31277/03

WyrokETPCz2007-01-16ECLI:CE:ECHR:2007:0116JUD003127703

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niewykonanie przez organ administracji publicznej prawomocnego orzeczenia sądu krajowego zasądzającego koszty sądowe i honorarium adwokackie stanowi naruszenie prawa do rzetelnego procesu (art. 6 ust. 1 Konwencji) oraz prawa do poszanowania mienia (art. 1 Protokołu nr 1)?
Ratio decidendi
Trybunał przypomniał, że prawo do rzetelnego procesu, gwarantowane przez art. 6 ust. 1 Konwencji, obejmuje prawo do wykonania prawomocnego orzeczenia sądowego. Niewykonanie orzeczenia przez organ administracji publicznej przez ponad siedem lat pozbawiło skarżącego użytecznego efektu tego orzeczenia. Ponadto, niewypłacenie zasądzonych kwot stanowiło ingerencję w prawo skarżącego do poszanowania mienia, chronione przez art. 1 Protokołu nr 1. Rząd nie przedstawił żadnych faktów ani argumentów, które uzasadniałyby odmienne rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Skarżący, Muammer Kranta, złożył w 1995 roku wniosek do Sądu Administracyjnego w Izmirze o unieważnienie decyzji Dyrekcji Generalnej Wody i Kanalizacji Gminy Metropolitalnej Izmir (IZSU). W 1996 roku sąd orzekł na korzyść skarżącego, unieważniając decyzję i nakazując administracji zapłatę kosztów sądowych i honorarium adwokackiego w wysokości 6.154.200 TL (około 67 Euro). Orzeczenie to zostało potwierdzone przez Radę Stanu w 1999 roku. Do momentu złożenia skargi do ETPCz w 2003 roku, administracja nie zapłaciła zasądzonych kwot.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie: 1. Uznaje skargę za dopuszczalną. 2. Stwierdza naruszenie art. 6 § 1 Konwencji i art. 1 Protokołu nr 1. 3. Zasądza skarżącemu 500 Euro tytułem odszkodowania materialnego i niematerialnego. 4. Odrzuca pozostałe żądania dotyczące słusznego zadośćuczynienia.

Pełny tekst orzeczenia

CONSEIL DE   L'EUROPE   AVRUPA   KONSEYĐ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   KRANTA - TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 31277/03)   KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ   STRAZBURG   Ocak 2007   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   bazı düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan (31277/03) baꢀvuru no’lu davanın nedeni, bu ülke   vatandaꢀı Muammer Kranta’nın (baꢀvuran) 7 Ağustos 2003 tarihinde Avrupa Đnsan Hakları   Sözleꢀmesi’nin (AĐHS) 34. maddesi uyarınca Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne   (Mahkeme) yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, Đzmir Barosu avukatlarından S. Özay tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   DAVA KOꢁULLARI   Baꢀvuran, 27 Ekim 1995 tarihinde, Đzmir Đdare Mahkemesi’nde Đzmir Büyükꢀehir Belediyesi   Su ve Kanalizasyon Đdaresi Genel Müdürlüğü’nün (ĐZSU, bundan sonra «idare») kendisi   aleyhinde verdiği bir kararın iptali için bir baꢀvuruda bulunmuꢀtur.   Nisan 1996 tarihli bir kararla baꢀvuran haklı bulunmuꢀtur Đtiraz edilen iꢀlem iptal   edilmiꢀtir. Mahkeme ayrıca idareyi, baꢀvurana yargılama giderleri ve avukat masrafı için   toplam 6.154.200 TL (yaklaꢀık 67 Euro) tutarında bir meblağ ödemeye mahkum etmiꢀtir.   Danıꢀtay 28 Mayıs 1999 tarihli kararıyla ilk derece mahkemesinin hükmünü onamıꢀtır.   Đdare halihazırda yerel mahkemeler tarafından hükmedilen yargılama giderlerini ve avukat   masraflarını baꢀvurana ödememiꢀtir.   HUKUK AÇISINDAN   I. KABULEDĐLEBĐLĐRLĐĞE DAĐR   AĐHS’nin 6. ve 14. maddelerine ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesine atıfta bulunan   baꢀvuran, yerel mahkemeler tarafından hükmedilen yargılama giderlerinin ve avukat   masraflarının idare tarafından ödenmemesinden ꢀikayetçi olmaktadır.   Hükümet, AĐHS’nin 35 § 1. maddesi uyarınca altı ay kuralına uyulmamıꢀ olması nedeniyle   AĐHM’yi baꢀvuruyu reddetmeye davet etmektedir. Hükümet’e göre sözkonusu süre   Danıꢀtay’ın kararını verdiği 28 Mayıs 1999 tarihinden itibaren iꢀlemeye baꢀlamıꢀtır.   AĐHM, baꢀvuranın ꢀikayetçi olduğu durumun idare mahkemesinin icra yetkisi veren nihai   kararıyla baꢀlamıꢀ olduğunu ve bu güne kadar devam ettiğini kaydetmektedir. Bu itibarla bu   itirazı reddetmek gerekmektedir.   Hükümet’e göre baꢀvuran, AĐHS’nin 35 § 1. maddesi uyarınca içhukukta sunulan baꢀvuru   yollarının tamamını tüketmemiꢀtir. Hükümet, baꢀvuranın ilk önce nihai kararın   uygulanmadığı gerekçesiyle idare mahkemesine ꢀikayet baꢀvurusunda bulunması gerektiğini   savunmaktadır.   AĐHM’nin takdirine göre, adli bir süreç sonucunda Devlet’ten bir tazminat elde eden bir   kimsenin daha sonra tazminatı bu tazminatı elde etmek için yeni adli süreç baꢀlatmak zorunda   kalması uygun değildir (bkz., mutatis mutandis, Karahalios – Yunanistan, no: 62503/00, 26   Eylül 2002). Bu nedenle bu itirazı itibara almamak yerinde olacaktır.   Đçtihadından kaynaklanan ölçütler ve elindeki mevcut bilgiler ıꢀığında AĐHM, baꢀvurunun   esastan incelenemesi gerektiğine hükmetmektedir. Ayrıca baꢀvuru herhangi bir   kabuledilemezlik gerekçesiyle karꢀılaꢀmamaktadır.   II. AĐHS’NĐN 6 § 1. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   Daha evvel de müteaddit defalar mevcut davadakine benzer sorunları incelemiꢀ olan AĐHM,   bu davalarda AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal   edildiği hükmüne varmıꢀtı (bkz., sözgelimi, Bourdov – Rusya, no: 59498/00, Romachov –   Ukrayna, no: 67534/01, 27 Temmuz 2004, ve Kuzu – Türkiye, no: 13062/03, 17 Ocak 2006).   AĐHM mevcut davayı incelemiꢀ ve Hükümet’in farklı bir hükme varılmasını sağlayacak   nitelikte herhangi bir olgu ya da argüman sunmadığını tespit etmiꢀtir. AĐHM idarenin ne yerel   mahkemeler tarafından belirlenmiꢀ masraf ve harcamaları ne de avukatlık ücretini baꢀvurana   ödemediğini tespit etmektedir. Bir baꢀka deyiꢀle adli makamlarca baꢀvuran lehinde verilen   nihai karar ve icra yetkisi yedi yıldan beridir uygulanmamıꢀtır. Bu ihmal AĐHM’yi, yetkili   Türk makamlarının geçen bu süre zarfında mevcut davada verilen nihai karara uygun hareket   etmek noktasında gerekli önlemleri almayarak AĐHS’nin 6 § 1. maddesinde ve 1 No’lu Ek   Protokol’ün 1. maddesinde öngörülen düzenlemeleri kısmen yararlı etkilerinden yoksun   bıraktıkları kanaatine vardırmaktadır.   Bu itibarla sözkonusu düzenlemeler ihlal edilmiꢀtir.   III. AĐHS’NĐN 14. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI HAKKINDA   AĐHS’nin 14. maddesine atıfta bulunan baꢀvuran, idarenin borçlarını ödeme noktasındaki   takdir yetkisi sebebiyle ayrımcılığa maruz bırakıldığını iddia etmektedir.   AĐHS’nin 6 § 1. maddesi ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesine iliꢀkin olarak yukarıda   varılan sonucu göz önünde bulunduran AĐHM, bu sorunun AĐHS’nin 14. maddesi bakımından   ayrıca incelenmesine yer olmadığı kanaatindedir.   IV. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat   Baꢀvuran maddi ve manevi zararlarının tazmini için 5.000 Euro talep etmektedir.   Hükümet bu taleplere itiraz etmektedir.   Bu konudaki içtihadı uyarınca kendi hesap yöntemini uygulayan AĐHM dava koꢀullarını   dikkate alarak baꢀvurana maddi ve manevi tazminat olarak 500 Euro ödenmesine   hükmetmektedir.   B. Masraf ve harcamalar   Baꢀvuran masraf ve harcamalarına iliꢀkin herhangi bir talepte bulunmamıꢀtır. Bu nedenle   AĐHM bu yönde bir tazminat ödenmesine yer olmadığını takdir etmektedir.   C. Gecikme faizi   Gecikme faizi olarak, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı   faiz oranına üç puan eklenecektir.   BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK AĐHM, OYBĐRLĐĞĐYLE   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. AĐHS’nin 6 § 1. maddesinin ve 1 No’lu Ek Protokl’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. a) AĐHS’nin 44 § 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,   döviz kuru üzerinden Y.T.L.’ye çevrilmek üzere ve miktara yansıtılabilecek her türlü   vergiden muaf tutularak, Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana maddi ve manevi   tazminat olarak 500 Euro (beꢀ yüz) ödenmesine;   b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar Hükümet   tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;   5. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;   Karar vermiꢀtir.   Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77 §§ 2 ve 3.   maddesine uygun olarak 16 Ocak 2007 tarihinde yazıyla bildirilmiꢀtir.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło