28582/02

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYİ   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   İKİNCİ DAİRE   ASAN - TÜRKİYE DAVASI   (Başvuru no: 28582/02)   KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ   STRAZBURG   Kasım 2007   İşbu karar Sözleşme’nin 44 § 2. maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecek   olup şekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.   __________________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Haklan Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme'yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın   adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri   Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı'na atıfta bulunmak suretiyle ticari   olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 28582/02 numaralı başvurunun nedeni T.C. vatandaşı   Ömer Şükrü Asan’ın (başvuran) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) 30 Nisan 2002   tarihinde Temel İnsan Hakları ve Özgürlüklerini güvence altına alan Avrupa İnsan Hakları   Sözleşmesi’nin (AİHS) 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.   Başvuran Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) önünde İstanbul barosu avukatlarından   E. Cinmen tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVANIN KOŞULLARI   Başvuran 1961 doğumlu olup İstanbul’da ikamet etmektedir. Başvuran yazardır.   Başvuranın «Pontus Kültürü» adlı kitabı Belge yayınlarından yayımlanmış, Mayıs 1996   tarihinde ilk baskısı Türkçe olarak yapılmıştır. İkinci basım Nisan 2000’de yapılmıştır. Kitap,   ayrıca, 1999‘da da Yunanistan’da yayınlanmıştır.   Kitap Türkiye’deki Pontuslu Rumları hakkında tarihi, kültürel, etnografik ve dil yapılarına   ilişkin bir araştırmadır.   Başvuran bir alan çalışmasına dayanarak, özellikle Trabzon civarındaki 60 kadar köyde   Pontusça konuşan çok sayıda Müslüman olduğunu ortaya koymuştur. Kitabın önsözünü   Yunanlı Profesör N. Sarris yazmıştır.   Kitap Aralık 2001 tarihinde bir televizyon programına konu olmuş, bu programda bir ilahiyat   profesörü başvuranı «hain, Yunan dostu» olmakla ve müslüman bir bölgede Hıristiyan   Ortodoksluğu yeniden sokmaya çalışmakla suçlamıştır. Ocak 2002’de yayınlanan diğer   televizyon programlarında da tartışma sürmüştür.   Ocak 2002 tarihinde İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) Cumhuriyet Savcısı,   kitabın genelinde bölücülük propagandası yapıldığı gerekçesiyle nöbetçi hakimden sözkonusu   yayının tüm baskılarını toplatma kararı alması talebinde bulunmuştur.   Nöbetçi hakim bu talebi yerinde bulmuş ve Anayasa’nın 28., CMUK’un 86. ve 5680 sayılı   Basın Kanunu’nun ek 1. maddesinin 2. paragrafı uyarınca aynı tarihte kitabın toplatılmasına   karar vermiştir. DGM kararında kitaptan alıntılara yer verilmeden yayının tamamı üzerine   inceleme yapıldığı ifade edilmiştir.   Belge yayınevinin avukatı 24 Ocak 2002 tarihinde bu karara itiraz etmiştir. AİHS’nin 10.   maddesinde yer alan ifade özgürlüğünün korunması hususuna atıfta bulunarak toplatma   kararının ön yargılara dayandığını ve meşru dayanağının olmadığını ileri sürmüştür.   DGM 25 Ocak 2002 tarihinde bu itirazı reddetmiştir.   İstanbul DGM Cumhuriyet Savcısı 25 Mart 2002 tarihinde sunulan iddianame ile 3713 sayılı   Terörle Mücadele Kanunu’nun 8/1. maddesi uyarınca yayın yoluyla bölücülük propagandası   yaptığı gerekçesiyle başvuran hakkında ceza davası açmıştır.   Savcı davanın çıkış noktası olarak televizyon programlarına göndermede bulunmuş ve kitabın   önsözünden bir alıntıya yer vermiştir.   Hazırlanan iddianameye göre, kitabın yazarı Trabzon ili ve civarında halen Pontus kültürünün   etkisi altında yaşayan bir kesimin var olduğunu belirtmekle bölücülük propagandası   yapmaktadır. Kitabın günlük dilde kullanılan lehçeyle ilgili bölümünde yazar Rumca-Türkçe   «karşılaştırmalı sözlük»’e yer vermiş ve Erenköy köyünün bazı sakinlerini «Pontus» olarak   nitelendirmiştir. Savcı, önsöz yazarı N. Sarris’i Türkiye’nin kuzeyinde bir Pontus devleti   kurmayı amaçlayan derneğin bölücü eylemleriyle bilinen kişiliğine değinen müdahil taraf   Trabzonlular Dayanışma Derneği üyelerinin söylemlerine atıfta bulunmuştur.   Temmuz 2002 tarihli DGM’deki duruşma esnasında on bir sayfalık savunmasını okuyan   başvuran özellikle hazırlanan iddianamede atıfta bulunulan önsözün ilgili kısmının tanınmış   tarihçilerin eserlerinde birçok kez dile getirdiklerinin tekrarından ibaret olduğunun altını   çizerek ilgili bölümlerin bir örneğini sunmuştur. Başvuran ayrıca kitabının 1996 yılından bu   yana herhangi bir soruşturma konusu olmadan satışının devam ettiğini ve ikinci baskısının   yapıldığını hatırlatmıştır.   Aynı duruşmada DGM «Pontusçuluk faaliyetleri»’nin terörist eylemler olarak sayılıp   sayılamayacağının belirlenmesi için genel bir soruşturma başlatılmasını istemiştir.   DGM 12 Ağustos 2003 tarihli bir kararla yargılandığı yasanın yürürlükten kalkmasına uygun   olarak 3713 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereğince başvuranın serbest bırakılmasına karar   vermiştir. Yine aynı kararla toplatılma kararı kaldırılmıştır.   HUKUK   I. AİHS’NİN 10. MADDESİ’NİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA   Başvuran «Pontus Kültürü» adlı kitabının toplatılmasının AİHS’nin 10. maddesi ile güvence   altına alınan ifade özgürlüğüne yönelik bir ihlali oluşturduğunu ileri sürmektedir.   A. Kabuledilebilirliğe dair   Hükümet iki bakımdan kabuledilemezlik itirazında bulunmaktadır. Hükümet öncelikle   başvuranın sözkonusu toplatma ile ilgili iç hukukta alınan karar nihai hale gelmeden önce   AİHM’ye 12 Ağustos 2003 tarihinde başvurması doğrultusunda başvurunun erken yapıldığını   ve başvuranın iç hukuk yollarını tüketmediğini savunmaktadır.   AİHM, AİHS organlarının bu başvurudakine benzer olayları incelediğini ve yapılan itirazları   reddettiğini hatırlatır (Bkz. örneğin Feyzi Yıldırım-Türkiye kararı, no: 40074/98, 30 Mart   2006). AİHM yerleşik bu içtihadının dışına çıkmayı gerektirecek hiçbir unsurun   bulunmadığını kaydetmekte ve itirazı reddetmektedir.   Hükümet, sözü edilen toplatma kararının geçici olması ve başvuranın beraat etmesiyle birlikte   kaldırılması doğrultusunda, AİHS’nin 34. maddesine uygun olarak başvuranın mağdur   sıfatının olmadığına itibar etmektedir. Bahse konu yargı kararı başvuranın haklarına hiçbir   surette etki etmemiştir.   AİHM bu şikayetin 10. maddenin esasıyla ilintili olduğu ve esastan incelenmesi gerektiği   tespitini yapmakta ve Hükümetin itirazını reddetmektedir.   B. Esas hakkında   1. Müdahalenin varlığı   Başvuran ilk olarak toplatma kararının kitabının on dokuz ay boyunca dağıtımını   engellediğini ve bunun ifade özgürlüğüne yönelik bir müdahaleyi oluşturduğunu öne   sürmektedir.   Hükümet başvuranın mağdur sıfatına ilişkin görüşlerini yinelemektedir.   AİHM’nin yerleşik içtihadına göre, başvurana yönelik alınan bir kararın veya uygulamanın,   başvuranın “mağdur” statüsünü ortadan kaldırması, ancak, ulusal makamların Sözleşme’nin   ihlal edildiğini açıkça veya esastan kabul etmeleri ve bunu telafi yoluna gitmeleri ile   mümkündür. (Bkz. Öztürk-Türkiye kararı no: 22479/93, /73, AİHM 1999-VI). Oysa bu   başvuruda 12 Ağustos 2003 tarihinde yayının toplatılmasına yönelik tedbirin kaldırılması   başvuranın Devlet Güvenlik Mahkemesi kararıyla serbest bırakılmasının bir sonucudur.   AİHS’nin 10. maddesi bakımından, benzeri durumlar daha önce AİHM tarafından kişinin,   özellikle de yazarların ve gazetecilerin faaliyetlerinin kısmen sansürlenmesi ve açıkça görüş   belirtme ve eleştiride bulunma imkanlarını büyük ölçüde sınırlanması anlamına geldiği   şeklinde değerlendirilmiştir (Bkz. mutatis mutandis, Yaşar Kaplan-Türkiye kararı, no:   56566/00, 24 Ocak 2006/00, Hertel-İsviçre kararı 25 Ağustos 1998 ve Erdoğdu-Türkiye   kararı, no: 25723/94).   Sonuç olarak, 12 Ağustos 2003 tarihli karar, toplatma kararını sonlandırmakla beraber, 19 ay   süren ve ifade özgürlüğüne yapılan müdahale nedeniyle başvuranın doğrudan zarar gördüğü   bu tedbirin sonuçlarını ortadan kaldırmamaktadır. Dolayısıyla başvuranın mağdur sıfatının   bulunmamasına ilişkin Hükümet’in itirazını reddetmek uygun olacaktır.   AİHM sözkonusu tedbirin başvuranın ifade özgürlüğüne yönelik bir müdahaleyi   oluşturduğuna itibar etmektedir. AİHM Hükümetin itirazını reddetmekte ve başvuruyu   kabuledilebilir bulmaktadır.   2. Müdahalenin yerindeliği   a) «Kanun ile öngörme»   Hükümet AİHM bir müdahale olduğunu belirlemesi halinde, bu uygulamanın Anayasa’nın   28., CMUK’un 86. ve Basın Kanunu’nun ek 1. maddesinin 2. paragrafıyla öngörülmüş   olduğunu belirtmektedir.   Başvuran toplatma kararının muğlak olması nedeniyle, iki ay sonra hakkında düzenlenen   iddianameyi okuyana kadar böyle bir tedbirin alınmasının dayanağını bilemediğini   söylemektedir.   AİHM, AİHS’nin 8’den 11’e kadar olan maddelerinde yer alan «kanun ile öngörme»   ifadesinin öncelikle şikayet konusu tedbirin iç hukukta yasal bir dayanağı olmasını   öngörmekle birlikte, sözkonusu yasanın kalitesine de atıfta bulunmaktadır: kanunla öngörme,   aynı zamanda, yasanın ilgili kişi tarafından ulaşılabilir olmasını ve kişinin, gerektiğinde   yetkin kişilere de danışarak, belli bir eylemin sonuçları hakkında, olayın koşulları   çerçevesinde makul bir ölçüde öngörüde bulunabilmesini gerektirmektedir. (Bkz. Sunday   Times-Birleşik Krallık (no1) kararı, 26 Nisan 1979, Larissis vd.-Yunanistan kararı, 24 Şubat   1998, Hashman ve Harrup-Birleşik Krallık no: 25594/94 ve Bessarabie Metropalitan Kilisesi   vd.-Moldova kararı no: 45701/99).   Bunu sağlamak için, iç hukukta, Sözleşme ile güvenceye alınan haklara kamu erki tarafından   keyfi müdahaleyi önlemek amacıyla bir çeşit koruma sağlanmalıdır. Temel haklar sözkonusu   olduğunda, yürütmeye tanınan takdir hakkının sınırları olmazsa, yasa, Sözleşme tarafından   korunan ve demokratik bir toplumun temel ilkelerinden biri olan hukukun üstünlüğü ilkesini   çiğnemiş olur. Sonuç olarak, yasanın, bu tür bir yetkinin sınırlarını ve kullanılma şartlarını   yeterli bir netlikle tanımlaması gerekir. (Bkz. Hassan ve Tchaouch-Bulgaristan kararı, no:   30985/96 ve N.F.-İtalya kararı, no: 37119/97).   Yerel mevzuatın netliği, —ki hiçbir zaman bütün olasılıkları öngörmesi mümkün değildir-   büyük ölçüde sözkosunu mevzuatın içeriğine, kapladığı alana, ve mevzuatın ilgilendiği   kişilerin statü ve sayısına bağlıdır. (Bkz. sözü edilen Hashman ve Harrup kararı).   Bu başvuruda AİHM, CMUK’un 86. maddesinin, Anayasa’nın 28. maddesiyle ve 5680 sayılı   Basın Kanunu’nun ek 1. maddesinin 2. paragrafıyla birlikte okunmak suretiyle, 21 Ocak 2002   tarihinde alınan toplatma kararının temelini oluşturan yasal düzenlemeyi oluşturduğunu   hatırlatır. O halde bahse konu müdahalenin iç hukukta dayanağı mevcuttu.   AİHM bu aşamada davanın özel koşulları dikkate alındığında, kanunun niteliği şartının da   yerine gelip gelmediğini değerlendirmelidir. Bu çerçevede, yasal dayanağın ulaşılabilir ve   öngörülebilir olup olmadığını kontrol etmelidir.   AİHM ilk olarak, iç hukukta uygulanan yasal dayanakların, bir yandan, basın özgürlüğüne   ilişkin genel ilkeleri sıralayan Anayasa hükmü, öte yandan, toplatma prosedürüne ilişkin   CMUK’un cok genel bir maddesi ve son olarak, Ceza Kanunu’nun 40 kadar maddesine atıf   yapan Basın Kanunu’nun bir maddesi olduğunu gözlemler. Bu maddelerin okunmasından,   tamamı devletin şahsı ve güçleriyle alakalı Ceza Kanunu’nda öngörülmüş suçlar çerçevesinde   yürütülen bir soruşturmanın gerekleri için kitabın toplatıldığı anlaşılsa da, kitabın toplanması   sırasında, bu 40 kadar suçtan hangisinin sözkonusu olduğu belirtilmemiştir.   Bu tespitten hareketle ve a fortiori, tarihi, kültürel, etnografik ve dil yapısı üzerine bir   araştırma içeren bir kitabın yazarının, uzman görüşü alsa bile, devletin toprak bütünlüğüne   karşı propaganda yapmaktan cezalandırılacağını makul şekilde öngörebileceğini düşünmek   bir hayli güçtür.   AİHM sözkonusu müdahalenin öngörülebilirliği konusunda şüphe duymaktadır. Bununla   birlikte müdahalenin gerekliliği açısından vardığı sonucu göz önüne aldığında, bu soruyu   irdeleme lüzumunu görmemektedir.   b) Meşru amaç   Hükümet, kitabın bir bütün olarak suç oluşturduğuna ilişkin ciddi bir şüphenin olduğu   durumda, kitabın toplatılması kararıyla «suçun önlenmesi», «kamu düzeninin sağlanması» ve   «ulusal güvenliğin korunması» gibi birtakım meşru amaçların izlendiğini savunmaktadır.   Başvuran toplatılma talebinin ve kararının Hükümetin dile getirdiği meşru amaçların hiçbirini   içeren ifadeler içermediğini öne sürmektedir. Başvuran ayrıca, Hükümet tarafından ileri   sürülen amaçları meşru kılacak şartların olmadığını savunduğu gibi, toplatma kararının,   ülkenin tarihi ile ilgili resmi tezi benimsemeyenler üzerinde baskı yapmayı ve onları   otosansür uygulamaya zorlamayı amaçladığını iddia etmektedir.   AİHM’ye göre, toplatma kararında yer alan bölücü propaganda ifadesinin ve kararda sayılan   yasal dayanakların teorik olarak “ulusal güvenliğin korunması” ve “kamu düzeni” amaçlarını   içermektedir. Ancak, mevcut davada, yasal dayanakların uygulanmasında hedeflenen amacın   meşru olup olmadığını değerlendirmek gerekir. Mahkeme, bu son hususu, aralarındaki yakın   ilişki nedeniyle, bu tür bir müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığı   konusuyla birlikte inceleyecektir.   c) Demokratik bir toplum için gereklilik   AİHM, amaçlanan hedeflere ulaşmak için mezkur toplatma kararının «demokratik bir toplum   için gereklilik» arz edip etmediğini irdeleyecektir. Mahkeme bu bağlamda yerleşik   içtihatlarından ileri gelen temel prensipleri hatırlatır (Bkz. birçokları arasında, sözü edilen   Hertel kararı).   i. Genel ilkeler   İfade özgürlüğü demokratik bir toplumun temelini oluşturan ana unsurlardan birini ve   toplumun ilerlemesi ve bireyin gelişmesi için gerekli temel şartlardan birini teşkil etmektedir.   10. maddenin 2. paragrafı saklı tutulmak üzere, ifade özgürlüğü sadece toplum tarafından   genel kabul gören veya zararsız veya ilgisiz kabul edilen bilgi ve fikirler için değil, toplumun   duygularını inciten, şok eden veya huzursuz kılan fikir ve bilgiler için de geçerlidir. Bu   yokluğu halinde demokratik bir toplumdan sözedemeyeceğimiz çoğulculuğun, hoşgörünün ve   açık fikirliliğin bir gereğidir. 10. maddede güvence altına alınan bu hak, bazı istisnalara tabi   ise de, bu istisnaların dar yorumlanması ve bu hakkın sınırlanmasının ikna edici olması   gerekir.   AİHS’nin 10 / 2. maddesindeki anlamıyla “gerekli” ifadesi, “zorunlu bir toplumsal ihtiyaç” ın   varlığını gerektirmektedir. Sözleşmeci Devletler böyle bir ihtiyacın varlığını tespit ederken   belli bir takdir hakları bulunmaktadır, ancak bu hem kanunu hem kanunun uygulanmasına   ilişkin karara, bu karar bağımsız bir mahkeme kararı olsa da, yönelik çifte bir Avrupa   kontrolüne tabidir. Dolayısıyla AİHM, bir “kısıtlama”nın, AİHS’nin 10. maddesinin güvence   altına aldığı ifade özgürlüğü ile bağdaşıp bağdaşmadığı hususuna karar vermede yetki sahibi   olan son mercidir.   AİHM’nin görevi hiçbir şekilde, bu denetimi yerine getirirken, yetkili iç yargı mercilerinin   yerini almak değil, fakat sözkonusu yargı mercilerinin takdir yetkilerini kullanarak verdikleri   kararların, AİHS’nin 10. maddesi açısından doğruluğunu denetlemektir. Buradan çıkan sonuç,   AİHM, Savunmacı Devlet’in bu yetkiyi iyi niyetle, titizlikle ve makul bir şekilde kullanıp   kullanmadığını araştırmakla sınırlı değildir: AİHM, anlaşmazlık konusu olan müdahalenin   “gözetilen meşru amaçla orantılı” olup olmadığını ve bunu haklı göstermek için ulusal   makamlar tarafından ortaya konan gerekçelerin “uygun ve yeterli” görünüp görünmediğini   tespit edebilmek amacıyla, sözkonusu müdahaleyi, davanın bütününe bakarak değerlendirmek   zorundadır. AİHM, ulusal makamların 10. madde ile güvence altına alınan haklar ile uyumlu   kuralları uyguladıklarına, dahası, bu kuralları uygularken, olayla ilgili olguların makul   değerlendirmesine dayandıklarına ikna olmalıdır. ulusal mercilerin AİHS’nin 10. maddesinde   benimsenen ilkelere uygun hareket ettiklerinden emin olmalı, dahası, bunun, ilgili olayların   kabuledilebilir bir takdirine dayandığına ikna olmalıdır.   ii. Sözü edilen ilkelerin mevcut başvuruya uygulanması   Hükümet öncelikle başvuranın, yazarı olduğu bir kitabı yayımlayarak toplumun tamamına   görüşlerini açıklamayı tercih ettiği 2. maddenin ikinci paragrafı anlamında daha çok “görev   ve sorumluluğu” olduğunu belirtmektedir.   Hükümet, iç hukuk davasına konu eylemlerin devletin hayati çıkarlarını tehdit eden niteliği   nedeniyle, dava konusu toplatma kararının devletin takdir yetkisi içinde olduğunun   değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Acil bir sosyal ihtiyaç karşısında, bu müdahale   AİHS’nin 10. maddesi uyarınca meşrudur ve öngörülen meşru amaçla orantılıdır.   Başvuran yerel mahkemelerin ve Hükümetin benimsediği yaklaşımın sadece ve sadece ifade   özgürlüğünün ortadan kaldırılması anlayışından kaynaklandığını ve bunun demokratik bir   toplumda kabul edilemez olduğunu ileri sürmektedir.   AİHM, özellikle ulusal güvenliğin korunması ve kamu düzeninin sağlanması gerekçeleriyle   ifade özgürlüğüne karşı yapılan müdahalelere ilişkin başvuranın sunduğu şikayetlere benzer   şikayetleri daha önce de incelendiğini ve AİHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine   hükmettiğini tespit etmektedir. (Bkz. diğer birçokları arasında Ceylan-Türkiye kararı, no:   23556/94 ve sözü edilen Öztürk kararı).   AİHM, yerleşik içtihadı ışığında mevcut başvuruyu incelemiş ve Hükümetin Mahkemenin bu   davada farklı bir sonuca ulaşmasını sağlayacak ikna edici hiçbir tespiti ve delili sunmadığına   itibar etmiştir. AİHM suç unsurunu teşkil eden kitapta kullanılan ifadelere ve kitabın   yayımlandığı bağlamda kullanılan terimlere özel bir dikkat vermiştir.. Bu anlamda, önündeki   davayı çevreleyen koşulları, özellikle de terörle mücadelede karşılaşılan güçlükleri dikkate   almaktadır. (Bkz. İbrahim Aksoy kararı, no: 28635/95, 30171/96 ve 34535/97, /60, 10 Ekim   ve Incal-Türkiye kararı, 9 Haziran 1998, 1998-I, s. 1568, / 58).   AİHM, ilk olarak bahse konu kitabın alan çalışmasına dayalı bir monografi olduğunu, tespit   eder. İnceleme alanı etnoloji, kültür, dil ve folklor gibi alanları kapsamakta ve referansları ve   politik tezleri içermemektedir. Daha önce bilinmeyen veya reddedilen bazı olguların varlığını   açıklamakla, başta medya olmak üzere polemik bir tartışma yarattığı ortada olmakla birlikte   yayın kendi başına polemik olarak kabul edilemez. (Bkz. a contario Lehideux ve Isorni-   Fransa kararı, 23 Eylül 1998) AİHM kitabın içeriğinin kamuyu ilgilendiren bir konu olduğunu   ve bu niteliğiyle 10. maddenin ikinci paragrafı uyarınca uygulanabilecek kısıtlamaların dar   AİHM tarafından yazıldığı şekildedir.   bir kapsamda yorumlanması gerektiğini gözlemlemektedir (Bkz. Giniewski-Fransa kararı, no:   64016/00).   AİHM ayrıca Pontus Kültürü’nün toplatılması kararının ikinci baskıya ilişkin olduğunun altını   çizmektedir. Toplatılma kararında atıfta olan mevzuat o tarihte halen yürürlükte olmasına   karşın kitabın 1996 tarihli ilk baskısı herhangi bir kovuşturma konusu olmamıştır (Bkz. Aydın   Tatlav-Türkiye kararı, no: 50692/99, 2 Mayıs 2006). Kitabın iki baskı dönemi arasındaki tek   değişim medyanın esere gösterdiği ilgi ve hazırlanan iddianamede geçen suç unsurları gibi   görünmektedir. Ne yerel mahkemeler ne Hükümet yasanın uygulanmasındaki farklılığı haklı   çıkarabilecek sosyo-politik bir gelişime atıfta bulunmuştur.   Yukarıda söz edilenler dikkate alındığında, «Pontus Kültürü» kitabının toplatılma gerekçeleri   başvuranın ifade özgürlüğü hakkına yönelik müdahalenin «demokratik bir toplum için   gereklilik» arz ettiği hususunda AİHM’yi ikna etmeye yetmemektedir; özellikle de,   «bölücülük propagandası» nedeniyle alınan bu toplatılma kararı «sosyal bir ihtiyacı»   karşılamamaktadır. Sonuç olarak AİHS’nin 10. maddesi ihlal edilmiştir.   II. AİHS’NİN 41. MADDESİ’NİN UYGULANMASINA İLİŞKİN   AİHS’nin 41. maddesine göre “Mahkeme işbu Sözleşme ve Protokollerinin ihlal edildiğine   karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleşmeci Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi   edebiliyorsa, AİHM, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun surette, zarar gören tarafın adil   tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   Başvuran kitabının dağıtımının on dokuz ay boyunca durdurulması nedeniyle uğradığı zarar   için 30.000 YTL (yaklaşık 16.000 Euro) maddi tazminat talep etmektedir. Bu talebe ilişkin   herhangi bir kanıtlayıcı belge sunmamıştır.   Başvuran manevi tazminat konusunda takdiri AİHM’ye bırakmıştır.   Hükümet maddi tazminata ilişkin talebin aşırı olduğunu ve öne sürülen zarar ile yapılan ihlal   arasında bir bağ bulunmadığını kaydetmektedir. Manevi zarar ile ilgili ise başvuranın bu   yönde bir talebinin olmadığını belirtmektedir.   AİHM hakkaniyete uygun olarak başvurana tüm maddi ve manevi zarar karşılığında 1.500   Euro ödenmesini kararlaştırmıştır.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Başvuran yargı giderleri için 7.500 YTL. talep etmiş, bu doğrultuda kanıtlayıcı bir belge   sunmamıştır.   AİHM’nin yerleşik içtihadına göre bir başvuran gerçekliğini, gerekliğini kanıtladığı makul   miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. Bu başvuruda AİHM, mahkemeye sunulan   deliller ve başvurana yapılan adli yardım dikkate alındığında bu doğrultuda bir ödeme   yapılmasını gerekli görmemektedir.   C. Gecikme Faizi   AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz oranına üç   puanlık bir artışın ekleneceğini belirtmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,   1. Başvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. AİHS’nin 10. maddesinin ihlal edildiğine;   3. a) AİHS’nin 44 / 2. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay içinde,   miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflarla birlikte, ödeme tarihindeki döviz kuru   üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümetin başvurana uğradığı tüm zarar   için 1.500 (bin beş yüz) Euro tazminat ödemesine;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eşit oranda faiz uygulanmasına;   4. Adil tatmine ilişkin diğer taleplerin reddine;   KARAR VERMİŞTİR.   İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM’nin iç tüzüğünün 77 / 2. ve 3. maddelerine   uygun olarak 27 Kasım 2007 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.   Mevcut karar ekinde AİHS’nin 45/2. ve İçtüzüğün 74/2. maddelerine uygun olarak Yargıçlar   Zagrebelsky ve Popovic’in ortak mutabık oy görüşü yer almaktadır.   9