25536/14
WyrokETPCz2017-03-28ECLI:CE:ECHR:2017:0328JUD002553614
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy władze krajowe Chorwacji skutecznie wypełniły swoje pozytywne obowiązki w zakresie przeprowadzenia śledztwa w sprawie aktu przemocy z pobudek rasistowskich wymierzonego w skarżącą, co naruszyło art. 3 w związku z art. 14 Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał podkreślił, że obowiązek państwa wynikający z art. 3 w związku z art. 14 Konwencji obejmuje ustalenie ewentualnego związku aktu przemocy z postawami rasistowskimi. Obowiązek ten rozciąga się nie tylko na ofiary bezpośrednio posiadające chroniony status, ale także na osoby powiązane z nimi. Władze muszą podjąć wszelkie uzasadnione działania w celu zebrania dowodów, ujawnienia prawdy i wydania bezstronnych rozstrzygnięć, nie ignorując rasistowskich pobudek. Mimo że chorwacki system prawny zapewniał odpowiednie mechanizmy, organy ścigania skupiły się wyłącznie na partnerze skarżącej, ignorując jej rolę jako ofiary i nie badając związku między jej powiązaniem z partnerem a rasistowskimi pobudkami ataku. Nie ustalono, czy skarżąca była postrzegana jako Romka, ani nie uwzględniono jej konkretnych zarzutów dotyczących rasistowskich motywacji. To niedostateczne działanie osłabiło adekwatność proceduralnej reakcji władz.Stan faktyczny
Skarżąca i jej partner, osoba pochodzenia romskiego, zostali zaatakowani przez dwie osoby wykrzykujące obelgi o charakterze antyromskim. W postępowaniu karnym skarżącą potraktowano jako świadka, a nie jako ofiarę, w przeciwieństwie do jej partnera. Skarżąca zarzucała brak skutecznego wypełnienia przez władze krajowe pozytywnych obowiązków w odniesieniu do aktu przemocy z pobudek rasistowskich.Rozstrzygnięcie
Stwierdza naruszenie art. 3 w związku z art. 14 Konwencji. Zasądza 12 500 EUR tytułem szkody niemajątkowej.Pełny tekst orzeczenia
© Ministerstwo Spraw Zagranicznych, www.mfa.gov.pl/en - Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Foreign Affairs for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC
© Ministerstwo Spraw Zagranicznych, www.msz.gov.pl - Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA
Nota informacyjna nt. orzecznictwa Trybunału nr 205
Marzec 2017 r.
Škorjanec p. Chorwacji – skarga nr 25536/14
Wyrok z 28.03.2017 r. [Trzecia Sekcja]
Art. 14
Dyskryminacja
Art. 3
Skuteczne śledztwo
Obowiązki pozytywne
Fakty – Skarżąca i jej partner – osoba pochodzenia romskiego – zostali zaatakowani przez dwie osoby wykrzykujące obelgi o charakterze antyromskim na chwilę przed oraz w trakcie ataku. Skarżącą potraktowano jako świadka w postępowaniu karnym, a nie jako ofiarę obok jej partnera. W postępowaniu prowadzonym na podstawie Konwencji [o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności] skarżąca zarzucała brak skutecznego wypełnienia przez władze krajowe ich pozytywnych obowiązków w odniesieniu do wymierzonego przeciwko niej aktu przemocy z pobudek rasistowskich, co naruszało art. 3 i 14 Konwencji.
Prawo – art. 3 (aspekt proceduralny) w związku z art. 14: Spoczywający na władzach obowiązek ustalenia ewentualnego związku danego aktu przemocy z postawami rasistowskimi stanowi część obowiązków spoczywających na Państwach na podstawie art. 3 w związku z art. 14 Konwencji. Dotyczy on nie tylko aktów przemocy opartych na rzeczywistym lub postrzeganym statusie osobistym lub cechach ofiary, ale także aktów przemocy opartych na rzeczywistej lub domniemanej asocjacji lub powiązaniu (association or affiliation) ofiary z osobą, która rzeczywiście lub w sposób domniemany posiada określony status lub chronioną cechę. W takich przypadkach władze powinny podjąć uzasadnione w danych okolicznościach działania, by zebrać i zabezpieczyć dowody, wyczerpać wszystkie praktyczne środki ujawnienia prawdy i wydać w pełni uzasadnione, bezstronne i obiektywne rozstrzygnięcia, nie pomijając budzących podejrzenia faktów mogących wskazywać na przemoc z pobudek rasistowskich.
Art. 3 wymaga zastosowania odpowiednich mechanizmów prawnokarnych, gdy poziom dotkliwości przemocy zastosowanej przez osoby prywatne wchodzi w zakres ochrony na mocy tego postanowienia. Zasady te mają zastosowanie a fortiori w sprawach przemocy motywowanej dyskryminacją rasową. Trybunał uznał, że chorwacki system prawny zapewniał odpowiednie mechanizmy prawne gwarantujące skarżącej odpowiedni poziom ochrony w tych okolicznościach. Jednakże organy ścigania skoncentrowały śledztwo i analizę w tej sprawie jedynie na elemencie przestępstwa z nienawiści związanego z atakiem na partnera skarżącej. Nie przeprowadziły całościowej oceny istotnych okoliczności faktycznych i związku zachodzącego między relacją skarżącej z jej partnerem a rasistowskimi pobudkami ataku skierowanego przeciwko nim. W zawiadomieniu o przestępstwie skarżąca przedstawiła konkretne zarzuty dotyczące rasistowskich pobudek przemocy wymierzonej w nią. Organy ścigania uporczywie powoływały się na fakt, że skarżąca nie ma pochodzenia romskiego i nie ustaliły, czy była ona postrzegana przez napastników jako osoba pochodzenia romskiego, a także zaniechały uwzględnienia oraz ustalenia związku między rasistowską motywacją ataku a powiązaniem skarżącej z jej partnerem. Wskutek tego, organy ścigania niedostatecznie oceniły okoliczności sprawy. Do tego stopnia osłabiło to adekwatność reakcji władz krajowych w wymiarze proceduralnym na zarzuty skarżącej dotyczące wymierzonego w nią aktu przemocy z pobudek rasistowskich, że władze nie wywiązały się z obowiązku podjęcia wszelkich uzasadnionych kroków, by ujawnić, jaką rolę mogły odgrywać w tej sprawie pobudki rasistowskie.
Rozstrzygnięcie: naruszenie (jednomyślnie).
Art. 41: 12 500 EUR tytułem szkody niemajątkowej.
(Zobacz również Šečić p. Chorwacji, skarga nr 40116/02, 31 maja 2007 r., Nota informacyjna nt. orzecznictwa nr 97; Abdu p. Bułgarii, skarga nr 26827/08, 11 marca 2014 r., Nota informacyjna nt. orzecznictwa nr 172[1]; Balázs p. Węgrom, skarga nr 5529/12, 20 października 2015 r.; oraz R.B. p. Węgrom, skarga nr 64602/12, 12 kwietnia 2016 r., Nota informacyjna nt. orzecznictwa nr 195[2])
© Council of Europe/European Court of Human Rights
This summary by the Registry does not bind the Court.
Click here for the Case-Law Information Notes
[1] Zobacz również tłumaczenie na język polski wyroku ws. Abdu p. Bułgarii [przyp. tłum.].
[2] Zobacz również tłumaczenie na język polski wyroku ws. R.B. p. Węgrom [przyp. tłum.].
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło