32589/22;35548/22;42267/22

WyrokETPCz2023-12-14ECLI:CE:ECHR:2023:1214JUD003258922

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nadmierny czas trwania postępowań karnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym naruszyły prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (art. 6 ust. 1) oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego (art. 13) Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że czas trwania postępowań karnych skarżących był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu” zgodnie z art. 6 ust. 1 Konwencji, biorąc pod uwagę złożoność sprawy, postawę stron i znaczenie przedmiotu sporu. Dodatkowo, Trybunał stwierdził, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg, co stanowi naruszenie art. 13 Konwencji. Trybunał oparł się na swoim ugruntowanym orzecznictwie w tym zakresie, w tym na sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce.
Stan faktyczny
Skarżący, Igor Frankowski i Rafał Krantz, wnieśli skargi dotyczące nadmiernego czasu trwania postępowań karnych prowadzonych przeciwko nim w Polsce. Zarzucili również brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym, który pozwoliłby im na skuteczne dochodzenie roszczeń w związku z przewlekłością. Postępowania te trwały od ponad 6 do ponad 9 lat, niektóre z nich były w toku w momencie składania skarg.
Rozstrzygnięcie
Trybunał jednogłośnie: dokonuje połączenia skarg; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy spraw; uznaje skargi za dopuszczalne; stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji; orzeka, że pozwane państwo ma uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli tytułem zadośćuczynienia.

Pełny tekst orzeczenia

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC   SEKCJA PIERWSZA SPRAWA FRANKOWSKI I INNI przeciwko POLSCE (Skargi nr 32589/22 i 2 inne – zob. wykaz w załączniku)     WYROK         STRASBURG 14 grudnia 2023 r. Wyrok jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Frankowski i Inni przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (Sekcja Pierwsza), zasiadając jako komitet w składzie:  Lətif Hüseynov, Przewodniczący,  Krzysztof Wojtyczek,  Ivana Jelić, sędziowie, i Viktoriya Maradudina, pełniąca obowiązki zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2023 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”) w różnych terminach wskazanych w załączonej tabeli. 2.  Skargi zakomunikowano Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej („Rząd”). STAN FAKTYCZNY 3.  Lista skarżących i odpowiednie informacje dotyczące skarg znajdują się w załączonej tabeli. 4.  Skarżący skarżyli się na nadmierny czas trwania postępowań karnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO POŁĄCZENIE SKARG 5.  Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za stosowne rozpatrzenie ich łącznie w ramach jednego wyroku.   WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG Z LISTY SPRAW NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI 6.  We wszystkich trzech skargach Rząd przedłożył jednostronne deklaracje, które nie stanowią wystarczającej podstawy, aby stwierdzić, że poszanowanie praw człowieka w rozumieniu Konwencji nie wymaga od Trybunału dalszego badania sprawy (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy spraw i w związku z tym będzie kontynuował badanie istoty spraw (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], nr 26307/95, pkt 75, ETPC 2003-VI). ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST 1 i ART. 13 KONWENCJI 7.  Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowego postępowania karnego był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i w związku z tym nie dysponowali skutecznym środkiem odwoławczym. Skarżący powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 8.  Trybunał przypomina, że rozsądny czas trwania postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i w odniesieniu do następujących kryteriów: złożoności sprawy, postawy skarżących i właściwych organów oraz przedmiotu sporu, mającego znaczenie dla skarżących (zob. m.in Pélissier i Sassi przeciwko Francji [WI], nr 25444/94, pkt 67, ETPC 1999-II, oraz Frydlender przeciwko Francji [WI], nr 30979/96, pkt 43, ETPC 2000-VII). 9.  W wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skarga nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w związku z czasem trwania postępowania sądowego. 10.  Po przeanalizowaniu wszystkich przedłożonych mu materiałów Trybunał nie znalazł żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów mogących uzasadnić całkowity czas trwania postępowania na szczeblu krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał uznaje, że w niniejszej sprawie czas trwania postępowania był nadmierny i nie spełniał wymogu „rozsądnego terminu”. 11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg. 12.  Skargi te są zatem dopuszczalne i ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13.  Uwzględniając dokumenty znajdujące się w posiadaniu Trybunału oraz jego orzecznictwo (zob. w szczególności Rutkowski i Inni, op.cit.), Trybunał uznaje za uzasadnione zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z POWYŻSZYCH WZGLĘDÓW TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE dokonuje połączenia skarg; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy spraw; uznaje skargi za dopuszczalne; stwierdza, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji dotyczące nadmiernej długości postępowania karnego i braku skutecznego krajowego środka odwoławczego do złożenia skargi w tym zakresie; orzeka (a)  że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących wskazane w załączonej tabeli kwoty, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności wymagane będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie w dniu 14 grudnia 2023 r., zgodnie z Regułą 77 §§ 2 i 3 Regulaminu Trybunału.  Viktoriya Maradudina Lətif Hüseynov Pełniąca obowiązki Zastępcy Kanclerza Przewodniczący     ZAŁĄCZNIK Wykaz skarg zawierających zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (nadmierny czas trwania postępowań karnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Lp. Skarga nr Data złożenia skargi Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz lokalizacja przedstawiciela Rozpoczęcie postępowania Data zakończenia postępowania Całkowity czas trwania Poziomy jurysdykcji Orzeczenie krajowe w sprawie skargi na mocy ustawy z 2004 r. Orzeczenie krajowe (w złotych polskich) Kwota przyznana z tytułu szkody niemajątkowej oraz kosztów i wydatków przypadających na skarżącego (w euro) [1]     32589/22 22.06.2022 Igor FRANKOWSKI     29.02.2016   11.03.2022   6 lat i 12 dni 1 instancja   Sąd Okręgowy w Warszawie, 25.02.2022, sygn. akt X S 14/22, PLN 3 000     3 200     35548/22 27.06.2022 Igor FRANKOWSKI     20.01.2016   w toku   Ponad 7 lat, 9 miesięcy i 15 dni 1 instancja   Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie, 06.05.2022, sygn. akt VI S 38/22, PLN 3 500 5 700     42267/22 26.08.2022 Rafał KRANTZ Dawid Cupiał Warszawa 05.06.2014   w toku   Ponad 9 lat i 5 miesięcy 1 instancja   Sąd Okręgowy w Warszawie, 09.08.2022, sygn. akt X S 79/22, PLN 4 000     6 900   [1] Plus wszelkie należne podatki podlegające zapłacie przez skarżących.

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 18.07.2026. · Źródło