27053/95
WyrokETPCz1998-05-22ECLI:CE:ECHR:1998:0522JUD002705395
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak dostępu do niezależnego sądu w sprawie zwrotu bezprawnie skonfiskowanego mienia oraz trwające bezprawne pozbawienie własności naruszyły prawo do rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1 Konwencji) oraz prawo do poszanowania mienia (art. 1 Protokołu nr 1)?Ratio decidendi
Trybunał uznał, że skarżąca została pozbawiona dostępu do sądu w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji, ponieważ Sąd Najwyższy Rumunii stwierdził brak jurysdykcji sądów cywilnych w sprawie zwrotu bezprawnie skonfiskowanych monet, wskazując na Radę Państwa jako jedyny właściwy organ. Trybunał uznał, że Rada Państwa, będąc zależną od Prokuratora Generalnego i Ministra Sprawiedliwości, nie spełniała wymogów niezawisłości i bezstronności trybunału. W konsekwencji, skarżąca nie miała skutecznego środka prawnego do odzyskania swojego mienia. Ponadto, Trybunał stwierdził naruszenie art. 1 Protokołu nr 1, ponieważ bezprawne zatrzymanie monet przez władze, trwające od 1966 roku i pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej, stanowiło faktyczne pozbawienie własności, sprzeczne z prawem do pokojowego korzystania z mienia.Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka Rumunii urodzona w 1897 roku, miała w 1966 roku skonfiskowane 327 złotych monet przez milicję podczas przeszukania jej domu, mimo braku nakazu. Sprawa karna przeciwko jej mężowi została umorzona, ale monety nie zostały zwrócone. Po 1990 roku skarżąca podjęła próby odzyskania mienia, składając wniosek do Prokuratora Generalnego i pozywając przed sądami cywilnymi. Ostatecznie Sąd Najwyższy Rumunii orzekł, że sądy cywilne nie mają jurysdykcji, a jedynie lokalna Rada Państwa może rozpatrzyć jej wniosek.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie: odrzuca zarzut wstępny rządu dotyczący niewyczerpania krajowych środków odwoławczych; stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji; stwierdza, że nie ma potrzeby rozpatrywania art. 13 Konwencji; stwierdza naruszenie art. 1 Protokołu nr 1; stwierdza, że nie ma potrzeby rozpatrywania art. 8 Konwencji; zasądza na rzecz skarżącej 90 000 franków francuskich tytułem szkody majątkowej i niemajątkowej; zasądza na rzecz skarżącej kwotę tytułem kosztów i wydatków.Pełny tekst orzeczenia
ÇESHTJA VASSILESCU kundër RUMANISE - rast i mbajtjes e sendeve të
vlefshme të marra në mënyrë të paligjshme nga milicia më 1966 dhe mungesa e
një gjykate që të mund të urdhëronte kthimin e tyre.
I. RRETHANAT E ÇËSHTJES
A. Faktet kryesore
Kërkuesja është një shtetase rumune e lindur më 1897. Më 23 qershir 1966 oficerë të
policisë lokale ushtruan një kontroll në shtëpinë e saj paa asnjë lloj paralajmërimi,
kontroll që kishte të bënte me një hetim që policia kishte filluar ndaj bashkëshortit të
kërkueses për mbajtje të sendeve me vlerë, akt që përbënte shkelje penale sipas
legjislacionit në fuqi në atë kohë. Policia gjeti dhe konfiskoi 327 monedha ari të cilat
ishin të një prerje të tillë që e kushtëzonte shfrytëzimin e tyre vetëm për qëllime
bizhuterie. Në qershor 1966 policia vendosi që të mos e vazhdonte ndjekjen penale
ndaj bashkëshortit të kërkueses dhe e mbylli dosjen. Megjithatë ata vendosën që t'i
mbanin monedhat.
Në maj 1990 kërkuesja paraqiti një kërkesë për kthim sendi pranë zyrës së Prokurorit
të Përgjithshëm të Rumanisë. Në tetor 1990 Prokurori i Përgjithshëm iu përgjigj që
nuk kishte patur ndonjë urdhër për konfiskim ose paralajmërim për kontroll qoftë më qoftë edhe më pas. Më 1991 kërkuesja bëri një padi për rifitimin e pronësisë të monedhave të arta. U zhvillua një numër mjaft i madh seancash gjyqësore dhe më
së fundi në tetor 1994 Gjykata e Lartë arriti në përfundimin se gjykatat civile nuk
kishin juridiksion për të urdhëruar kthimin e monedhave sepse ishte Këshilli lokal i
Shtetit organi i vetëm që mund ta pranonte kërkesën e kërkueses për kthimin e
sendeve në fjalë.
B. Procedurat përpara Komisionit Europian të të Drejtave të Njeriut.
Kërkuesja iu drejtua Komisionit Europian të të Drejtave të Njeriut më 1995 duke
pretenduar shkelje të neneve 8, 6 § 1 dhe të nenit 1 Protokolli 1 të Konventës. Ky i
fundit shprehu mendimin e tij sipas të cilit në këtë rast kemi patur të bëjmë me shkelje
të nenit 6 § 1 dhe të nenit 1 të Protokollit 1, por nuk ka patur shkelje të neneve 8 dhe të Konventës.
II. PËRMBLEDHJE E VENDIMIT TË GJYKATËS
I.
Në lidhje me nenin 6 § 1 i Konventës
A. Prapësimet paraprake të ngritura nga ana e Qeverisë (mos-ezaurimi i të
gjitha mjeteve të brendshme ligjore)
Një prapësimi i tillë nuk kishte qënë ngritur përpara Komisionit - veprimi i parimit
të estopelit. Për këtë arsye Gjykata vendos se prapësimi paraprak i ngritur nga ana e
qeverisë rumune nuk pranohet (me unanimitet)
B. Faktet që kanë lidhje me aplikimin
Në lidhje me pretendimin e ngritur për shkelje të paragrafit 1 të nenit 6, nuk u
kundërshtua se kërkuesja kishte qënë pronare e monedhave për të cilat diskutohej.
Gjykata e Lartë kishte prishur vendime të mëparshme të gjykatave civile të cilat
urdhëronin kthimin e pronësisë dhe arriti në përfundimin se këto gjykata kishin
shkelur në kompetencat eksluzive të Këshillit të Shtetit. Gjykata e Lartë kishte qënë e
mendimit që për shkak të faktit se aplikimi i kërkueses për kthimin e pronësisë kishte
të njëjtin rol me një ankim kundër një mase me karakter hetimor penal, ishte vetëm
Këshilli i Shtetit të rajonit të Arges i vetmi që kishte juridiksion që të vendoste në
lidhje me të.
Në këtë kuadër mbahet parasysh se edhe atje ku Këshilli i Shtetit për një rajon
ushtron pushtete të një karakteri gjyqësor, ai vepronte si anëtar i drejtorisë së
Prokurorit të Përgjithshëm, i cili varej pikësëpari nga Prokurori i Përgjithshëm i
Rumanisë si dhe nga Ministri i Drejtësisë, pra është e qartë që ka varësi nga
ekzekutivi dhe nuk ofron garancitë e një instance me karakter gjyqësor. Pra sipas
mendimit të Gjykatës Europiane të të Drejtave të Njeriut ka patur shkelje të paragrafit të nenit 6 (me unanimitet).
II.
NENI 13 I KONVENTES
Neni 6 § 1 i Konventës Europiane të të Drejtave të Njeriut ka karaterin e një lex
specialis në raport me Nenin 13 po të Konventës. Për këtë shkak mund të thuhet se
kërkesat e Nenit 13 janë ezauruar nga ato të Nenit 6 § 1.
Për këtë arsye Gjykata arriti në përfundimin se nuk ka nevojë pra që të vlerësojet
zbatueshmëria e Nenit 13 në lidhje me kërkesën në fjalë (me unanimitet).
III.
NENI 1 i PROTOKOLLIT Nr.1
Duke qënë konsiderohet e pranueshme se mbajtja e pronësisë në rastin në fjalë nga
ana e milicisë ka qënë e paligjshme dhe që kërkuesja ka qënë pronare e ligjshme e
kësaj pronësie, për pasojë mund të thuhet se kërkuesja ka vazhduar të jetë pronare e
saj. Eshtë e vërtetë që Rumania nuk e kishte njohur juridiksionin e Gjykatës deri më qershor 1994, por vendimi i Gjykatës së Lartë së Rumanisë datonte më vonë se 20
qershori 1994 dhe ankesa e kërkueses kishte të bënte me një situatë që vazhdonte të
ekzistonte ende.
Duke patur parasysh se nuk ka asnjë bazë ligjore, mbajtja, e cila vazhdon ende, e
të mirave materiale të trajtuara në rastin në fjalë nuk do të mund të interpretohej si një
privim posedimi ose kontroll i përdorimit të pronësisë, të lejueshme nga ana e Nenit 1
të Protokollit Nr. 1.
Kërkuesja kishte fituar një vendim gjyqësor i cili urdhëron autoritetet përkatëse që
t'i kthejnë asaj të mirat materiale të pretenduara. Ky vendim nga njëra anë - siç u tha
edhe më lart - kishte qënë hedhur poshtë nga ana e Gjykatës së Lartë të Rumanisë, dhe
nga ana tjetër përpjekjet e mëparshme pranë Këshillit të Shtetit të rajonit, i cili kishte
qënë konsideruar se kishte kompetencë ekskluzive, nuk kishin patur ndonjë sukses më
të madh.
Pra humbja nga ana e kërkueses për të disponuar sendet në pronësi të saj, e marrë
në konsideratë bashkë me përpjekjet e kota të deritanishme për ta ndrequr gjendjen
përpara autoriteteve dhe gjykatave të brendshme, sillte pasoja aq të rënda sa që
kërkuesja të konsiderohej si e dëmtuar de facto nga një konfiskim që ishte në
kundërshtim me të drejtën e saj për gëzimin paqësor të pronës së saj.
Përfundimi: ka patur shkelje (në unanimitet).
IV.
NENI 8 I KONVENTES
Duke patur parasysh përfundimet në lidhje me Nenin 1 të Protokollit Nr.1,
Gjykata nuk e pa të nevojshme që ta shqyrtonte rastin në fjalë edhe në lidhje me
Nenin 8.
Përfundimi: nuk ka nevoje të vendosi në lidhje me pretendimin në fjalë (me
unanimitet).
V.
A. Dëmi
Në lidhje me dëmin material: Qeveria nuk kishte qënë në gjendje që të kthente
NENI 50 I KONVENTES
pronësinë në lidhje me të mirat materiale në fjalë. Për këtë arsye u pa e nevojshme të
akordohej një kompensim mbi baza barazie.
Në lidhje me dëmin jo-material u akordua një kompensim mbi baza barazie. Pra
Gjykata vendosi që shteti i paditur duhet t'i paguante kërkueses shumat e specifikuara
në lidhje me dëmin material dhe me atë jo-material. Kjo shumë u llogarit të ishte prej
90000 FF.
B. Kostoja dhe shpenzimet
Pretendimi nuk u arrit të matej në terma sasiorë. Për këtë shkak rimbursimi u bë
mbi baza barazie.
Përfundimi: Shteti i paditur duhet t'i paguente kërkueses shumat e specifikuara në
lidhje me kostot dhe shpenzimet (me unanimitet).
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 14.07.2026. · Źródło