25381/02

COUNCIL   AVRUPA   OF EUROPE   KONSEYİ   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   DÖRDÜNCÜ DAİRE   SEYİTHAN DEMİR – TÜRKİYE   (Başvuru no. 25381/02)   KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ   STRAZBURG   Temmuz 2009   NİHAİ   28/10/2009   İşbu kararın şekli düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 25381/02 no’lu davanın nedeni, Seyithan Demir   (“başvuran”) adlı T.C. vatandaşının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne 21 Mart 2002   tarihinde, İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına ilişkin Sözleşme’nin (“Avrupa   İnsan Hakları Sözleşmesi’nin - AİHS”) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.   Başvuran İzmir Barosu avukatlarından T. Aslan tarafından temsil edilmiştir.   OLAYLAR   DAVANIN OLAYLARI   doğumlu başvuran Antalya’da ikamet etmektedir.   Başvuran 24 Mayıs 2000 tarihinde zorunlu askerlik hizmetini yapmaya başlamıştır.   Temmuz 2000 tarihinde, Karaman ve Gezici adlı iki er, üstlerine ve diğer askerlere,   başvuranın kendilerine uygunsuz yorumlarda bulunduklarını söylemişlerdir.   Karaman, başvuranın Türkiye haritasını göstererek, Kürdistan Devleti kurup, bayrağını   dikeceklerini söylediğini, ayrıca özel timle askerlerin onların insanlarını ve masum   çocuklarını öldürdüklerini söylediğini iddia etmiştir. Karaman’a göre başvuran ayrıca   ‘Atışlarda hiçbir zaman vurmayacağız. İstesek üçte üç vururuz,’ demiştir.   Gezici, başvuranın ısrarla Kürdistan Devletini kuracaklarını ve Gezici’de komando fiziği   olduğunu belirttiğini, onu kampa götürmeyi teklif ettiğini iddia etmiştir.   Aynı tarihte askeri birlik komutanı başvuran, Karaman, Gezici, Dere ve Sancı’nın   ifadelerini almıştır.   Başvuran bu tür yorumlar yapmadığını, bunların yalan ve iftiradan ibaret olduğunu ileri   sürmüştür. Kendisini suçlayanlarla hiç münakaşaya girmediğini ifade etmiştir.   Peşinden, 15 Aralık 2000 tarihinde İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet   Savcısı, bu mahkemeye, başvuranı Terörle Mücadele Kanunu’nun 8. maddesinde tanımlanan   ayrılıkçı propaganda yapma suçuyla itham eden bir iddianame sunmuştur.   İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi 18 Aralık 2000 tarihinde bir hazırlık duruşması   yapmış, başvuran ve tanıkların ifadelerini güvence altına almak için çeşitli makamlara   talimatlar vermek gibi usuli konularda kararlar vermiştir. Bir sonraki duruşma için 6 Şubat   tarihi belirlenmiştir.   Başvuran 2 Şubat 2001 tarihinde, Erzurum Devlet Güvenlik Mahkemesi huzuruna   çıkmıştır. İddianame kendisine okunmuştur. Başvuran hakkındaki iddiaları reddetmiş,   tartıştığı Karaman’ın yalan söylediğini öne sürmüştür. İddianamede yer alan sözleri hiç   söylemediğini öne sürmüştür. Duruşma kayıtlarında, başvuranın duruşmadan vareste tutulma   talebinde bulunduğu kaydedilmiştir. Başvuran avukat tarafından temsil edilmemiştir.   İstinabe mahkemeleri değişik tarihlerde Sancı, Gezici, Karaman ve Dere’yi dinlemiştir.   Sancı ve Dere, ifadelerinde, diğer hususlar meyanında, başvuranı dava konusu yorumlarda   bulunurken duymadıklarını ancak bundan Gezici ve Karaman aracılığıyla haberdar olduklarını   belirtmişlerdir.   Gezici, ifadesinde, diğer hususlar meyanında, başvuranın kendisine “Sende komando tipi   var. Seni kampa gönderelim,” dediğini iddia etmiştir. Bunları söylerken başvuranın   güldüğünü ve bunu şaka gibi söylediğini belirtmiştir. Öte yandan başvuranın Karaman’a   söylediklerini duyunca, bu sözleri ciddiye almaya başlamış ve başvuranı üstlerine şikayet   etmeye karar vermiştir.   Karaman, ifadesinde, diğer hususlar meyanında, başvuranın çeşitli kereler “Türk askeri   haindir, bizim insanlarımızı öldürdü, özel tim bizim insanlarımızı öldürdü, mahsus bizim   üzerimize atıyorlar, ben askerden önce kampta duruyordum, kampta eğitim görüyordum,”   dediğini iddia etmiştir. Ayrıca başvuranın Türkiye haritasında doğuyu işaret ederek   “Türkiye’yi böleceğiz, Kürdistan Devleti kuracağız,” dediğini ileri sürmüştür.   İlk derece mahkemesi 6 Şubat, 27 Mart, 10 Mayıs ve 26 Haziran 2001 tarihlerinde   duruşmalar yapmış, başvuran bunlara katılmamıştır. Başvuran ve tanıklardan ikisinin   istinabeyle alınan ifadeleri sesli olarak okunmuştur.   Yargılama sırasında başvuran Erzurum’da askerlik yapmaktaydı.   Eylül 2001 tarihinde yapılan duruşmada, ifadeleri istinabeyle alınan diğer iki tanığın   ifadesi sesli olarak okunmuştur. Savcı ek soruşturma talebinde bulunmamış, davanın esasına   ilişkin görüşlerini okumuştur. Aynı tarihte mahkeme, tanık ifadelerine dayanarak, ayrılıkçı   propaganda yaptığı sonucuna varıp, başvuranı mahkum etmiştir. Başvuran bir yıl hapis ve ağır   para cezasına çarptırılmıştır. Bu karar başvurana 24 Eylül 2001 tarihinde tebliğ edilmiştir.   Başvuran 28 Eylül 2001 tarihinde karara itiraz etmiştir.   Ekim 2001 tarihinde avukat tutmuştur.   Başvuranın avukatı 31 Ekim 2001 tarihinde karara itiraz etmiştir.   Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, 8 Ocak 2002 tarihinde, tebliğnamesini sunmuştur.   Savcı, mahkemeden, başvuranın avukatının itirazını, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun   317. maddesi uyarınca, yasal süre içinde sunulmadığı gerekçesiyle reddetmesini istemiştir. Bu   görüş başvurana bildirilmemiştir.   Yargıtay 28 Ocak 2002 tarihinde başvuranın itirazını reddetmiş, ilk derece mahkemesinin   kararını onamıştır. Mahkeme, kararında, diğer hususlar meyanında, deliller ve başvuranın   mahkumiyeti ve ilk derece mahkemesinin soruşturmasının sonuçlarıyla uyumlu   değerlendirmesi göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın mahkumiyetinin usul ve   yasalarla uyumlu olduğunu ifade etmiştir.   Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, 17 Nisan 2002 tarihinde, başvuranın avukatının,   Yargıtay kararının düzeltilmesi talebini reddetmiştir.   Başvuran 7 Mart 2003 tarihinde hapis cezasını çekmeye başlamıştır.   Başvuran para cezasını 26 Mart 2003, 29 Nisan 2003 ve 27 Mayıs 2003 tarihlerinde   olmak üzere üç taksitte ödemiştir.   İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi, 25 Temmuz 2003 tarihli ek kararla, 4928 Sayılı   Kanun’la yürürlükten kaldırılan 3713 Sayılı Kanun’un 8. maddesini göz önünde   bulundurarak, başvuranın mahkumiyetini iptal etmiş ve hemen serbest bırakılmasına karar   vermiştir. Başvuran aynı tarihte serbest bırakılmıştır.   HUKUK   I. AİHS’NİN 6. MADDESİNİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI   Başvuran AİHS’nin 6/1 ve 6/3 maddesi uyarınca, ulusal mahkemelerin savunma hakkına   saygı göstermemeleri nedeniyle adil yargılanmaktan mahrum edildiğini savunmuştur. Bu   bağlamda başvuran, duruşmalara katılma hakkından ve iddia makamının tanıklarını sorguya   çektirme, kendi adına tanık çağırma veya delil gösterme olanağından mahrum bırakıldığını   belirtmiştir. Bu bakımdan, ilk derece mahkemesi tarafından, kendisi ve iddia makamının   tanıkları dinlenmeden mahkum edildiğini ifade etmiştir. Ayrıca ne Cumhuriyet Savcısı’nın ilk   derece mahkemesinde açıkladığı görüşlerin ne de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın   görüşlerinin kendisine gönderilmediğinden şikayetçi olmuştur. Başvuran ek olarak, davasında   ilk derece mahkemesinin Türk Ceza Kanunu’nun 59. maddesini keyfi biçimde   uygulamadığını ve Yargıtay, avukatının sunduğu itirazları gerekçe göstermeden   incelemediğinden, avukat yardımından mahrum edildiğini ileri sürmüştür.   A. Kabuledilebilirlik   Hükümet, AİHM’den, başvuranın ilk derece mahkemesinde yapılan duruşmalara   katılamamasına ilişkin şikayetini, başvurusunu istinabe mahkemesine çıktığı tarihten itibaren   altı ay içinde yapmadığı için, altı ay kuralıyla örtüşmediğinden reddetmesini talep etmiştir.   AİHM, yargılamanın adil olup olmadığını belirlerken, kovuşturmanın bütününün göz   önünde bulundurulması gerektiğini yineler (bkz. John Murray - İngiltere). Mevcut davada   başvuran, AİHM’ye başvurusunu Yargıtay’ın davaya ilişkin nihai kararını vermesinden   itibaren altı ay içinde yapmıştır. Bu nedenle AİHM’ye başvurusunu AİHS’nin 35/1   maddesinin de gerektirdiği gibi altı aylık süre içinde yapmıştır. Sonuç olarak Hükümet’in   itirazı kabul edilemez.   Ayrıca AİHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde başvurunun bu kısmının   açıkça dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AİHM, başka açılardan bakıldığında da   kabuledilemezlik unsuru bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle başvurunun bu kısmı   kabuledilebilir niteliktedir.   B. Esas   1. Tarafların gözlemleri   Hükümet başvuranın yargılamasının adil olduğunu ileri sürmüştür. Bu bağlamda,   örnekler vererek, Türkiye’deki cezai usulün savunmayla iddia makamına eşit haklar verdiğini   belirtmiştir. Hükümet özellikle, başvuranın duruşmadan vareste tutulmayı talep ettiğini ve ilk   derece mahkemesinde dinlenmek üzere tanık çağrılmasını talep etmediğini iddia etmiştir.   Başvuran önceki iddialarını yinelemiştir. Özellikle, yargılamanın kendisinin yokluğunda   sürdürüldüğünü belirtmiştir. Bu bağlamda, yargılama esnasında askerliğini yaptığından   kışladan ayrılamadığını, duruşmaya katılımını sağlamanın davayı gören mahkemeye bağlı   olduğunu işaret etmiştir.   2. AİHM’nin değerlendirmesi   AİHM, 6. maddenin 1. fıkrasında açıkça belirtilmemesine karşın, bütün olarak   bakıldığında bu maddenin hedef ve amacının, “bir suç ile itham edilen” kimselerin duruşmaya   katılma hakları olduğunu yineler. Ayrıca, 3. fıkranın (c), (d) ve (e) bentleri, “bir suç ile itham   edilen herkese”, “kendini bizzat savunma”, “iddia tanıklarını sorguya çekme veya çektirme”   ve “duruşmada kullanılan dili anlamadığı veya konuşmadığı takdirde bir tercümanın   yardımından para ödemeksizin yararlanma” haklarını sağlar. Başvuranın duruşmalara   katılmadan bu haklardan nasıl yararlanacağını anlamak ise güçtür (bkz. Sejdovic – İtalya   [BD], 56581/00).   Bu bağlamda AİHM ayrıca, AİHS’nin 6. maddesinin ne lafzının ne özünün, kişinin   adil yargılanma hakkından, kendi isteği ile, açıkça veya zımnen vazgeçmesini   engellemediğini yineler (bkz. Kwiatkowska – İtalya, 52868/99). Öte yandan, bu yönde bir   feragatin AİHS’nin amaçları doğrultusunda etkili olabilmesi için, kişinin duruşmada hazır   bulunma hakkından net bir biçimde feragat etmesi ve feragatin önemiyle mütenasip asgari   teminatlarla donatılmış olması gereklidir (bkz. Poitrimol - Fransa). Ayrıca, feragat hiçbir   önemli kamusal menfaate ters düşmemelidir (bkz. Håkansson ve Sturesson - İsveç). AİHM   ayrıca, bir sanığın, AİHS’nin 6. maddesi ile güvence altına alınan önemli bir haktan, kendi   eylemleri vasıtasıyla, zımnen vazgeçtiğinin kabul edilebilmesi için, kişinin sözkonusu   eylemlerinin sonuçlarını makul olarak öngörebileceğinin ortaya konulması gerektiğine kanaat   getirmektedir (bkz. Jones – İngiltere, 30900/02).   