 8
19. 8 , , , , . , - . 8 :
�1. , .
2. , , , , .
.
20. , , , , 8 . , . � �, , . � � , , , . , . , , . . , , . E. , . , , , . , ,
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
.
21. , , . , , .
22. , . , . , , 2007 99,24% 2372 . , , , , . , 60% , , . , 6- . , 135 , , , , .
23. , . , Klass and Others v. Germany (6 September 1978, Series A no. 28), , . . , , , . ,
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
14
, . , (. � 20 ), 2003 2004 . . , , , . actio popularis .
24. , , . , , , , , .
25. , . � � - . 6 � - � , . , .
26. , , . , . , .
27. , , , , . , , . , . , , , , .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
28. , 4(2) � - �, , � �.
B.
1. ?
29. , � � �� 8 (. Weber and Saravia v. Germany (dec.), no. 54934/00, � 77, 29 June 2006, ).
30. , Klass v. Germany (. , �� 34 35) , , , - , . , :
� . . , , .
, , , , , , , , , . , , , (), .
...
, , , , , , 8 . , 8, , , , , , .
...
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
16
, , . , , 25, 8 �.
31. , � - � , 6 . -, , , .
32. , , , � � , . Colibaba v. Moldova (no. 29089/06, �� 67-69, 23 October 2007), , , , . , 34 .
33. , � 50 , , , .
34. � , � , , , , � � (. Klass v. Germany, . , � 41).
35. , , 8 , .
2. ?
36. 8 � 2 , �
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
�, , 2, � � (. Weber and Saravia, . , � 80).
3. � �?
a.
37. � � 8 � 2 , -, ; , , , , , (., , Kruslin v. France, 24 April 1990, � 27, Series A no. 176-A; Huvig v. France, 24 April 1990, � 26, Series A no. 176-B; Lambert v. France, 24 August 1998, � 23, Reports of Judgments and Decisions 1998-V; Perry v. the United Kingdom, no. 63737/00, � 45, ECHR 2003-IX (extracts); Dumitru Popescu v. Romania (no. 2), no. 71525/01, � 61, 26 April 2007; Association for European Integration and Human Rights and Ekimdzhiev v. Bulgaria, no. 62540/00, � 71, 28 June 2007; Liberty and Others v. the United Kingdom, no. 58243/00, � 59, 1 July 2008).
38. , , , , . , , , , 2003 , , , �� 8 � 2, .
39. , Weber and Saravia, . , �� 93-95, �� : �93. ... � , , � , , , , , (., , Leander v. Sweden, judgment of 26 August 1987, Series A no. 116, p. 23, � 51). , , , , (., , Huvig, . , pp. 54-55, � 29; Rotaru v. Romania [GC],
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
18
no. 28341/95, � 55, ECHR 2000-V). , , , (. Kopp v. Switzerland, judgment of 25 March 1998, Reports 1998-II, pp. 542-43, � 72, Valenzuela Contreras v. Spain, judgment of 30 July 1998, Reports 1998-V, pp. 1924-25, � 46). , , (. Kopp, . , � 64; Huvig, . , � 29; Valenzuela Contreras, ibid.).
94. , , . , , , , (., , Leander, . , � 51; and Huvig, . , � 29).
95. , : , ; , ; ; , ; ; , (., , Huvig, . , � 34; Valenzuela Contreras, . , � 46; and Prado Bugallo v. Spain, no. 58496/00, � 30, 18 February 2003)�. 40. , , , Dumitru Popescu v. Romania (. , �� 70-73) , , , , , .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
b.
41. , 2003 , , , (. � 39 ). , , , , . , , . , 2003 .
42. , Association for European Integration and Human Rights and Ekimdzhiev v. Bulgaria (. , � 84) : .
43. , , , 2003 , , , . , , , , . , , .
44. , , , , . , , , , , (. � 14 ). , , , , , , . , 156(1) , , , , , . , � , �, .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
20
45. , , , . (. � 17 ), , .
46. , , , , , . 6 156(1) , , � - � - , , � �, � �, ��, � �, � �, � ... � � � . , .
47. , , . 41 , . 136 , � ... � � , �. , , . , 19 � - �, , � , , �. , , , , - � - �, , .
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
48. , , , , , , (. , Weber and Saravia, . , �� 45-50).
49. , , (. 18 � - �). , , , , , , .
50. , , , Kopp (. , � 74) 8, , , , , . , , , (. � 18 ), - , . , , , , , .
51. , 2007 , (. � 13 ). , , , , , , . , , , . , 6(1), , ,
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
22
. , , , , . , , .
52. , , , , . , (. � 13 ). , 2005 2500 , 2006 � 1900, 2007 � 2300. , , , , (. Association for European Integration and Human Rights and Ekimdzhiev v. Bulgaria, . , � 92).
53. ,, , , . , 8 � �. , , 8. 54. , 8.
II. 13
55. , 8 13, :
�, , , , ....�
56. , 13 , , (. Ostrovar v. Moldova, no. 35207/03, � 113, 13 September 2005). 13 8.
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
III. 41
57. 41 :
� , , , , , �.
A.
58. - .
B.
59. 5 475 , . .
60. , , - . , , .
61. 3 500 .
C.
62. , .
1. , 8 ; 2. , 13
8 ; 3. :
() - , 2 44 , 3500
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
24
( ) - , , , ; () , ;1 4. .
10 2009 77 �� 2 3 .
,
, 24 2009: ().
� / 10397, , 61002, +38 057 700 6772 [email protected] www.hr-lawyers.org
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło