27267/95

WyrokETPCz1999-02-18ECLI:CE:ECHR:1999:0218JUD002726795

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy aresztowanie skarżącego i postępowanie przed sądem wojskowym spełniały wymogi niezależności i bezstronności przewidziane w art. 5 ust. 3 i art. 6 ust. 1 Konwencji, a także czy skarżący miał dostęp do skutecznego środka odwoławczego i odpowiedniej pomocy prawnej zgodnie z art. 5 ust. 4 i 5 Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że dowódca, który decydował o aresztowaniu skarżącego, nie mógł być uznany za niezależny organ sądowy w rozumieniu art. 5 ust. 3 Konwencji, ponieważ pełnił jednocześnie funkcje związane z oskarżeniem i utrzymaniem dyscypliny. Podobnie, sąd wojskowy nie spełniał wymogów niezależności i bezstronności z art. 6 ust. 1 Konwencji, głównie ze względu na rolę oficera zwołującego sąd, który miał znaczący wpływ na postępowanie, w tym na oskarżenie i zatwierdzanie wyroków. Brak możliwości dochodzenia odszkodowania za naruszenie art. 5 ust. 3 skutkował naruszeniem art. 5 ust. 5. Natomiast skarżący miał dostęp do pomocy prawnej w postępowaniu habeas corpus, co wykluczyło naruszenie art. 5 ust. 4.
Stan faktyczny
Skarżący, David Hood, był żołnierzem brytyjskiej armii. Po czterokrotnym nieuprawnionym opuszczeniu jednostki, w tym raz na ponad dwa lata, został aresztowany przez policję cywilną i przekazany władzom wojskowym. Był przetrzymywany w areszcie ścisłym, a następnie postawiony przed sądem wojskowym pod zarzutem dezercji i nieuprawnionego opuszczenia jednostki. Został skazany na 8 miesięcy pozbawienia wolności i wydalenie ze służby. W trakcie postępowania krajowego skarżący kwestionował legalność aresztowania i niezależność organów wojskowych.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie stwierdza naruszenie art. 5 ust. 3 Konwencji. Trybunał jednogłośnie stwierdza brak naruszenia art. 5 ust. 4 Konwencji. Trybunał jednogłośnie stwierdza naruszenie art. 5 ust. 5 Konwencji. Trybunał jednogłośnie stwierdza, że nie ma potrzeby rozpatrywania skargi w odniesieniu do art. 13 Konwencji. Trybunał jednogłośnie stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Trybunał szesnastoma głosami do jednego orzeka, że niniejszy wyrok sam w sobie stanowi wystarczające zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową. Trybunał jednogłośnie zasądza na rzecz skarżącego 10 500 GBP tytułem kosztów i wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

hudi gaerTianebuli samefos winaaRmdeg   HOODV. THE UNITEDKINGDOM   I. saqmis faqtobrivi mxare   7. momCivani, devid hudi, aris britaneTis moqalaqe, dabadebuli 1970 wels. igi cxovrobs   gaerTianebul samefoSi. qvemoT aRwerili movlenebis dros, igi msaxurobda rigiTad   britaneTis armiis regularul jarSi.   8. saqmisTvis mniSvnelovani movlenebis ganviTarebamde, momCivanma germaniaSi samjer   TviTneburad datova Tavisi samxedro nawili. mesame SemTxvevamde, mas samxedro sasamarTlom   winaswari patimroba Seufarda SeuracxyofisaTvis (SemdgomSi brali moexsna). mesamed   gamgzavrebis Semdeg, igi nawilSi ar gamocxadda TiTqmis ornaxevari wlis ganmavlobaSi,   xolo, 1993 wlis dekemberSi igi Cabarda samoqalaqo policias.   A.   momCivanis dakaveba da gasamarTleba samxedro sasamarTlos mier   9. 1994 wlis 11 maiss momCivani orkviriani Svebulebis Semdeg nawilSi ar dabrunda   (meoTxejer unebarTvod nawilis datoveba). 1994 wlis 27 noembers igi sakuTar saxlTan   daakava samoqalaqo policiam. 1994 wlis 28 noembers samxedro eskortis TanxlebiT igi   miiyvanes bromptonis yazarmaSi. evropis sasamarTlos winaSe mxareebma sadavod miiCnies is   faqti, warudgines Tu ara momCivani meTaurs 1994 wlis 29 noembers, rogorc amas   iTvaliswinebda 1972 wlis samxedro Sinaganawesis me-4 wesi (ix. punqti 29 qvemoT).   10. momCivani Caketil patimrobaSi imyofeboda samxedro sasamarTlos mier misi saqmis   ganxilvamde. igi moTavsebuli iyo sakanSi guSagis meTvalyureobis qveS, im SemTxvevebis   garda, rodesac igi ramdenjerme gadaiyvanes saavadmyofoSi fsiqiatriuli daxmarebis   aRmosaCenad.   11. 1994 wlis dekemberSi an miaxloebiT am periodSi momCivans ecnoba, rom Sobis   dResaswaulis Semdeg mas waradgendnen samxedro nawilis adiutantis winaSe. man Sobis   dResaswaulamde daiqirava advokati, romelic momsaxurebas uwevda 1995 wlis 17 ianvramde.   wlis 4 ianvars momCivani wardga nawilis adiutantis winaSe. mas zogadad gaacnes   mtkicebulebaTa CamonaTvali, uTxres waekiTxa es dokumenti da Seemowmebina, iyo Tu ara igi   swori. momCivans misces gafrTxileba samxedro Sinaganawesis me-10 wesis Sesabamisad (ix.   punqti 32 qvemoT).   12. Tavdapirveli advokatis rCevisamebr, momCivanma moamzada Tavisi Cveneba da misi megobari   gogonasganac moipova igi. es Cvenebebi Sedgenil iqna Sesabamisad 1995 wlis 4 da 19 ianvars.   amis Semdeg samxedro sasamarTlom, romelsac Tavmjdomareobda misi meTauri, momCivans   Seufarda winaswari patimroba. momCivanma samxedro xelisuflebis organoebs sTxova   iuridiuli daxmarebis gaweva. sabraldebo daskvna, daTariRebuli 1995 wlis 25 ianvriT da   xelmowerili meTauris mier, romelic Sedgenili iyo sasamarTlos momwvevi samxedro   moxelis saxeliT, iTvaliswinebda or braldebas nawilis unebarTvod datovebasTan   dakavSirebiT da or dezertirobis faqts, samxedro Zalebis Sesaxeb 1955 wlis kanonis   Sesabamisad.   13. miuxedavad imisa, rom momCivani mis axal damcvels Tebervlis dasawyisSi daukavSirda, am   ukanasknelma momCivanis sasargeblod muSaoba daiwyo mxolod 1995 wlis 14 Tebervlis   Semdgom, rodesac gamoica Tavdacvis saministros brZaneba momCivanisTvis iuridiuli   daxmarebis gawevis Sesaxeb.   14. 1995 wlis 17 martiT daTariRebuli uwyebiT, mowveul iqna saolqo samxedro   sasamarTlo, romelsac unda ganexila momCivanis winaaRmdeg wayenebuli brali. sxdoma   Catarda 1995 wlis 3 da 4 aprils. sxdomaze samxedro prokuroris TanaSemwed gamovida   nawilis adiutanti. momCivanma, romelic sxdomaSi monawileobda damcvelTan erTad, Tavi   damnaSaved ar cno.   15. samxedro sasamarTlos sxdomaze momCivanis advokatma gaasaCivra is faqti, rom   momCivanisa da misi megobari gogonas Cvenebebi gamoyenebuli iyo mtkicebulebad (policiisa   da sisxlissamarTlebrivi mtkicebulebebis Sesaxeb 1984 wlis kanonis 78-e muxlis   safuZvelze). mosamarTlem (moismina ra samxedro nawilis adiutantisa da momCivanis   advokatis sityva) daadgina, rom 1972 wlis samxedro Sinaganawesis me-10 muxli ar   darRveula.   momCivanis   iuridiuli   warmomadgenlobisa   da   daculi   procedurebis   gaTvaliswinebiT, mosamarTlem aRniSna, rom is ver xedavda “SesaZlebeli iyo Tu ara kidev   ufro samarTliani mopyroba” da amitom man uari Tqva momCivanis moTxovnis dakmayofilebaze.   mosamarTlem sxdomis msvlelobisas, aseve ganmarta, rom “SegviZlia dadasturebul faqtad   miviCnioT, rom adiutanti an adiutantis TanaSemwe uflebamosilia gamovides prokurorisa   an prokuroris TanaSemwis rolSi nebismier samxedro sasamarTloSi”. momCivani damnaSaved   iqna cnobili nawilis TviTneburi datovebis or braldebasa da dezertirobis erT   braldebaSi, dezertirobis darCenili erTi braldeba miCneul iqna erT-erTi “TviTneburi   datovebis” SemTxvevis nawilad. mas miusajes 8 TviT Tavisuflebis aRkveTa da samxedro   samsaxuridan gaTavisufleba. Caketil patimrobaSi yofnis periodi CaiTvala sasjelis vadaSi.   16. msjavrdebis dadasturebisa da gamamtyunebeli ganaCenis gamoqveynebis Semdeg, momCivanma   saCivriT mimarTa samxedro kolegias. 1995 wlis 13 ivlisis weriliT samxedro kolegiam   mas acnoba, rom saCivari ar dakmayofilda. amis Semdgom momCivanma droebiT gaTavisuflebis   Sesaxeb gancxadebiT mimarTa samxedro saapelacio sasamarTlos mosamarTles, romelmac 1995   wlis 13 seqtembers gancxadeba ar daakmayofila. es gadawyvetileba 1996 wlis 18 marts   ZalaSi datova samxedro saapelacio sasamarTlom.   B.   warmoeba habeas corpus-is safuZvelze   17. momCivanis patimrobaSi yofnis 72-e dRe miaxloebiT daemTxva 1995 wlis 7 Tebervals.   amitom, 1972 wlis samxedro Sinaganawesis me-6 wesisa da dedoflis dadgenilebis 6.045(c)   punqtis Tanaxmad (ix. punqtebi 31 da 38 qvemoT), sxdomis momwvevma sasamarTlo moxelem   wlis   Tebervals gamoitana dadgenileba, romelsac Tan erTvoda umaRlesi   mTavarsardlis Tanxmoba, momCivanis patimrobis gaxangrZlivebis Sesaxeb, raTa “Tavidan   yofiliyo acilebuli misi gaqceva” sasamarTlo sxdomamde (e.w. “dayovnebis pataki”).   18. moiTxova ra patakis asli da xelisuflebis organoebs ganucxada habeas corpus-is   safuZvelze saCivris Setanis survilis Taobaze, momCivanis advokatma saCivari aRZra 1995   wlis 17 Tebervals, romelSic igi ZiriTadad asaCivrebda patakis Sedgenis kanonierebas.   momCivanis advokatma patakis asli miiRo 1995 wlis 20 Tebervals, ris Semdegac umaRles   sasamarTloSi aRZrul saqmes axali gancxadebebi daurTo.   19. 1995 wlis 21 Tebervals umaRlesma sasamarTlom saCivari ar daakmayofila. sasamarTlom   daadgina, inter alia, rom pataki droulad da moTxovnaTa dacviT iyo Sedgenili.   II.   Sesabamisi Sida kanonmdebloba da praqtika   20. zemoT aRweril movlenaTa ganviTarebis momentSi, samxedro mosamsaxureTa dakavebisa da   maT mimarT samarTalwarmoebis Sesaxeb normebi mocemuli iyo 1995 wlis kanonSi   SeiaraRebuli Zalebis Sesaxeb (SemdgomSi “1955 wlis kanoni”), 1972 wlis samxedro   SinaganawesSi (SemdgomSi “1972 wlis Sinaganawesi”) da 1975 wlis dedoflis samxedro   dadgenilebaSi (SemdgomSi “dedoflis dadgenileba”).   21.samxedro sasamarTlos mier . momCivanis gasamarTlebis Semdeg kanonmdebloba Seicvala.   A.   dakaveba   22. samxedro samarTlis qvemdebare piris dakavebis Taobaze brZanebas, romelsac brali edeba   dezertirobaSi an samxedro nawilis unebarTvod datovebaSi, gamoscems am piris uSualo   meTauri. brZaneba egzavneba samoqalaqo policias. brZanebis Sesabamisad dakavebuli piri   SeZlebisdagvarad swrafad unda gadaeces samxedro xelisuflebas (1955 wlis kanonis 190A   muxli).   B.   braldebaTa gamoZieba da dapatimreba   23. amasTan dakavSirebuli wesebi gansxvavdeba imis mixedviT, braldebuli piri serJanti,   rigiTia Tu oficeri. pirvel SemTxvevaSi, (romelic qvemoT aris aRwerili), uSualo   meTauris uflebamosileba gamoZiebisa da braldebis mxardaWeris saqmeSi ufro farToa.   1.   wlis kanoni   24. dezertiroba da nawilis TviTneburad datoveba danaSauladaa aRiarebuli 1955 wlis   kanoniT. dezertiroba isjeba ganusazRvreli vadiT, (rac damokidebulia saqmis ganmxilveli   samxedro   sasamarTlos   uflebamosilebaze),   xolo,   TviTneburi   datovebisTvis   gaTvaliswinebuli maqsimaluri sasjeli aris ori wliT Tavisuflebis aRkveTa.   25. 1955 wlis kanonis 75-e muxli adgens, rom dakavebuli samxedro samarTlis qvemdebare   piris mimarT arsebuli eWvi gamoZiebul unda iqnes usafuZvlo dayovnebis gareSe da rac   SeiZleba swrafad unda daiwyos samarTalwarmoeba mis dasasjelad an is unda   gaTavisufldes. amasTan, Tu dakavebis periodi grZeldeba 8 dReze meti xnis ganmavlobaSi   samxedro sasamarTlos mier saqmis ganxilvis gareSe, am piris uSualo meTauri adgens   pataks (“dayovnebis pataki”) patimrobis gagrZelebis aucileblobis Taobaze da ugzavnis   kanoniT gansazRvrul uwyebas. aseTi pataki unda gaigzavnos yovel 8 dReSi igive wesiT da   igive uwyebas, sanam ar gaimarTeba samxedro sasamarTlos sxdoma, saqme ganxiluli ar iqneba   gamartivebuli wesiT an braldebuli ar gaTavisufldeba.   26. yvela mtkiceba, rom samxedro samarTlis qvemdebare pirma Caidina 1955 wlis kanoniT   gaTvaliswinebuli danaSauli, braldebis saxiT unda ecnobos am piris uSualo meTaurs.   samarTalwarmoebis dawyebamde, meTaurma unda gamoiZios isini (76-e muxli).   27. gamoZiebis Semdgom, braldeba, (romlis ganxilvac gamartivebuli wesiT dauSvebelia),   SeiZleba moixsnas, Tu meTauri Tvlis, rom samarTalwarmoebis gagrZeleba saWiro ar aris.   2.   wlis Sinaganawesi   29. 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesi adgens, rom rodesac piri dakavebulia samxedro   uwyebis mier, misma meTaurma, garda im SemTxvevisa, rodesac es mizanSewonili ar aris, 48   saaTSi im momentidan, rodesac man Seityo piris dakavebis Sesaxeb, unda uzrunvelyos, rom   es piri waradginon mis winaSe, gaacnos mis mimarT wayenebuli brali da daiwyos saqmis   gamoZieba. Tu gamoZieba ar daiwyo 48 saaTis ganmavlobaSi, meTaurma saqmis mdgomareobis   Sesaxeb unda moaxsenos zemdgom pirs, aseve unda moaxsenos gamoZiebis dayovnebis mizezebi   (me-4 wesis me-2 punqti).   31. dauSvebelia braldebuli piris dapatimreba zedized, 72 dReze meti xnis ganmavlobaSi   samxedro sasamarTlos mier misi saqmis ganuxilvelad, garda im SemTxvevisa, Tu sxdomis   momwvevi sasamarTlo moxele gamoitans motivirebul werilobiT dadgenilebas braldebulis   patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb (me-6 wesi).   32. me-10 wesis pirveli punqti adgens, rom mtkicebulebebis CamonaTvals adgens dakavebulis   meTauri an meTauris mier daniSnuli sxva oficeri.   33. braldebulis Cveneba, (maT Soris, dacvis mxaris mier gamoZaxebuli mowmeebis Cvenebebi)   unda daerTos mtkicebulebebis CamonaTvals, rogorc misi ganuyofeli nawili (me-10 wesis   me-4 punqti).   34. sasamarTlo ganxilvisTvis saqmis gadagzavnamde meTaurma, sxva RonisZiebaTa Soris, me-13   wesis Tanaxmad, zemdgom organos unda gaugzavnos mis mier xelmowerili sabraldebo   daskvnis proeqti, mtkicebulebebis CamonaTvali, braldebulis daxasiaTeba, informacia misi   yofaqcevis Sesaxeb samxedro samsaxuris periodSi da rekomendacia imasTan dakavSirebiT, Tu   rogor unda ganxorcieldes samarTalwarmoeba (magaliTad, raionul samxedro, Tu saerTo   samxedro sasamarTloSi). braldebaTa mxardaWeris sakiTxze saboloo gadawyvetilebas iRebs   sxdomis momwvevi sasamarTlo moxele. is xelmoweriT adasturebs meTauris mier   warmodgenil sabraldebo daskvnis proeqts.   3.   dedoflis dadgenileba   35. dedoflis dadgenilebis 6.005 punqtis Tanaxmad, piri unda moTavsdes Caketil   patimrobaSi, Tu es RonisZieba aucilebelia dakavebis periodSi am piris usafrTxoebisa an   disciplinis SenarCunebis uzrunvelsayofad.   37. punqti 6.007 adgens, (inter alia, im zogadi pirobis dacviT, rom piri tyuilubralod ar   unda daakavon), rom meTauri valdebulia uzrunvelyos, rom piris patimrobis periodSi,   patimrobis   formis   gaTvaliswinebiT,   patimrobis   sakiTxi   mudmivad   gadaxedvas   eqvemdebarebodes. saWiroebis mixedviT, patimrobis forma SeiZleba Seicvalos an   braldebuli SeiZleba gaTavisufldes.   38. 6.045(c) punqtis Tanaxmad, pirma, romlis zedamxedvelobis qveS imyofeba braldebuli,   braldebuls unda acnobos im piris samxedro wodeba, saxeli da samsaxuris nawili,   romelic mas brals uyenebs, agreTve braldebis Sinaarsi da xasiaTi. punqti6.047 adgens, rom   oficris an rigiTis mimarT wayenebuli braldeba ganxilul unda iqnes dauyovnebliv.   Sesabamisad, dadgenilia, inter alia, rom sxdomis momwvevi sasamarTlo moxele sasamarTlo   ganxilvis dayovnebis Sesaxeb yoveli patakis miRebisas unda darwmundes (Tu piri   dapatimrebulia), rom patimrobis gagrZeleba mizanSewonilia (qvepunqtebi a da b). meoTxe   patakis miRebisas sxdomis momwvevi moxele Tavis zemdgom samxedro mosamsaxures ugzavnis   specialur pataks, romelSic miTiTebulia sasamarTlo ganxilvis dayovnebis mizezebi,   sasamarTlo sxdomis Catarebis TariRi da patimrobis vadis gagrZelebis saWiroebis mizezebi   (qvepunqti c). Tu braldebulis saqmis ganxilva ar moxdeba 72-e dRemde, es zemdgomi   samxedro mosamsaxure, Tavis mxriv, specialur pataks ugzavnis umaRles mTavarsardals   (qvepunqti d). aseTi patakis miRebis Semdeg aRniSnuli zemdgomi samxedro mosamsaxure da   umaRlesi mTavarsardali iReben yvela SesaZlo zomas sasamarTlo ganxilvis dasaCqareblad   (qvepunqti e).   39. Tu braldebuli patimrobaSi imyofeba zedized 72 dRis ganmavlobaSi sasamarTlo   ganxilvis Catarebis gareSe, maSin, 1972 wlis Sinaganawesis me-5 wesis Tanaxmad, dadgenileba   patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb SeiZleba gamotanil iqnes mxolod umaRlesi   mTavarsardlis winaswari TanxmobiT. patakSi miTiTebuli unda iyos sasamarTlo ganxilvis   dayovnebis mizezebi, sasamarTlo sxdomis Catarebis TariRi da patimrobis vadis gagrZelebis   saWiroebis mizezebi (punqti 6.047(f)). dayovnebis pataki, rogorc wesi, braldebuls an mis   wamomadgenels ar egzavneba.   C.   Habeas corpus   40. Habeas corpus aris procedura, romlis safuZvelzec dakavebuls SeuZlia moiTxovos   dauyovnebliv gaTavisufleba im motiviT, rom igi ukanonod aris dakavebuli. rogorc wesi,   am SemTxvevaSi saqme umaRlesi sasamarTlos gansjadia. habeas corpus-is safuZvelze saqmis   aRZvris ufleba aqvs samxedro mosamsaxuresac.   D.   iuridiuli daxmareba   42. samxedro xelisufleba iuridiuli daxmarebiT ar uzrunvelyofs pirebs, romlebic   gancxadebiT mimarTaven samoqalaqo sasamarTlos, agreTve maT, vinc warmoebas aRZravs habeas   corpus-is safuZvelze. Tumca, aseTi warmoebis SemTxvevaSi, samarTlebrivi daxmarebis miReba   SesaZlebelia samoqalaqo struqturebidan.   E.   samxedro sasamarTloebi   43. 1955 wlis kanonis mixedviT, samxedro sasamarTloebis sistemaSi mTavari roli eniWeba   “sasamarTlo sxdomis momwvev moxeles”. es moxele, (romelsac unda hqondes kanoniT   dadgenili wodeba da meTaurobdes regularuli Zalebis qvedanayofs an qvedanayofs,   romelSic msaxurobs braldebuli), pasuxismgebelia samxedro sasamarTlos yovel saqmeze.   igi iRebs saboloo gadawyvetilebas braldebis Sinaarssa da xasiaTze da imis Sesaxeb, Tu   romelma samxedro sasamarTlom unda ganixilos saqme. igive moxele pasuxismgebelia   samxedro sasamarTlos sxdomis mowvevazec.   sxdomis dawyebamde sxdomis momwvevma moxelem prokurorsa da mosamarTles unda gaugzavnos   mtkicebulebebis CamonaTvali da SeuZlia miuTiTos, romeli mtkicebuleba SeiZleba iyos   dauSvebeli. sxdomis momwvevi moxele uzrunvelyofs braldebis mxaris mowmeTa daswrebas   sasamarTlo sxdomaze. igive moxeles gaaCnia damtkicebis uflebamosilebac. kerZod, samxedro   sasamarTlos gadawyvetileba ZalaSi Sedis mxolod sxdomis momwvevi moxelis mier   gadawyvetilebis damtkicebis Semdeg. sxdomis momwvev moxeles, moqmedebs ra damtkicebis   uflebamosilebiT, SeuZlia aseve uari Tqvas damtkicebaze, gaauqmos an mTlianad an   nawilobriv Secvalos Sefardebuli sasjeli.   saqmis warmoeba komisiaSi   47. 1997 wlis 1 dekembers komisiam miuReblad miiCnia momCivanis saCivari 1994 wlis 27   noembramde mis patimrobaSi yofnasTan dakavSirebiT, xolo, saCivris danarCeni nawili   misaRebad miiCnia. 1998 wlis 28 maisis moxsenebaSi, komisiam gamoTqva erTsulovani   mosazreba, rom darRveulia me-5 muxlis me-3 da me-5, magram ara me-4 punqti, agreTve is,   rom saWiro ar iyo saCivris ganxilva 13-e muxlTan mimarTebaSi. komisiam gamoTqva, aseve   erTsulovani mosazreba imis Sesaxeb, rom darRveulia me-6 muxlis pirveli punqti   samarTlianobis, damoukideblobisa da miukerZoeblobis moTxovnebis TvalsazrisiT, magram   darRvevas adgili ar hqonia warmoebis sajaroobasTan dakavSirebiT da, rom saWiro ar iyo   momCivanis moTxovnebis ganxilva me-6 muxlis pirvel da mesame punqtebTan mimarTebaSi.   samarTlebrivi mxare   I.   konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti savaraudo darRveva   50. momCivanis gancxadebiT, misi winaswari patimroba ar Seesabameboda me-5 muxlis me-3   punqtis moTxovnebs, romlis Tanaxmad:   “…”   A.   gamoiyeneba Tu ara me-5 muxlis me-3 punqti   51. mxareebs sadavod ar gauxdiaT me-5 muxlis me-3 punqtis gamoyenebis sakiTxi, xolo,   sasamarTlos miaCnia, rom aSkaraa, rom es debuleba mocemul saqmeze gamoiyeneba. braldebebis   xasiaTisa da Sefardebuli sasjelis gaTvaliswinebiT, momCivani daakaves safuZvliani eWvis   safuZvelze, rom man Caidina “danaSauli”, razec saubaria me-5 muxlis pirveli punqtis (c)   qvepunqtSi (ix. magaliTad, 1984 wlis 22 maisis gadawyvetileba saqmeze De Jong, Baljet and   Van den Brink v. the Netherlands, Series A no. 77, gv. 21-22, §§ 42-44). garda amisa, momCivanis   Caketil patimrobaSi yofna, rodesac igi imyofeboda sakanSi guSagis zedamxedvelobis qveS,   uTanabrdeba dakavebas konvenciis miznebs (ix. 1976 wlis 8 ivnisis gadawyvetileba saqmeze   Engel and Others v. the Netherlands, Series A no. 22, gv. 26, § 63).   B.   Sesrulda Tu ara me-5 muxlis me-3 punqti moTxovnebi   52. momCivanma sasamarTlos ganucxada, rom igi meTaurTan ar miuyvaniaT 1994 wlis 29   noembers, rogorc amas moiTxovda 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesi (ix. punqti 29 zemoT),   radgan igi ver ixsenebda aseT faqts da mis dRiurSic an sxva werilobiT dokumentSi amis   Sesaxeb aRniSnuli ar iyo. meore mxriv, momCivani acxadebda, rom meTaurs misTvis romc   moesmina, 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesis mixedviT, is ver CaiTvleboda miukerZoebel   pirad, radgan meTaurs garkveuli damatebiTi funqciebi hqonda sisxlissamarTlebrivi devnis   stadiebze da TviTonve iyo pasuxismgebeli disciplinisa da wesrigis SenarCunebaze. amave   konteqstSi momCivanma miuTiTa meTauris mier iuridiuli ganaTlebis arqonaze.   53. dabolos momCivani amtkicebda, rom Sinaganawesis me-4 wesi ar iyo srulyofili sxva   mizezTa gamoc, magaliTad, is ar iTvaliswinebs faqtebis werilobiT aRricxvas, imas, rom   braldebuls Seatyobinon winaswar patimrobaSi moTavsebis mizezebi da, rom braldebuls   SeeZlos winaswari patimrobis RonisZiebis gasaCivreba.   54. komisiam Tavis moxsenebaSi aRniSna, rom momCivani sadavod ar xdida, rom igi meTaurs   warudgines 1994 wlis 29 noembers, Tanaxmad 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesisa. magram   daeTanxma ra momCivans, rom meTauris miukerZoebloba SeiZleba saeWvo yofiliyo misi   uflebamosilebisa da valdebulebebis gaTvaliswinebiT, komisiam daaskvna, rom darRveulia   me-5 muxlis me-3 punqti. am daskvnis gaTvaliswinebiT, komisiam saWirod aRar miiCnia me-5   muxlis me-3 punqtTan dakavSirebiT momCivanis sxva moTxovnebis ganxilva.   55. mTavrobam ganacxada, rom momCivans me-4 wesis Sesabamisad namdvilad mousmines 1994   wlis 29 noembers da aRniSna, rom momCivans komisiis winaSe arc es faqti gauxdia sadavod   da arc umaRles sasamarTloSi mis mier habeas corpus-is safuZvelze Setanil gancxadebaSi   gaumaxvilebia amaze yuradReba. mTavrobam gaiziara komisiis daskvna me-5 muxlis me-3 punqtis   darRvevis Sesaxeb da gamoTqva mosazreba, rom saWiro aRar iyo am muxlTan dakavSirebiT   momCivanis sxva moTxovnebis ganxilva.   56. rac Seexeba mxareTa faqtobriv davas imis Taobaze, 1994 wlis 29 noembers warudgines   Tu ara momCivani meTaurs 1972 wlis Sinaganawesis Sesabamisad, sasamarTlos mTavrobis   gancxadeba damajereblad miaCnia. momCivans SeeZlo am sakiTxis dayeneba komisiaSi mas Semdeg,   rac komisiam gamoitana gadawyvetileba saqmis dasaSvebobis Sesaxeb, magram is ase ar   moqceula. garda amisa, 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesis darRveva eqceoda habeas corpus-is   safuZvelze samarTalwarmoebis sferoSi. momCivans araferi uTqvams am darRvevis Sesaxeb,   rodesac man Seitana saCivari habeas corpus-is safuZvelze, romlis drosac asaCivrebda Sida   kanonmdeblobis darRvevis faqtebs da romlis drosac mas igive warmomadgeneli hyavda,   romelic axla am sasamarTloSi (ix. punqti 18 zemoT). am garemoebebSi, sasamarTlo me-5   muxlis me-3 punqtTan dakavSirebul moTxovnas ganixilavs im varaudiT, rom momCivani   meTaurs warudgines 1994 wlis 29 noembers 1972 wlis Sinaganawesis me-4 wesis Sesabamisad.   57. rac Seexeba momCivanis gancxadebas meTauris miukerZoeblobis Sesaxeb me-4 wesiT   gaTvaliswinebuli mosmenis konteqstSi, konvenciis organoebis precedentuli samarTlis   Tanaxmad, Tu winaswari patimrobis Sefardebis Sesaxeb gadawyvetilebis miRebisas Cans, rom   “kanoniT uflebamosili sasamarTlo xelisuflebis sxva warmomadgeneli” valdebuli iqneba   warmoebis Semdgom etapze monawileoba miiRos prokuraturis warmomadgenlis saxiT, maSin   is winaswari warmoebis etapze ar CaiTvleba mxareebisagan damoukidebel pirad, radgan   Semdgom SeiZleba TviTon gaxdes samarTalwarmoebis mxare (ix. 1990 wlis 23 oqtombris   gadawyvetileba saqmeze Huber v. Switzerland, Series A no. 188, gv. 18, §§ 42-43, da 1992 wlis   noembris gadawyvetileba saqmeze Brincat v. Italy, Series A no. 249-A, gv. 11-12, §§ 20-21).   sasamarTlom mxedvelobaSi miiRo meTauris uflebebi da movaleobebi, romlebic aRniSnulia   23-e, 27-e, 28-e, 32-e da 34-e punqtebSi zemoT, romlebic amoqmeddeboda 1972 wlis   Sinaganawesis me-4 wesis Sesabamisad momCivanis mosmenis Semdeg. aqedan gamomdinare, meTaurs   sisxlissamarTlebrivi devnis Semdgom etapze arsebiTi roli unda Seesrulebina. marTalia,   nawilis adiutanti xSirad asrulebs meTauris zogierT funqcias, (da am konkretul saqmeze   asec moxda), aSkaraa, rom adiutanti am funqciebs asrulebs meTauris saxeliT, romelsac   igi pirdapir eqvemdebareba wodebrivad. garda amisa, samxedro sasamarTlos sxdomaze   mosamarTlem daadastura, rom nawilis adiutanti, rogorc wesi, saxeldeba rogorc   prokurorisa an misi TanaSemwis funqciebis Semsrulebeli. am konkretul saqmezec man es   funqciebi ganaxorciela.   am garemoebebSi, sasamarTlo askvnis, rom momCivanis eWvi misi meTauris miukerZoeblobasTan   dakavSirebiT, obieqturad gamarTlebulia.   58. sasamarTlos,   iseve   rogorc,   komisias,   miaCnia,   rom   meTauris   imavdrouli   pasuxismgebloba disciplinisa da wesrigis SenarCunebaze warmoadgens kidev erT safuZvels   braldebulisTvis, eWvi Seeparos mis miukerZoeblobaSi mis daqvemdebarebaSi myofi   braldebulis winaswari patimrobis Sesaxeb gadawyvetilebis miRebisas. am mosazrebas   aZlierebs dedoflis dadgenilebis punqti # 6.005 (ix. punqti 36 zemoT), romelic meTaurs   uflebas aniWebs, uari Tqvas droebiT gaTavisuflebaze, Tu igi Tvlis, rom braldebulis   gaTavisufleba zogadad an misi urTierToba sxva samxedro mosamsaxureebTan arasasurvelia   “disciplinis interesebisTvis”.   59. aRniSnuli daskvna aucilebels aRar xdis, gamokvleul iqnes momCivanis gancxadeba   imasTan dakavSirebiT, rom meTaurs ar gaaCnia saTanado iuridiuli kvalifikacia.   60. dabolos, me-4 wesis sxva aradamakmayofilebeli aspeqtebis Sesaxeb momCivanis   gancxadebasTan dakavSirebiT, mTavrobam ganacxada, rom me-4 wesiT gaTvaliswinebuli   procedura momCivans aZlevda “SesaZleblobas”, misTvis moesminaT da meTaurs ecnobebina misi   dapatimrebis mizezebis Sesaxeb. amasTan dakavSirebiT, sasamarTlo aRniSnavs konvenciis me-5   muxlis me-3 punqtiT gaTvaliswinebul saproceso da materialur moTxovnebs, romlebic   “sasamarTlo xelisuflebis warmomadgenels” avalebs, piradad mousminos braldebuls,   gamoikvlios winaswari patimrobis Sefardebis mxardamWeri da sawinaaRmdego yvela garemoeba   da winaswari patimrobis Sefardebis Sesaxeb gadawyvetilebaSi miuTiTos is garemoebebi,   romlebsac igi daeyrdno am gadawyvetilebis miRebisas (ix. 1979 wlis 4 dekembris   gadawyvetileba saqmeze Schiesser v. Switzerland, Series A no. 34, gv. 13-14, § 31, da 1991 wlis   ivnisis gadawyvetileba saqmeze Letellier v. France, Series A no. 207, gv. 18, § 35). imis   dadgenisas,   pirovnebis   Tavisuflebis   aRkveTis   Sesaxeb   gadawyvetilebis   miRebis   SidasamarTlebrivi procedurebi akmayofilebs Tu ara me-5 muxlis me-3 punqtis moTxovnebs,   sasamarTlom, Tavis gadawyvetilebaSi saqmeze - Duinhof and Duijf v. the Netherlands - aRniSna   gavrcelebul praqtikasTan SedarebiT “kanoniT dadgenili formaluri, aSkara moTxovnebis”   upiratesi mniSvneloba (1984 wlis 22 maisis gadawyvetileba, Series A no. 79, gv. 15, § 34).   magram zemoT, 57-e da 58-e punqtebSi aRniSnuli daskvnis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo   Tvlis, rom saWiro aRar aris am damatebiTi sasarCelo moTxovnis ganxilva.   61. amitom, sasamarTlo adgens, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti, radgan   aseT garemoebebSi meTauri ar SeiZleboda miCneuliyo mxareebisagan damoukideblad.   II.   konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis darRveva   2. momCivanma ganacxada, rom habeas corpus-is safuZvelze samarTalwarmoebis SemTxvevaSi   samxedro xelisufleba ar uzrunvelyofda iuridiul daxmarebas da, radgan mas ar hyavda   mis kmayofaze myofi pirebi, verc samoqalaqo xelisuflebis organoebidan miiRebda   daxmarebas. amitom, momCivanis TqmiT, dairRva me-5 muxlis me-4 punqti, romlis Tanaxmad:   “….”   63. komisiam Tavis moxsenebaSi aRniSna, rom samxedro mosamsaxureebs hqondaT aseTi saxis   samarTalwarmoebisas samoqalaqo xelisuflebis organoebidan iuridiuli daxmarebis miRebis   ufleba (maT Soris, saswrafo iuridiuli daxmarebisa), da momCivans faqtobrivad hyavda   warmomadgeneli 1994 wlis Sobis dResaswaulamde periodidan 1995 wlis ianvris Sua   ricxvebamde da Semdgom, meore warmomadgeneli aiyvana 1995 wlis Tebervlis dasawyisidan da   amJamadac am sasamarTloSic igi icavs mis interesebs. amitom komisiam daaskvna, rom   konvenciis me-5 muxlis me-4 punqti ar darRveula.   64. mTavroba daeTanxma komisiis daskvnas da sasamarTloSi saqmis mosmenisas daadastura,   rom momCivans SeeZlo miemarTa samoqalaqo xelisuflebis organoebisTvis samarTlebrivi   daxmarebis TxovniT, magram is ase ar moqceula.   65. sasamarTlom miuTiTa, rom momCivanma ar gamoiyena samoqalaqo xelisuflebis   organoebidan samarTlebrivi daxmarebis moTxovnis SesaZlebloba (ix. punqtebi 42 da 43   zemoT) da aRniSna, rom momCivani winaswari patimrobis periodis udides nawilSi   faqtobrivad ori advokatiT iyo warmodgenili, maT Soris, habeas corpus-is safuZvelze,   samarTalwarmoebis drosac. am garemoebebSi, momCivanma ver daasabuTa, rom mas xeli ar   miuwvdeboda iseT garantiebze, romlebic proporciuli iyo misi Tavisuflebis aRkveTis   xasiaTisa (ix., magaliTad, 1992 wlis 12 maisis gadawyvetileba saqmeze Megyeri v. Germany,   Series A no. 237-A, gv. 11-12, § 22).   66. aqedan gamomdinare, sasamarTlo adgens, rom ar darRveula me-5 muxlis me-4 punqti.   III.   konvenciis me-5 muxlis me-5 punqtis savaraudo darRveva   68. Tavad momCivans, konvenciis me-5 muxlis me-5 punqtze sasamarTlos winaSe saqmis   ganxilvisas ar miuTiTebia. komisiam gamoTqva mosazreba, rom darRveulia me-5 muxlis me-5   punqti, rac mTavrobas sasamarTlos winaSe ar gauprotestebia.   3. radgan sasamarTlom daadgina me-5 muxlis me-3 punqtis darRveva (ix. punqti 61 zemoT) da   mTavrobam daadastura, rom momCivans realurad ar hqonda sasamarTlos ZaliT aRsrulebadi   ufleba darRvevis gamo zianis anazRaurebis moTxovnisa, sasamarTlos sxva araferi darCenia   garda imisa, rom daadginos, rom darRveulia me-5 muxlis me-5 punqti (ix. magaliTad 1988   wlis 29 noembris gadawyvetileba saqmeze Brogan and Others v. the United Kingdom, Series A no.   145-B, gv. 35, § 67).   IV.   konvenciis me-6 muxlis pirveli da mesame punqtebis savaraudo darRveva   73. momCivanma ganacxada, rom samxedro sasamarTlos mier misi saqmis ganxilva ar   akmayofilebda konvenciis me-6 muxlis pirveli da mesame punqtebiT dadgenil moTxovnebs,   kerZod:   “…”   74. sasamarTloSi momCivanma ZiriTadad gaasaCivra samxedro sasamarTlos damoukideblobisa   da miukerZoeblobis sakiTxi.   komisiam miiCnia, rom momCivanis saqme ar ganxilula damoukidebeli da miukerZoebeli   sasamarTlos mier.   gaiTvaliswina ra sasamarTlos gadawyvetileba zemoxsenebul Findlay-is saqmeze (gv. 279-83,   §§ 68-80) da saqmeze Coyne v. the United Kingdom (1997 wlis 24 seqtemberi, Reports of   Judgments and Decisions 1997-V, gv. 1854-55, §§ 54-58), mTavrobam ar gaaprotesta komisiis   daskvna.   75. garda amisa, momCivanma ganacxada, rom samxedro sasamarTlo ar iyo “kanonis safuZvelze   Seqmnili” sasamarTlo. Semdeg, man me-6 muxlis pirveli da me-3(c) punqtebis safuZvelze   gaaprotesta samxedro xelisuflebis sistemaSi iuridiuli daxmarebis ukmarisoba da   aRniSna, rom is ar warudgenda Tavis da Tavisi megobari gogonas Cvenebebs nawilis   adiutants, SesaZlebeli rom yofiliyo, iuridiuli warmomadgenlobis mopoveba.   komisiam saWirod ar CaTvala am saCivrebis ganxilva.   mTavrobam aRniSna, rom momCivanma miiRo iuridiuli daxmareba samxedro xelisuflebis   organoebidan da samxedro sasamarTlom uari Tqva CvenebebTan dakavSirebiT momCivanis mier   gamoTqmuli protestis dakmayofilebaze. amitom mTavrobam ganacxada, rom sasamarTlo unda   daTanxmeboda komisias.   76. sasamarTlo aRniSnavs, rom Findlay-is saqmeze man daaskvna, rom samxedro Zalebis Sesaxeb   wlis kanonis safuZvelze mowveuli saerTo samxedro sasamarTlo ar akmayofilebs   konvenciis me-6 muxlis pirveli punqtis moTxovnebs, ZiriTadad imis gamo, rom sxdomis   momwvevi moxele asrulebs mTavar rols sisxlissamarTlebriv devnaSi, is mWidrod aris   dakavSirebuli prokuraturis organoebTan, samxedro sasamarTlos sxva wevrebTan SedarebiT   aqvs maRali wodeba da uflebamosilia, garkveul SemTxvevebSi, daSalos samxedro   sasamarTlo da uari Tqvas samxedro sasamarTlos mier gamotanili gadawyvetilebis   damtkicebaze (ix. zemoxsenebuli gadawyvetileba Findlay-is saqmeze, gv. 279-83, §§ 68-80,   agreTve punqti 45 zemoT). zemoxsenebul Coyne-s saqmeze sasamarTlo igive daskvnamde mivida   saolqo samxedro sasamarTlosTan mimarTebaSi, romelic mowveuli iyo samxedro Zalebis   Sesaxeb 1955 wlis kanonis safuZvelze.   77. sasamarTlo ver xedavs raime gansxvavebas winamdebare saqmesa da zemoxsenebul Findlay-sa   da Coyne-s saqmeebs Soris im nawilSi, rac exeba samxedro sasamarTlos organizaciaSi   sxdomis momwvevi moxelis rols. aqedan gamomdinare, rogorc zemoT iqna aRniSnuli Findlay-   is saqmeze, momCivanis saqmis ganmxilveli samxedro sasamarTlo ar iyo “damoukidebeli da   miukerZoebeli” me-6 muxlis pirveli punqtis gagebiT.   78. iseve rogorc, Findlay-is saqmeze (gv. 283, punqti 80), sasamarTlo saWirod ar miiCnevs   me-6 muxlis pirvel punqtTan dakavSirebiT momCivanis saCivris calke ganxilvas, rom   samxedro   sasamarTlo   ar   iyo   “kanonis   safuZvelze   Seqmnili”.   zemoxsenebuli   gadawyvetilebebisa da am saqmis garemoebebidan gamomdinare, kerZod, rom momCivanma Cvenebebi   warmoadgina iuridiuli rCevidan gamomdinare, sasamarTlo igive daskvnamde midis momCivanis   im moTxovnasTan mimarTebaSi, rom samxedro xelisuflebis sistema ar uzrunvelyofda   sakmaris iuridiul daxmarebas.   79. amitom, sasamarTlo adgens, rom darRveulia me-6 muxlis pirveli punqti, radgan   samxedro sasamarTlo ar akmayofilebda damoukideblobisa da miukerZoeblobis moTxovnebs.   aRniSnuli garemoebebis safuZvelze, sasamarTlo   1.   2.   3.   4.   erTsulovnad acxadebs, rom darRveulia konvenciis me-5 muxlis me-3 punqti;   erTsulovnad acxadebs, rom ar aris darRveuli me-5 muxlis me-4 punqti;   erTsulovnad acxadebs, rom darRveulia me-5 muxlis me-5 punqti;   erTsulovnad acxadebs, rom saWiro ar aris saqmis ganxilva konvenciis me-13 muxlTan   mimarTebaSi;   5.   6.   erTsulovnad acxadebs, rom darRveulia konvenciis me-6 muxlis pirveli punqti;   Teqvsmeti xmiT erTis winaaRmdeg, acxadebs, rom es gadawyvetileba TavisTavad   warmoadgens momCivanisTvis miyenebuli aramaterialuri zianis anazRaurebas;   7.   erTsulovnad acxadebs, rom   (a)   mopasuxe saxelmwifom momCivans sami Tvis vadaSi gaweuli xarjebis asanazRaureblad   unda gadauxados 10 500 funti sterlingi, maT Soris damatebiTi Rirebulebis Tu sxva   gadasaxadi, romelic SeiZleba daericxos aRniSnul Tanxas;   (b)   zemoaRniSnuli samTviani vadis gadacilebis SemTxvevaSi Tanxa gaizrdeba wliuri 7.5   procentiT angariSis saboloo gasworebamde;   8.   erTsulovnad ar akmayofilebs sxva moTxovnebs zianis anazRaurebasTan dakavSirebiT.   10

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 12.07.2026. · Źródło