31730/96
WyrokETPCz2003-12-18ECLI:CE:ECHR:2003:1218JUD003173096
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunki ugody polubownej są zgodne z Konwencją, co uzasadnia skreślenie sprawy z listy Trybunału?Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że strony osiągnęły ugodę polubowną, której warunki zostały przedstawione w deklaracjach rządu i skarżących. Po dokonaniu oceny, Trybunał uznał, że ugoda ta jest zgodna z zasadami poszanowania praw człowieka przewidzianymi w Konwencji i jej Protokołach. W związku z tym, zgodnie z art. 37 ust. 1 Konwencji, Trybunał podjął decyzję o skreśleniu sprawy z listy.Stan faktyczny
Skarżący, Ali Yurtseven, Haşim Yurtseven, Abdullah Özeken i Sabri Sarıtaş, są obywatelami Turcji. 27 października 1995 r. żołnierze pod dowództwem majora Mehmeta Emina Yurdakula zabrali Şemsettina Yurtsevena (ojca pierwszego i drugiego skarżącego), Mikdata Özekena (syna trzeciego skarżącego) i Münüra Sarıtaşa (brata czwartego skarżącego) podczas operacji wojskowej w wiosce Ağaçlı. Osoby te nigdy nie zostały zwolnione. Władze krajowe prowadziły postępowanie w sprawie zabójstwa, jednak sąd uniewinnił oskarżonych z powodu braku dowodów, jednocześnie kierując sprawę majora Yurdakula do prokuratury w związku z przekroczeniem uprawnień.Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie: 1. Zdecydował o skreśleniu sprawy z listy. 2. Odnotował zobowiązanie stron, że nie będą wnosić o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Wielką Izbę.Pełny tekst orzeczenia
CONSEIL DE
L'EUROPE
AVRUPA
KONSEYĐ
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
YURTSEVEN - TÜRKİYE DA VASİ
(Başvuru no: 31730/96)
DOSTANE ÇÖZÜM KARARININ ÖZET ÇEVİRİSİ Aralık 2003
Bu karar kesindir. Ancak, şekli yönden düzeltilebilir.
USUL
Dava 26 Nisan 1996 tarihinde, Türk vatandaşları olan Ali Yurtseven, Haşim
Yurtseven, Abdullah Özeken ve Sabri Sarıtaş (Başvuranlar) tarafından,
İnsan Hakalrını ve Temel Özgürlükleri Korumaya dair Sözleşme'nin eski 25.
maddesi uyarınca, Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna yapılan bir başvurudan
(31730/96) kaynaklanmaktadır.
OLAYLAR
Başvuranlar sırasıyla 1966, 1975, 1934 ve 1971 doğumlu olup, Türkiye’nin
Güneydoğusu’nda bulunan Yüksekova ilçesinde yaşamaktadır. Ekim 1995'te, Binbaşı Mehmet Emin Yurdakul komutasındaki Yüksekova
Komando Taburuna bağlı askerler, askeri bir operasyon için Ağaçlı köyüne
gelmiştir.
Birinci ve ikinci başvuranların babası Şemsettin Yurtseven, üçüncü
başvuranın oğlu Mikdal Özeken ve dördüncü başvuranını kardeşi Münür
Sarıtaş askerler tarafından, askeri bir araçla götürülmüşlerdir. Daha sonra
serbest bırakılmamışlardır. 73 yaşındaki Şemsettin Yurtseven Ağaçlı
Köyünde yaşamaktaydı. 18 yaşındaki Mikdat Özeken ve 13 yaşındaki Münür
Sarıtaş ise o gün odun toplamak için köye gelmişlerdi.
Başvuranlar, Yüksekova Komando Taburuna müracaat ederek yakınlarının
durumu hakkında bilgi istediler. Binbaşı Yurdakuli başvuranların yakınlarının
gözaltına alındığını reddetti.
Yakınlarının gözaltına alındığı 27 Ekim 1997 tarihinden bu yana, başvuranlar
yakınlarının durumu hakkında herhangi bir bilgi alamamıştır.
Hükümete göre, Ağaçlı Köyünde belirtilen tarihte bir operasyon yapılmamış
ve başvuranların yakınları gözaltına alınmamıştır. Haziran 1997 tarihinde, Hakkari Cumhuriyet Başsavcılığı, Şemsettin
Yurtseven'in Binbaşı Yurtsever tarafından döverek öldürüldüğü, olayı gören
Mikdat Özeken ve Münür Sarıtaş'ın ise sırasıyla Kahraman Bilgiç ve bir itirafçı
olan Nihat Yiğiter ile bir yüzbaşı tarafından vurularak öldürüldüğü yönündeki
bilgilere dayanarak, adı geçenler hakkında dava açmıştır.
______________________________________________________________________________________
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2003. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.
kasım 199'da, Hakkari Ağır Ceza Mahkemesi, adı geçenleri, başvuranların
yakınlarını öldürdüklerine dair delil yetersizliğinden beraat ettirmiştir.
Mahkeme, Mehmet Emin Yurdakul hakkında, üç kişiyi yetkilerini aşarak
gözaltına aldığı yolunda deliller bulunduğu gerekçesiyle Cumhuriyet
Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunmuştur.
Başvuranların avukatı tarafından yapılan temyiz başvurusu, Yargıtay
tarafından 2 Nisan 2001 tarihinde reddedilmiştir.
HUKUK Temmuz 2003 tarihinde Mahkeme, Hükümetten aşağıdaki açıklama metnini
almıştır:
“...4. Hükümetin, 31730/96 başvuru no.su ile kayıtlı başvurunun dostane çözümü
çerçevesinde, başvuranlara iyi niyete binaen, toplam 160,000,- (yüzaltmışbin) Euro
ödemeyi teklif ettiğini bildiririm. Yargılama giderlerini de kapsayan bu miktar, her türlü
vergi ve sair kesintiden muaf olarak, başvuranlar ve/veva yetkili temsilcisinin
göstereceği bir banka hesabına, Euro olarak ödenecektir. Bu miktar, Avrupa İnsan
Hakları Sözleşmesi'nin 39. maddesi uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren üç ay
içerisinde ödenecektir. Ödeme, davayı nihai olarak sonuçlandıracaktır. Bu miktarın
belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, ödeme tarihine kadar
Avrupa Merkez Bankası’nın belirlediği marjinal kredi faizlerinin üç puan üzerinde
basit faiz ödemeyi taahhüt eder....” Mayıs 2003'te başvuranların temsilcisi tarafından imzalanan ve yukarıdaki
açıklama metnini kabul etliklerine dair bildiri metni de Mahkemeye ulaşmıştır.
AİHM, (AİHS’nin 39. maddesi gereğince) tarafların dostane çözüme ulaştığını
tespit etmiştir.. Sözkonusu uzlaşma AİHS ve Ek Protokollerde öngörülen
insan haklarına saygı prensibine uygundur. (AİHS'nin 37§1. ve İçtüzüğün
62§3 maddeleri).
BU DURUMDA dava kayıttan düşürülmelidir.
BU SEBEPLERDEN ÖTÜRÜ MAHKEME, OYBİRLİĞİYLE,
1. Davanın, kayıttan düşürülmesine karar vermiş;
2. Tarafların davanın Büyük Daire'de tekrar görüşülmesini talep
etmeyeceklerine ilişkin taahhütlerini dikkate almıştır.
İşbu karar. 22 Temmuz 2003 tarihinde, İçtüzüğün 77. maddesinin 2. ve 3.
fıkralarına uygun olarak İngilizce verilmiş ve yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Erik Friberg
Katip
Christos Rozakis
Başkan
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 14.07.2026. · Źródło