25629/94
WyrokETPCz1997-11-27ECLI:CE:ECHR:1997:1127JUD002562994
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatrzymanie skarżącego, które przekroczyło ustawowy limit czasu przewidziany w prawie krajowym na ustalenie tożsamości, naruszyło jego prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego gwarantowane w art. 5 ust. 1 lit. c Konwencji?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że zatrzymanie skarżącego było początkowo oparte na uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa (oszustwa związanego z wynajmem i ryzyka ucieczki) oraz miało na celu doprowadzenie go przed właściwy organ sądowy, co było zgodne z art. 5 ust. 1 lit. c Konwencji. Jednakże, prawo krajowe (art. 163c ust. 3 Kodeksu postępowania karnego) wyraźnie określało maksymalny czas zatrzymania w celu ustalenia tożsamości na 12 godzin. Skarżący był zatrzymany przez 12 godzin i 45 minut. Trybunał podkreślił, że wyjątki od prawa do wolności muszą być interpretowane ściśle, a władze krajowe były zobowiązane do przestrzegania ustalonego prawnie i absolutnego limitu czasowego. Przekroczenie tego limitu, nawet o stosunkowo krótki czas, sprawiło, że zatrzymanie stało się niezgodne z prawem, naruszając tym samym art. 5 ust. 1 Konwencji.Stan faktyczny
Skarżący, K.F., obywatel Niemiec, wraz z żoną wynajęli mieszkanie wakacyjne. Właścicielka mieszkania, pani S., zażądała zapłaty około 4000 marek niemieckich za czynsz i rozmowy telefoniczne, a następnie zgłosiła policji, że K.F. i jego żona zamierzają opuścić mieszkanie bez uregulowania należności. Policja, po wstępnym dochodzeniu, które ujawniło, że adres K.F. był skrzynką pocztową, a on sam miał historię dochodzeń w sprawie oszustw, zatrzymała K.F. i jego żonę 4 lipca 1991 r. o godzinie 21:45 w celu ustalenia tożsamości. Zostali oni zwolnieni 5 lipca 1991 r. o godzinie 10:30, co oznaczało zatrzymanie trwające 12 godzin i 45 minut.Rozstrzygnięcie
Trybunał: 1. Odrzuca, siedmioma głosami do dwóch, wstępny zarzut Rządu. 2. Stwierdza, jednogłośnie, że nastąpiło naruszenie art. 5 ust. 1 lit. c Konwencji. 3. Stwierdza, jednogłośnie, że niniejszy wyrok stanowi wystarczające słuszne zadośćuczynienie za wszelką szkodę niemajątkową. 4. Stwierdza, jednogłośnie, że: (a) pozwane Państwo ma zapłacić skarżącemu, w ciągu trzech miesięcy, 10 000 marek niemieckich tytułem kosztów i wydatków; (b) kwota ta będzie powiększona o odsetki w wysokości 4% rocznie od upływu tych trzech miesięcy do dnia zapłaty. 5. Odrzuca, jednogłośnie, pozostałą część roszczenia o słuszne zadośćuczynienie.Pełny tekst orzeczenia
k.-f. germaniis winaaRmdeg
K. F. V. GERMANY
saqmis faqtobrivi mxare
7. b-ni k.-f. dabadebulia 1946 wels da aris germaniis moqalaqe. is warsulSi iuristi iyo
da dResdReobiT cxovrobs meuRlesTan erTad karlsrueSi.
8. 1991 wlis maisSi momCivanma da misma meuRlem iqiraves dasasvenebeli bina q. ulmenSi 40
an 50 germanuli markis dRiuri gadasaxadiT. maT bina daikaves 1991 wlis 24 maisidan da
gadaixades 350 germanuli marka maisis Tvis safasuris saxiT.
9. 1991 wlis 3 ivliss binis mesakuTre s-m sTxova q-n k.f.-s binis valis, maT Soris
satelefono zarebis safasuris, gadaxda daaxloebiT 4,000 germanuli markis odenobiT.
10. 1991 wlis 4 ivliss, daaxloebiT saRamos 7.50-ze, q-ni s telefoniT daukavSirda kohem-
celis policiis ganyofilebas da ganacxada, rom batonma da qalbatonma k.-f.-m gamoiwvies
sagzao-satransporto SemTxveva. man damatebiT aRniSna, rom maT iqiraves misgan bina
damqiraveblis valdebulebebis Sesrulebis ganzraxvis gareSe da apirebdnen binis datovebas
valis gadauxdelad.
11. am satelefono zaris Sedegad, policiis ori TanamSromeli mivida binaze da miiRo
Cvenebebi binis mesakuTreebisa (b-ni da q-ni s.) da damqiraveblebisagan.
12. prokurorTan konsultaciis Semdeg, policiis TanamSromlebma gamoikiTxes momCivanis da
misi meuRlis misamarTi q. bad sodenSi da daadgines, rom es iyo ubralod safosto yuTis
misamarTi. bad sodenis policiam maT aseve acnoba, rom momCivanis mimarT warsulSi aRZruli
iyo gamoZieba TaRliTobis faqtze.
B. momCivanis dakaveba
13. imave dRis saRamos 9.45-ze, gamomZiebelma, serJantma loqsma, romelsac Tan axldnen
policielebi valTeri, kugeli da roiteri, daakava b-ni da q-ni k.-f. da maTi vaJiSvili da
miiyvana isini kohem-celis policiis ganyofilebaSi maTi vinaobis Sesamowmeblad. maTi Svili
gaTavisuflebul iqna mokle xanSi, xolo b-ni da q-ni k.-f. droebiT daakaves. saRamos 11.30-
ze Sedgenil angariSSi policiam ganacxada, rom maT gaaCndaT safuZvliani eWvi b-n da q-n k.-
f.-s mier binis qiravnobasTan dakavSirebuli TaRliTobis CadenaSi da rom arsebobda maTi
mimalvis safrTxe. dakiTxva dasrulda dilis 00.45-ze.
14. rac Seexeba momCivanis sxvadasxva misamarTebs, Ramis ganmavlobaSi Catarebuli Ziebis
Sedegad gamoirkva, rom momCivanis winaaRmdeg warsulSi aRZruli iyo sisxlis samarTlis
saqme TaRliTobis Taobaze da rom hanaus prokuraturam mis winaaRmdeg winaswari gamoZieba
daiwyo imave mizeziT.
15. 1991 wlis 5 ivliss diliT (dilis 8.30-sa da 9.40-s Soris), superintendantma blangma
kvlav dakiTxa momCivani. misi meuRle daikiTxa 9.05-ze.
16. dilis daaxloebiT 9.25-ze, hanaus prokurorma acnoba kohem-celis policiis
superintendant blangs, rom is ar apirebda momCivanis dakavebis orderis gacemas.
17. dilis 10.30-ze b-ni da q-ni k.-f. gaaTavisufles da daabrunes q. ulmenSi.
C. gadawyvetileba momCivanis winaaRmdeg sisxlis samarTlis saqmis Sewyvetis Sesaxeb
18. 1991 wlis 5 ivliss q-ma s.-m Seitana saCivari b-n da q-n k.-f.-s winaaRmdeg binis
qiravnobasTan dakavSirebuli TaRliTobis Cadenis mcdelobaze.
19. 1991 wlis 13 seqtembers koblencis prokuraturam Sewyvita sisxlis samarTlis saqme
momCivanisa da misi meuRlis winaaRmdeg im varaudis daumtkiceblobis gamo, rom b-ni da q-ni
k.-f. ar apirebdnen – an ar hqondaT saSualeba – gadaexadaT binis qira.
D. momCivanis mier policiis TanamSromelTa da prokurorTa winaaRmdeg Setanili saCivrebis
safuZvelze aRZruli sisxlis samarTlis saqmeebi
20. 1991 wlis 7 oqtombers b-ma k.-f.-m waradgina saCivari koblencis prokuraturaSi 4 da ivlisis movlenebSi monawile policiis TanamSromelTa da prokurorTa winaaRmdeg,
romelSic man daadanaSaula isini ukanono dakavebaSi, iZulebasa da Seuracxmyofel qcevaSi.
21. 1992 wlis 2 ianvars koblencis prokuraturam Sewyvita saqme gamomZiebeli serJanti
loqsisa da dakavebaSi monawile sami sxva policiis TanamSromlis, aseve ori prokuroris
mimarT. prokuraturis TvalsazrisiT, isini kanonierad moqmedebdnen.
23. 1992 wlis
aprils momCivanma mimarTa koblencis saapelacio sasamarTlos
SuamdgomlobiT gaeca brZaneba, rom gamomZiebeli serJanti loqsisa da policielebis
valTeris, kugelisa da roiteris mimarT aRZruliyo saqme iZulebis mcdelobisa da ukanono
dakavebis Taobaze.
24. 1992 wlis 21 maiss saapelacio sasamarTlom ar daakmayofila b-n k.f.-s Suamdgomloba
im safuZvliT, rom ar arsebobda policiis TanamSromelTa winaaRmdeg saqmis aRZvris
sakmarisi safuZvlebi. sasamarTlom, inter alia, aRniSna:
”saqmis aRZvrisTvis sakmarisi safuZveli arsebobs, rodesac yvela mtkicebulebis gaTvaliswinebiT da
faqtebis Sefasebis Sedegad savaraudoa, rom potenciur braldebuls damnaSaved cnoben. gamoZiebisas
dadgenili faqtebi ar iZleva amgvari varaudis safuZvels. ukanono dakavebisaTvis (sisxlis
samarTlis kodeqsis 239-e muxli) saqmis aRZvris sakmarisi safuZveli arsebobs, Tu braldebuli
policiis TanamSromlebi ukanonod miiyvandnen dazaralebuls policiis ganyofilebaSi da iq
gaaCerebdnen. gamoZiebam ver daadgina amgvari ukanono qmedebis arseboba... is sakiTxi, aucilebeli iyo
Tu ara maTi dakaveba Semdeg dilamde, SeiZleba Riad iqnes datovebuli mimdinare saqmeSi, vinaidan,
ganzraxvis safuZvelze mainc, potenciur braldebulTa msjavrdeba ukanono dakavebisTvis ar aris
savaraudo.”
25. 1992 wlis 21 seqtembers, momCivanma koblencis prokuraturaSi Seitana saCivari imis
Taobaze, rom jer kidev ar iyo miRebuli araviTari oficialuri gadawyvetileba kohem-
celis policiis TanamSromlis, superintendant blangis qmedebaTa Taobaze.
29. 1992 wlis 28 dekembers koblencis prokuraturam es saqmec Sewyvita. misi gancxadebiT,
Seuracxmyofeli qcevis Taobaze saCivris Setanis uflebas konkretul garemoebebSi momCivans
kanoni ar aZlevda. rac Seexeba iZulebis mcdelobasa da ukanono dakavebas, saqmis Sewyvetis
gamamarTlebel mizezad man 1992 wlis maisis koblencis saapelacio sasamarTlos
gadawyvetilebaze miuTiTa.
27. momCivanma es gadawyvetileba gaasaCivra koblencis centralur prokuraturaSi.
28. 1993 wlis 15 Tebervals prokuraturam kvlav gaxsna gamoZieba superintendant blangis
winaaRmdeg da moipova ramdenime werilobiTi Cveneba, maT Soris erTi b-n k.-f.-sgan da meore
– superintendant blangisagan.
29. 1993 wlis 18 ivniss koblencis prokuraturam sabolood Sewyvita saqme.
31. 1993 wlis 7 oqtombers k.-f.-m imave argumentebis safuZvelze mimarTa koblencis
saapelacio sasamarTlos, raTa aRZruliyo saqme superintendant blangis winaaRmdeg
iZulebis mcdelobis, ukanono dakavebisa da Seuracxmyofeli qcevis Taobaze.
32. 1993 wlis 30 noembers saapelacio sasamarTlom ar daakmayofila Suamdgomloba im
safuZvliT, rom ar arsebobda superintendantis winaaRmdeg saqmis aRZvris sakmarisi
safuZveli. man, inter alia, daadgina:
”... sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 127-e muxlis pirveli punqtis meore winadadeba
iTvaliswinebs, rom policiis TanamSromelTa mier piris vinaobis Semowmeba unda Catardes am
kodeqsis 163b muxlis pirveli punqtis Sesabamisad. pirs, romelic eqvemdebareba 163b muxlis
Tanaxmad ganxorcielebul zomas misi vinaobis dadgenis mizniT, ar SeiZleba aRekveTos Tavisufleba,
saerTo jamSi, Tormet saaTze meti vadiT. momCivani daakaves 1991 wlis 4 ivliss, saRamos 9.45-ze
da gaaTavisufles 1991 wlis 5 ivliss, dilis 10.30-ze. superintendanti blangi pasuxismgebeli iyo
am dakavebaze, romelic grZeldeboda Tormet saaTze mets. amasTanave, amJamad arsebuli
mtkicebulebis safuZvelze ar aris savaraudo, rom is damnaSaved iqneba aRiarebuli ukanono
dakavebisTvis, vinaidan SeuZlebeli iqneba imis damtkiceba, rom man icoda dakavebis maqsimaluri
dasaSvebi drois gadacilebis faqtis Taobaze.”
33. 1994 wlis
ianvars momCivanma Seitana sakonstitucio sarCeli federalur
sakonstitucio sasamarTloSi, romelSic amtkicebda, rom dairRva misi fundamenturi
uflebebi.
34. 1994 wlis 15 marts federalurma sakonstitucio sasamarTlom uari Tqva sarCelis
ganxilvaze.
II. Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdebloba
A. dakavebisa da dapatimrebis safuZveli
35. sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis Sesabamisi debulebebi ase ikiTxeba:
muxli 112 [gamoZiebamde dakavebis pirobebi; dakavebis safuZvlebi]
”1. dadgenileba eWvmitanilis gamoZiebamde dakavebis Sesaxeb SeiZleba gamotanil iqnes, Tu
arsebobs safuZvliani eWvi imisa, rom man Caidina danaSauli da arsebobs misi dakavebis
safuZveli. dadgenileba dakavebis Sesaxeb ar gamoitaneba, Tu is araTanazomieria saqmis
seriozulobasTan da savaraudo sasjelTan an sareabilitacio an uSiSroebis zomasTan.
2. dakavebis safuZveli arsebobs, rodesac garkveuli faqtebis safuZvelze:
(1) ivaraudeba, rom eWvmitanili piri gaiqca patimrobidan an imaleba;
(2) saqmis garemoebebidan gamomdinare arsebobs imis safrTxe, rom eWvmitanili
aaridebs sasamarTlos (mimalvis safrTxe)...”.
Tavs
muxli 127 [droebiTi dakaveba]
”1. nebismier pirs SeuZlia droebiT daakavos, sasamarTlo orderis gareSe, piri, romelsac
waaswres danaSaulis Cadenisas an romelsac danaSaulis Cadenis Semdeg devnian, Tu arsebobs
mizezi varaudisa, rom is imaleba an Tu misi vinaoba dauyovnebliv ver dgindeba.
prokuraturis an policiis mier vinaobis Semowmeba unda ganxorcieldes 163(b) muxlis
pirveli punqtis Sesabamisad...”.
163(b) muxlis pirveli punqti
”policias da prokuraturas SeuZliaT miiRon iseTi zomebi, romlebic aucilebelia
danaSaulis CadenaSi eWvmitanili piris vinaobis dasadgenad ... maT SeuZliaT piris dakaveba,
Tu misi vinaoba sxvagvarad ver dgindeba an misi dadgena arsebiTad rTulia...”
muxli 163(c)
”...3. Tavisuflebis aRkveTa vinaobis Semowmebis mizniT ar unda aRematebodes, saerTo jamSi,
Tormet saaTs.”
saqmis warmoeba komisiaSi
40. 1996 wlis 10 seqtembers komisiam gamoTqva mosazreba, Svidi xmiT eqvsis winaaRmdeg,
rom adgili ar hqonia konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis darRvevas.
samarTlebrivi mxare
I. konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis savaraudo darRveva
43. momCivanis gancxadebiT, 1991 wlis 4 da 5 ivliss misi dakaveba arRvevs konvenciis me-5
muxlis pirvel punqts, romlis Sesabamisi nawili ase ikiTxeba:
“...”
A. mTavrobis winaswari protesti
44. mTavroba amtkicebs, rom momCivans ar amouwuravs erovnuli kanonmdeblobiT
gaTvaliswinebuli saSualebebi (konvenciis 26-e muxli). policiis TanamSromelTa winaaRmdeg
saCivris wardgeniT da saapelacio sasamarTlosadmi maT mimarT saqmis aRZvris Taobaze
SuamdgomlobiT mimarTviT, b-ma k.-f.-m misi dakavebis kanonierebis dadgenis araadekvaturi da
araefeqturi gza airCia. koblencis saapelacio sasamarTlom gamoitana gadawyvetileba
mxolod policiis TanamSromelTa sisxlissamarTlebrivi pasuxismgeblobis sakiTxze da ara
momCivanis dakavebis kanonierebis Taobaze, romelic man aSkarad Riad datova...
51. sasamarTlo udavod aRiarebs, rom sisxlissamarTlebrivi devnis garda, romlis aRZvra
gadawyvita momCivanma, arsebobda sxva saSualebebi misi dakavebis kanonierebis dasadgenad.
amasTan sasamarTlo Tvlis, rom imis gaTvaliswinebiT, rom momCivanma arsebiTad daiCivla me- muxlis pirveli punqtis safuZvelze da saapelacio sasamarTlom es nawilobriv mainc
ganixila, momCivans ar SeiZleba moeTxovos mis mier sxva samarTlebrivi saSualebebis
gamoyeneba.
