26593/21

WyrokETPCz2023-07-06ECLI:CE:ECHR:2023:0706JUD002659321

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania karnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1) oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 13) Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że długość postępowania karnego, trwającego ponad trzy i pół roku, była nadmierna i nie spełniała wymogu „rozsądnego terminu”, biorąc pod uwagę brak uzasadniających okoliczności. Trybunał zastosował swoje standardowe kryteria oceny rozsądnego terminu (złożoność sprawy, zachowanie skarżącego i organów, stawka sporu). Ponadto, Trybunał stwierdził, że skarżący nie miał do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w związku z podnoszonymi zarzutami. Trybunał odrzucił zastrzeżenie Rządu dotyczące utraty statusu ofiary, uznając, że przyznane na poziomie krajowym zadośćuczynienie w wysokości 2000 PLN (ok. 440 EUR) było niewystarczające w świetle okoliczności sprawy i orzecznictwa Trybunału.
Stan faktyczny
Skarżący, Grzegorz Nogajski, był stroną postępowania karnego, które trwało od 5 czerwca 2017 r. do 31 grudnia 2020 r., czyli łącznie 3 lata, 6 miesięcy i 27 dni. W związku z przewlekłością tego postępowania, skarżący złożył skargę na poziomie krajowym do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga, który w dniu 11 marca 2021 r. przyznał mu zadośćuczynienie w wysokości 2000 PLN. Skarżący wniósł skargę do ETPCz, zarzucając naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji z powodu nadmiernej długości postępowania i braku skutecznego środka odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie uznaje skargę za dopuszczalną. Trybunał jednogłośnie orzeka, że w skardze ujawniono naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania karnego i braku skutecznego środka odwoławczego w tej kwestii. Trybunał orzeka, że pozwane państwo winno uiścić na rzecz skarżącego kwotę 2150 EUR z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz kosztów i wydatków, powiększoną o odsetki.

Pełny tekst orzeczenia

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC     SEKCJA PIERWSZA SPRAWA NOGAJSKI przeciwko POLSCE (Skarga nr 26593/21)           WYROK   STRASBURG 6 lipca 2023 r.     Wyrok jest ostateczny, ale może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Nogajski przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (pierwsza sekcja), zasiadając jako Komitet w składzie:  Alena Poláčková, Przewodnicząca,  Gilberto Felici,  Raffaele Sabato, sędziowie, i Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2023 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skargi do Trybunału przeciwko Polsce wniesionej w dniu 16 lipca 2021 r. na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”). 2.  Skarga została zakomunikowana rządowi polskiemu („Rząd”). FAKTY 3.  Dane skarżącego i informacje istotne dla skargi przedstawiono w załączonej tabeli. 4.  Skarżący zarzucał w skardze przewlekłość postępowania karnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 5.  Skarżący zarzucał, że długość postępowania karnego, którego dotyczy sprawa, nie czyniła zadość wymogowi „rozsądnego terminu”, a także że nie miał on możliwości skorzystania w tej kwestii ze skutecznego środka odwoławczego. Powołał się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 6.  Rząd zgłosił zastrzeżenie wstępne, z którego wynika, że skarżący nie może być dłużej uznawany za „ofiarę” w rozumieniu art. 34 Konwencji w związku z naruszeniem przysługującego mu prawa do rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie, ponieważ przyznano mu zadośćuczynienie w wysokości 2000 złotych polskich (PLN). Trybunał zauważa, że kwestia ta powinna zostać rozstrzygnięta w świetle zasad ustanowionych w orzecznictwie Trybunału (zob. Cocchiarella p. Włochom [WI], skarga nr 64886/01, pkt 69–107, ETPC 2006-V oraz Scordino p. Włochom (nr 1) [WI], skarga nr 36813/97, pkt 178–213, ETPC 2006-V). 7.  Trybunał zauważa, że Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie przeanalizował przebieg skarżonego postępowania w świetle kryteriów, które stosuje sam Trybunał. Uznano, że doszło do opóźnień, za które odpowiedzialność należy przypisać organom krajowym, tak więc doszło do naruszenia prawa skarżącego do rozpatrzenia jego sprawy bez zbędnej zwłoki, wobec czego przyznano skarżącemu równowartość 440 euro (EUR) w związku z długością postępowania. Trybunał stwierdził, że zadośćuczynienie przyznane skarżącemu na poziomie krajowym, jeżeli wziąć pod uwagę okoliczności faktyczne podnoszone w skardze wniesionej do Trybunału, było niewystarczające (zob. Janulis p. Polsce, skarga nr 31792/15, pkt 21, 16 stycznia 2020 r., z przytoczonymi przykładami). W tych okolicznościach argument, że skarżący utracił status ofiary, nie zasługuje na uwzględnienie. 8.  Trybunał przypomina, że rozsądny czas trwania postępowania powinno się oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: złożoności sprawy, zachowania skarżącego i właściwych organów oraz tego, co było stawką w sporze dla skarżącego (zob. m. in. wyroki w sprawie Pélissier i Sassi p. Francji [WI], skarga nr 25444/94, pkt 67, ETPC 1999‑II, a także Frydlender p. Francji [WI], skarga nr 30979/96, pkt 43, ETPC 2000‑VII). 9.  W sprawie wiodącej Rutkowski i Inni p. Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził już naruszenie w odniesieniu do zagadnień zbliżonych do występujących w niniejszej sprawie. 10.  Po zbadaniu przedłożonego mu materiału, Trybunał nie stwierdził istnienia żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które mogłyby uzasadniać ogólną długość postępowania na szczeblu krajowym. Mając na względzie swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że długość postępowania w niniejszej sprawie była nadmierna i nie czyniła zadość wymogowi „rozsądnego terminu”. 11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie miał do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w związku z podnoszonymi zarzutami. 12.  Zarzuty przedstawione w skardze są zatem dopuszczalne i ujawniono w niej naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13.  Artykuł 41 Konwencji stanowi: „Jeżeli Trybunał stwierdzi, że nastąpiło naruszenie Konwencji lub jej Protokołów, oraz jeżeli prawo wewnętrzne zainteresowanej Wysokiej Układającej się Strony pozwala tylko na częściowe usunięcie konsekwencji tego naruszenia, Trybunał orzeka, gdy zachodzi taka potrzeba, o przyznaniu słusznego zadośćuczynienia pokrzywdzonej stronie”. 14. Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu i swoje orzecznictwa (zob. w szczególności wyrok Rutkowski i Inni, cyt. pow.) Trybunał uznaje za słuszne przyznanie kwoty określonej w załączonej tabeli. Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE: uznaje skargę za dopuszczalną; orzeka, że w skardze ujawniono naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące przewlekłości postępowania karnego i braku skutecznego środka odwoławczego w tej kwestii; orzeka (a)  że pozwane państwo winno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżącego kwotę określoną w załączonej tabeli, przeliczoną na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności należne będą odsetki zwykłe od określonej powyżej kwoty, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 6 lipca 2023 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i 3 Regulaminu Trybunału.    Viktoriya Maradudina Alena Poláčková  p.o. Zastępcy Kanclerza Przewodnicząca       ZAŁĄCZNIK W skardze podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowania karnego i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Nr skargi Data wpływu Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Data rozpoczęcia postępowania Data zakończenia postępowania Łączny czas trwania Instancja Orzeczenie krajowe w przedmiocie skargi na podstawie ustawy z 2004 r. Zadośćuczynienie krajowe (w PLN) Kwota przyznana z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz koszty i wydatki w przeliczeniu na skarżącego (w EUR)[1] 26593/21 16.07.2021 r. Grzegorz NOGAJSKI 05.06.2017 r.   31.12.2020 r.   3 lata 6 miesięcy i 27 dni Jedna instancja   Sąd Okręgowy Warszawa-Praga, 11.03.2021 r., sygn. akt VI S 21/21, 2 000 PLN 2 150     [1] Plus wszelkie podatki należne od skarżącego.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło