29294/02

WyrokETPCz2007-07-26ECLI:CE:ECHR:2007:0726JUD002929402

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy odmowa zwrotu nieruchomości znacjonalizowanej w 1952 roku, a następnie przekazanej osobie trzeciej, oraz sposób rozpatrzenia tej sprawy przez sądy krajowe, naruszyły prawo skarżącego do rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1 Konwencji) oraz prawo do poszanowania mienia (art. 1 Protokołu nr 1)?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że sądy krajowe, odmawiając zbadania legalności przekazania nieruchomości Korpusowi Pokoju USA w 1961 roku, faktycznie pozbawiły skarżącego dostępu do sądu w kluczowej kwestii jego roszczenia reprywatyzacyjnego, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1. Ponadto, brak należytego rozpatrzenia argumentów skarżącego dotyczących legalności tego przekazania i zastosowania ustawy reprywatyzacyjnej naruszył rzetelność postępowania. W odniesieniu do art. 1 Protokołu nr 1, Trybunał stwierdził, że skarżący miał uzasadnione oczekiwanie na odzyskanie mienia, a brak skutecznego mechanizmu sądowego do zbadania jego roszczenia, w tym legalności przekazania, naruszył jego prawo do poszanowania mienia.

Stan faktyczny

Skarżący, Mr. Hirschhorn, urodzony w 1925 roku i mieszkający w Bukareszcie, był właścicielem budynku mieszkalnego, który został znacjonalizowany przez państwo rumuńskie w 1952 roku. W 1999 roku złożył wniosek o zwrot nieruchomości na podstawie ustawy reprywatyzacyjnej nr 10/2001. Władze administracyjne i sądy krajowe odmówiły zwrotu, argumentując, że nieruchomość została legalnie przekazana Korpusowi Pokoju USA w 1961 roku, co uniemożliwiało jej zwrot skarżącemu.

Rozstrzygnięcie

Stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji w zakresie prawa dostępu do sądu; stwierdza brak naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji w zakresie bezstronności sądu; stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji w zakresie rzetelności postępowania; stwierdza naruszenie art. 1 Protokołu nr 1; nie ma potrzeby rozpatrywania zarzutu z art. 14 Konwencji; zasądza na rzecz skarżącego 1 900 000 EUR za szkodę majątkową, 200 000 EUR za szkodę niemajątkową oraz 10 000 EUR za koszty i wydatki, powiększone o odsetki ustawowe.

Pełny tekst orzeczenia

-- ( ) � 5. 1952 � - 52/1950 - ( - , - ), : : . , , 16. - . -, -- - , . - . , - . , A. - . , - . , - - � 6. 18 1998 . - , - . , , � . - - . , - , [HIRSCHHORN C. ROUMANIE] . 2007 . ( 29294/02) . , - , - [Departamentul de administrare : a fondului locativ] - . ��, - 1. 2007 . . , 92/1950 ( 29294/02) , - - , - 2 44 . - . ( -- ) - . 7. 24 1999 . . - ( -- ) 24 2002 . 2. - , , . , , . . , ( -- -) , , - . , - . , 8. 6 1999 ., - - . , . , . , - 3. 3 2005 . ( ) . -- 9. . 21 . 3 29 - ., , . . 10. 25 2000 . . , , . ( 1 36 ). B. 1. I. 4. 1925 . , . 11. 9 2000 . - ( -- ) , , , � . , , , 1 6 ( ) 1 1 ( ) , 1952 . 1999 , . . , , . -- ( ). 2008 217 -- ( ) -- � [United States -- Peace Corps] , �� [Locato], , . 12. 14 2001 . �� -- �, � -- � . 13. 30 2001 . . . , 1992 . , , . � -- �. , 12 1999 ., 4 907 . 31 2002 . , �� , , , , . 14. . 5 2001 . . , 24 1999 ., , . , , . , , , . �� . 15. 21 2001 . . 5 2001 . 31 2002 . �� . 16. 6 2002 . �� , , . , . 17. 11 2002 . 20 2002 . , , , , , , . 18. 25 2002 . . , 24 1999 . . - , �� -- �, . , : � , - - , - . , , �� 5 2001 ., . 26 2002 .�. 19. 4 2002 ., , . , . , , 18 1961 . . , , , , , , 24 1999 . . 20. 20 2002 . , , , , 26 2002 ., . 21. , 26 2002 ., , , , . 5 2002 ., 12 2002 ., . 22. 12 2002 ., , . �� . , , , , , , . 23. 21 2002 . . , 24 1999 . , , � -- �. , . 2. 10/2001 24. 9 2001 ., 10/2001 � , 6 1945 . 22 1989 .� ( -- 10/2001), , �� , . 9 2001 . . 25. , �- 3 2008 -- ( ) � . , 24 1999 . 26. 13 2002 . , , , � � . �� . 27. 533 30 2002 . �� [Regia autonoma Administratia patrimoniului protocolului de Stat] ( -- ). , , . 28. 31 2004 . . . , , , , 1959 , , . 29. . . 3. 30. 15 2002 . . , ; , � �, ; , . 31. 17 2003 . , , , , , , 10/2001. 32. 29 2003 ., , . . 7 2005 . . . . C. , , , 33. 60 21 2005 . . - , . 34. , 31 2002 . , � -- �, . - - , . 35. , , , . 2004 2005 . II. A. 36. � � 92/1992 , , , . , , : 15 �, , <...> < > , , < >�. 16 � , , , . �. 18 � . , , . , <...> . <...>� 66 � . , , �. 115 � , , . , �. 2008 219 -- ( ) � , , , �. 124 � <...> <...>�. 125 � <...> , . , , , , <>, �. 126 � , <> <...> <...>�. 37. 19 2005 . 247. . , , res judicata1. 38. 66 92/1992 303/2004 � �, , , . 39. , , 304/2004 � �, , , , , . 40. 317/2004 � �, , . . B. 41. , , : 1. 18 1961 . ( 566/1968, � � 8 1968 .) 1 � : <...> i) � - � , , , , �. 3 �1. , : ) ; b) , ; c) ; d) ; ) , �. 22 �1. . . 2. . 3. , , , , �. 2. (. , 16 1972 .) ( ) 9 � , : a) , ; b) , , , , �. 23 � , , �. 3. , res judicata -- -- , , ( ). 3 2008 -- ( ) ( 15 2007 ., ) 42. , , : 2 -- �1. : <...> "" : i) ; <...> iii) , <...>�. 5 -- � , , �. 6 -- �1. , 5, , , , 5. 2. , : a) ; b) , , , �. 13 -- , � , , , : a) , , , , ; b) , , ; c) , , , �. 19 -- � , , , , , , , : a) , : i) ; ii) ; iii) ; b) , ; c) , , , <...>�. 4. � -- � ( . 24 1992 .) IV � " " , , , �. I. 1 6 43. , 1 6 . , , 24 1999 . . , , . � �, , , . , , 1 6 : � <...> <...> <...> <...>�. A. 24 1999 . 1. 44. , 3 35 . , . , . 2. 45. - , � -- � -- 2008 221 -- ( ) . 1961 . - , � � . - , 24 1999 . , , (., mutatis mutandis1, 3 2005 . � � [Manoilescu et Dobrescu c. Roumanie], 60861/00). 46. - , , 10/2001, . 47. - , � -- � , . 48. , , , , , , . 49. , 1 6 ( 21 1975 . � � [Golder c. Royaume-Uni], ��, 18, . 13--18, � 28--36). , , ( � � [Hornsby c. Gr�ce], Recueil 1997-II, p. 510, � 40). 50. , : , . , , , . , , , , . , , 1 6 ( � � [Waite et Kennedy c. Allemagne], 26083/94, � 59, CEDH 1999-I). 51. , , , . 52. , , , . 25 2000 . , - , , � -- �. 53. , , , , , . , , , , . 54. . 55. , � � , , , , , 1962 . 56. � -- � , , , 12 1999 ., 31 2002 . , , , , , - . 57. , , [usus], [abusus fructus]. , , , - , (. , 33 ). 58. -, 24 1999 . � -- �. 59. , , -. , 12 2002 ., . , , � -- �. 60. , , , , , Mutatis mutandis (.) -- ( ). 3 2008 -- ( ) , , . , , , , , . 61. - , , 24 1999 . , , , , , . , , -, , , , (., mutatis mutandis, 27 2004 . � � [Metaxas c. Gr�ce], 8415/02, � 19; 31 2004 . � � [Roman et Hogea c. Roumanie], 62959/00). 62. , : , . 63. , - 1 6 . B. . 64. , . , ��, � � , 1 6 . , , ��. 1. 65. , 3 35 . , . , . 2. 66. - , , 1 6 . - - , , . 67. - , , . . , - , . 68. - , , , , , , , , . , , , ��, . - , . 69. , . 70. , �� , 1 6 (., , 25 1997 . � � [Findlay c. Royaume-Uni], Recueil des arr�ts et d�cisions 1997-I, . 281, � 73). 71. ��, , . , . , , , . , , , ( � � [Daktaras c. Lituanie], 42095/98, � 32, CEDH 2000-X). 72. , (., mutatis mutandis, � �, � 73). 73. , , - . , , . 2008 223 -- ( ) 74. : , , , �� -- �. 75. , , , , , , , , . 76. , , , ��, , (., , � �, � 36, � � [Buscemi c. Italie], 29569/95, � 68, CEDH 1999-VI). 77. , , , : , , , , , ; , , . 78. , , . , , . , , - , , , , . 79. , , , , - . 80. , , �� , � -- � , , , . 81. -, , , - , , , . 82. , , , 1 6 (., mutatis mutandis, 22 1984 . � � [Sramek c. Autriche], ��, 84, . 20, � 42). 83. , , . 84. , - 1 6 . II. 1 1 85. , - 24 1999 ., , . 1 1 , : � . , , . , �. 1. 86. , 3 35 . , . , . 2. 87. - , , 1 1 . , � -- � , , � �. 88. - , 24 1999 . 3 2008 -- ( ) , , . 89. - , 1 1 . 90. 24 1999 . . , , . , , , � � 1 1 . 91. , 1 1 , , , , ( 21 1986 . � � [James et autres c. Royaume-Uni], �A�, 98, . 29--30, � 37): , , ; , , ; , , , , , . , , , � ( � � [Iatridis c. Gr�ce], 31107/96, � 55, CEDH 1999-II). 92. , , - , 30 2002 . 21 2005 . - . 93. : , , 1 1 (., , � "" � [Immobiliare Saffi c. Italie], 22774/93, � 49, CEDH 1999-V). 94. , , , , , � �, � �. , ( � � [Brumrescu c. Roumanie], 28342/95, � 78, CEDH 1999-VII). 95. , - , � -- �. 96. , , 31 2002 ., , 24 1999 ., : , , . , , , , , 24 1999 . . 97. , , , - , . 533 30 2002 . 60 21 2005 . , 24 1999 . 98. , , , , , (., , � �). 99. , . , . , , , , , , . 100. , 1 1 . III. 101. 1 6 , , , 26 2002 ., . 102. , , 14 , - . 2008 225 -- ( ) 103. , , , , , . , , , , . , , , , - . 104. , 3 4 35 . IV. 41 105. 41 , � , , , , , �. A. 106. , - , , , . 107. , - , , , 3 , . , , . , 2 438 240 . 108. - , . , , , -- . , , , 1 329 982 . , - , 66 294 , . 109. , -, , . , , , , , -, , , � 1� . , � 0�, . 110. , 288 , , 2000 . 111. , 2 , , , 2000 . 112. , , � � [Popescu Nasta c. Roumanie] ( 33355/96, � 62, 7 2003 .), - , , , . 113. , , , - . , 41 , , . 114. , , , 24 1999 . -- , -- , , , 1 6 1 1 . 115. , , - , , . 116. , , . 117. , . , , 1 900 . 118. , , , , , - , , � -- �, - . , , 24 1999 ., , . - , , 1999 , . 119. , , , , - 3 2008 -- ( ) , , , , (., mutatis mutandis, � � [Prodan c. Moldova], 49806/99, � 74, CEDH 2004-III ()). 120. , , 200 , - 24 1999 . 121. , , 2000 , , , , - . , 1 6 1 1 . , , . , , . 127. : 41 , , , (., , � � [Nikolova c. Bulgarie], 31195/96, � 79, CEDH 1999-II). 128. , , , , , . D. 129. . B. 122. 300 , . , - , . 123. - , , . , , . 124. , , , , , , , - , 24 1999 . , , , , . 10 , . C. 125. , 10 , . 126. - , , , 1. 1 6 24 1999 . . , 1 1 ; 2. , - 1 6 24 1999 .; 3. , - 1 6 , ; 4. , - 1 1 ; 5. , a) 2 44 - , : . , , 16 -- . 24 1999 .; b) , - , 1 900 000 ( ) ; 2008 227 -- ( ) c) - 200 000 ( ) , 10 000 ( ) ; d) , ; e) , ; 6. . , 26 2007 . 2 3 77 . , -, 45 2 74 - . , - . 1. . � � . � 74 (� �) , , , , , � �. [concurring opinion] , , ( ). 228 3 2008 -- ( ) 3. - . , - . � � 1. - 1992 . , . - VI - , , : 6 . , - � � " " - : � , � [HIRSCHHORN C. ROUMANIE] , , , , , - ( 29294/02) �. <" -- ">, 4. - , - - . : 1) �- , . - 2007 . � , - (, . 3- - - ) , , � � - - , ; 2) , , � � , - - �. . - 2. 402 403 - � � , , - - , : - . , ; ( � - � � � [Bosnie-Herz�govine c. Serbie et Mont�n�gro]), ; , - - -- -- -- , � � - . , . - 5. - - , , , 1961 . - , - , - , � �. , , - , � � , �1. - . , , : , , , - ) - ; , b) - , - , - . ; . , , , 1 6 ( ) 1 1 ( ) , 1952 . 1999 . . , , . 2008 229 -- ( ) c) ; d) ; ) , . 2. �. , , � -- , , , , , ( �� 1 3 ) . . , , - , -- , , -- , . 6. �, �, ( I.1), 24 1992 . � �. , , , , , . , � �, : , , , , . � � , , , , , , 1961 . 7. , , . , � � (, [instrumentality], , , ). , , , , � �, . , , , 31 2002 ., ( 56); � � , , , , , 230 4 2008 . , � � � � ; , -. , , , , , . , � � , , . 8. , , ? , ( , , 59/38 2 2004 .) 9. 13 2004 , , : � , , , : a) , , , , ; b) , , ; c) , , , �. �� , ( , - ) , . �� 13 , , . , . . 10. 19 2004 , , : � , , , , -- ( ) , , , : a) , : i) ; ii) ; iii) ; b) , ; c) , , , <...>�. 11. , , . , 19 2004 , , , ��--�� 19, . , , , . 12. : 1) , ; , , , ; () 2) , (. 60 ). , , . , , , , . 13. , , , , . . � � . � 2008 231