26565/05

N. Birbmi Krallia qari riz N 2 26565/05 Qrariii tarixi: 27-05-2008 X�las Faktlar: riz�i N . 1974-c� ild anadan olmu, Londonda yaayan Uqanda vtndaidn-. Bu xammm ADS xstliyi vardir. N-m Uqandaya qayitmasi onun xstliyin g�r zablar gtirrk tezlikl �l�m�n sbb olacai bard ikaytlri il balidn-. N. 1998-ci il martm 28-d uydumia adla Birlmi Krallia glmidir. O, air xst olmu v xstxanaya yerldirilmidir. 1998-ci il martm 31-d vkillr onun admdan siinacaq bard m�racit edrk iddia etmilr ki, o, Uqandada Milli M�qavimt Hrkatmin �zvlri trfindn zorlanmi v qayitdii tqdird hyatma v thl�ksizliyin thdidlr olmudur. 1998-ci ilin noyabnna kimi, riz�iy ADS-i m�yyn edn iki xstlik, habel onun HV-in y�ksk mrhlsind olmasi diaqnozu qoyulmudur; onun CD4+T h�ceyrsinin millimeti' kubda ���n sayi 20 olaraq hmiyytli drcd immunitetin yatirtmasmi b�ruz vermidir. Ryd bildirilmidir ki, aktiv m�aUc olunmadii tqdird onun proqnozu "qorxulu" olmu v onun "m�nasib m�alic almmasmm perspektivi" olmadii Uqandaya qayitmaq mcbur edildiyi halda 12 aydan az yaamaq ehtimali olmudur. 2001-ci il martm 28-d Birlmi Krallim D�vlt Katibi riz�inin simacaq bard m�racitini ldd edrk m�yyn etmidir ki, onun iddialari etibarh olmami, Uqanda d�vlt orqanlarmm ona maraq g�strmsinin s�butiari olmami, Uqandada ADS-in m�alicsi sviyysi Afrikanin digr �lklrind olduu kimi olmu, habel b�t�n sas antivirus drmanlari Uqandada y�ksk sviyyd subsidiya veriln qiymtlii m�vcud olmudur. riz�i bundan ikayt etmidir. 2002-ci il iyulun 10-da onun simacain rdd olunmasi il bali ikayti rdd edilmi, Konvensiyanm 3-c� maddsi il laqdar olaraq is baxilmidn". D�vlt katibi Birlmi kralliqda MiIIi Shiyy Xidmti �r�ivsind m�vcud olan b�t�n ADS drmanlarinm Uqandada ld oluna bilcyini, hm�inin onlarin ksriyytinin BMT-nin maliyyldirdiyi layihlr vasitsil v ikitrfli ADS donorlarmm maliyyldirdiyi proqramlardan aai qiymtlrl ld oluna bilcyini bildirrk 3-c� madd il nticlrdn ikayt etmidir. Buna g�r, riz�inin qayitmasi "m�alicnin tamamil olmamasi" v onun "kskin fiziki v mnvi zablara" mruz qalmasi il nticlnmyckdi. 2002-ci il noyabnn 29-da mmiqrasiya msllri �zr Apellyasiya Tribunali ikayt baxaraq m�yyn etmidir ki, "Uqandada tibbi yardimm sviyysinin Birlmi Kralliqda olandan aai olmasi Tribunal trfindn etiraf edils d, Uqandada (riz�inin) vziyyti il bali tibbi yardim m�mk�n olmudur". riz�inin bu qrardan Apellyasiya Mhkmsin v Lordlar Palatasma ikaytlri m�vffqiyytsiz olmudur. 2005-ci il iyulun 25-d nsan h�quqlari �zr Avropa Mhkmsin riz daxil olmudur. Konvensiyanm 30-cu maddsin m�vafiq olaraq, 2007-ci il maym 22-d Palata yurisdiksiyam B�y�k palataya thvil vermidir. 2007-ci il sentyabrin 26-da Strasburqdaki nsan H�quqlan Binasmda a�iq mhkm iclasi ke�irilmidir. ikayt: riz�i iddia etmidir ki, onun Uqandaya qayitmasi onun zablara mru z qalmasi v tezUkl �l�m�n sbb olardi ki, bu da qeyri4nsani v lyaqti al�aldan rftari tkil etmidir. O, 3 v 8'C maddlr (xsi v ail hyatina h�rmt h�uquq ) saslanmidir. Qrar: Madd3: Mhkm xstlikl bali 3-c� maddnin pozulmasina mruz qalmaq thl�ksind olduunu iddia edn riz�ilii laqdar olaraq �ixarilma hallarma dair ilrd "x�susil m�stsna hallar" v "ciddi humanitar msllr" ortada olduu D. Biiimi Krallia qari i �zr 1997-ci il 21 aprel tarixli qrarmdan (riz NQ 30240/96) sonra pozuntunun akar edilmdiyini qeyd edrk bu sahd tcr�bsini davam etdirmidir. D. iind riz�i air xst olaraq' �l�m �zr idi, �z mn �lksind qayi v ya tibbi yardimla tmin oluna bilmirdi, hm�inin ona qayi g�strmk v ya minimal drcd qida, siinacaq , yaxud sosial dstk veniik istyind v ya imkanmda olan qohumlari olmayib. Mhkm xatirlatmidir ki, �ixarilan xaricilr �ixaran d�vltin tmin etdiyi tibbi, sosial v digr formada yardimdan yararlanmaq ���n nsan h�quqlarma dair Avropa Konvensiyasmi ratifikasiya etmi d�vltlrdn birinin (trfdar �ixmi d�vlt) razisind qalmaq h�ququna malik olmasim prinsip etibaril iddia ed bilmzlr. riz�inin trfdar �ixmi �lkdn �ixarilmasi nticsind onun halinm pislmsi, o c�mldn �mr�n�n qisaldilmasi 3-c� maddnin pozulmasi ���n kifayt deyil. Ciddi qli v ya fiziki xstlikdn zab �kn xaricinin hmin xstliyin m�alicsi ���n vasitlrin trfdar �ixmi d�vltd olan vasitlrdn daha pis olduu �lky �ixarilmasi bard qrar yalniz x�susil m�stsna halda, yni D-nin iind olduu kimi, �ixarilmamn leyhin olan humanitar msllr ciddi olduqda 3-c� madd il bali m�bahisy sbb ola bilr. Konvensiyada olan bir �ox h�quqlarin sosial v iqtisadi msllr aid olduuna baxmayaraq, Konvensiya sas etibaril m�lki v siyasi h�quqlarm m�dafisin y�nldilmidir. Bundan lav, cmiyytin �mumi maraqlarmin tlblri il frdin sas h�quqlarmin m�dafisi tlbi arasinda daltli tarazlia nail olmaq mqsdi Konvensiyanm mahiyytini tkil edir. Tibb elminin inkiafi, habel �lklr arasmda sosial v iqtisadi frqlr g�strirlr ki, trfdar �ixmi d�vltl m�qayisd mn �lksmd m�vcud olan m�alic sviyysi hmiyytJi drcd frqln bilr. Trfdar �ixmi d�vltin onun yurisdiksiyasmda qalmaq h�ququna malik olmayan b�tiin xaricilr pulsuz v mhdudiyytsiz tibbi yardim g�strmkl bel frqlrin tsirini azaltmaq �hdliyi 3-c� madd il nzrd tutulmur. Baqa nticlr trfdar �ixmi d�vltlrin �zrin x�susil b�y�k y�k qoyacaqdi. Nhayt, Mhkm qeyd etmidir ki, riz�inin iinin HV v ADS- yoluxmu xsin �ixarilmasi il bali olmasma baxmayai'aq, eyni prinsiplr riz�inin mn �lksind bu c�r asan ld edil biln v ya b�y�k qiymt ld edil biln ixtisaslami m�alicni tlb edn zab, ari vern v insanm �mr�n� azaldan hr hansi air, tbii ba vern fiziki v ya qli xstliy yoluxmu hr hansi xsin �ixanlmasma ttbiq olunmalidir. riz�inin Birlmi Kralliqda simacaq ���n m�racit etmsin v bu m�racitin rdd olunmasina baxmayaraq, o, Mhkmy ikayt etmmidir ki, onun Uqandaya �ixarilmasi nticsind onun qsdn, siyasi motivlrl pis rftara mruz qalmaq thl�ksi yaradilacaqdi. Onun 3-c� maddy sasn ikayti sirf onun shhti il, hm�inin onun �lksind m�alicnin olmamasi il laqdar olmudur. 1998-ci ild riz�iy ADS-i m�yyn edn iki xstlik, habel onun xeyli drcd immunitetin yatirtmasi diaqnozu verilmidir. Biiimi ki'alliqda almmi m�alic nticsind onun vziyyti sabit olmudur. O, syaht ed bilrdi v ehtiyac duyulan sas m�alic aldii d�vrd syaht etmk qabiliyytind qahrdi. Eyni zamanda, milli mhkmlrin qarismda olan s�bud�rla g�strilmidir ki, riz�i hazirki drmanlardan mhrum edildiyi tqdird onun vziyyti s�rtl pislrk zifliy, narahatlia, arilara v bir ne� ildn sonra �l�m gtirib �ixarardi. �mumd�nya Shiyy Tkilati trfindn tutudurulmu mlumata sasn Uqandada antiretrovirus drmanlari m�vcud olmu, baxmayaraq ki, maliyy vsaitin �atimazhina g�r yalniz ehtiyaci olan xslrin yarisi onlan ld ed bilirdi. riz�i iddia etmidir ki, onun m�alicni �dmk imkani olmami v onun yaadii knd yerind bu m�ahc �mumiyytl olmamidir. G�r�n�r ki, Uqandada onun qohumlari yaami, lakin onun iddia etdiyi ki, onlar air xsty qayi g�strmk istyind v imkanmda olmamilar. riz�inin simacaqla bali Konvensiyanm 3 v 8-ci maddlrin sasn ikaytlrin yerli mhkmlr v Avropa Mhkmsi baxdigi doqquz il rzind Birlmi Kralliin d�vlt orqanlari d�vlt hesabma riz�ini tibbi v sosial yardimla tmin etmilr. Lakin bu demk deyil ki, Birlmi Krallim bu yardimi davam etdiiTnk �hdliyi vardir. Mhkm qbul etmidir ki, riz�inin Uqandaya qayitmasi onun hyat sviyysin v hyatinm m�mk�n m�ddtin tsir g�strdi. Lakin hal-hazirda riz�i �ox air xst deyildi. Onun shhtinin pislmsinin s�rti, hm�inin m�alicni, dstk v qayim, o c�mldn qohumlarm yardimini almaq imkanlarmm drcsi il laqdar olaraq, x�susil d�nya miqyasinda HV v ADS-in m�alicsi il bali daimi inkiaf edn vziyyt nzr almaraq m�yyn drcd spekulyasiya var idi. riz�inin iind "x�su sil m�stsna hallann " m�yyn olunmadiini nzr alaraq Mhkm m�yyn etmidir ki, onun Uqandaya �ixarilmasi bard qrarin icra edilmsi nticsind 3cil madd pozulmayacaqdi. Madd 8 Mhkm 14 lehin v 3 leyhin ss �oxluu qrara gimidir ki, riz�inin 8-ci maddy sasn ikaytin baxilmasi zruri deyildi. 39