52. amasTan erTad, sasamarTlo, komisiis msgavsad, Tvlis, rom k.-f.-s mier gamoyenebuli
samarTlebrivi saSualeba iyo efeqturi da adekvaturi. Sesabamisad, winaswari protesti
uaryofil unda iqnes.
B. saqmis arsebiTi nawili
53. momCivanis gancxadebiT, misi dakaveba ukanono iyo, vinaidan mas ar Caudenia raime
danaSauli da dava qiris odenobis Taobaze, misi azriT, ekuTvnis samoqalaqo samarTlis
sferos. amis garda, is ar cdilobda gaqcevas: mas ar Caulagebia romelime misi Cemodani da
misi da misi meuRlis piradi nivTebi naqiravebi binis karadebsa da ujrebSi imyofeboda
policiis misvlis dros. mas aseve ar ucdia, nebismier stadiaze, Tavisi vinaobis damalva da
man policias udavod srulad miawoda saWiro informacia. nebismier SemTxvevaSi, mis mier
dakavebaSi gatarebuli dro ormocdaxuTi wuTiT gadascda kanoniT dadgenil maqsimums.
54.mTavrobam ganasxvava, erTi mxriv, 1991 wlis 4 ivliss saRamos 9.45-dan 5 ivliss dilis
9.40-mde momCivanis dakaveba, da, meore mxriv, misi piradi monacemebis Cawera 1991 wlis 5
ivliss dilis 9.45-dan dilis 10.30-mde. dakaveba gamarTlebuli iyo ara mxolod sisxlis
samarTlis saproceso kodeqsis 163b muxlis pirveli punqtis pirveli winadadebis
(danaSaulis CadenaSi eWvmitanili piris vinaobis dadgena) Tanaxmad, aramed aseve 127-e
muxlis pirveli punqtis pirveli winadadebisa (mimalvis safrTxe) da 127-e muxlis meore
punqtis (dakavebis orderis gacemisaTvis pirobebis dakmayofileba) Tanaxmadac. Tormeti
saaTis
maqsimaluri
vada
gamoiyeneba
mxolod
pirveli
debulebis
Sesabamisad
ganxorcielebuli dakavebis SemTxvevaSi. danarCeni ori debulebis Tanaxmad, dakavebuli
wardgenil unda yofiliyo mosamarTlis winaSe, yvelaze gvian, misi dakavebis Semdgom dRes,
128-e muxlis pirveli punqtis pirveli winadadebis Sesabamisad, da, am moTxovnis mxriv,
kanoniT dadgenili vada ar gadacilebula. garda amisa, k.-f.-s piradi monacemebi Caweril
iqna sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 81b muxlisa da rainland-palatinatis
sapolicio administraciis kanonis me-11 muxlis pirveli punqtis safuZvelze.
55. komisiam gamoTqva mosazreba, rom momCivani dakavebul iqna danaSaulis CadenaSi
safuZvliani eWvis safuZvelze, me-5 muxlis 1(c) mniSvnelobiT da am muxliT
gaTvaliswinebuli miznisTvis. garda amisa, is ver darwmunda, rom momCivanis
gaTavisuflebisas momxdar SedarebiT mcire Seferxebas ormocdaxuTi wuTis odenobiT
Sedegad mohyva misi Tavisuflebis ukanonod aRkveTa, me-5 muxlis pirveli punqtis
daniSnulebisa da miznis sawinaaRmdegod.
56. sasamarTlom, pirvel rigSi, unda ganixilos, efuZneboda Tu ara momCivanis dakaveba da
patimroba mis mier danaSaulis Cadenis ”safuZvlian eWvs”.
57. amasTan dakavSirebiT sasamarTlo aRniSnavs, rom im eWvis safuZvlianoba, romelsac unda
efuZnebodes dakaveba, warmoadgens arsebiT nawils ukanono dakavebisa da patimrobis
winaaRmdeg arsebuli garantiisa, romelic gaTvaliswinebulia me-5 muxlis 1(c) punqtiT.
“safuZvliani eWvis” qona gulisxmobs winaswar iseTi faqtebis an informaciis arsebobas,
romlebic daarwmunebda obieqtur meTvalyures imaSi, rom Sesabamis pirs SeeZlo Caedina
danaSauli (ix. 1990 wlis 30 agvistos gadawyvetileba saqmeSi - foqsi, kempbeli da
hartli gaerTianebuli samefos winaaRmdeg, seria A # 128, gv. 16, punqti 32). Tumca eWvis
gamomwvev faqtebs ar unda hqondes iseTive xarisxi, rogorc im faqtebs, romlebic
aucilebelia sisxlissamarTlebrivi gamoZiebis ufro gvian stadiaze msjavrdebis, an Tundac
bralis wayenebis gasamarTleblad (ix 1994 wlis 28 oqtombris gadawyvetileba saqmeSi -
miurei gaerTianebuli samefos winaaRmdeg, seriaA # 300- A, gv. 27, punqti 55).
58. winamdebare saqmeSi q-ma s.-m, binis mesakuTrem, policias acnoba imis Sesaxeb, rom b-ma da
q-ma k.-f.-m misi bina iqiraves damqiraveblis valdebulebebis Sesrulebis ganzraxvis gareSe
da apirebdnen binis datovebas valis gadauxdelad (ix. zemoT, punqti 10). mas Semdeg, rac
Tavdapirveli dakiTxvis Sedegad dadginda, rom b-n da q-n k.-f.-s misamarTi ubralod
safosto yuTis misamarTi iyo da rom b-n k.-f.-s winaaRmdeg warsulSi xorcieldeboda
TaRliTobis gamoZieba, policiam daakava meuRleebi 1991 wlis 4 ivliss saRamos 9.45-ze da
miiyvana isini policiis ganyofilebaSi maTi vinaobis Semowmebis mizniT. saRamos 11.30-ze
Sedgenili angariSSi policiam ganacxada, rom mas gaaCnda safuZvliani eWvi b-n da q-n k.-f.-s
mier TaRliTobis Cadenisa da rom arsebobda maTi mimalvis safrTxe.
59. am garemoebebis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo, principSi, eTanxmeba koblencis saapelacio
sasamarTlos, romelmac misi 1992 wlis 12 maisis da 1993 wlis 30 noembris
gadawyvetilebebiT daadgina, rom policiis TanamSromelTa eWvi binis qiravnobasTan
dakavSirebuli TaRliTobis CadenaSi da b-n k.-f.-s gaqcevis safrTxis arsebobaSi
gamarTlebuli iyo. Sesabamisad, momCivani daakaves danaSaulis Cadenis safuZvliani eWvis
safuZvelze, me-5 muxlis 1(c) punqtis mniSvnelobiT.
60. amave debulebiT aseve moiTxoveba, rom dakaveba miznad unda isaxavdes piris
uflebamosili sasamarTlo xelisuflebis organos winaSe wardgenas.
61. amasTan dakavSirebiT sasamarTlo miuTiTebs, rom is faqti, rom momCivans ar wauyenes
brali da rom is ar wardga sasamarTlos winaSe, aucileblad ar niSnavs, rom misi dakavebis
mizani ar Seesabameboda me-5 muxlis 1(c) punqts. amgvari miznis arseboba unda ganixilos
misi miRwevisagan damoukideblad da me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqti ar
gulisxmobs, rom policias winaswar unda hqonoda sakmarisi mtkicebuleba bralis
wayenebisaTvis dakavebis momentSi an mogvianebiT (ix. 1998 wlis 29 noembris gadawyvetileba
saqmeSi - brogani da sxvebi gaerTianebuli samefos winaaRmdeg, seria A #145- B, gv. 29,
punqti 53).
62. winamdebare saqmeSi ar moipoveba mtkicebuleba imisa, rom sapolicio dakiTxva Catarda
arakeTilsindisierad an rom momCivanis dakaveba, ris Taobazec gadawyvetileba miRebul iqna
prokuraturasTan konsultaciis Semdeg, emsaxureboda sxva mizans, vidre momCivanis vinaobis
Semowmeba da mis mimarT arsebuli eWvis gamoZieba. am mizniT, b-ni k.-f. da q-ni s., binis
mesakuTre, damatebiT daikiTxnen 1991 wlis 5 ivliss dilis saaTebSi. Sesabamisad, SeiZleba
kanonierad vivaraudoT, rom, Tu SesaZlebeli iqneboda binis qiravnobasTan dakavSirebuli
TaRliTobis eWvis damtkiceba, momCivani warsdgeboda Sesabamisi sasamarTlo xelisuflebis
organos winaSe.
aqedan gamomdinare sasamarTlo adgens, rom sadavo Tavisuflebis aRkveTa emsaxureboda 1(c)
punqtSi miTiTebul mizans.
63. dabolos, sasamarTlom unda daadginos, iyo Tu ara momCivanis dakaveba ”kanonieri”, maT
Soris, ganxorcielda Tu ara is ”kanoniT gaTvaliswinebuli proceduris Sesabamisad”. is
aRniSnavs, rom konvencia, am debulebiT, arsebiTad miuTiTebs erovnul samarTalze da
iTvaliswinebs am samarTlis materialur da saproceso debulebebTan Sesabamisobis
valdebulebas, magram amasTanave moiTxovs imasac, rom nebismieri zoma, romelic zRudavs
piris Tavisuflebas, unda Seesabamebodes me-5 muxlis mizansac, kerZod, man unda daicvas
piri TviTneburobisagan (ix., magaliTad, 1997 wlis 20 martis gadawyvetileba saqmeSi -
lukanovi bulgareTis winaaRmdeg, angariSi 1997-II, gv. 543-44, punqti 41; da 1997 wlis 1
ivlisis gadawyvetileba saqmeSi - julia manconi italiis winaaRmdeg, angariSi 1997-IV, gv.
1190, punqti 21). am sakiTxis gadasawyvetad sasamarTlo ganixilavs mTavrobis mier dakavebis
gasamarTleblad moyvanil sxvadasxva safuZvlebs (ix zemoT, punqti 54).
64. momCivanis mimalvis safrTxesTan dakavSirebiT sasamarTlo Tvlis, rom koblencis
saapelacio sasamarTlos gadawyvetilebidan ar gamomdinareobs, rom sasamarTlom mimalvis
safrTxe miiCnia kanonier mizezad momCivanis dakavebisaTvis daSvebul TormetsaaTian vadaze
meti droiT. amis garda, saqmis masalebSi ar moipoveba raime faqti, romelic gaamarTlebda
dakavebis gagrZelebas am safuZvliT. saqmis Sewyvetis Taobaze gadawyvetilebis miRebisas
koblencis prokuraturam aseve daadgina, rom ar arsebobda konkretuli mtkicebuleba imisa,
rom b-ni da q-ni k.-f. apirebdnen binis malulad datovebas.
65. rac Seexeba sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 127-e muxlis me-2 punqtSi
gaTvaliswinebul dakavebis safuZvels, saqmis masalebidan ar Cans, rom policia mas
eyrdnoboda, an rom am debulebiT gaTvaliswinebuli mkacri moTxovnebi (gardauvali
safrTxisa da orderis gasacemad saWiro pirobebis arseboba) dakmayofilebul iqna.
ukanasknel sakiTxTan dakavSirebiT sasamarTlo eTanxmeba komisiis Sefasebas. nebismier
SemTxvevaSi, am safuZvlis arsebobis SemTxvevaSic ki, is mainc gaqarwyldeboda mas Semdeg,
rac hanaus prokurorma policias acnoba imis Sesaxeb, rom is ar apirebda b-n k.-f.-s
dakavebis orderis gacemas, anu 1991 wlis 5 ivlisis dilis 9.25-ze.
66. gansaxilvelia kidev erTi mizezi, romelsac eyrdnoboda koblencis saapelacio
sasamarTlo sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 163(b) muxlisa da 127-e muxlis
pirveli punqtis safuZvelze, romlebic, vinaobis dadgenis mizniT, iZleva danaSaulis
Cadenis momentSi waswrebuli piris dakavebis uflebas, Tu misi vinaobis dauyovnebliv
dadgena SeuZlebelia (ix. zemoT, punqti 35).
67. sasamarTlo mxedvelobaSi iRebs, pirvel rigSi, rom saapelacio sasamarTlom, rogorc
erovnulma sasamarTlom, romelsac konvenciis dawesebulebebTan SedarebiT upiratesoba
gaaCnia erovnul kanonmdeblobasTan Sesabamisobis Semowmebis TvalsazrisiT, daadgina, rom
momCivanis dakaveba kanonieri iyo (ix. zemoT, punqti 24). sasamarTlo ver xedavs sxvagvari
daskvnis gamotanis mizezs.
68. saapelacio sasamarTlom Riad datova sakiTxi imis Taobaze, aucilebeli iyo Tu ara
momCivanis dakaveba Semdeg dilamde, “vinaidan, ganzraxvis safuZvelze mainc, potenciuri
braldebulis msjavrdeba ukanono dakavebisTvis ar iyo savaraudo”. amasTanave dadginda, rom
policia ganagrZobda Ziebas Ramis ganmavlobaSi momCivanis gaTavisuflebamde nawilobriv imis
Sesamowmeblad, gaica Tu ara dakavebis orderi mis winaaRmdeg (ix. zemoT, punqtebi 14-16). am
garemoebaTa gaTvaliswinebiT sasamarTlo askvnis, rom momCivanis dakaveba 1991 wlis 4
ivlisis saRamos 9.45-dan Semdegi dRis dilis 9.45-mde gamarTlebuli iyo.
69. meore mxriv, is aRniSnavs, rom momCivanis mier patimrobaSi gatarebuli drois
xangrZlivoba aRemateboda sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 163-e muxlis me-3
punqtiT gaTvaliswinebul maqsimums. koblencis saapelacio sasamarTlo imave daskvnamde
mivida 1993 wlis 30 noembris gadawyvetilebaSi: “pirs, romelic eqvemdebareba 163(b)
muxlis Tanaxmad ganxorcielebul zomas misi vinaobis dadgenis mizniT, ar SeiZleba
aRekveTos Tavisufleba, saerTo jamSi, Tormet saaTze meti vadiT. momCivani daakaves 1991
wlis 4 ivliss, saRamos 9.45-ze, da gaaTavisufles 1991 wlis 5 ivliss, dilis 10.30-ze.
superintendanti blangi pasuxismgebeli iyo am dakavebisaTvis, romelic Tormet saaTze met
xans grZeldeboda.”
70. sasamarTlo am mxriv aRniSnavs, rom me-5 muxlis pirveli punqtiT gaTvaliswinebuli
Tavisuflebis uflebidan gamonaklisebis CamonaTvali amomwuravia da mxolod maTi viwro
ganmarteba Seesabameba am debulebis mizans, kerZod, rom arc erT pirs Tavisufleba ar unda
aRekveTos TviTneburad (ix., zemoaRniSnuli gadawyvetileba julia manconis saqmeSi, gv. 1191,
punqti 25).
71. sasamarTlom adre aRiara, rom zogjer dakavebulis gaTavisufleba SeiZleba mcire xniT
Seferxdes. Tumca es xdeboda im SemTxvevebSi, rodesac dakavebis vada winaswar ar iyo
gansazRvruli kanoniT da is Sewyda sasamarTlos dadgenilebiT. sasamarTloTa saqmianobasTan
dakavSirebuli praqtikuli mosazrebebi da garkveuli formalobebis Sesrulebis moTxovna
iwvevs imas, rom amgvari sasamarTlo dadgenilebis aRsrulebas SeiZleba dasWirdes
garkveuli dro (ix. 1995 wlis 22 martis gadawyvetileba saqmeSi - quini safrangeTis
winaaRmdeg, seria A # 311, gv. 17, punqti 42, da zemoaRniSnuli gadawyvetileba julia
manconis saqmeSi, gv. 1192, punqti 25).
72. winamdebare saqmeSi dakavebis TormetsaaTiani maqsimaluri vada vinaobis Semowmebis
miznebisaTvis kanoniT dadgenili da absoluturi iyo. vinaidan dakavebis maqsimaluri vada
winaswar iyo cnobili, dakavebaze pasuxismgebeli xelisuflebis organoebi valdebulebi
iyvnen, mieRoT yvela aucilebeli zoma, raTa gadacilebul ar yofiliyo daSvebuli
xangrZlivoba. es exeba b-n k.-f.-s piradi monacemebis Cawerasac, romelic, rogorc vinaobis
Semowmebis zomebis Semadgeneli nawili, unda ganxorcielebuliyo dakavebis vadis
ganmavlobaSi.
73. am faqtorebis gaTvaliswinebiT sasamarTlo adgens, rom, momCivanis dakavebis kanoniT
dadgenili maqsimaluri vadis gadacilebis gamo, adgili hqonda me-5 muxlis 1(c) punqtis
darRvevas.
am mizezebis safuZvelze sasamarTlo:
1. ar akmayofilebs, Svidi xmiT oris winaaRmdeg, mTavrobis winaswar protests;
2. adgens, erTsulovnad, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis 1(c) punqtis darRvevas;
3. adgens, erTsulovnad, rom es gadawyvetileba TavisTavad warmoadgens
miyenebuli aramaterialuri zianis samarTlian anazRaurebas;
nebismieri
4. adgens, erTsulovnad
(a) rom mopasuxe saxelmwifo valdebulia gadauxados momCivans, sami Tvis ganmavlobaSi,
10,000 germanuli marka gaweuli xarjebis asanazRaureblad;
(b) rom es Tanxa gaizrdeba wliuri 4%-iT sami Tvis gasvlidan saboloo anazRaurebamde;
5. uaryofs, erTsulovnad, saCivris darCenil nawils samarTliani anazRaurebis Taobaze.
9
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło