26664/05

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   UYGURER ĐNꢀAAT SAN. TĐC. LTD. ꢀTĐ. -TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢁvuru no:26664/05)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Ekim 2009   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2009. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti Devleti aleyhine açılan (26664/05) no’lu davanın nedeni (T.C.   vatandaꢀı) Uygurer Đnꢀaat San. Tic. Ltd. ꢁti.’nin (baꢀvuran) Avrupa Đnsan Hakları   Mahkemesi’ne 28 Haziran 2005 tarihinde Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin   Korunmasına iliꢀkin Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi   uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, Ankara Barosu avukatlarından C. Uygurer tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOꢀULLARI   Baꢀvuran, Ankara’da bulunan bir limited ꢀirketidir.   Belirtilmeyen bir tarihte, baꢀvuran, Körfez Belediyesi’ne (Kocaeli) ait binaların yenilenmesi   iꢀini gerçekleꢀtirmiꢀtir. Đꢀin bitiminde, Belediye, baꢀvurana, 13.019.267.601 TL borçlanmıꢀtır.   Ödeme yapılmadığı gerekçesi ile baꢀvuran, icra iꢀlemi baꢀlatmıꢀtır.   14 Ocak 2005 tarihinde, Körfez Đcra Müdürlüğü, Belediye hakkında, 18.985.000.000 TL   tutarında ödeme emri çıkarmıꢀtır.   ꢁubat 2005 tarihinde, tamamlanan iꢀlerin alacağını tahsil edemeyen baꢀvuran,   Belediye’nin hesap ve taꢀınmazlarına haciz koydurmuꢀtur.   ꢁubat 2005 tarihinde, Đcra Müdürlüğü’nün talebi üzerine Belediye’nin banka hesapları   bloke edilmiꢀtir.   ꢁubat 2005 tarihinde, Belediye, Đcra Đflas Kanunu’nun 82/1 maddesi ve Belediye   Kanunu’nun 15. maddesi uyarınca Belediye’ye ait fonların kamu hizmetine tahsis edilmiꢀ   olduğunu ve haciz edilemeyeceğini ileri sürerek baꢀvuran hakkında Đcra Hukuk   Mahkemesi’nde dava açmıꢀtır. Sonuç olarak, Belediye, hesapları üzerindeki haczin   kaldırılmasını ve icra takibinin durdurulmasını talep etmiꢀtir.   Aynı gün, Đcra Hukuk Mahkemesi, idari bütçe ile Belediye’ye ait tüm hesapların kamu   hizmetine tahsis edilmiꢀ olduğu ve kamu hizmetine tahsis edilen hesaplara haciz   konulamayacağı tespitinde bulunarak, Belediye’nin talebini haklı bulmuꢀtur.   Yaklaꢀık 10.629 Euro   HUKUK   I. EK 1 NO’LU PROTOKOL’ÜN 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   HAKKINDA   Baꢀvuran, Belediye’den alacağını tahsis edememekten ꢀikayetçidir. Baꢀvuran, Ek 1 No’lu   Protokol’ün 1. maddesi ile öngörüldüğü ꢀekli ile mülkiyet hakkının ihlal edildiğini iddia   etmektedir.   Hükümet, sözkonusu iddiaya karꢀı çıkmaktadır.   A. Kabuledilebilirliğe iliꢁkin   Hükümet, baꢀvurunun vaktinden önce yapıldığı ve altı ay kuralına riayet etmediği ve Körfez   Đcra Hukuk Mahkemesi’nin kararına itiraz etmeyerek iç hukuk yollarını tüketmediği gerekçesi   ile reddedilmesi gerektiğini savunmaktadır. Hükümet ayrıca, baꢀvuranın, belediye bütçesinin   haczedilemeyeceğine iliꢀkin karara karꢀı idare mahkemelerine baꢀvuruda bulunabilme veya   belediye hesapları ile ilgili olarak kamu hizmetlerine kullanılmaması dıꢀında bir geçici tedbir   talep edebilme imkanına sahip olduğu kanaatindedir. Bununla birlikte baꢀvuran, Borçlar   Kanunu uyarınca tazminat davası da açabilirdi.   Baꢀvuran, sözkonusu argümanlara itiraz etmektedir.   AĐHM daha önce, Hükümet tarafından belirtilen baꢀvuru yollarının, bu tür davalarda ilgilinin   ꢀikayetlerini gidermek için yeterli kabul edilemeyeceğini belirttiğini hatırlatmaktadır (Üç   baꢀvuru-Türkiye, baꢀvuru no: 44766/98, 44771/98, 44772/98, 13 Mayıs 2004). AĐHM,   mevcut davada bu ꢀekilde benimsenen sonuçtan sapmak için hiçbir neden görememekte ve   Hükümet’in bu konudaki itirazını reddetmektedir.   Ayrıca AĐHM, iddia edilen ihlalin devam ettiği durumlarda, altı ay süresinin, sözkonusu   durumun sona erdiği andan itibaren baꢀlayacağını hatırlatmaktadır (Marinakos-Yunanistan,   baꢀvuru no: 49282/99, 29 Mart 2004). Buna karꢀın baꢀvuranın, Đcra Hukuk Mahkemesi’nin   kararını takiben altı ay süresi içerisinde harekete geçip geçmediğini tespit etmek   gerekmektedir. Dolayısıyla Hükümet’in bu hususta yapmıꢀ olduğu ön itirazının reddedilmesi   gerekmektedir.   AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde baꢀvurunun dayanaktan yoksun   olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca, baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru   bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.   B. Esasa iliꢁkin   AĐHM, içtihadından doğan ilke uyarınca, , ileri sürülebilirliği yeterince ortaya konulduğunda   bir alacağın, Ek   No’lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca “mülk” olarak   değerlendirilebileceğini hatırlatmaktadır (bkz, Stran ve Stratis Andreadis Yunan Rafineleri –   Yunanistan, 9 Aralık 1994 ve Bourdov-Rusya, baꢀvuru no: 59498/00). Đꢀbu davada bu durum   sözkonusudur.   Bilahare AĐHM, özellikle bazı devletlerde paranın değer kaybetmesi göz önüne alındığında,   Yüksek Sözleꢀmeci tarafın borcunu çok uzun sürede gecikmeli olarak ödemesinin, ileri   sürülebilir bir alacağı bulunan kiꢀinin maddi kaybının artmasına neden olduğunu ve   sözkonusu kiꢀiyi belirsiz bir durumda bıraktığını belirtmektedir (bkz Akkuꢀ-Türkiye, 9   Temmuz 1997).   AĐHM, mevcut davada, Körfez Đcra Müdürlüğü’nün baꢀvuranın alacağı olduğunu kabul   ettiğini ve Belediye hakkında 18.985.000.000 TL tutarında ödeme emri çıkardığını   gözlemlemektedir. Cebri icra iꢀlemi baꢀlatılmasına rağmen, ilgili ulusal düzenleme dikkate   alındığında, baꢀvuran, sözkonusu alacağını elde edememiꢀtir. Bununla birlikte, sunulan   bilgiler göz önüne alındığında, sözkonusu ödeme halen yapılmamıꢀtır.   Bu itibarla, Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği hükmüne varmak uygun   olacaktır (benzer dava bkz, Kanioğlu ve diğerleri-Türkiye, baꢀvuru numaraları: 44766/98,   44771/98 ve 44772/98, 11 Ekim 2005).   II. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Baꢀvuran, ticari ödeme yapılmaması nedeniyle uygulanacak faiz ve KDV oranı ile birlikte   hesaplanmak üzere alacağından kaynaklanan maddi zararın 30.420 TL’ye [yaklaꢀık 14.659   Euro] tekabül ettiğini belirtmektedir. Baꢀvuran, ayrıca 1.500 Euro manevi tazminat talep   etmektedir.   Hükümet, sözkonusu iddialara itiraz etmektedir.   AĐHM, baꢀvurana, alacağına tekabül eden miktar olan 10.629 Euro maddi tazminat ve 1.500   Euro manevi tazminat ödenmesinin uygun olacağı kanaatindedir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran, ulusal mahkemeler önünde yapmıꢀ olduğu yargılama masraf ve giderleri için 1.435   TL talep etmekte ancak AĐHM önünde yapmıꢀ olduğu harcamalar için herhangi bir talepte   bulunmamaktadır. Baꢀvuran, bu hususta hiçbir belge sunmamaktadır.   Hükümet, sözkonusu talebe karꢀı çıkmaktadır.   AĐHM’nin yerleꢀik içtihadına göre bir baꢀvuran ancak gerçekliğini, gerekliliğini kanıtladığı   makul miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. Mevcut davada sahip olduğu unsurları ve   yukarıda sözü edilen kriterleri göz önüne alan AĐHM, ulusal yargılamada yapılan yargılama   masraf ve giderlerine iliꢀkin talebi reddetmektedir.   C. Gecikme faizi   AĐHM, gecikme faizinin Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine uyguladığı   orana üç puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenmesine hükmetmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. a) AĐHS’nin 44/2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Türk Lirası’na çevrilmek üzere, Savunmacı   Devlet tarafından baꢀvurana aꢀağıdaki miktarların ödenmesine:   i. her türlü vergiden muaf tutularak 10.629 Euro (on bin altı yüz yirmi dokuz Euro)   maddi tazminat   ii her türlü vergiden muaf tutularak 1.500 Euro (bin beꢀ yüz Euro) manevi tazminat   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç   puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;   4. Adil tatmine iliꢀkin diğer tüm taleplerin reddine;   KARAR VERMĐꢀTĐR.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragraflarına uygun olarak 06 Ekim 2009 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   4