25471/02
WyrokETPCz2008-12-02ECLI:CE:ECHR:2008:1202JUD002547102
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak publicznej rozprawy w postępowaniu karnym naruszył prawo skarżącego do rzetelnego procesu z art. 6 ust. 1 Konwencji? Czy ukaranie skarżącego za posiadanie zakazanych publikacji, bez dowodu jego świadomości zakazu, stanowiło naruszenie wolności wyrażania opinii z art. 10 Konwencji, w szczególności wymogu "przewidzianego przez prawo"?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że brak publicznej rozprawy na jakimkolwiek etapie postępowania krajowego, zarówno przed sądem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym, stanowił naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji, ponieważ publiczność rozpraw jest fundamentalną zasadą rzetelnego procesu. W odniesieniu do art. 10 Konwencji, Trybunał stwierdził, że chociaż ingerencja w wolność wyrażania opinii miała podstawę w prawie krajowym, nie spełniała wymogu "przewidzianego przez prawo" z powodu braku przewidywalności. Trybunał podkreślił, że aby nieposłuszeństwo wobec orzeczenia sądowego było karalne, orzeczenie to musi zostać zakomunikowane osobie, której dotyczy. Ponieważ nie było dowodów na to, że skarżący był świadomy zakazu dystrybucji magazynów, nie mógł on w rozsądnym stopniu przewidzieć, że ich posiadanie doprowadzi do skazania.Stan faktyczny
Skarżący, Ahmet Gemici, urodzony w 1952 roku, był przewodniczącym okręgowej organizacji Partii Pracy (EMEP) w Narlıdere (Izmir). 16 listopada 1999 roku policja przeszukała biuro partii i skonfiskowała 443 magazyny partyjne, które tego samego dnia zostały zakazane przez Sąd Pokoju w Izmirze. 3 lutego 2000 roku prokurator wszczął postępowanie przeciwko skarżącemu na podstawie art. 526 ust. 1 tureckiego kodeksu karnego za nieprzestrzeganie orzeczenia sądowego. 2 marca 2000 roku Sąd Pokoju w Izmirze skazał skarżącego na grzywnę w wysokości 105 000 000 starych lir tureckich (ok. 184 USD), a jego odwołanie zostało odrzucone bez rozprawy przez Sąd Karny w Izmirze 27 kwietnia 2000 roku. Skarżący uiścił grzywnę 10 lipca 2000 roku.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie: 1. Uznaje skargę za dopuszczalną. 2. Stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji z powodu braku publicznej rozprawy w krajowym postępowaniu sądowym. 3. Stwierdza naruszenie art. 10 Konwencji. 4. Zobowiązuje państwo pozwane do zapłaty skarżącemu, w ciągu trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku, 180 euro tytułem szkody majątkowej i 1000 euro tytułem szkody niemajątkowej, powiększonych o odsetki. 5. Oddala pozostałe roszczenia dotyczące słusznego zadośćuczynienia.Pełny tekst orzeczenia
CONSEIL
AVRUPA
DE L’EUROPE
KONSEYĐ
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ
ĐKĐNCĐ DAĐRE
GEMĐCĐ -TÜRKĐYE DAVASI
(Baꢀvuru no: 25471/02)
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ
STRAZBURG Aralık 2008
Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli
düzeltmelere tabi olabilir.
______________________________________________________________________________________
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın
adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri
Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari
olmayan amaçlarla alıntılanabilir.
USUL
T.C. vatandaꢀı Ahmet Gemici (baꢀvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 3
Temmuz 2000 tarihinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin
Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan
25471/02 numaralı baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir
Baꢀvuran Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (AĐHM) önünde Đstanbul Barosu avukatlarından
K.T. Sürek tarafından temsil edilmektedir.
OLAYLAR
I. DAVANIN KOꢁULLARI
Baꢀvuran 1952 doğumlu olup Đzmir’de ikamet etmektedir. Olayların meydana geldiği
dönemde Emek Partisi’nin Narlıdere (Đzmir) Đlçe Teꢀkilatı’nın Baꢀkanıydı. Kasım 1999 tarihinde arama izni olan polis, EMEP binasında arama gerçekleꢀtirmiꢀ ve
aynı gün Đzmir Sulh Mahkemesi emriyle satıꢀı ve dağıtılması yasaklanmıꢀ olan 443 adet parti
dergisine el koymuꢀtur. Kasım 1999 tarihinde savcılık, EMEP büro sorumlusunu yasak dergi konusunda ifade
vermeye davet etmiꢀtir.
Baꢀvuran, 25 Ocak 2000 tarihinde el koyma olayıyla ilgili olarak polise ifade vermiꢀtir.
Baꢀvuran ifadesinde, söz konusu derginin yasaklandığından haberi olmadığını ileri sürmüꢀtür. ꢁubat 2000 tarihinde Đzmir Cumhuriyet Savcısı, mahkemenin verdiği karara uymadığı ve
mahkemenin yasaklama kararını ihlâl ettiği gerekçesiyle Ceza Kanunu’nun 526. maddesinin
1. fıkrası uyarınca baꢀvuran hakkında kovuꢀturma baꢀlatmıꢀtır. Mart 2000 tarihinde Đzmir Sulh Mahkemesi dava dosyasını inceleyerek baꢀvuranın
yasaklama emrine uymadığına karar vermiꢀ ve 105 000 000 Eski Türk Lirası (TRL) hafif para
cezasına mahkûm etmiꢀtir (olayın meydana geldiği dönemde yaklaꢀık 184 Amerikan Doları
USD). Mahkeme bu kararını bu tür suçlarda basitleꢀtirilmiꢀ yargılama usulü öngören Ceza
Muhakemesi Kanunu’nun 386. maddesine dayandırmıꢀtır.
Baꢀvuran, 26 Nisan 2000 tarihinde Đzmir Ceza Mahkemesi önünde bu mahkûmiyet
kararına itiraz etmiꢀtir. Baꢀvuran gerekçe olarak söz konusu belgelerin yasaklandığına dair
alınan karardan haberi olmadığını ileri sürmüꢀtür. Ceza mahkemesi duruꢀma yapmaksızın
aldığı 27 Nisan 2000 tarihli kararında itirazı reddetmiꢀ ve ceza kararnamesini onamıꢀtır. Mayıs 2000 tarihinde Đzmir savcılığı, baꢀvuranın yazılı emir yoluyla verilen para cezasını
ödemesini istemiꢀtir. Đlgili ꢀahıs, 10 Temmuz 2000 tarihinde 170 USD değerindeki ceza
tutarını ödemiꢀtir.
HUKUK
I. AĐHS’NĐN 6. MADDESĐNĐN 1. FIKRASININ ĐHLÂL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI
HAKKINDA
Baꢀvuran, yargılamanın duruꢀmasız yapıldığını ve dolayısıyla davasının adil bir ꢀekilde
görülmediğini iddia etmekte ve AĐHS’nin 6. maddesinin 1. fıkrasına atıfta bulunmaktadır.
A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin
Hükümet, baꢀvuranın savcıdan yazılı emir yoluyla « kanun yararına bozma » baꢀvurusunda
bulunmasını istemediği için iç hukuk yollarının tüketilmediğinden kabuledilebilirlik itirazında
bulunmaktadır.
Baꢀvuran bu iddiaya itiraz etmekte ve yazılı emirle « kanun lehine bozma » yolunun
herkese açık bir itiraz yolu olmadığını ileri sürmektedir.
AĐHM, Hükümet’in değindiği iç hukuk yolunun Türk hukuku bağlamında olağanüstü
bir iç hukuk yolu olduğunu kaydetmektedir. Eski Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 343.
maddesi uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Baꢀsavcısı, bir davayı Yargıtay’a gönderme yetkisine
sahip olmakla birlikte, bunu ancak Adalet Bakanı’nın resmi talimatı üzerine yapabilmektedir.
Bu nedenle sözkonusu iç hukuk yolu, davalarına bakılmakta olan kiꢀiler için doğrudan
eriꢀilebilir değildir. Sonuç olarak, uluslararası hukukun genel olarak kabul edilmiꢀ kuralları
göz önüne alınırsa, AĐHS’nin 35. maddesinin gereklerini yerine getirmiꢀ olmak için bu iç
hukuk yoluna baꢀvurmayı gerekmemektedir (Türkiye aleyhine Karahanoğlu davası, ilgili
bölüm, prg. 33). Dolayısıyla AĐHM, Hükümet’in bu itirazını reddetmektedir.
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru
bulunmadığını tespit etmektedir. Bu nedenle baꢀvurunun kabuledilebilir ilan edilmesi uygun
olacaktır.
B. Esasa iliꢀkin
Baꢀvuran duruꢀma hakkından mahrum edildiğini ve bu nedenle gereği gibi savunma
yapamadığını ileri sürmektedir.
Hükümet baꢀvuranın bu iddiasını reddetmekte ve ceza kararnamesinin adil bir
yargılama sonucunda hukuk kurallarına uygun olarak verildiğini savunmaktadır. Hükümet,
sözkonusu yargılama usulünün mahkemeler üzerindeki iꢀ yükünün azaltılması ve ikinci
derecede önemi olan davalarda yargılamanın kolaylaꢀtırılması amacıyla birçok ülkede
uygulanan olağan bir yargılama usulü olduğunu ileri sürmektedir. Hükümet, Türk hukuk
sisteminin çıkarılan ceza kararnamelerine karꢀı ceza mahkemeleri önünde etkin bir itiraz yolu
sunduğunu belirtmektedir. Son olarak Hükümet, yeni Türk Ceza Kanunu ve 1 Haziran 2005
tarihinde yürürlüğe giren Ceza Muhakemeleri Kanunu ile ceza kararnameleri uygulamasının
kaldırıldığını hatırlatmaktadır.
AĐHM, duruꢀmaların kamuya açık yapılmasının AĐHS’nin 6. maddesinin 1. fıkrasında
yer alan temel bir ilke olduğunu hatırlatmaktadır. Açık duruꢀma gerçekleꢀtirme, halkın
denetimini aꢀan gizli bir adalete karꢀı yargılanabilirleri korumakta ve böylece mahkemelere
duyulan güvenin sürdürülmesine katkı sağlamaktadır. Açık duruꢀma sayesinde adalet ꢀeffaf
bir ꢀekilde tecelli etmekte, böylece 6. maddenin amacı olan ve demokratik toplumlarda
güvence altına alınması temel bir ilke olan, adil yargılanma ilkesi yerine getirilmektedir (San
Marino aleyhine Stefanelli davası, no 35396/97, prg. 19 CEDH 2000-II ; Çek Cumhuriyeti
aleyhine Malhous davası [GC], no 33071/96, prg. 55, 12 Temmuz 2001).
AĐHM, eski Türk Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca hakimin bazı
suç kategorileri için, duruꢀma yapmaksızın dosya üzerinden ceza kararnamesi çıkarabildiğini
gözlemlemektedir. Para cezasına hükmedilen ceza kararnamelerine iliꢀkin olarak yapılan
itiraz da ağır ceza mahkemesi tarafından dosya üzerinden duruꢀma yapmaksızın
incelenmekteydi.
AĐHM, mevcut davada baꢀvuranın ulusal mahkemeler önünde yapılan yargılamanın hiçbir
safhasında açık duruꢀma hakkından yararlanamadığını gözlemlemektedir. Ne ceza
kararnamesi çıkarıp baꢀvuranı para cezasına çarptıran sulh ceza mahkemesi ne baꢀvuranın
itirazını inceleyen ve karara bağlayan ağır ceza mahkemesi duruꢀma yapmıꢀtır. Baꢀvurana
davasıyla ilgili karar verecek mahkemeler huzurunda kendisini bizzat veya bir avukat
vasıtasıyla savunma olanağı tanınmamıꢀtır.
AĐHM, Anayasa Mahkemesi’nin, sulh ceza mahkemesi önünde görülen davada duruꢀma
yapılmaması konusunu değerlendirdiğini ve kiꢀileri kamuya açık olarak yargılanmaktan
mahrum bırakmanın adil yargılanma ve savunma hakkını ihlal ettiği sonucuna vardığını
kaydeder. AĐHM, bu tespit ile birlikte yeni ceza kanunu ve yeni ceza muhakemesi kanununda
ceza kararnamesiyle ilgili bir düzenleme bulunmadığını da dikkate almaktadır.
Ancak yapılan bu değiꢀikliklerin baꢀvuranın davasına etkisi olmamıꢀtır. Bu nedenle
AĐHM, baꢀvuranın davasına bakan mahkemelerde duruꢀma yapılmamıꢀ olması dolayısıyla
AĐHS’nin 6. maddesinin 1. fıkrasının ihlâl edildiği sonucuna varmaktadır.
II. AĐHS’NĐN 10 MADDESĐNĐN ĐHLÂL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA
Baꢀvuran ifade özgürlüğü hakkının ihlâl edildiğinden ꢀikâyetçi olmaktadır. Bu
bağlamda AĐHS’nin 10 ve 11. maddelerine atıfta bulunmaktadır. AĐHM, bu ꢀikâyetlerin
10. maddesi bakımından incelenmesi gerektiğini kaydeder
A. Kabuledilebilirliğe iliꢀkin
AĐHS’nin 35. maddesinin 3. fıkrası çerçevesinde bu ꢀikayetin dayanaktan yoksun
olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka bir gerekçe altında da kabuledilemezlik unsuru
bulunmadığını tespit etmektedir. Bu nedenle baꢀvurunun kabuledilebilir ilan edilmesi uygun
olacaktır.
B. Esasa iliꢀkin
Baꢀvuran, baꢀkanı olduğu siyasi partinin bürolarında bu partiye ait dergilerin bulunması
nedeniyle ceza mahkemesi tarafından mahkûm edilmesinin ifade özgürlüğü hakkının ihlâl
edilmesi anlamına geldiğini ileri sürmektedir.
Hükümet, baꢀvuranın ifade özgürlüğü hakkına müdahale edildiği iddialarını
reddetmektedir. Hükümet, baꢀvuranın mahkûm edilmesinin sebebinin sorumlusu olduğu
siyasi partinin bürolarında yasaklanmıꢀ belgelerin bulunması olduğunu ileri sürmektedir.
Hükümete göre, ceza kararnamesinin ve ilgili ꢀahsın itirazı sonrasında ağır ceza mahkemesi
tarafından verilen kararın gerekçeleri okunduğunda, baꢀvuranın ifade özgürlüğüne hiçbir
surette müdahale edilmediği anlaꢀılmaktadır.
1. Müdahale olup olmadığı
Đfade özgürlüğü demokratik bir toplumun asli temellerinden olup toplumun ilerlemesinin
ve her bireyin geliꢀmesinin baꢀlıca koꢀullarından birini oluꢀturur. AĐHS’nin 10. maddesinin 2.
fıkrasına tabi olmak kaydıyla bu özgürlük, yalnızca olumlu karꢀılanan ya da zararsız veya
önemsiz olarak algılanan ‘bilgi’ ve ‘fikirler’ için değil; ꢀok edici, zedeleyici yahut kaygı verici
bilgi ve fikirler içinde geçerlidir. ‘Demokratik toplumun’ vazgeçilmezleri olan çoğulculuğun,
hoꢀgörünün ve açık fikirliliğin gerekleri bunlardır. (bakınız, diğerleri arasından, Đspanya
aleyhine Castells davası, 23 Nisan 1992, prg. 42, seri A no 236 ; Almanya aleyhine Vogt
davası , 26 Eylül 1995, prg. 52, seri A no 323).
Herkes için çok değerli olan ifade özgürlüğü, özellikle siyasi partiler ve onun aktif üyeleri
için ayrı bir önem taꢀımaktadır. Siyasi parti üyeleri seçenlerini temsil etmekte, onların
sorunlarını dile getirmekte ve onların çıkarlarını savunmaktadır (Türkiye aleyhine Incal
davası, 9 Haziran 1998, prg. 46, Karar ve hükümlerin derlemesi 1998-IV).
Mevcut davada, ꢀikâyet edilen kısıtlama, Hükümetin haklı olarak iꢀaret ettiği gibi,
baꢀvuranın söz konusu derginin hazırlanmasına katkıda bulunmasıyla değil, mahkemenin
yasaklama kararına uymaması nedeniyle verilen mahkûmiyetle ilgilidir. Ancak baꢀvuranın
mahkûm edilmesiyle onun fikir ve düꢀüncelerini baꢀkalarına iletme özgürlüğünün
kısıtlandığını kabul etmek gerekir. AĐHM’nin her ꢀekil altında, ifade özgürlüğüne bağlılığı ve
demokratik bir toplumun temel ve kurucu bir değeri olarak verdiği önem kayıtsız ve
ꢀartsızdır. Dolayısıyla AĐHM, dolaylı yollarla da olsa herhangi bir kısıtlama vasıtasıyla ifade
özgürlüğü ilkesinin manasının ortadan kaldırılmasına asla müsamaha gösteremez.
AĐHM, bir « kısıtlamanın » AĐHS’nin 10. maddesiyle koruma altına alınan ifade özgürlüğü
ile bağdaꢀıp bağdaꢀmadığına karar verebilecek en son mercidir (bakınız, diğerleri arasından,
Fransa aleyhine Lehideux ve Isorni davası, 23 Eylül 1998, prg. 51, Derleme 1998-VII ;
Fransa aleyhine Ekin Ortaklığı davası , no 39288/98, prg. 56, CEDH 2001-VIII ; Đtalya
aleyhine Perna davası [GC], no 48898/99, prg. 39, CEDH 2003-V).
Bu itibarla AĐHM, muhalefet partisine üye olan bir siyaset adamının mevcut davada
olduğu gibi dolaylı yollarla da olsa ifade özgürlüğüne yapılan bir müdahaleyi daha katı
değerlendirmelidir (Đspanya aleyhine Castells davası, ilgili bölüm, prg. 42). Ayrıca AĐHM,
daha önce de siyasi bültenlere el konulmasıyla ilgili davalara baktığını ve sözkonusu tedbirin
caydırıcı niteliğinin tek baꢀına 10. madde bakımından sorun yarattığı sonucuna vardığını
hatırlatmaktadır (Incal, ilgili bölüm, prg. 56).
Mevcut davada AĐHM, baꢀvuranın yasak dergileri bulundurduğu için mahkûm edilmesini,
AĐHS’nin 10. maddesiyle koruma altına alınan bilgi ve düꢀünce açıklama özgürlüğü hakkına
müdahale olarak değerlendirmektedir.
Böyle bir müdahale, “yasa ile öngörülmedikçe”, AĐHS’nin 10. maddesinin 2. paragrafı
uyarınca meꢀru amaç ya da amaçlar izlemedikçe ve sözkonusu amaçlara ulaꢀmak için
“demokratik bir toplumda gerekli olmadıkça” AĐHS’nin 10. maddesine aykırıdır.
2. Müdahale yasayla öngörülmüꢀ müdür ?
AĐHM, yerleꢀik içtihadına atıfta bulunarak, “yasayla öngörülme” ifadesinin, ihtilaflı
tedbirin iç hukukta bir dayanağı olmasını gerektirmekle kalmayıp, ilgili kiꢀi için eriꢀilebilir ve
etkilerinin öngörülebilir olmasını gerektirdiğini hatırlatarak, sözkonusu yasanın niteliğine de
vurgu yapmaktadır (bakınız, diğerleri arasından, Birleꢀik Krallık aleyhine Sunday Times
davası (no 1), 26 Nisan 1979, prg. 49, seri A no 30; Romanya aleyhine Rotaru davası [GC], no
28341/95, prg. 52, CEDH 2000-V).
AĐHS’nin 10/2 maddesi uyarınca, ancak vatandaꢀa davranıꢀını düzenleme imkanı tanımak
amacıyla yeterli açıklıkla düzenlenmiꢀ bir kural kanun olarak kabuledilebilir; vatandaꢀ
gerektiğinde uzman görüꢀü alarak, dava koꢀullarında belirli bir eylemin yol açabileceği
sonuçları makul bir ölçüde öngörebilmelidir. Sonuçların nihai bir kesinlikle öngörülmesi
gerekmez. Kesinlik, istenen bir durum olsa da, bazen aꢀırı katıcılığı da beraberinde
getirebilir; oysa hukukun farklı durumlara adapte olmayı bilmelidir. Bu nedenle çok sayıda
yasa, eꢀyanın tabiatı gereği, günün ꢀartlarına göre yorumlanabilmelerine ve uygulanmalarına
imkân tanımak üzere az çok muğlak hükümler içermektedir (Fransa aleyhine Editions Plon
davası, no 58148/00, prg. 26, CEDH 2004-IV).
Meꢀruiyet ilkesi değerlendirilirken, ulusal mahkemeler tarafından iç hukukun uygulanma
ve yorumlanma ꢀeklinin, AĐHS ilkelerine uygun sonuçlar doğurup doğurmadığının kontrol
edilmesi gerekmektedir (Türkiye aleyhine Apostolidi ve diğerleri davası, no 45628/99, prg. 70, Mart 2007 ; Türkiye aleyhine Karademirci ve diğerleri davası no 37096/97 ve 37101/97,
prg. 42, CEDH 2005-I).
Mevcut davada, baꢀvuranın eski Türk Ceza Kanunu’nun 526. maddesi uyarınca mahkum
edilmesi nedeniyle müdahalenin iç hukukta bir dayanağı bulunmaktaydı. Sözkonusu yasanın
eriꢀebilirlik gereğine de riayet edilmiꢀtir.
Öngörülebilirlik ilkesiyle ilgili olarak AĐHM, Đzmir Sulh Ceza Mahkemesinin baꢀvuranı
Eski Ceza Kanunu’nun 526. maddesine dayanarak mahkûm ettiğini tespit etmektedir. Bu
hüküm uyarınca, yetkili bir makamın çıkardığı bir ceza emrine veya aynı makam tarafından
alınan bir önleyici tedbire itaat etmemek hapis ve para cezasıyla cezalandırılır. Ulusal
mahkemeler baꢀvuranın mahkeme kararıyla yasaklanan yayınları bulundurduğu için bu
hükmü çiğnediğine karar vermiꢀlerdir Dolayısıyla burada söz konusu olan, Đzmir Sulh
Mahkemesi’nin verdiği 16 Kasım 1999 tarihli yasaklama kararıdır. AĐHM, aramanın yapıldığı
gün alınan bu karardan baꢀvuranın haberi olduğunu gösteren bir kanıt bulunmadığını ve dava
dosyasında bu yönde bir iddia olmadığını tespit etmektedir. Bu bakımdan AĐHM, adli bir
karara itaatsizliğin cezalandırılması için bu kararın ilgili ꢀahısa bildirilmesi gerektiği
kanaatindedir. AĐHM ayrıca, ulusal mahkemelerin baꢀvuranın bu yöndeki itirazlarını dikkate
almadıklarını gözlemlemektedir.
AĐHM, mevcut dava koꢀullarında, baꢀvuranın ihtilaflı dergileri bulundurmanın Eski Ceza
Kanunu’nun 526. maddesi uyarınca mahkum olabileceğini « makul bir seviyede »
öngöremeyeceği kanaatindedir. Bu ꢀartlar altında AĐHM, öngörülebilirlik koꢀulunun yerine
getirilmediği ve dolayısıyla müdahalenin yasayla öngörülmediği sonucuna varmaktadır. Bu
nedenle AĐHS’nin 10. maddesi ihlâl edilmiꢀtir.
Sözkonusu koꢀullar ıꢀığında, AĐHM, meꢀru bir amacın mevcudiyeti ve demokratik bir
toplumda gerekli olması gibi AĐHS’nin 10. maddesinin 2. paragrafı ile istenen diğer koꢀullara
riayet edilip edilmediğinin tespit edilmesine gerek olmadığı kanaatindedir.
III. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA
A. Tazminat
Baꢀvuran manevi tazminat olarak 5.000 Euro talep etmektedir.
Hükümet bu miktara karꢀı çıkmaktadır.
AĐHM baꢀvuranın ödemesine hükmedilen 105.000.000 TL’lik (eski Türk Lirası) para cezasını
ödediğini not etmektedir. Hakkaniyete uygun olarak, kendisine sunulan bilgiler ıꢀığında ve
özellikle bu meblağın ödenmesinde yürürlükte bulunan ve değiꢀen pariteyi dikkate alarak
baꢀvurana 180 Euro maddi tazminat ve 1.000 Euro manevi tazminat ödenmesini uygun
görmektedir.
B. Yargılama masraf ve giderleri
Baꢀvuran yargılama masraf ve giderleri için 2.000 Euro talep etmektedir. Baꢀvuran bu isteğini
ispat edici herhangi bir belge sunmamıꢀtır.
Hükümet bu miktara karꢀı çıkmaktadır.
AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran gerçekliğini, gerekliğini kanıtladığı makul
miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. AĐHM bu baꢀvuruda sözü edilen kıstas ıꢀığında
ve kanıtlayıcı belgenin yokluğunda baꢀvuranın yargılama giderleri talebini reddetmektedir.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,
1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;
2. Đç hukuktaki yargı süreci çerçevesinde duruꢀma yapılmaması nedeniyle AĐHS’nin 6/1
maddesinin ihlal edildiğine;
3. AĐHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine;
4. AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,
miktara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutularak ödeme tarihindeki döviz kuru
üzerinden TL’ ye çevrilmek üzere, Savunmacı Devlet tarafından baꢀvurana maddi tazminat
olarak 180 (yüz seksen) Euro ve manevi tazminat olarak 1000 (bin) Euro ödenmesine;
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan
fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;
5. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;
KARAR VERMĐꢁTĐR.
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.
paragraflarına uygun olarak 2 Aralık 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.
7
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło