29462/95

WyrokETPCz2000-11-28ECLI:CE:ECHR:2000:1128JUD002946295

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy traktowanie skarżącego podczas aresztowania i detencji naruszyło art. 3 Konwencji? Czy brak szybkiego rozpatrzenia wniosków o zwolnienie naruszył art. 5 ust. 4 Konwencji? Czy brak skutecznego prawa do odszkodowania za naruszenie art. 5 ust. 4 naruszył art. 5 ust. 5 Konwencji? Czy kontrola korespondencji skarżącego z Komisją naruszyła art. 8 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał uznał, że siła użyta podczas aresztowania skarżącego, skutkująca poważnymi obrażeniami (podwójne złamanie szczęki), była nadmierna i nieuzasadniona, ponieważ rząd nie przedstawił przekonującego wyjaśnienia, a skarżący nie stanowił bezpośredniego zagrożenia. Opóźnienie w rozpatrywaniu wniosków skarżącego o zwolnienie (23 dni w każdym przypadku) naruszyło wymóg „szybkości” z art. 5 ust. 4. Brak skutecznego prawa do odszkodowania za to naruszenie, wynikający z faktu, że przedłużenie aresztu nie było uznane za „bezprawne” w prawie krajowym, naruszył art. 5 ust. 5. Monitorowanie korespondencji skarżącego z Komisją, choć zgodne z prawem krajowym i mające na celu zapobieganie przestępczości, nie było „konieczne w społeczeństwie demokratycznym” ze względu na wagę poufności komunikacji z organami Konwencji.

Stan faktyczny

Skarżący, Ernst Rehbock, obywatel Niemiec, został aresztowany w Słowenii 8 września 1995 r. pod zarzutem handlu narkotykami. Twierdził, że podczas aresztowania został pobity przez policję, co spowodowało podwójne złamanie szczęki i stłuczenia twarzy. W trakcie detencji skarżący skarżył się na ból i nieregularne podawanie leków przeciwbólowych, a także odmówił operacji w Słowenii. Jego korespondencja z Europejską Komisją Praw Człowieka była monitorowana. Skarżący został skazany na 17 miesięcy pozbawienia wolności i zwolniony warunkowo 1 września 1996 r.

Rozstrzygnięcie

Trybunał: 1. Jednogłośnie odrzuca wstępne zarzuty Rządu. 2. Stwierdza sześcioma głosami do jednego, że nastąpiło naruszenie art. 3 Konwencji w związku z traktowaniem skarżącego podczas aresztowania. 3. Jednogłośnie stwierdza, że nie nastąpiło naruszenie art. 3 Konwencji w związku z traktowaniem skarżącego podczas detencji. 4. Jednogłośnie stwierdza, że nastąpiło naruszenie art. 5 ust. 4 Konwencji. 5. Jednogłośnie stwierdza, że nastąpiło naruszenie art. 5 ust. 5 Konwencji. 6. Jednogłośnie stwierdza, że nastąpiło naruszenie art. 8 Konwencji. 7. Jednogłośnie stwierdza, że państwo pozwane ma zapłacić skarżącemu w ciągu trzech miesięcy 25 000 DEM za szkody niemajątkowe oraz 7 000 DEM za koszty i wydatki, pomniejszone o 17 098,12 FRF już wypłacone w ramach pomocy prawnej. 8. Odrzuca pozostałe roszczenia skarżącego dotyczące słusznego zadośćuczynienia.

Pełny tekst orzeczenia

pirveli seqcia reboki sloveniis winaaRmdeg CASE OF REHBOCK v. SLOVENIA (ganacxadi # 29462/95) ganCineba strasburgi wlis 28 noemberi saqmeze `reboki sloveniis winaaRmdeg~ adamianis uflebaTa evropulma sasamarTlom (pirvelma seqciam), romelic palatis saxiT Seikriba Semdegi mosamarTleebis SemadgenlobiT: q-ni e. palmi, Tavmjdomare, b-ni l. ferari bravo, b-ni gaukur iorundsoni, b-ni r. turmeni, b-ni b. zupanCiCi, b-ni T. pantiru, b-ni r. maruste, mosamarTleebi, agreTve seqciis registratori b-ni m. oboile, imsjela ra gancalkevebiT 2000 wlis 16 maissa da 7 noembers, wlis 7 noembers gamoitana winamdebare ganCineba: procedura 1. saqme sasamarTlos gadasca komisiam 1999 wlis 11 seqtembers im debulebebis Sesabamisad, romlebic moqmedebda adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis evropuli konvenciis (SemdgomSi `konvencia~) me-11 oqmis ZalaSi Sesvlamde (me-11 oqmis me-5 muxlis me-4 punqti da konvenciis adre moqmedi 48-muxli). 2. saqme momdinareobs ganacxadidan (#29462/95), romelic warmodgenili iqna sloveniis winaaRmdeg konvenciis adre moqmedi 25-e muxlis Sesabamisad germaniis moqalaqis b-ni ernst rebokis (SemdgomSi `ganmcxadebeli~) mier 1995 wlis 17 seqtembers. 3. kerZod, ganmcxadebeli Cioda, rom igi daeqvemdebara konvenciis me-3 muxlis sawinaaRmdego mopyrobas, rom mas ar hqonda iseTi samarTalwarmoeba, romliTac misi patimrobis kanoniereba swrafad gadawydeboda konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis Sesabamisad, rom ar iqna daculi misi ufleba kompensaciaze, gaTvaliswinebuli konvenciis me-5 muxlis me-5 punqtiT, da rom misi mimowera xelyofili iqna konvenciis me-8 muxlis darRveviT. 4. wlis 20 maiss komisiam ganacxadi arsebiT ganxilvaze daSvebulad gamoacxada. komisiam Tavis nawilobriv gadawyvetilebaSi dasaSvebobis Taobaze miuTiTa, rom sloveniis mTavrobas (SemdgomSi `mTavroba~) ar warmoudgenia raime komentari samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebriv saSualebaTa amowurvis moTxovnasTan dakavSirebiT, rasac iTvaliswinebs konvenciis adre moqmedi 26-e muxli. amgvarad, komisiam daadgina, rom ar SeiZleba ganacxadis Sesabamisi nawilis uaryofa imis gamo, rom ar iqna amowuruli samarTlebrivi dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebi. 5. wlis 23 aprilis moxsenebaSi (konvenciis adre moqmedi 31- e muxli) [samdivnos SeniSvna: am moxsenebis mopoveba SesaZlebelia samdivnodan] komisiam gamoxata Tavisi azri, rom adgili hqonda konvenciis me-3 muxlis, me-5 muxlis me-4 da me-5 punqtebisa da me-8 muxlis (komisiasTan ganmcxadeblis mimoweris Semowmebis TvalsazrisiT) darRvevas. SemdgomSi komisiam daadgina, rom adgili ar hqonia konvenciis me-8 muxlis darRvevas ganmcxadeblis sxva korespondenciis Semowmebis TvalsazrisiT. 6. 7. ganmcxadebels mieca samarTlebrivi daxmareba. wlis 20 seqtembers didi palatis kolegiam miiRo gadawyvetileba, rom saqme unda ganexila palatas, romelic Sedioda sasamarTlos erT-erTi seqciis SemadgenlobaSi (me-11 oqmis me-5 muxlis me-4 punqti reglamentis me-100 muxlis pirvel punqtTan da 24-e muxlis me-6 punqtTan erTad). amgvarad, ganacxadi gadaeca pirvel seqcias (sasamarTlos reglamentis 52-e muxlis pirveli punqti). aRniSnuli seqciis SemadgenlobaSi Seiqmna palata, reglamentis 26-e muxlis pirveli punqtis Sesabamisad, romelsac unda ganexila saqme (konvenciis 27-e muxlis pirveli punqti). 8. ganmcxadebelma da mTavrobam warmoadgines TavianTi mimoxilvebi. 9. saqmis mosmena Sedga adamianis uflebaTa SenobaSi, strasburgSi, 2000 wlis 16 maiss (reglamentis 59-e muxlis me-2 punqti). sasamarTlos winaSe gamocxaddnen: (a) mTavrobis saxeliT b-ni warmomadgeneli, q-ni m. remiki, prokurori, Tanawarmomadgeneli, l. bembisi, generaluri prokurori, mTavrobis q-ni warmomadgenlis moadgile, b-ni m. granda, mTavrobis mrCevlebi; m. smiti, evropis sabWoSi ufrosi sloveniis mudmivi eqsperti-mrCeveli, (b) ganmcxadeblis saxeliT b-ni f. q. bremi, rotenburgis advokatTa kolegiis advokati, b-ni e. hipeli, Tarjimani. sasamarTlom moismina b-ni bremis, q-ni remikisa da b-ni bembisis gamosvlebi. faqtebi I. saqmis garemoebebi A. ganmcxadeblis mimarT mopyroba dakavebisa da Semdgomi patimrobis dros 1. ganmcxadeblis mimarT mopyroba dakavebis dros 10. wlis seqtembers, daaxloebiT dRis saaTze, ganmcxadebelma gadakveTa avstriisa da sloveniis sazRvari SantilisTan axlos Tavisi partnioris kuTvnili manqaniT. manqanaSi mas hqonda abebis Sekvra, romlis sloveniaSi Catanac sTxova sloveniuri warmoSobis nacnobma. mas amis Sesaxeb ar ganucxadebia sabaJos TanamSromlebisTvis. imave dRes, saRamos 4 saaTsa da 55 wuTze, ganmcxadebeli daakava sloveniis policiam doliCSi, daaxloebiT 70 kilometris moSorebiT sazRvris gadakveTidan, sadac mas abebi sxva pirisTvis unda gadaeca. 11. dakavebis pirobebs mxareebi sxvadasxvagvarad warmoadgenen. 12. faqtebis ganmcxadebliseuli versiis mixedviT, is alyaSi moaqcia eqvsma SeiaraRebulma mamakacma. TeTr da SavniRbianebma ieriSi miitanes ganmcxadebelze yovelgvari gafrTxilebis gareSe. Soriaxlos ramdenime adamiani idga. ganmcxadebeli swrafad aiyvanes, mas arc ki ucdia winaaRmdegobis gaweva. igi yviroda germanul da inglisur enebze, rom ar uwevda maT winaaRmdegobas, Tumca mainc ZaliT miaTries manqanis Zravis saxuravamde. mas xelebi zurgsukan borkilebiT hqonda Sekruli. imavdroulad, sxva oTxi adamiani mas TavSi urtyamda xelketebsa da muStebs. saxe mZimed hqonda daSavebuli da saSinel tkivils ganicdida. 13. wlis 25 noembris mimoxilvaSi mTavrobam ganmarta, rom ganmcxadebeli dakavebuli iqna im RonisZiebis konteqstSi, romelic dagegmili iyo xelisuflebis kompetenturi organoebis mier operatiuli informaciis safuZvelze. rodesac gansazRvravdnen, Tu vin unda yofiliyo im jgufis SemadgenlobaSi, vinc dakavebis operacias ganaxorcielebda, xelisuflebam gaiTvaliswina is faqti, rom eWvmitanili, ganmcxadebeli, romelic sakmaod narkotikebiT vaWrobaSi iyo, rameTu iyo man fizikurad Zlieri ramdenjerme gaimarjva aTletizmis saxeobaSi germaniis CempionatSi. 14. rogorc mTavrobam ganacxada sasamarTlos winaSe zepiri formiT, igi daeyrdno am mizniT Seqmnili sami wevrisagan Semdgari komisiis daskvnas, rodesac 1996 wlis Tebervals sloveni gradecis policiis administraciam miiRo brZaneba, romelsac unda ganesazRvra, Tu ramdenad iyo gamarTlebuli Zalis gamoyeneba ganmcxadeblis dakavebisas. daskvna miRebuli iqna 1996 wlis 8 marts, xolo mTavrobam misi asli warudgina sasamarTlos 2000 wlis 23 maiss saqmeze arsebiTi mosmenis dros. Sesabamisi nawili ase ikiTxeba: ` ... oTxi gamomZiebeli iqna gamoyofili narkotikebiT movaWreTa dasakaveblad ... isini standartul formaSi iyvnen gamowyobilni – ecvaT saidentifikacio Jaketebi da hqondaT piradi iaraRi, agreTve xelborkilebi da sxva aRWurviloba eWvmitanilis dasakaveblad ...~ avtosadgomze [eWvmitanilebs] miuaxlovdnen gamomZieblebi, romlebmac iyvires: `sdeq! policia!~ da eWvmitanilebs adgilze gaSeSeba ubrZanes ... gamomZieblebi b. da k. miuaxlovdnen [ganmcxadebels] da scades misi gaCxreka ... [ganmcxadebeli] ar daemorCila maT brZanebas da gaqceva scada. gamomZieblebma b.-m da k.-m xeli SeuSales da daakaves igi. maT scades `idayvis ileTiT~ daeWiraT igi ... iyo ra fizikurad Zlieri, ganmcxadebelma xelidan dasxltoma scada. gamomZieblebi ganagrZobdnen mis alyaSi moqcevas [ganmcxadeblis] gaqcevis aRkveTis mizniT. [ganmcxadeblis] fizikuri Zalis gamo maT ver SeZles alyis SenarCuneba da, amdenad, dauSves, rom igi [ganmcxadebeli] miwaze daegdoT. radgan [ganmcxadebeli] kvlav Tavis daRwevas cdilobda, gamomZieblebi iZulebulni gaxdnen, miwaze TavianT siaxloves mieTriaT. radgan [ganmcxadebeli] winaaRmdegobas uwevda da arsebobda misi gaqcevis safrTxe, maT ar SeeZloT ukeTesi adgilmdebareobis SerCeva, sadac mas ar Seeqmneboda dazianebis safrTxe. maT [ganmcxadebeli] miagdes miwaze gaCerebul manqanebs Soris. am dros [ganmcxadebelma] Tavi gaCerebuli manqanis frTas miartya da avtosadgomis gudroniT mopirkeTebul zedapirze daeca. amasobaSi gamomZieblebma [ganmcxadebels] xelborkilebi daades. yvela [samive] eWvmitanili waiyvanes policiis ganyofilebaSi sloveC gradeCSi. dakavebis dros [ganmcxadebels] ar gamouTqvams raime pretenzia tkivilis an dazianebis Taobaze ...~ seqtembers, dilis 4 saaTsa da 55 wuTze, [samive eWvmitanili] waiyvanes cixeSi ... da 1995 wlis 10 seqtembers waradgines isini sloveni gradecis raionul sasamarTloSi gamomZiebeli mosamarTlis winaSe, romelmac miiRo dapatimrebis Sesaxeb brZaneba ... wlis 9 seqtembers [ganmcxadebelma] saCivari gamoTqva, rom ybis tkivili awuxebda ... igi waiyvanes sloveni gradecis samedicino punqtSi, sadac mas daudginda qveda ybis motexiloba da janmrTelobis mZime dazianeba ... specialurad mopovebuli informaciis safuZvelze komisiam daaskvna, rom gamomZieblebis k.-isa da b.-is qmedeba marTlzomieri iyo da Seesabameboda kanons. [ganmcxadeblisaTvis] miyenebuli dazianeba moxda uSualod dakavebis adgilze, rodesac igi miwaze waaqcies ... [ganmcxadeblis] dakavebisas gamomZieblebma gamoiyenes iZulebis saSualo formebi: fizikuri Zala da xelborkilebi. amiT xeli SeuSales dakavebul pirs danaSaulis adgilidan gaqcevaSi. dazianeba iman ganapiroba, rom [ganmcxadebelma] winaaRmdegoba gauwia maT dakavebis dros da, amgvarad, gamomZieblebs ar SeeZloT, miwaze sxva adgilas waeqciaT SedarebiT naklebi Zalis gamoyenebiT. Sedegis miuxedavad, komisia adgens, rom Zalis gamoyeneba gamarTlebuli iyo da Seesabameboda `Sinagan saqmeTa organoebis Sesaxeb kanonis~ 54-e muxlsa da `iZulebiTi RonisZiebebis gamoyenebis Sesaxeb~ instruqciis me-9 da me-12 muxlebs ... 15. acnoba monawileobda evaleboda ganmcxadeblisTvis xelborkilis dadeba. wlis 23 maisiT daTariRebuli weriliT mTavrobam aseve sasamarTlos, misi moTxovnisamebr, rom operaciaSi policiis cameti oficeri, romelTagan ors 2. ganmcxadeblis mimarT mopyroba patimrobis dros 16. dakavebis Semdeg ganmcxadebeli waiyvanes sloveni gradecis policiaSi. rogorc [ganmcxadebeli] amtkicebda sasamarTlos winaSe, mas Tavis tkivili awuxebda da problemebi hqonda mxedvelobasTan dakavSirebiT, eqimma ki igi pirvelad mxolod 1995 wlis 9 seqtembers diliT gasinja. 1995 wlis 9 seqtembers, dRis 2 saaTsa da 50 wuTze, ganmcxadebelma dawera da xeli moawera gancxadebas, romelSic, misi TqmiT, policiis miTiTebis safuZvelze dawera, TiTqos wina dRiT waiqca da saxe manqanis frTas daartya. 17. miuTiTa mxolod 1995 wlis dauyovnebliv iqna gamoZaxebuli. eqimma rekomendacia misca, rom mTavrobis mtkicebiT, ganmcxadebelma pirvelad ybis tkivilze seqtembers diliT da eqimi ganmcxadebeli dawesebulebaSi, saavadmyofoSi. gamoekvliaT saidanac sloveni igi gadayvanili gradecis iqna samedicino mariboris 18. sasamarTlos winaSe wardgenili dokumentebi miuTiTebs, rom ganmcxadebeli safuZvlianad gamoikvlia mariboris saavadmyofos qirurgiis ganyofilebis, yel-yurisa da saxis eqimma 1995 wlis 9 seqtembers. moxsenebaSi naTqvami iyo, rom igi saavadmyofoSi policiam miiyvana ybis dazianebiT. ganmcxadebelma eqims uTxra, rom mas dazianeba policiam miayena, am ukanasknelma ki aRniSna, rom dakavebisas ganmcxadebeli daeca manqanis frTaze. 19. saxsari mgrZnobiare iyo zewolisas da mas ar SeeZlo piris saTanadod gaReba. daskvnaSi SemdgomSi naTqvami iyo, rom eqimma daadgina, rom ganmcxadebels safeTqlisa da qveda ybis ganmcxadebels aReniSneboda araswori Tankbilva, radgan marcxena mxares kbilebi gadaadgilebuli hqonda. eqimma rentgenze gaaSuqa ganmcxadebeli da ybis ormagi motexiloba da saxis kontuzia daudgina. 20. eqimma daaskvna, rom saWiro iyo qirurgiuli Careva saerTo anesTeziiT da miiRo winaswari zomebi momdevno dRisTvis. man policias neba darTo, rom am xnis ganmavlobaSi ganmcxadebeli patimrobaSi daetovebina. 21. wlis seqtembers ganmcxadebeli waiyvanes saavadmyofoSi, Tumca igi ar dasTanxmda operacias, radgan Tvlida, rom male gaaTavisuflebdnen da operacias germaniaSi gaikeTebda. SeTanxmdnen, rom ganmcxadebeli gamokvlevas kvlav Caitarebda 1995 wlis 12 seqtembers. 22. 1995 wlis 12 seqtembers ganmcxadebels kvlav Cautarda gamokvleva. misi gancxadebiT, igi cudad grZnobda Tavs da guli ereoda. igi ar daeTanxma eqimis rekomendacias qirurgiuli Carevis Sesaxeb. eqimma brZana, rom ganmcxadeblisaTvis fafebi eWmiaT. Semdegi gamokvleva 1995 wlis 18 seqtembrisTvis dainiSna. 23. wlis 18 seqtembris samedicino daskvnaSi aRniSnuli iyo, rom ganmcxadebeli Tavs ukeTesad grZnobda. Tumca SedarebiT naklebad, magram mainc awuxebda tkivili ReWvisa da Wamis dros. 24. wlis 25 seqtembers ganmcxadebelma uari Tqva saavadmyofoSi Semdgomi gamokvlevis Catarebaze. 25. ganmcxadebels kvlav Cautares gamokvleva mariboris saavamdyofoSi 1995 wlis 3 oqtombers, 25 da 27 noembers. man aRniSna, rom ybasTan dakavSirebuli problema odnav gamousworda, magram uCioda muclis tkivilsa da sisxls eskrementSi. eqimebma specialuri dieta gamouweres da, saWiroebis SemTxvevaSi, Semdgomi gamokvleva dauniSnes. 26. wlis 4 dekembers ganmcxadebels gamokvleva Cautarda mariboris saavadmyofoSi. daskvnaSi naTqvami iyo, rom misi Tankbilva Secvlili iyo da mas yba stkioda. 27. wlis 7 dekembers ganmcxadebels mkurnaloba Cautarda marcxena mtevnis or zedapirul Wrilobaze, rac TviTonve miayena sakuTar Tavs 1995 wlis 3 dekembers, depresiaSi yofnisas. 28. iusticiis saministrosaTvis gagzavnil werilSi, romelic daTariRebuli iyo 1995 wlis 17 dekembriT, ganmcxadebeli Cioda, rom igi sastikad iyo nacemi da awuxebda ybis ormagi motexiloba. man ganacxada, rom ar Cautarda saTanado samedicino mkurnaloba da moiTxova 1 000 000 germanuli marka zianis asanazRaureblad. 29. ianvars Semdegi samedicino gamokvleva ganmcxadebels 1996 wlis 16 Cautarda. eqimma gamouwera tkivilgamayuCebeli medikamentebi da aRniSna, rom igi saWiroebda specialistis konsultacias ybis mkurnalobasTan dakavSirebiT. 30. wlis ianvars specialistma daaskvna, rom ganmcxadeblis yba moiTxovda proTezul reabilitacias an Tundac qirurgiul Carevas. radgan ganmcxadebels surda, mkurnaloba germaniaSi Caetarebina, eqimma misca rekomendacia, SeZlebisdagvarad swrafad gaegzavnaT germaniaSi. 31. wlis marts ganmcxadebelma cixis ufross mimarTa saCivriT, rom awuxebda tkivili Sua yuris anTebis gamo da saavadmyofoSi gadayvana iTxova. 32. wlis 7 marts ganmcxadebelma eqims ganucxada, rom Zlieri Tavis tkivili awuxebda da cixeSi ar Castarebia saTanado samedicino mkurnaloba. kerZod, igi Cioda, rom mkurnalobis kursi regularulad ar utardeboda. 33. wlis 10 ivniss ganmcxadebelma mariboris cixis ufross da ivniss dacvam ar misca mimarTa saCivriT, rom tkivilgamayuCebeli medikamentebi, romlebic eqimma gamouwera, ris Sedegadac igi saSinel tkivils ganicdida da dasustda. 34. wlis 20 ivniss ganmcxadebelma cixis ufross mimarTa saCivriT, rom 18 da 19 ivniss mas ar Cautarda daniSnuli mkurnaloba. 1996 wlis 30 ivnissa da 3 ivliss man kvlav saCivari gamoTqva imasTan dakavSirebiT, rom uari eTqva mkurnalobaze. Tavis saCivrebSi ganmcxadebelma ganacxada, rom mas undoda sisxlis samarTalwarmoebis aRZvra cixis TanamSromlebis winaaRmdeg da iTxova, am mizniT policiisaTvis mimarTvis neba miecaT. 35. wlis 4 ivliss ganmcxadebelma auwya mariboris uzenaes sasamarTlos (Višje sodišče) mosamarTles, rom igi ganicdida seriozul tkivils da mas tkivilgamayuCeblebi araregularulad miewodeboda. b. Sesabamisi gadawyvetilebebi ganmcxadeblis winaswar patimrobasTan dakavSirebiT 36. wlis seqtembers sloveni gradecis saolqo sasamarTlos (Okrožno sodišče) gamomZiebelma mosamarTlem ganmcxadebels winaswari patimroba Seufarda. 37. 1995 wlis 3 oqtombers ganmcxadebelma advokatis meSveobiT gaTavisuflebis Sesaxeb Suamdgomloba Seitana. igi amtkicebda, rom ar gaiqceoda da giraos saxiT SesTavaza 50 000 germanuli marka. ganmcxadebeli aseve amtkicebda, rom misi patimroba aRar iyo aucilebeli, radgan mis winaaRmdeg aRZrul sisxlis samarTlis saqmeze arsebuli yvela mowme daikiTxa da yvela saTanado mtkicebuleba mopovebuli iyo. 38. wlis oqtombers sloveni gradecis saolqo sasamarTlom ganmcxadeblis winaswari patimrobis vada 1995 wlis 8 dekembramde gaagrZela, sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 205- e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad. sasamarTlom aRniSna, rom SeuZlebeli iyo ganmcxadeblis saqmis erT TveSi gamoZieba. 39. ganmcxadebelma gaasaCivra Sefardebuli zoma. misi mtkicebiT, misi patimrobis safuZveli ar arsebobda da arc sasamarTlos umsjelia gaTavisuflebis Taobaze 1995 wlis SuamdgomlobasTan dakavSirebiT. oqtombris 40. wlis 19 oqtombers mariboris uzenaesma sasamarTlom uaryo saCivari. man aRniSna, rom ganmcxadebeli iyo ucxo qveynis moqalaqe, romelsac ar hqonda raime kavSiri sloveniasTan, da, aqedan gamomdinare, daadgina, rom arsebobda misi gaqcevis safrTxe. rac Seexeba ganmcxadeblis Suamdgomlobas giraoTi gaTavisuflebis Taobaze, uzenaesma sasamarTlom daadgina, rom es sakiTxi pirvel rigSi saolqo sasamarTlos unda ganexila. 41. wlis oqtombers sloveni gradecis saolqo sasamarTlom ar daakmayofila ganmcxadeblis 1995 wlis oqtombris Suamdgomloba gaTavisuflebis Taobaze. sasamarTlos ar umsjelia im giraos Sesaxeb, rac SesTavaza ganmcxadebelma sasamarTlo procesebze dasaswrebad sakmarisi garantiis saxiT. 42. wlis 27 noembers sloveni gradecis saolqo sasamarTlom gaagrZela ganmcxadeblis winaswari patimrobis vada, sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 272-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad. 43. wlis 13 dekembers mariboris uzenaesma sasaamrTlom ar daakmayofila ganmcxadeblis saapelacio saCivari zemoxsenebuli gadawyvetilebis winaaRmdeg. 44. wlis 29 noembers ganmcxadebelma advokatis meSveobiT kvlav mimarTa SuamdgomlobiT gaTavisuflebis Taobaze. misi mtkicebiT, ar arsebobda saqmesTan dakavSirebuli aranairi safuZveli misi patimrobisaTvis da giraos saxiT SesTavaza 50 000 germanuli marka. 45. wlis dekembers sloveni gradecis saolqo sasamarTlom ar daakmayofila ganmcxadeblis Suamdgomloba. g. komisiasTan ganmcxadeblis mimoweris kontroli sloveniaSi patimrobis dros ganmcxadeblis mimowera, maT 46. Soris mimowera komisiasTan, kontroldeboda. d. sisxlis samarTalwarmoeba ganmcxadeblis winaaRmdeg 47. wlis 8 ianvars sloveni gradecis saolqo sasamarTlom ganmcxadebels msjavri dasdo narkotikebis ukanono warmoebasa da vaWrobaSi, agreTve kontrabandaSi. ganmcxadebels Seefarda erTi wliT Tavisuflebis aRkveTa. 48. wlis 17 aprils mariboris uzenaesma sasamarTlom ar daakmayofila ganmcxadeblis saapelacio saCivari da, daeTanxma ra prokuroris moTxovnas, sasjeli gauzarda Cvidmet Tvemde Tavisuflebis aRkveTiT. 49. wlis seqtembers ganmcxadebeli pirobiTad gaaTavisufles. II. a. Sesabamisi Sida kanonmdebloba da praqtika konstitucia 50. 26-e muxliT uzrunvelyofilia TiToeuli adamianis ufleba kompensaciaze nebismieri zianis gamo, romelic gamomdinareobs fizikuri piris an im organos ukanono oficialuri qmedebidan, romelic axorcielebs saxelmwifo organoebisTvis dakisrebul funqciebs. b. wlis kanoni `Sinagan saqmeTa organoebis Sesaxeb~ da 1981 wlis instruqcia `iZulebiTi RonisZiebebis gamoyenebis Sesaxeb~ 51. Sinagan saqmeTa organoebis Sesaxeb 1980 wlis 25 noembris kanonis (Zakon o notranjih zadevah) 54-e muxli, romelSic cvlileba iqna Setanili, nebas aZlevs Tanamdebobis pirebs, gamoiyenon fizikuri Zala TavianTi uflebamosilebis aRsrulebisas, rodesac, inter alia, maT ar SeuZliaT sxvagvarad daZlion im piris winaaRmdegoba, romelic ar emorCileba kanonier brZanebebs an romelsac apatimreben. 52. `iZulebiTi RonisZiebebis gamoyenebis Sesaxeb~ (Navodilo o uporabi prisilnih sredstev) 1981 wlis 1 seqtembris instruqciis me-9 muxli, romelSic cvlileba iqna Setanili, iTvaliswinebs, rom, inter alia, fizikuri Zalis gamoyeneba Sinagan saqmeTa Sesaxeb 1980 wlis kanonis 54-e muxlSi CamoTvlil SemTxvevebSi zogadad unda SeizRudos gansakuTrebuli dakavebis SemTxvevebamde. rodesac Tanamdebobis uflebamosili piri miiCnevs, rom aseTi saSualeba ar aris sakmarisi, mas SeuZlia gamoiyenos fizikuri Zala an rezinis xelketi. nebismier SemTxvevaSi maTi gamoyeneba dasaSvebia mxolod im farglebSi, rac ukiduresad aucilebelia winaaRmdegobis dasaZlevad an Tavdasxmis aRsakveTad da Zalis gamoyenebam ar unda gamoiwvios adamianisadmi cudad mopyroba. 53. `iZulebiTi RonisZiebebis gamoyenebis Sesaxeb~ instruqciis me- muxli nebas aZlevs Tanamdebobis uflebamosil pirebs, xelborkilebi daadon pirs an SezRudon igi sxva saSualebiT, Tu arsebobs gonivruli varaudi, rom Sesabamisi piri aqtiur winaaRmdegobas gauwevs maT an gaqcevas Seecdeba. g. sisxlis samarTlis saproceso kodeqsi 54. 205-e muxlis 1-li punqti iTvaliswinebs, rom gamomZiebel mosamarTles SeuZlia winaswari patimroba Seufardos pirs ara umetes erT Tvis vadiT dakavebis momentidan. am periodis amowurvis Semdeg piri patimrobaSi SeiZleba darCes mxolod patimrobis vadis gagrZelebis Sesaxeb gadawyvetilebis safuZvelze. 55. 205-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad, amgvari gadawyvetileba unda gamoitanos sasamarTlom, xolo patimrobis vadis gagrZeleba SesaZlebelia ara umetes ori TviT. 56. SeuZlia mimowera hqondes an sxvagvari kavSiri daamyaros cixis gareT myof adamianebTan im gamomZiebeli mosamarTlis zedamxedvelobis qveS, romelic mis saqmes awarmoebs. am 211-e muxlis me-3 punqti iTvaliswinebs, rom dakavebul pirs ukanasknels SeuZlia aukrZalos patimars werilebis gagzavna, miReba an sxva saxis kontaqtebi, rasac SeuZlia zegavlena moaxdinos mis winaaRmdeg aRZrul sisxlis samarTalwarmoebaze. Tumca dauSvebelia, dakavebul pirs xeli SeeSalos ganacxadebis an saCivrebis gagzavnaSi. 57. 213-e (b) muxli amoqmedda 1998 wlis 23 oqtombers. me-3 punqti uflebas aZlevs ombudsmensa da mis moadgileebs, moinaxulon dakavebuli pirebi da awarmoon maTTan mimowera gamomZiebeli mosamarTlisaTvis winaswari Setyobinebisa da am ukanasknelis an sxva Tanamdebobis piris zedamxedvelobis gareSe. es debuleba analogiurad gamoiyeneba dakavebul pirsa da adamianis uflebaTa evropul sasamarTlos Soris mimowerasTan mimarTebaSi. 58. 272-e muxlis me-2 punqtis Sesabamisad, rodesac xdeba sabraldebo daskvnis wardgena winaswar patimrobaSi myofi pirisTvis da im pirobiT, rom igi ar Seicavs winadadebas aRniSnuli piris gaTavisuflebis Taobaze, sasamarTlom unda Seiswavlos sakuTari iniciativiT sabraldebo daskvnis wardgenidan sami dRis ganmavlobaSi, arsebobs Tu ara sakmarisi safuZveli braldebulis patimrobis vadis gasagrZeleblad da gamoitanos gadawyvetileba winaswari patimrobis vadis gagrZelebis an dakavebuli piris gaTavisuflebis Taobaze. 59. im patimrebisaTvis, romelTa saqmeebic jer ar gadascemia sasamarTlos an romlebic gaamarTles an gaaTavisufles 542-e muxlis 1-li punqti iTvaliswinebs kompensaciis uflebas sasamarTlo procesis Semdeg, im pirebisTvis, romlebmac moixades SemdgomSi Semcirebuli an gauqmebuli sasjeli da agreTve imaTTvis, vinc daakaves an daapatimres Secdomisa Tu ukanono qmedebis Sedegad an romelTa winaswari patimrobis vada gadascilda im patimrobis vadas, romelic maT SeefardaT sasjelis saxiT. samarTali I. mTavrobis pirveladi pretenziebi a. dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebis amowurva 60. mTavroba amtkicebda, rom ganmcxadebels ar miumarTavs sakonstitucio sasamarTlosTvis (Ustavno sodišče) konstituciuri sarCeliT kompensaciis Taobaze, rasac iTvaliswinebs konstituciis 26-e muxli. mTavrobis daskvniT, ganmcxadebelma ar amowura dacvis yvela Sidasaxelmwifoebrivi saSualeba, rogorc amas konvenciis 35- e muxli (Zveli redaqciiT 26-e muxli) iTvaliswinebs. 61. sasamarTlo aRniSnavs, rom mTavrobas zemoxsenebuli pretenzia ar wamouyenebia, rogorc es unda gaekeTebina, komisiis mier ganacxadis arsebiT ganxilvaze dasaSvebobis sakiTxis ganxilvisas (ix. punqti 4). aqedan gamomdinare, adgili aqvs saproceso gadaxvevas (inter alia, ix. saqmeze Nikolova v. Bulgaria [GC] gamotanili ganCineba, ganacxadi # 31195/96, punqti 44, ECHR 1999-II]. b. im saCivrebis ganxilva, romlebic ar wamouyenebia ganmcxadebels 62. mTavroba aprotestebda, rom komisiam ganixila saqmis faqtobrivi garemoebebi konvenciis me-5 muxlis me-4 da me-5 punqtebis Sesabamisad im faqtis miuxedavad, rom ganmcxadebeli ar eyrdnoboda am debulebebs Tavis ganacxadSi. 63. sasamarTlo imeorebs, rom konvenciis organoebs konvenciis moTxovnebis mTlianobis WrilSi aqvT iurisdiqcia, ganixilon is garemoebebi, romlebsac asaCivrebs ganmcxadebeli. am amocanis ganxorcielebisas isini uflebamisilni arian, saqmeze arsebul faqtebs miscen Tavisufali samarTlebrivi Sefaseba, ganmcxadeblisagan gansxvavebiT, an, saWiroebis SemTxvevaSi, faqtebi dainaxon gansxvavebul WrilSi (ix., inter alia, saqmeze Camenzind v. Switzerland gamotanili ganCineba, 1997 wlis 16 dekemberi, moxsenebebi ganCinebebsa da gadawyvetilebebze 1997-VIII, gv. 2895-96, punqti 50). 64. mimarTebaSi, romlebic arsebiTad ganixila komisiam, gansazRvrulia komisiis gadawyvetilebiT, romlis Tanaxmadac ganacxadi sasamarTlos iurisdiqciis farglebi im saqmeebTan daSvebulad gamocxadda (ix. saqme Thlimmenos v. Greece [GC], ganacxadi # 34369/97, punqti 28, ECHR 2000-IV). amasTanave, sasamarTlos winaSe samarTalwarmoebisas ganmcxadebeli amtkicebda konvenciis me-5 muxlis me-4 da me-5 punqtebis darRvevas. aqedan gamomdinare, sasamarTlos aqvs iurisdiqcia, ganixilos aRniSnuli saCivrebi. II. konvenciis me-3 muxlis savaraudo darRveva 65. ganmcxadeblis mtkicebiT, adgili hqonda konvenciis me-3 muxlis darRvevas. aRniSnuli muxlis Tanaxmad: `aravin SeiZleba daeqvemdebros wamebas an araadamianur Tu damamcirebel mopyrobas an dasjas.~ 66. sasamarTlos winaSe samarTalwarmoebisas ganmcxadebeli amtkicebda, rom dakavebis dros sloveniis policiam sxeulis mZime dazianeba miayena da mas ar Cautarda saTanado samedicino mkurnaloba Semdgomi patimrobis ganmavlobaSi. 67. mTavrobis mtkicebiT, policiam dakavebis dros Zala mxolod im farglebSi gamoiyena, rac aucilebeli iyo ganmcxadeblis saqcielidan gamomdinare. man agreTve gaaprotesta ganmcxadeblis braldebebi arasakmarisi mkurnalobis Taobaze. kerZod, mTavrobam miuTiTa, rom ganmcxadebelma uari Tqva eqimebis mier rekomendebul qirurgiul Carevaze. 1. ganmcxadeblisadmi savaraudo cudad mopyroba dakavebis dros 68. sasamarTlo aRniSnavs, rom mxareebma ar gaaprotestes is faqti, rom, rogorc samedicino daskvnidan Cans, ganmcxadebels dazianeba miayenes dakavebis dros. Tumca momxdarTan dakavSirebiT ganmcxadeblisa da mTavrobis mier gansxvavebuli versiebi iqna warmodgenili (ix. punqtebi 12-15). 69. sasamarTlos mier dadgenili precedentuli samarTlis Tanaxmad, faqtobrivi garemoebebis dadgena da Semowmeba im saqmeebze, romlebic Tavdapirvelad komisiam ganixila, upiratesad am ukanasknelis saqmea. marTalia, sasamarTlo ar aris valdebuli, daeyrdnos komisiis mier dadgenil faqtebs da mas Tavisuflad SeuZlia Tavad Seafasos mis winaSe wardgenili masalebi, am uflebamosilebas igi mxolod gansakuTrebul SemTxvevebSi iyenebs (ix. saqmeze Kaya v. Turkey gamotanili ganCineba, 1998 wlis 19 Tebervali, moxsenebebi 1998-I, gv. 321, punqti 75). 70. komisias ar SeeZlo daexata im faqtobrivi garemoebebis sruli suraTi, romlebSic ganmcxadebelma dazianeba miiRo. man saboloo daskvnaSi aRniSna, rom, araerTgzis Txovnis miuxedavad, mTavrobas aranairad ar dausabuTebia Tavisi argumentebi, rom ganmcxadebelma dazianeba SemTxveviT miiRo. me-3 muxlis darRvevis dadgenisas komisia ZiriTadad daeyrdno arguments, saqmeze Ribitsch v. Austria (1995 wlis 4 dekembris ganCineba, seria A # 336, gv. 26, punqti 38) miTiTebiT, rom mTavrobam ver SeZlo dazianebis dasabuTeba da iseTi mtkicebulebis warmodgena, romelic eWvqveS daayenebda ganmcxadeblis axsna-ganmartebas. 71. sasamarTlo aRniSnavs, rom savaraudo cudad mopyrobas, romelsac Sedegad dazianeba mohyva, adgili hqonda ganmcaxdeblis dakavebisas da ara mas Semdeg, rac igi winaswar patimrobaSi iqna ayvanili. amgvarad, saqme gansxvavebuli unda iqnes Ribitsch-is saqmisagan, rodesac ganmcxadebelma dazianeba ganicada patimrobis dros. meore mxriv, saqme gansxvavebuli unda iqnes, agreTve, saqmisagan Klaas v. Germany (1993 wlis 22 seqtembris ganCineba, seria A # 269, gv. 16-18, punqtebi 26-30), romelic exeboda naklebad mZime dazianebas, romelsac adgili hqonda dakavebis operaciis dros, magram erovnulma sasamarTloebma daadgines faqtebi mas Semdeg, rac miecaT SesaZlebloba, uSualod daekiTxaT mowmeebi da SeefasebinaT maTi sarwmunoeba. 72. mocemul SemTxvevaSi operaciis ganmcxadebeli dros, romelsac ar daukavebiaT SeiZleboda SemTxveviTi gauTvaliswinebeli Sedegi mohyoloda, razec policia winaswari momzadebis gareSe moaxdenda reagirebas. sasamarTlos winaSe wardgenili dokumentebi miuTiTebs, rom policiam winaswar dagegma dakavebis operacia da rom mas sakmarisi dro hqonda, Seefasebina SesaZlo riski da mieRo yvela aucilebeli zoma dakavebis operaciis Casatareblad. operaciaSi monawileobda cameti policieli da isini ricxobrivad aRematebodnen sam eWvmitanils, romlebic unda aeyvanaT. ufro metic, ganmcxadebels ar SeuSinebia policiis oficrebi, magaliTad, iaraRis aSkara tarebiT an maTze TavdasxmiT. amis sapirispirod, ganmcxadeblisTvis miyenebuli gansakuTrebiT mZime dazianebisa da imis gaTvaliswinebiT, rom sadavo faqtebi ar daudgenia erovnul sasamarTlos, mTavrobas ekisreba mtkicebis tvirTi, warmoadginos damajerebeli argumentebi, rom Zalis gamoyeneba ar iyo gadaWarbebuli. 73. mTavrobam daTariRebuli wlis 23 maiss, saqmis arsebiTad ganxilvis Semdeg, sasamarTlos daskvna warudgina policiis qmedebaze wlis martiT ganmcxadeblis dakavebisas. es moxseneba ar warudgeniaT komisiis winaSe saqmis ganxilvis dros. mTavrobam daaskvna, rom gamomZieblebi moqmedebdnen kanonis Sesabamisad da Zalis gamoyeneba aucilebeli gaxada ganmcxadebelma, romelic winaaRmdegobas uwevda maT (ix. punqti 14). 74. sasamarTlo aRniSnavs, rom gamoZiebis Catarebis Sesaxeb brZaneba gacemuli iqna xuTi Tvis Semdeg incidentidan, romelsac adgili hqonda 1995 wlis 8 seqtembers. gamoZieba Catarda sloveni gradecis policiis administraciaSi, romlis wevrebic monawileobdnen ganmcxadeblis dakavebis operaciaSi. daskvna ar akonkretebs, Tu ra informaciasa da mtkicebulebebs efuZneba igi. kerZod, daskvnidan ar Cans, rom misma avtorebma mousmines ganmcxadebels, masTan erTad dakavebul sxva pirebsa an romelime sxva mowmes policielebis garda. ufro metic, mTavrobam ver axsna, Tu ratom gaxda daskvna xelmisawvdomi mxolod samarTalwarmoebis saboloo etapze. 75. komisiis winaSe samarTalwarmoebisas mTavroba amtkicebda, rom ganmcxadebelma dazianeba miiRo, rodesac Tavi manqanis bamperze daartya (ix. komisiis 1999 wlis 23 aprilis daskvnis 21-e punqti). Tumca policiis 1996 wlis 8 martis daskvna miuTiTebs, rom ganmcxadebelma saxe daartya gaCerebuli manqanis frTas da avtosadgomis gudroniT mopirkeTebul zedapirs (ix. zemoT, punqti 14). mTavrobam ar axsna es Seusabamoba. 76. sasamarTlo ixsenebs, rom ganmcxadebels awuxebda ybis ormagi motexiloba, iseve, rogorc saxis kontuzia. miyenebuli mZime dazianebis gaTvaliswinebiT, agreTve zemoxsenebul daskvnaSi ganviTarebuli msjelobis miuxedavad, sasamarTlo miiCnevs, rom mTavrobas ar warmoudgenia dasabuTebuli an sarwmuno argumentacia, rac Zireulad axsnida an gaamarTlebda dakavebis operaciis dros Zalis gamoyenebis xarisxs. Sesabamisad, gamoyenebuli Zala iyo gadaWarbebuli da gaumarTlebeli mocemul garemoebebSi. 77. Zalis amgvar gamoyenebas Sedegad mohyva dazianeba, romelmac ganmcxadebels udavod miayena seriozuli tanjva, romelic SinaarsiT aradamianur mopyrobas uTanabrdeboda. 78. amgvarad, adgili hqonda konvenciis me-3 muxlis darRvevas im mopyrobis gamo, romelsac ganmcxadebeli daeqvemdebara dakavebis dros. 2. ganmcxadeblisadmi savaraudo cudad mopyroba patimrobaSi yofnis dros 79. mTavrobis argumenti, rom eqimi dauyovnebliv iqna gamoZaxebuli mas Semdeg, rac man moiTxova samedicino Semowmeba 1995 wlis ganmcxadebels sasamarTlos winaSe ar gausaCivrebia seqtembers, diliT. garda amisa, warmodgenili dokumentebi miuTiTebs, rom am dRidan ganmcxadebels regularulad sinjavdnen eqimebi da rom man TviTon ganacxada uari specialistebis mier rekomendebul qirurgiul Carevaze. amgvarad, sasamarTlo adgens, rom am TvalsazrisiT ar wamoiWreba sakiTxi konvenciis me-3 muxlis Sesabamisad. 80. sasamarTlos azriT, mopyroba, romelsac ganmcxadebeli daeqvemdebara cixeSi, kerZod, is, rom cixis TanamSromlebma ver SeZles, miewodebinaT misTvis tkivilgamayuCebeli saSualebebi ramdenime SemTxvevaSi, ar aRwevda simkacris xarisxs, romelic im daskvnamde migviyvanda, rom adgili hqonda me-3 muxliT gaTvaliswinebuli uflebis darRvevas. 81. Sesabamisad, mocemul SemTxvevaSi adgili ar hqonia konvenciis me-3 muxlis darRvevas ganmcxadeblis mopyrobis gamo misi patimrobis dros. III. konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis savaraudo darRveva 82. ganmcxadebeli Cioda, rom winaswari patimrobis sawyis etapze sloveniis sasamarTloebs swrafad ar gadauwyvetiaT misi Suamdgomlobebi gaTavisuflebis Taobaze. igi amtkicebda konvenciis me-5 muxlis me-4 muxlis darRvevas. am muxlis mixedviT: `dakavebiT an dapatimrebiT TavisuflebaaRkveTil yvela pirs ufleba aqvs sasamarTlo procesze, romliTac sasamarTlos mier swrafad gadawydeba dapatimrebis kanoniereba da gaicema brZaneba gaTavisuflebaze, Tu dapatimreba ar aris kanonieri.~ 83. mTavrobis mtkicebiT, 1995 wlis 6-19 oqtombers ori instanciis sasamarTloebma ganixiles ganmcxadeblisTvis winaswari patimrobis vadis gagrZelebis sakiTxi sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 205-e muxlis Sesabamisad. am sakiTxis ganxilvas igive faqtobrivi da samarTlebrivi safuZveli hqonda, rac gaTavisuflebis Taobaze ganmcxadeblis 1995 wlis 3 oqtombris Suamdgomlobas. amdenad, mTavrobis azriT, ar arsebobda imis aucilebloba, rom Suamdgomloba gaTavisuflebis Taobaze calke ganexilaT ganmcxadeblisTvis patimrobis vadis gagrZelebis Taobaze sakiTxis gadawyvetamde. yovel SemTxvevaSi, `swrafad~ ganxilvis moTxovna daculi iqna. 84. sasamarTlo imeorebs, rom me-5 muxlis me-4 punqti, uzrunvelyofs ra TavisuflebaaRkveTili pirebisaTvis uflebas, samarTalwarmoebis meSveobiT gaasaCivron Tavisuflebis aRkveTis kanoniereba, agreTve iTvaliswinebs maT uflebas, samarTalwarmoebis dawyebis Semdeg, sasamarTlos mier patimrobis kanonierebis swrafad gadawyvetaze da mis Sewyvetaze, Tu is aris kanonieri (ix. Musiał v. Poland [GC], # 24557/94, punqti 43, ECHR 1999-II). sakiTxi imis Taobaze, iqna Tu ara daculi piris ufleba me-5 muxlis me-4 punqtis Sesabamisad, ganxiluli unda iqnes TiToeul saqmeze arsebuli garemoebebis WrilSi (ix., mutatis mutandis, saqmeze The R.M.D. v. Switzerland gamotanili ganCineba, 1997 wlis 26 seqtemberi, moxsenebebi 1997-VI, gv. 2013, punqti 42). 85. winamdebare saqmeSi ganmcxadebelma gaTavisuflebis Taobaze pirveli Suamdgomloba 1995 wlis 3 oqtombers Seitana. sloveni gradecis saolqo sasamarTlom ar daakmayofila es Suamdgomloba wlis 26 oqtombers, anu ocdasami dRis Semdeg. 1995 wlis 29 noembers ganmcxadebelma kvlav Seitana Suamdgomloba gaTavisuflebis Taobaze. 1995 wlis 22 dekembers, ocdasami dRis Semdeg, sloveni gradecis saolqo sasamarTlom kvlav ar daakmayofila igi. 86. sasamarTlo adgens, rom gaTavisuflebis Taobaze Suamdgomlobebi, romlebic ganmcxadebelma Seitana 1995 wlis 3 oqtombersa da 29 noembers, ar iqna ganxiluli `swrafad~, rogorc amas me-5 muxlis me-4 punqti moiTxovs. 87. is faqti, rom mariboris uzenaesma sasamarTlom ganixila ganmcxadeblis saCivrebi pirveli instanciis sasamarTlos mier 1995 wlis 6 oqtombersa da 27 noembers gamotanil gadawyvetilebebze winaswari patimrobis vadis gagrZelebis Taobaze, ar axdens gavlenas am daskvnaze. faqtobrivad, 1995 wlis 19 oqtombris gadawyvetilebiT mariboris uzenaesma sasamarTlom calsaxad ganacxada, ganmcxadeblis saCivris sapasuxod, rom wlis 3 oqtombris Suamdgomloba gaTavisuflebis Taobaze unda ganexila sloveni gradecis saolqo sasamarTlos (ix. punqti 40). amgvarad, samarTalwarmoeba SuamdgomlobebTan gaTavisuflebis dakavSirebiT Taobaze damoukidebeli ganmcxadeblis iyo im samarTalwarmoebisagan, romelic winaswari patimrobis vadis gagrZelebas Seexeboda da aRZruli iqna sloveniis xelisuflebis mier sakuTari iniciativiT. 88. Sesabamisad, adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis darRvevas. IV. konvenciis me-5 muxlis me-5 punqtis savaraudo darRveva ganmcxadebeli Cioda, rom me-5 muxlis me-4 punqtis 89. darRvevasTan mimarTebaSi, romelic zemoT iqna dadgenili, mas ar hqonda aRsrulebadi ufleba kompensaciaze. igi miuTiTebda konvenciis me-5 muxlis me-5 punqtis darRvevaze. aRniSnuli muxlis mixedviT: `yvelas, vinc aris dakavebis an dapatimrebis msxverpli am muxlis debulebaTa darRveviT, aqvs aRsrulebadi ufleba kompensaciaze.~ 90. mTavroba amtkicebda, rom saqme ar wamoWrida sakiTxs me-5 muxlis me-4 punqtis WrilSi, radgan ganmcxadeblis uflebebi, romlebsac iTvaliswinebs konvenciis me-5 muxlis me-4 punqti, daculi iyo. 91. samarTlis saproceso kodeqsis 542-e muxlis 1-li punqtis Sesabamis nawilebTan erTad, iTvaliswinebs kompensaciis uflebas im sasamarTlo aRniSnavs, rom konstituciis 26-e muxli, sisxlis SemTxvevebSi, rodesac Tavisuflebis aRkveTa ukanono iyo an Secdomis Sedegs warmoadgenda. amgvarad, araferi miuTiTebs imaze, rom ganmcxadeblisTvis patimrobis vadis gagrZeleba, kerZod, gaTavisuflebis Taobaze Suamdgomlobebze uari, iyo ukanono an Secdomis Sedegi sloveniis kanonmdeblobis miznebisaTvis. 92. aRniSnul garemoebebSi sasamarTlo adgens, rom ganmcxadeblis ufleba kompensaciaze konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis darRvevasTan mimarTebaSi ar yofila daculi sakmarisi xarisxis gansazRvrulobiT (ix. saqmeze Sakık and Others v. Turkey gamotanili ganCineba, 1997 wlis 26 noemberi, moxsenebebi 1997-VII, gv. 2626, punqti 60). 93. Sesabamisad, adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me-4 punqtis darRvevas. V. konvenciis me-8 muxlis savaraudo darRveva sasamarTlos winaSe ganmcxadebeli Cioda, rom komisiasTan 94. misi mimowera yovlad gaumarTlebel Semowmebas eqvemdebareboda. igi amtkicebda konvenciis me-8 muxlis darRvevas. am muxlis mixedviT: `1. yvelas aqvs ufleba, pativi scen mis pirad da ojaxur cxovrebas, mis sacxovrebelsa da mis mimoweras. 2. dauSvebelia sajaro xelisuflebis Careva am uflebis ganxorcielebaSi, garda iseTi Carevisa, rac daSvebulia kanoniT da aucilebelia demokratiul sazogadoebaSi erovnuli uSiSroebis, sazogadoebrivi usafrTxoebis an qveynis ekonomikuri keTildReobis interesebisaTvis an uwesrigobis an danaSaulis Tavidan asacileblad, janmrTelobis an zneobis an sxvaTa uflebaTa da TavisuflebaTa dacvisaTvis.~ 95. mTavrobis mtkicebiT, komisiasTan ganmcxadeblis mimoweris Semowmeba ganxorcielda sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 211-e muxlis Sesabamisad. mTavrobis TqmiT, 1998 wlis 23 oqtombers amoqmedebuli sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 213-e (b) muxlis me-3 punqtis Sesabamisad sloveniaSi gauqmda TavisuflebaaRkveTil pirebsa da adamianis uflebaTa evropul sasamarTlos Soris mimoweris Semowmeba. 96. sasamarTlo adgens, rom komisiasTan ganmcxadeblis mimoweris Semowmeba uTanabrdeba me-8 muxlis 1-li punqtiT gaTvaliswinebul uflebebSi Carevas. 97. zemoxsenebuli Careva rom ar ewinaaRmdegebodes me-8 muxls, igi unda iyos `daSvebuli kanoniT~, emsaxurebodes me-2 punqtiT gaTvaliswinebul kanonier mizans da unda iyos `aucilebeli demokratiul sazogadoebaSi~ aRniSnuli miznis misaRwevad (ix. saqmeze Silver and Others v. the United Kingdom gamotanili ganCineba, 1983 wlis 25 marti, seria A # 61, gv. 32 punqti 84, da saqmeze Petra v. Romania gamotanili ganCineba, 1998 wlis 23 seqtemberi, moxsenebebi 1998-VII, gv. 2853, punqti 36). 98. Carevas hqonda samarTlebrivi safuZveli, kerZod, sisxlis saproceso kodeqsis 211-e muxlis me-3 punqti. samarTlis Sesabamisad, SeiZleba miCneuli iqnes, rom igi `uwesrigobis an danaSaulis Tavidan acilebis~ kanonier mizans emsaxureboda. 99. ar rac Seexeba Carevis aucileblobas, sasamarTlo adgens, rom arsebobda raime aucilebeli safuZveli im mimoweris SemowmebisaTvis, romlis konfidencialurobis dacva mniSvnelovani iyo (ix. saqmeze Campbell v. the United Kingdom gamotanili ganCineba, 1992 wlis 25 marti, seria A # 233, gv. 22, punqti 62). Sesabamisad, Careva ar iyo aucilebeli demokratiul sazogadoebaSi me-8 muxlis me-2 punqtis mniSvnelobiT. 100. sasamarTlom aRniSna, rom 1998 wlis 23 oqtombers sisxlis samarTlis saproceso kodeqsis 213-e (b) muxlis me-3 punqtis amoqmedebis Semdeg TavisuflebaaRkveTil pirebsa da sasamarTlos Soris mimoweris Semowmeba gauqmda. magram es ar cvlis winamdebare saqmeSi arsebul mdgomareobas. 101. aqedan gamomdinare, adgili hqonda konvenciis me-8 muxlis darRvevas. VI. konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba 102. konvenciis 41-e muxlis Tanaxmad: `Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi, xolo Sidasaxelmwifoebrivi samarTali darRvevis mxolod nawilobrivi gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis SemTxvevaSi, Sesabamisi maRali xelSemkvreli mxaris sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian dakmayofilebas miakuTvnebs.~ a. materialuri ziani 103. ganmcxadebelma pretenzia ganacxada 174 897 germanul markaze, miuTiTebda ra ZiriTadad misi partnioris mier dakargul Semosavalsa da gaweul xarjebze, rodesac mas uvlida sloveniaSi, misi partnioris manqanis CamorTmevaze sloveniis xelisuflebis organoebis mier da misi kuTvnili aqciebis gaufasurebaze sloveniaSi misi patimrobis dros. 104. mTavrobam gaaprotesta es pretenzia, radgan dausabuTeblad miiCnia. 105. sasamarTlo ver xedavs pirdapir mizezobriv kavSirs konvenciiT gaTvaliswinebul uflebaTa darRvevebis dadgenasa da gancxadebul materialur zians Soris. amdenad, am kuTxiT ar arsebobs kompensaciis mikuTvnebis aranairi safuZveli. b. aramaterialuri ziani 106. ganmcxadebeli kompensaciis saxiT moiTxovda 1 000 000 germanul markas sloveniis xelisuflebis mopyrobis Sedegad miyenebuli tkivilisa da tanjvisaTvis. 107. mTavrobam es Tanxa gadaWarbebulad miiCnia. misi mtkicebiT, ganmcxadebeli Tavad iyo pasuxismgebeli ybis dazianebisaTvis, garda amisa, man uari ganacxada qirurgiul Carevaze. 108. sasamarTlo azriT, ganmcxadeblisTvis miyenebul dazianebas unda gamoewvia seriozuli tkivili. Tumca am kuTxiT zianis Sefasebisas sasamarTlom mxedvelobaSi unda miiRos is faqti, rom ganmcxadebelma ar isurva saTanado mkurnalobis Catareba sloveniaSi miyenebuli dazianebisaTvis, miuxedavad imisa, rom, samedicino eqspertebis azriT, qirurgiuli Careva aucilebeli iyo (ix. punqtebi 20-30). sasamarTlo, axdens ra Sefasebas Tanasworobis principis safuZvelze, ganmcxadebels miakuTvnebs 25 000 germanul markas. g. xarjebi da gaweuli danaxarjebi 109. ganmcxadebeli moiTxovda 23 700 germanul markas Semdegi gadanawilebiT: a) 500 germanuli marka im advokatebis anazRaurebisaTvis, romlebic ganmcxadebels sloveniaSi sisxlis samarTalwarmoebis etapze warmoadgendnen; b) 200 germanuli marka satelefono saubrebisaTvis, rac ganaxorciela misma partniorma, rodesac cdilobda ganmcxadeblis uflebebis dacvas rogorc sloveniaSi, ise komisiis winaSe. 110. 111. mTavrobam ganacxada, rom xarjebi dausabuTebuli iyo. sasamarTlo kvlav aRniSnavs, rom konvenciis 41-e muxlis Sesabamisad anazRaurebis mizniT unda dadgindes, rom xarjebi realurad da saWiroebisamebr iqna gaRebuli gonivruli odenobiT (ixileT, inter alia, saqme Jėčius v. Lithuania, # 34578/97, punqti 112, ECHR 2000-IX). sasamarTlo ar eTanxmeba imas, rom ganmcxadeblis partnioris xarjebi SeiZleba miCneuli iqnes saWiroebisamebr gaRebulad konvenciis darRvevis Tavidan acilebis an gamosworebis kuTxiT. rac Seexeba advokatebis anazRaurebis Tanxebs, isini upiratesad Seexeboda ganmcxadeblis sisxlis samarTlis braldebisagan dacvas sloveniis xelisuflebis organoebis winaSe, rac ar yofila evropuli sasamarTlos ganxilvis sagani. sasamarTlo agreTve aRniSnavs, rom evropis sabWom b-n reboks gadauxada 17 098,12 franguli franki samarTlebrivi daxmarebis saxiT. axdens ra Sefasebas samarTlianobis principis safuZvelze, sasamarTlo ganmcxadebels miakuTvnebs 7 000 germanul markas damatebiTi Rirebulebis nebismier gadasaxadTan erTad, romelic SeiZleba daekisros am Tanxas, gamoklebuli 17 098,12 franguli franki, rac gadauxada evropis sabWom samarTlebrivi daxmarebis saxiT. d. sauravi 112. sasamarTlosTvis xelmisawvdomi informaciis Sesabamisad, saprocento ganakveTi, romelic dadgenilia germaniaSi winamdebare ganCinebis miRebis dRisaTvis, aris wliuri 4%. zemoxsenebulidan gamomdinare, sasamarTlo 1. erTxmad uaryofs mTavrobis pirvelad pretenziebs; 2. adgens eqvsi xmiT erTis winaaRmdeg, rom adgili hqonda konvenciis me-3 muxlis darRvevas ganmcxadeblis mimarT dakavebis dros mopyrobis gamo; 3. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-3 muxlis darRvevas ganmcxadeblis mimarT patimrobis dros mopyrobis gamo; 4. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me- punqtis darRvevas; 5. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-5 muxlis me- punqtis darRvevas; 6. erTxmad adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-8 muxlis darRvevas; 7. erTxmad adgens, rom (a) mopasuxe saxelmwifom sami Tvis vadaSi ganmcxadebels unda gadauxados: 25 000 (ocdaxuTi aTasi) germanuli marka gancdili aramaterialuri zianisaTvis da 7 000 (Svidi aTasi) germanuli marka xarjebisa da gaweuli danaxarjebisaTvis damatebiTi Rirebulebis nebismier gadasaxadTan erTad, romelic SeiZleba daekisros am Tanxas, gamoklebuli 17 098,12 (Cvidmeti aTas oTxmocdaTvrameti franguli franki da Tormeti centi) franguli franki, rac gadaxdili unda iqnes germanuli markiT winamdebare ganCinebis gamotanis dRisTvis moqmedi ganakveTiT; (b) zemoxsnebuli sami Tvis vadis gasvlis Semdeg morigebamde gadaxdili unda iqnes martivi procenti wliuri 4%-iani ganakveTiT. 8. uaryofs ganmcxadeblis danarCen moTxovnebs samarTlian dakmayofilebasTan dakavSirebiT. Sesrulebulia inglisur enaze da gacxadebulia werilobiT 2000 wlis 28 noembers sasamarTlos reglamentis 77-e muxlis me-2 da me-3 punqtebis Sesabamisad. maikl oboili mdivani elizabet palmi Tavmjdomare konvenciis 45-e muxlis me-2 punqtisa da reglamentis 74-e muxlis me- punqtis Sesabamisad, ganCinebas Tan erTvis b-n zupanCiCis nawilobriv gansxvavebuli azri. e.p. m.o.b mosamarTle zupanCiCis nawilobriv gansxvavebuli azri I es gansakuTrebuli saqmea, Tundac saproceso kuTxiT. ganmcxadebels arasodes wamouyenebia sakiTxi Tavisi dazianebis Sesaxeb gamomZiebeli mosamarTlis an saqmis ganmxilveli mosamarTleebis winaSe, Tumca mas im dros mxolod braldebis tvirTi (onus proferrendi) ekisreboda. mas rom mxolod emtkicebina cudad mopyroba, sasamarTlo valdebuli iqneboda, gaeTvaliswinebina, xolo prokurori valdebuli iqneboda, eWvmitanili policielebis winaaRmdeg aReZra sisxlis samarTlis saqme. Tu aRniSnuli Sedegs ar gamoiRebda, ganmcxadebels hqonda ramdenime saSualeba, romelTa amowurvis Semdeg mas SeeZlo konstituciuri sarCelisTvis miemarTa. winamdebare saqmisaTvis namdvilad yuradsaRebia, rom ganmcxadebels arasodes miumarTavs aRniSnuli Cveulebrivi procedurebisTvis, romlebsac Sedegad mohyveboda misTvis miyenebuli zianis sasamarTlo gamoZieba. mTavrobas, Tavis mxriv, ar gausaCivrebia samarTalwarmoebis saTanado etapze is faqti, rom ar yofila amowuruli dacvis yvela Sidasaxelmwifoebrivi saSualeba. amdenad, saqme evropul sasamarTlos gadaeca zogierTi mniSvnelovani elementis arsebiTad ganxilvis gareSe. ramdenadac ar yofila Sida sasamarTlo gamoZieba, es faqtebi mxolod mogvianebiT gaxda Sesabamisi konvenciis me-3 muxlis darRvevis braldebis WrilSi. sinamdvileSi yofila pirdapir dakavebis mniSvnelovani garemoebebi arasdros principis dadgenili, dauyovneblobis Sesabamisad, Sida Tu saerTaSoriso sasamarTlo xelisuflebis mier. amgvarad, savaraudod, zedmeti Zalis gamoyenebis arsebiTi sakiTxi ganmcxadeblis kanonieri dapatimrebisas pirvelad iqna warmodgenili adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos winaSe. amiT Cven SevasruleT faqtebis damdgeni pirveli intanciis sasamarTlos roli. ufro metic, momavalSi, me-11 oqmis gavleniT, aseTi saqmeebi kvlav ganmeordeba. amJamad komisia, romelic sasamarTlosTvis faqtebis dadgenis arsebiT funqcias asrulebs, aRar arsebobs. aqedan logikurad gamomdinareobs, rom sasamarTlos mouwevs axal situaciasTan adaptacia. mas mouwevs iseTi situaciebis daSveba, winamdebare saqmis msgavsad, rom mis winaSe mosmena pirveli instanciis erovnuli sasamarTloebis winaSe mosmenas daemsgavseba. sasamarTlos mouwevs mowmeebis mosmena, dapirispirebuli mowmeebis jvaredini dakiTxva, pirdapiri dakiTxa, nivTieri mtkicebulebebis Sefaseba da a.S. sasamarTlos mouxdeba daadginos Tavisi wesebi mtkicebis tvirTis, dubio pro reo principisa da a.S. Sesaxeb. es wesebi ukve arsebobs Cvens sasamarTlo praqtikaSi, Tundac elementaruli formiT. da, ra Tqma unda, am saproceso normebis dadgenisas Cven mkacrad unda mivdioT me-6 muxlis garantiebs, rogorc amas konvenciis yvela xelmomwerisgan moviTxovT. es Seexeba yvela im saqmes, romlebSic, konvenciis xedviT, garkveuli faqtebi samarTlebrivad Sesabamisi mxolod imitom xdeba, rom saqme Setanili iqna adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos winaSe, da mxolod amis Semdeg. ra Tqma unda, simarTlea, rom is, rasac Cven `faqtebs~ an `samarTlebrivad marTlzomier faqtebs~ vuwodebT, zogjer ar aris ubralod da martivad `obieqturi~. konkretul saqmeSi uamravi `faqtidan~ mxolod SerCeul aspeqtebs eqceva sasamarTlos yuradReba. es mxolod maSin xdeba, rodesac saqmis samarTlebrivi kvalifikacia gamoiyeneba mocemuli faqtobrivi magaliTis mimarT sasamarTlos mier. Tavis mxriv, ra Tqma unda, norma, romelic gamoiyeneba samarTlebrivi kvalifikaciis misacemad konkretuli saqmisTvis, TavisTavad aRqmul faqtebTan mimarTebaSia arCeuli. amdenad, adgili aqvs dinamikur da dialeqtikur kavSirs faqtebsa da normebs Soris. gamosayenebeli normis arCevaze dayrdnobiT, sasamarTlo yuradRebis qveS sxvadasxva faqtebi xvdeba, TiTqos isini sxva saTvaliT iqna danaxuli. aqedan gamomdinareobs, rom faqtebi, romlebic Sesabamisi da gadamwyveti unda iyos Sida sasamarTloebisTvis, xSirad ar aris Sesabamisi sasamarTlosaTvis, da gadamwyveti adamianis uflebaTa Cven evropuli viyenebT da piriqiT. strasburgSi sxvadasxva principebs, doqtrinebsa da wesebs, romlebic efuZneba konvenciis normebsa da SemuSavebulia evropuli sasamarTlos precedentuli samarTlis ormocdaaTi wlis ganmavlobaSi. identuri faqtobrivi magaliTi SeiZleba sxvagvari samarTlebrivi perspeqtiviT iqnes danaxuli an, winamdebare saqmis msgavsad, srulebiTac ar daeqvemdebaros sasamarTlos mier ganxilvas. aRniSnuli problema ar aris axali. sasamarTlo yovelTvis iyenebs Tavis kriteriumebs imasTan dakavSirebiT, Tu ra aris Sesabamisi konvenciis safuZvelze. sxvagvarad rom iTqvas, es Cven baton Jurdenis rolSi Cagvayenebda [batoni Jurdeni molieris piesis, `gaaznaurebuli gancvifrebulia imiT, rom didi xnis ganvamlobaSi `prozaulad” laparakobda. konvenciis Sesabamisi specialuri faqtobrivi mdabios~, mTavari moqmedi piria], romelic analizis gamoyeneba, sabolood, ra Tqma unda, adamianis uflebaTa evropuli sasamarTlos misias warmoadgens. amaSi araferia gansakuTrebuli, Tu ar CavTvliT faqtebisa da samarTlis, questiones juris et questiones facti, gaucnobiereblad mkacr gamijvnas. Tanamedrove samarTlis filosofia didi xania gascda am xelovnur gansxvavebas. winamdebare saqme sakmaod metyvelebs amis aucileblobaze. Tumca amas aqvs uaryofiTi gamovlineba xSirad gamoyenebuli jadosnuri formulisTvis, romlis mixedviTac `Cven ar varT meoTxe instanciis sasamarTlo~ da faqtebis gamoZiebas erovnul sasamarTloebs mivandobT. zogierT SemTxvevaSi, rodesac ganmcxadebeli Civis aSkara xarvezebze erovnuli sasamarTloebis mxridan, es SeiZleba marTebul midgomad iqnes miCneuli. es aSkarad araswori midgomaa im saqmeebTan mimarTebaSi, rodesac erovnul sasamarTloebs ar hqoniaT saSualeba, emsjelaT konvenciis gamoyenebis Taobaze. doqtrina, romelic moiTxovs dacvis Sidasaxelmwifoebriv saSualebaTa amowurvas, mxolod nawilobriv efuZneba konvenciis adre moqmed 26-e, amJamindel 35-e muxls. Tumca, aRniSnuli debulebis Sesabamisad, saqme SeiZleba nebismier dros iqnes uaryofili, anu mopasuxe mTavrobis pretenzia ar aris SezRuduli droSi im periodTan mimarTebaSi, sanam saqmis dasaSvebobis sakiTxi iqneba ganxiluli. es mxolod komisiisTvis mosaxerxebeli praqtika iyo, anu ara mZime doqtrina am sityvis Cveulebrivi gagebiT. debulebis teleologiuri analizi miuTiTebs, rom igi ara mxolod faqtebis dadgeniT aris dakavebuli. misi mizani, saerTaSoriso samarTlis kuTxiT, martivad mdgomareobs imaSi, rom maRali xelSemkvreli mxareebis erovnul sasamarTloebs saSualeba mieceT, savaldebulod aRiaron konvenciisa da Cveni sasamarTlos mier moTxovnili minimaluri samarTlebrivi da saproceso standartebi. faqtebis erovnuli dadgenis kompetenciis gacnobierebuli mxolod delegireba zemoxsenebuli sasamarTloebisaTvis fundamenturi saerTaSoriso samarTlebrivi etiketis Tanamdevia, rac efuZneba im mosazrebas, rom yvela wevri saxelmwifo aRiarebs Tavis valdebulebas konvenciis Sesabamisad. es gulisxmobs, rom winamdebare saqme SeiZleboda ganxiluliyo mosmenis Semdegac. Cemi azriT, es iqneboda yvelaze gonivruli, Tu ar gvinda, rom CaverioT faqtebis uSualo dadgenaSi. II gansaxilveli realuri faqti samarTlebrivad kvalificirebulia rogorc Zalis zedmeti gamoyenebis braldeba narkotikebiT movaWris kanonieri dakavebisas, rodesac igi cdilobda avstria- sloveniis sazRvris gadakveTas. gonivruli eWvis (SesaZlo mizezis) saproceso samarTlebrivi sakiTxi, romelic win uswrebda dakavebas, agreTve misi konkretuli da specifikuri xasiaTi, misi wyaroebis kanoniereba da a.S., arasdros wamouWria ganmcxadebels. radgan dakavebis kanoniereba ar yofila gasaCivrebuli, Cven ar viciT, rogor moiZia sloveniis policiam informacia ganmcxadeblis mcdelobasTan dakavSirebiT, qveyanaSi Seetana eqstazis momgvreli abebi da sxva kontrabanda. amgvarad, unda vivaraudoT, rom dakavebis safuZveli iyo kanonieri rogorc Sidasaxelmwifoebrivi kanonmdeblobis, ise konvenciis miznebisaTvis. Semdegi sakiTxi is aris, Tu ramdenad icoda ganmcxadebelma Tavisi dakavebis Sesaxeb, anu SeiZleboda Tu ara, rom dakavebisas misi savaraudo winaaRmdegoba yofiliyo misi mxridan marTlzomieri Secdomis (error facti) Sedegi. mTavrobis mtkicebiT, policielebi, romlebic dakavebis operaciaSi monawileobdnen, aSkarad advilad amosacnobi iyvnen, radgan qurTukebze garkveviT eweraT “POLICIJA”. ganmcxadeblis TqmiT, policielebs ar ecvaT aRniSnuli qurTukebi da isini mas `ninZebad~ moeCvena, romlebic masze Tavdasxmas axorcielebdnen, kontrabandasTan. ganmcxadebeli rasac Tumca udavod saqonlis aranairi Znelia inerviulebda gamo, mis kavSiri amis dajereba, manqanaSi gancxadebas ar hqonda radgan damaluli mxolod kontrabanduli dakavebisaTvis savaraudo winaaRmdegobis gawevis kuTxiT eqneboda azri. yovel SemTxvevaSi, Tundac Tu policielebs ar uCandaT samkerde niSnebi, Zneli dasajerebelia, rom narkotikebiT movaWre, romelic `ninZebis~ jgufs gadaawyda, ifiqrebda, rom mas Zarcvis an sxva amgvari mizniT daesxmodnen Tavs. Sesabamisad, Tu vivaraudebT, rom ganmcxadebelma icoda, rom mas apatimrebdnen da imis gamo, rom mas manqanaSi hqonda narkotikebi, misi mxridan winaaRmdegobis gaweva kanonieri dakavebisaTvis ar SeiZleba mivaweroT Secdomas. da Tu adgili ar hqonda misi mxridan Secdomas, maSin winaaRmdegobis gawevis raime gamarTlebuli safuZveli ar arsebobda. amgvarad, axla daismis kiTxva, Tu ramdenad iyo aucilebeli Zalis gamoyeneba dakavebis operaciis ganxorcielebisTvis. Zalis gamoyenebis proporciuloba amgvar situaciebSi calsaxad damokidebulia im adamianis saqcielze, romelsac aRukveTen Tavisuflebas. Tumca sisxlis samarTlis kanonmdeblobiT dadgenilia, rom Zalis gamoyeneba mZime danaSaulis CadenaSi eWvmitanilis dakavebisas ar SeiZleba CaiTvalos mxolod ex post facto. amgvari situaciebisTvis damaxasiaTebelia xelCarTuli brZola, Cxubi da a.S. im faqtebis zedmiwevniT Sefasebisas, romelTac Zalis gamoyenebamde mivyavarT, mxedvelobaSi mdgomareoba, romlebic Tavs icaven, sxva adamians icaven an sxva aucilebel RonisZiebas mimarTaven. materialuri sisxlis unda iqnes miRebuli im pirTa aRgznebuli samarTlis kanonis mixedviT, aseT situacias axasiaTebs Zalis gamoyeneba Tavis dacvis mizniT. Zalis gamoyeneba Tavis dacvis mizniT Tavdasxmis Tanadrouli da proporciuli unda iyos, raTa gamoiricxos aramarTlzomieri Tavdasxma, romelic, Tavis mxriv, ar unda iyos provocirebuli da a.S. es logika uaxlovdeba mZime emociuri stresis mdgomareobaSi myofi, uaRresad provocirebuli adamianis logikas. sisxlis samarTlis kodeqsTa umravlesoba iTvaliswinebs aseT debulebebs. aqedan gamomdinare, yuradsaRebia Semwynareblobis dasaSvebi zRvari, ramdenadac marTlzomierebis sxva kriteriumebi (Zalisa da sapasuxo Zalis Tanadrouloba, dakavebis kanoniereba, piris mier imis codna, rom mas akaveben, dakavebis ganmaxorcielebeli policielebis keTilsindisiereba da safrTxis gonivruli aRqma da a.S.) dakmayofilebuli iqneba. rodesac am logikas mivmarTavT kanonieri dakavebis operaciis ganxorcielebisTvis, es gulisxmobs, rom Zalis gamoyeneba ar iqneba gadaWarbebuli, Tu igi, moqmedi piris rwmeniT, ukiduresad aucilebelia Tavisuflebis kanonieri aRkveTisTvis. Tu piri winaaRmdegobas wevs dakavebisas, damatebiTi Tanadrouli Zala gamarTlebulia, raTa policiam miaRwios kanonier mizans. es kriteriumi rogorc subiqeturi, ise obieqturia. me mivuTiTeb konvencis me-2 muxlis me-2 punqtze, romlis mixedviT sicocxlis xelyofac ki ar CaiTvleba konvenciis sawinaaRmdegod Cadenil qmedebad, rodesac igi Sedegia ara umetes absoluturad aucilebeli Zalis gamoyenebisa, `kanonieri dakavebis an kanonierad dapatimrebuli piris gaqcevisTvis xelis SeSlis~ mizniT. sainteresoa, rom es debuleba mainc arsebobs, me-6 oqmis pirveli muxliT sikvdiliT dasjis gauqmebis miuxedavad. saxelmwifo, sxva sityvebiT rom vTqvaT, uflebamosilia, gamoiyenos sasikvdilo RonisZieba kanonieri dakavebis gansaxorcieleblad, magram ar aris uflebamosili, Seufardos an aRasrulos sikvdiliT dasja. es gamonaklisi uSualo kavSirSia Tavis dacvis, sxvisi dacvis da a.S. eqstremalur garemoebebTan, anu sagangebo situaciebis Sesaxeb sisxlis samarTlis dadgenil doqtrinasTan. aRniSnul situaciebSi moqmed pirs (damrRvevs) ar SeuZlia miiRos samarTliani, miukerZoebeli, gonivruli, winaswar dagegmili da mTlianad racionaluri gadawyvetileba, rom Zala `ara umetesad absoluturi aucileblobiT~ aris ganpirobebuli. TavisTavad igulisxmeba, rom am saxis Cxubis, maT Soris dakavebis operaciis ganxorcielebis dros orive mxridan gadametebuli reaqciaa mosalodneli. sasamarTlos praqtika amyarebs am mosazrebas. Tumca, rogorc erTi SexedviT Cans, arsebobs winaaRmdegoba, erTi mxriv, gamonaklisis arsebobas (rac saxelmwifos nebas rTavs, gamoiyenos sasikvdilo Zala dakavebis ganxorcielebisas) da, meore mxriv, moTxovnas Soris, rom aRniSnuli sasikvdilo Zalis gamoyeneba unda iyos absoluturad aucilebeli. am Seusabamobis axsna mxolod teleologiurad aris SesaZlebeli. mxedvelobaSi unda viqonioT, rom konvenciis avtorebs ar undodaT, gza gaexsnaT sasikvdilo Zalis Tavisufali gamoyenebisaTvis kanonieri dakavebis ganxorcielebis mizniT. Tumca isini miznad ver daisaxavdnen mkacri da absoluturad gonivrulobas moklebuli standartis amoqmedebas amgvar sagangebo situaciebSi. Tu sasikvdilo Zalis gamoyeneba aSkarad daSvebulia konvenciiT kanonieri dakavebis gansaxorcieleblad, maSin Zalis gamoyeneba, Tu aucileblad iqneba miCneuli, aris fortiori daSvebuli, Tu igi Sedegad ganapirobebs ara sikvdils, aramed sxeulis dazianebas. III da bolos, daismis kiTxva, vis ekisreba pasuxismgebloba policiis mier damatebiTi Zalis gamoyenebis dros da mis Sedegad miyenebuli dazianebis gamo. mocemul SemTxvevaSi winaswar ganuzraxvelad miyenebuli dazianeba, materialuri sisxlis samarTlis kanonis mixedviT, aris `gaufrTxileblobis~ Sedegi. pasuxismgebloba SedegebisaTvis, romlebic scildeba moqmedi piris pirdapir ganzraxvas, ekisreba im SemTxvevaSi, Tu es Sedegebi, sul mcire, moqmedi piris daudevrobis (Segnebuli gaufrTxileblobis) an (ganuzraxveli) gaufrTxileblobis Sedegia, magram mxolod maSin, Tu es qmedeba TavisTavad aris dasjadi gaufrTxileblobis formiT. aseT SemTxvevaSi moqmed pirs, maSinac ki, Tu ar icoda zustad, ra Sedegebi mohyveboda mis qmedebas, magram SeeZlo da unda scodnoda, rom SesaZlebeli iyo winaswari aseTi Sedegebis miReba, gareSe ekisreba Cadenili pasuxismgebloba qmedebisaTvis. ganzraxvis winamdebare saqmeSi, Tundac Teoriulad, ganmcxadeblis gatexili yba SeiZleboda policielebis pirdapiri ganzraxvis Sedegi (dolus directus) yofiliyo. zogadad igulisxmeba, rom yvela adamians ganzraxuli aqvs misi qmedebis Sedegis dadgoma. principSi, policias unda daekisros tvirTi, daamtkicos, rom miznad ar isaxavda igulisxmeba, rom mocemul SemTxvevaSi policielebs ganzraxuli hqondaT TavianTi qmedebebis bunebrivi Sedegi da rom axorcielebdnen zustad imas, risi ganzraxvac hqondaT. ganmcxadeblisTvis zianis miyenebas. Tumca amaSi saqmeze Selmouni v. France ([GC], # 25803/94, ECHR 1999-V) gamotanili ganCinebis mixedviT, romelmac gaero-s wamebis sawinaaRmdego komitetis mier wamebis ganmarteba Cvens iurisprudenciaSi danerga, es SeiZleboda wamebas gaTanabreboda. sakiTxi Semdegnairad dadgeboda: iyo Tu ara ganmcxadeblis tkivili da tanjva sastiki da hqonda Tu ara policias, magaliTad, ganmcxadeblis diskriminaciis an misi dasjis konkretuli ganzraxva (dolus specialis). Tu CavTvliT, rom ganmcxadeblisaTvis miyenebuli tkivili an tanjva naklebia `sastikze~, maSin, wamebis sawinaaRmdego komitetis azriT, saqme gveqneba `araadamianur an damamcirebel mopyrobasTan~. aq mniSvnelovania, xazgasmiT aRiniSnos, rom rogorc wameba, ise araadamianuri an damamcirebeli mopyroba moiTxovs pirdapir ganzraxvas (dolus directus) policielTa mxridan. mxolod gansakuTrebul SemTxvevebSi, magaliTad, rodesac ganmcxadebels ugulisyurod eqcevian cixeSi, sakmarisia daudevroba. amjerad aseT gansakuTrebul garemoebasTan ar gvaqvs saqme. winamdebare saqmeSi policiis saqcieli, gansxvavebiT Selmouni-is saqmisagan, romelSic ganmcxadebels sadisturi ziani miayenes Tavisuflebis aRkveTis Semdeg, iyo, yvelaze uares SemTxvevaSi, gadaWarbebuli reaqcia misi gaqcevis mcdelobaze. aRniSnuli SeteviTi xasiaTis gadaWarbebuli reaqciis Sedegad miyenebuli dazianeba ar iyo pirdapiri ganzraxvis Sedegi _ igi iyo Zalis kanonieri gamoyenebisas `gaufrTxileblobis~ Sedegi. aqedan gamomdinare, yvelaze uares SemTxvevaSi dazianeba SeiZleba gamoewvia policielTa gaufrTxileblobas (Segnebul daudevrobas), magram ara maT ganzraxvas. ramdenadac araadamianuri da damamcirebeli mopyroba ar moiTxovs pirdapir ganzraxvas, amdenad, miyenebuli dazianeba, Cemi azriT, ar SeiZleba CaiTvalos `wamebad~ an `araadamianur da damamcirebel mopyrobad~. Tumca naklebad eqstremaluri, magram msgavsi scenaris mixedviT Cven miviCnevT, rom ganmcxadeblisTvis miyenebuli dazianeba policielTa mier Zalis ganzrax gamoyenebis gauTvaliswinebeli Sedegia. policielebis monaTxrobis mixedviT, dakavebis Semdeg ganmcxadebelma gaqceva scada. aman, Tavis mxriv, ganapiroba is, rom ori policieli miiWra masTan, miwaze waaqcia da scema. Sedegi SeiZleba CaiTvalos rogorc ganWvretadad, ise piriqiT. Tumca Tu ganWvretadi iqneboda, maSin yvelaze uares SemTxvevaSi igi SeiZleboda gamoewvia policielebis Segnebul daudevrobas. ramdenadac Segnebuli daudevroba samarTlebrivad ar ganapirobebs araadamianur da damamcirebel mopyrobas, Cven ar SegviZlia vilaparakoT, Tundac yvelaze cudi scenariT, konvenciis me-3 muxlis darRvevaze. dazianebis xarisxi _ or adgilas gatexili yba _ SesabamisobaSia am versiasTan, anu ganmcxadebelma yba daartya magar sagans, savaraudod, iqve gaCerebuli manqanis bampers, maSin, rodesac aseTi dazianeba aSkarad ar Seesabameba mxolod `saxeSi dartymas~, rogorc amas ganmcxadebeli amtkicebs. sloveniaSi moqmedi Sida disciplinuri wesebis Sesabamisad, naklebad damajerebelia, rom policielebi moqmedebdnen pirdapiri ganzraxviT (dolus directus), rom yba CaemtvriaT misTvis. sxeulis amgvari dazianeba aRniSnuli unda yofiliyo dazaralebuli piris mier da policielebis winaaRmdeg unda aRZruliyo Sida disciplinuri warmoeba policiis organoebis mier. rogorc gaero-s wamebis sawinaaRmdego komitetis wevrs, me maqvs SesaZlebloba, vicnobde msoflios sxvadasxva kuTxeSi policiis aradisciplinirebuli Zalebis mier mudmiv mcdelobas, damalon msxverplis wamebis an mis mimarT araadamianuri da damamcirebeli mopyrobis Sedegebi. naklebad damajerebelia, rom policielebi, romlebsac amoZravebdaT araadamianuri da damamcirebeli mopyrobis motivi, miznad isaxavdnen iseTi dazianebis miyenebas, romelic aSkarad aucilebels gaxdida mkurnalobas da dazianebis Sesaxeb samedicino daskvnis Sedgenas. oqmSi inaxeba ganmcxadeblis mier piradad dawerili gancxadeba, rom dazianeba ar iyo policiis brali. misi mtkicebulebiTi Rirebuleba naklebi iqneboda, ganmcxadebels rom mxolod xeli moewera masze, sloveniur da ara mis mSobliur germanul enaze yofiliyo dawerili da metismetad saeWvo garemoebaSi ar aRmoCeniliyo. Zneli dasajerebelia, rom SeiZleboda aseTi adamianis iZuleba, daewera da xeli moewera mkafio gancxadebaze, romelic policias gaamarTlebda. ganmcxadebeli miuTiTebs `fsiqologiur terorze~, magram ar akonkretebs, ra saxis safrTxes SeeZlo aTletizmis saxeobaSi araerTgzis Cempionis darwmuneba, daewera: `waviqeci da am dros saxe davartyi manqanis frTas, ris gamoc yba damizianda. [xelmowera] es moxda guSin, saRamos 5 da 6 saaTs Soris~ (Targmani). aqedan gamomdinare, mimaCnia, rom ganmcxadebeli gaqcevas cdilobda, rom orma oficerma miwaze waaqcia, raTa gaqcevisTvis xeli SeeSalaT da rom man nikapi iqve gaCerebuli manqanis bampers daartya. IV komisiis daskvnaSi metismetad didi mniSvneloba eniWeba arasakmaris gamoZiebas mopasuxe saxelmwifos mxridan, romelsac ekisreboda mtkicebis tvirTi, daemtkicebina, rom ganmcxadebeli, romelic sloveniis policiam daakava janmrTel mdgomareobaSi, ar yofila daSavebuli policiis mier gadaWarbebuli Zalis gamoyenebis gamo. magram mopasuxe saxelmwifosTvis pasuxismgeblobis dakisreba sasamarTlo gamoZiebis ararsebobis saerTaSoriso samarTlebriv Sedegebze aris misi Cayeneba “catch-22”-is situaciaSi. sasamarTlo gamoZiebis ararseboba calsaxad imis Sedegia, rom ar yofila amowuruli dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebi. is faqti, rom ganmcxadebelma ar amowura dacvis Sidasaxelmwifoebrivi saSualebebi, radgan, misi TqmiT, ar SeeZlo saCivriT miemarTa sakonstitucio sasamarTlosaTvis, mxolod da mxolod imis Sedegia, rom ganmcxadebels arasodes uCivlia policiis mier uflebamosilebis borotad gamoyenebis Sesaxeb. sanam igi miiRebda e.w. sagamoZiebo furcels, romelic miuTiTebs sisxlis samarTalwarmoebis oficialur dawyebas sloveniis Sida kanonmdeblobis Sesabamisad, gamomZiebelma magistratma saTanadod dakiTxa ganmcxadebeli. mas ar gamouTqvams aranairi pretenzia. amasTanave, sasamarTlo procesis dros mas hqonda saSualeba, policia cudad mopyrobaSi daedanaSaulebina, magram mas araviTari pretenzia ar gamouTqvams. erTaderTi tvirTi, romelic mas ekisreboda mTeli am xnis ganmavlobaSi, agreTve sisxlis samarTalwarmoebis bolo etapebze, iyo e.w. braldebis tvirTi (onus proferrendi). aRniSnul etapebze mxolod mtkicebac ki avtomaturad migviyvanda policiis mier gadaWarbebuli Zalis gamoyenebis oficialur gamoZiebamde. am braldebaTa dafiqsirebis safuZvelze ki prokurori ex officio moiTxovda sasamarTlo gamoZiebas eWvmitanili policielebis winaaRmdeg. yovelive zemoaRniSnuli ganapirobebda winaaRmdeg. sisxlis samarTalwarmoebas policielebis CanawerebSi araferi miuTiTebs imaze, rom ganmcxadebels aRniSnuli braldeba wamoyenebuli hqonda. Sida kanonmdeblobis Sesabamisad, misi konstituciuri saCivari amgvaradve iqneboda dauSveblad gamocxadebuli imave safuZvliT, rogorc amas adgili eqneboda strasburgSi, mTavrobas rom ar gamorCenoda da droze gaeprotestebina is faqti, rom ganmcxadebelma ar amowura dacvis yvela Sidasaxelmwifoebrivi saSualeba. zemoxsenebuli mosazrebebis gamo me xmas ar vaZlev me-3 muxlis darRvevas.