AİHS’nin 6. maddesinin 3. fıkrasıyla sağlanan güvenceler 1. fıkrada zikredilen adil   yargılanma hakkının özel unsurlarını teşkil ettiğinden, AİHM başvuranın şikayetlerinin her iki   fıkra açısından da incelenmesinin uygun olacağı hükmüne varmaktadır (diğerlerinin yanı sıra   bkz. Van Geyseghem – Belçika [BD], 26103/95).   Mevcut davada AİHM, İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi’ndeki ceza davası esnasında   başvuranın Erzurum’da zorunlu askerlik hizmeti vermekte olduğunu gözlemler. Ayrıca,   başlangıçta, kendisini yargılayıp mahkum eden İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi’ndeki   duruşmalara çağrılmadığını gözlemler. İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi, verdiği yetkiyle,   Erzurum Devlet Güvenlik Mahkemesi’nden savunması için başvuranın ifadesinin alınmasını   istemiştir.   AİHM ayrıca, Erzurum Devlet Güvenlik Mahkemesi’nin 2 Şubat 2001 tarihinde yaptığı   duruşma kayıtlarına göre, başvuranın bu mahkemeye delil sunduğunu ve duruşmadan vareste   tutulma talebinde bulunduğunu gözlemler. AİHM, başvuranın istinabe mahkemesi tarafından   ifadesi alındığında itiraz etmemesinin, kendini savunma veya İzmir Devlet Güvenlik   Mahkemesi’ne çıkma hakkından zımnen feragat ettiği anlamına gelmediğine işaret eder (örn.   bkz. Kahraman – Türkiye, 42104/02). Ayrıca, başvuranın avukat yardımı almadığı ve istinabe   mahkemesinin, avukat tutma hakkı da dahil olmak üzere başvurana haklarını okumadığı ve   böyle bir talebin sonuçlarına ilişkin başvurana bilgi vermediği göz önünde   bulundurulduğunda, AİHM, avukatlık mesleğine mensup olmayan başvuranın, böyle bir   talebin, yokluğunda yargılanması ve mahkum edilmesiyle sonuçlanacağını anlamasının   beklenemeyeceği kanısındadır. Dolayısıyla, başvuranın kararını çevreleyen koşullar, bu kararı   AİHS bakımından geçersiz kılmıştır. Bu nedenle bu koşullarda, başvuranın 6. madde   kapsamındaki haklarından net bir biçimde ve bilinçli olarak feragat ettiği söylenemez (bkz.   Jones ve mutatis mutandis, Pfeifer ve Plankl - Avusturya).   Üstelik AİHM, adil yargılanma hakkının demokratik toplumlardaki önemi göz önünde   bulundurulduğunda, AİHS’nin 6. maddesinin, sanığın, aleyhinde yürütülen davanın   duruşmalarına katılma olanağının bulunup bulunmadığını -bu yöndeki iddiaların, sözkonusu   başvuruda olduğu gibi, açıkça esastan yoksun olduğu derhal anlaşılmayan gerekçelerle ileri   sürüldüğü durumlarda- kontrol etmeyi her ulusal mahkeme için zorunlu hale getirdiği   kanısındadır. (bkz. mutatis mutandis, Somogyi – İtalya, 67972/01). Mahkemenin kararından,   Yargıtay’ın yalnızca başvuranın itirazının sebeplerini inceleyip, avukatının yaptığı itirazları   göz ardı edip etmediği açıkça anlaşılmamaktadır. Bununla birlikte AİHM, kararda,   mahkemenin, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 320/1 maddesi uyarınca resen,   başvuranın duruşmaya çıkma hakkından net bir biçimde feragat edip etmediğini veyahut   başvurana aleyhindeki tanıklara itiraz etmek ve onlara sorular sormak için yeterli ve uygun   imkanların tanınıp tanınmadığını belirlemeye yönelik herhangi bir incelemede bulunduğuna   ilişkin emare görmemektedir. Bu bağlamda AİHM, bir mahkumiyetin, yalnızca ya da   belirleyici bir oranda, sanığın soruşturma veya kovuşturma sırasında sorguya çekme veya   çektirme olanağının bulunmadığı kimseler tarafından verilen tanık ifadelerine dayandığı   durumlarda, savunma tarafının haklarının, 6. maddenin öngördüğü güvencelerle uyumlu   olmayacak derecede sınırlandığını yineler (bkz. Sadak ve Diğerleri - Türkiye, 29900/96). Bu   durum özellikle, mahkumiyet kararında ifadelerine dayanılan tanıklar, başvuranı mahkum   eden mahkeme önünde ifade vermediklerinde sözkonusu olmaktadır. Bu koşullar altında,   AİHM, takip eden temyiz sürecinin, ilk derece mahkemesinde görülen duruşmaların -   başvuranın mahkeme huzuruna çıkma ve kendini savunma hakkından feragat ettiği veyahut   mahkemeden kaçma niyetinde olduğu tespit edilmemesine karşın- başvuran olmadan yapıldığı   gerçeğini değiştirmediği kanısındadır.   Yukarıdakiler ışığında, AİHM, mevcut davada, AİHS’nin 6/3(c) maddesiyle bağlantılı   olarak 6/1 maddesinin ihlal edildiği kanısına varır.   Yukarıda tespit edilen ihlaller ışığında, AİHM, başvuranın AİHS’nin 6. maddesi   kapsamında geri kalan şikayetlerini incelemenin gerekli olmadığı kanaatindedir (örn. bkz.   Sejdovic ve Juhnke – Türkiye, 52515/99).   II. MEYDANA GELDİĞİ İDDİA EDİLEN DİĞER AİHS İHLALLERİ   Başvuran başvuru formunda ayrıca, 3713 Sayılı Kanun’un 8. maddesinin AİHS’nin 10.   maddesiyle bağdaşmadığından ve ifade özgürlüğünü ihlal ettiğinden şikayetçi olmuştur.   Başvuran ayrıca aynı madde kapsamında, devlet güvenlik mahkemelerinde   gerçekleştirilen yargılamada uygulanabilecek farklı usul kuralları bulunması ve Türkiye’de   hakimlerin Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından atanması nedeniyle, bağımsız ve   tarafsız bir mahkeme tarafından adil olarak yargılanma hakkından yoksun bırakıldığından da   şikayetçi olmuştur. 8 Ağustos 2008 tarihli görüşlerinde, başvuran, 34. madde kapsamında,   Yargıtay’ın kararı kendisine tebliğ edilmediği için bireysel başvuru hakkının ihlal edildiğini   iddia etmiştir.   Başvuranın ifade özgürlüğüne müdahale edildiği şikayetine ilişkin olarak AİHM, bu   şikayetin, önceki paragrafta incelenen hususla bağlantılı olduğu cihetle benzer biçimde   kabuledilebilir olduğunu kaydeder. Öte yandan, davanın olayları, tarafların savları ve   AİHS’nin 6/1 ve 6/3(c) maddesinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi dikkate alındığında,   AİHM bu başvuruda dile getirilen ana hukuki sorunu incelediği kanaatindedir. Bu nedenle   başvuranın AİHS’nin 10. maddesi kapsamındaki şikayetine ilişkin ayrı bir karar vermesinin   gerekli olmadığı sonucuna varmıştır (örn. bkz. Kamil Uzun – Türkiye, 37410/97; Getiren –   Türkiye, 10301/03 ve Juhnke).   AİHM, başvuranın, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından hakkaniyete adil olarak   yargılanmadığı savıyla ilgili olarak, sahip olduğu tüm bilgi ve belgeler ışığında, AİHS ve   Protokollerinde belirtilen hak ve özgürlüklerin ihlal edildiğine ilişkin bir emare   görmemektedir. Dolayısıyla başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun ve AİHS’nin   35. maddesinin 1., 3. ve 4. fıkraları bağlamında kabuledilemez olduğuna karar verilmiştir.   III. AİHS’NİN 41. MADDESİNİN UYGULANMASI   AİHS’nin 41. maddesine göre:   “Mahkeme işbu Sözleşme ve Protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleşmeci   Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete   uygun bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”   A. Tazminat ve yargılama giderleri   Başvuran toplam 7500 Euro maddi tazminat talep etmiştir. Bu meblağ hapis cezasını   çektiği sırada meydana gelen kazanç kaybına ve mahkumiyeti dolayısıyla ödediği ağır para   cezasına ilişkindir. Ayrıca ulusal mahkemeler ve AİHM’de meydana gelen yargılama   giderleri için toplam 4150 Euro talep etmiştir. Bu talebini desteklemek için İzmir Barosu’nun   ücret çizelgesine atıfta bulunmuş, avukatının hazırladığı bir mesai çizelgesi sunmuştur. Ek   olarak, başvuran 30.000 Euro manevi tazminat talep etmiştir.   Hükümet meblağlara itiraz etmiştir.   Maddi tazminat konusuna ilişkin olarak, AİHM öncelikle, 6/1 ve 6/3(c) maddeleri uyarınca   yapılacak yargılamanın sonuçlarının ne olabileceği konusunda tahmin yürütemeyeceği   sonucuna varmıştır. AİHM bu nedenle maddi tazminata hükmedilmemesine karar vermiştir.   AİHM, manevi tazminata ilişkin olarak, hakkaniyete uygun surette başvurana 2000 Euro   tazminat ödenmesine karar vermiştir (bkz. Kahraman).   Ayrıca AİHM, en uygun tazmin biçiminin, başvuran talep ettiği takdirde, AİHS’nin 6.   maddesinin gereklerine uygun surette yeniden yargılanması olduğu kanaatindedir (bkz. Salduz   – Türkiye [BD], 36391/02).   Yargılama giderlerine ilişkin olarak, AİHM, yargılama giderlerinin, ancak gerçekliği ve   gerekliliği kanıtlandığı ve makul bir meblağ olduğu takdirde başvurana geri ödendiğini   yineler. Bu davada, AİHM, sahip olduğu bilgiler ve yukarıda belirtilen ölçütler ışığında,   ulusal mahkemelerden doğan yargılama giderlerine ilişkin talebi reddeder, AİHM önünde   meydana gelen giderler için başvurana 1000 Euro ödenmesine hükmeder.   B. Gecikme faizi   AİHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı   faiz oranına üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar vermiştir.   AİHM YUKARIDAKİ GEREKÇELERE DAYANARAK, OYBİRLİĞİYLE   1. Ulusal mahkemelerin başvuranın savunma hakkını ihlal etmeleri nedeniyle adil   yargılanmadığı ve ifade özgürlüğüne müdahale edildiği iddialarına ilişkin şikayetlerin   kabuledilebilir, başvurunun kalan kısmının kabuledilemez olduğuna;   2. İlk derece mahkemelerinde görülen duruşmaların başvuran olmadan yapılması nedeniyle   AİHS’nin 6/3(c) maddesiyle bağlantılı olarak 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;   3. Başvuranın AİHS’nin 6. ve 10. maddelerine ilişkin geri kalan şikayetlerinin incelenmesinin   gerekli olmadığına;   4. (a) Savunmacı Devlet’in, başvurana, AİHS’nin 44 § 2. maddesi uyarınca kararın   kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde, uygulanabilecek her tür vergiyle beraber,   ödeme gününde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirası’na çevrilerek:   (i) Uygulanabilecek her türlü vergi ile beraber 2000 Euro (iki bin Euro) manevi   tazminat;   (ii) Yargılama giderleri için, uygulanabilecek her türlü vergi ile beraber 1000 Euro   (bin Euro) ödemesine;   (b) Yukarıda anılan üç aylık sürenin aşılmasından ödeme gününe kadar geçen süre için   Avrupa Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan   eklemek suretiyle elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;   5. Başvuranların adil tazmin talebinin kalan kısmının reddine,   KARAR VERMİŞTİR.   İngilizce hazırlanmış, AİHM İç Tüzüğü’nün 77 §§ 2. ve 3. maddeleri uyarınca 28   Temmuz 2009 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.   Lawrence Early   Nicolas Bratza   Zabıt Katibi   Başkan   7