32837/20;38450/20;55485/20;19197/21

© Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Translation already published on the official website of the Polish Ministry of Justice] Permission to re-publish this translation has been granted by the Polish Ministry of Justice for the sole purpose of its inclusion in the Court’s database HUDOC © Ministerstwo Sprawiedliwości, www.gov.pl/web/sprawiedliwosc [Tłumaczenie zostało już opublikowane na oficjalnej stronie Ministerstwa Sprawiedliwości] Zezwolenie na publikację tego tłumaczenia zostało udzielone przez Ministerstwo Sprawiedliwości wyłącznie w celu zamieszczenia w bazie Trybunału HUDOC       SEKCJA PIERWSZA SPRAWA PALICCY I INNI przeciwko POLSCE (Skargi nr 32837/20 i 3 inne – zob. załączona lista)         WYROK   STRASBURG 11 kwietnia 2024 r.   Wyrok jest ostateczny, lecz może podlegać korekcie wydawniczej. W sprawie Paliccy i Inni przeciwko Polsce Europejski Trybunał Praw Człowieka (sekcja pierwsza), zasiadając jako Komitet w składzie:  Péter Paczolay, Przewodniczący,  Gilberto Felici,  Raffaele Sabato, Sędziowie, oraz Viktoriya Maradudina, p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji, obradując na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 marca 2024 r., wydaje następujący wyrok, który został przyjęty w tym dniu: POSTĘPOWANIE 1.  Sprawa wywodzi się ze skarg przeciwko Polsce, wniesionych do Trybunału w różnych dniach wskazanych w załączonej tabeli na podstawie art. 34 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („Konwencja”). 2.  Skargi zostały zakomunikowane Rządowi polskiemu („Rząd”). FAKTY 3.  Lista skarżących i istotne informacje dotyczące ich skarg znajdują się w załączonej tabeli. 4.  Skarżący zarzucili przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych oraz brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym. PRAWO POŁĄCZENIE SKARG 5.  Mając na uwadze podobny przedmiot skarg, Trybunał uznaje za właściwe rozpatrzenie ich łącznie i rozstrzygnięcie w jednym wyroku. WNIOSEK RZĄDU O SKREŚLENIE SKARG NA PODSTAWIE ART. 37 UST. 1 KONWENCJI 6.  Rząd złożył deklaracje jednostronne, które nie stanowiły wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż poszanowanie praw człowieka określonych w Konwencji nie wymaga dalszego rozpatrywania sprawy przez Trybunał (art. 37 ust. 1 in fine). Trybunał oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg i w związku z tym będzie dalej rozpoznawał sprawę (zob. Tahsin Acar przeciwko Turcji (zastrzeżenia wstępne) [WI], skarga nr 26307/95, § 75, ETPCz 2003‑VI). ZARZUCANE NARUSZENIE ART. 6 UST. 1 I ART. 13 KONWENCJI 7.  Skarżący zarzucili, że czas trwania przedmiotowych postępowań w sprawach cywilnych był niezgodny z wymogiem „rozsądnego terminu” i że w związku z tym byli pozbawieni skutecznego środka odwoławczego. Powołali się na art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji. 8.  Trybunał podkreśla, że rozsądny charakter czasu postępowania należy oceniać w świetle okoliczności sprawy i z uwzględnieniem następujących kryteriów: zawiłości sprawy, zachowania skarżących i właściwych organów oraz znaczenia sprawy dla interesów skarżących (zob. Frydlender przeciwko Francji [WI], skarga nr 30979/96, § 43, ETPCz 2000-VII). 9.  Już w wyroku w wiodącej sprawie Rutkowski i Inni przeciwko Polsce, skargi nr 72287/10 i 2 inne, z dnia 7 lipca 2015 r., Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji w odniesieniu do czasu trwania postępowania sądowego. 10.  Po zapoznaniu się z całością przedstawionego mu materiału Trybunał nie znalazł żadnych okoliczności faktycznych ani argumentów, które uzasadniałaby łączny czas trwania postępowań na poziomie krajowym. Uwzględniając swoje orzecznictwo w tym zakresie, Trybunał stwierdza, że postępowania w przedmiotowych sprawach były przewlekłe i nie został spełniony wymóg „rozsądnego terminu”. 11.  Trybunał zauważa ponadto, że skarżący nie mieli do dyspozycji skutecznego środka odwoławczego w odniesieniu do tych skarg. 12.  Zarzuty te są zatem dopuszczalne i ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji. ZASTOSOWANIE ART. 41 KONWENCJI 13.  Uwzględniając dokumenty znajdujące się w jego posiadaniu oraz swoje orzecznictwo (zob. w szczególności powyższy wyrok w sprawie Rutkowski i Inni), Trybunał uważa za zasadne zasądzenie kwot wskazanych w załączonej tabeli. Z TYCH PRZYCZYN TRYBUNAŁ JEDNOGŁOŚNIE postanawia połączyć skargi; oddala wniosek Rządu o skreślenie skarg z listy; uznaje skargi za dopuszczalne; orzeka, że skargi te ujawniają naruszenie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji, dotyczące przewlekłości postępowań w sprawach cywilnych i braku skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym; orzeka, (a)  że pozwane państwo powinno, w terminie trzech miesięcy, uiścić na rzecz skarżących kwoty wskazane w załączonej tabeli, przeliczone na walutę pozwanego państwa według kursu obowiązującego w dniu płatności; (b)  że, od upływu wyżej wskazanego terminu trzech miesięcy aż do momentu uregulowania należności, należne będą odsetki zwykłe od określonych powyżej kwot, naliczone według stopy równej marginalnej stopie procentowej Europejskiego Banku Centralnego obowiązującej w tym okresie, powiększonej o trzy punkty procentowe. Sporządzono w języku angielskim i obwieszczono pisemnie dnia 11 kwietnia 2024 r. zgodnie z Regułą 77 § 2 i § 3 Regulaminu Trybunału.    Viktoriya Maradudina Péter Paczolay p.o. Zastępcy Kanclerza Sekcji Przewodniczący     ZAŁĄCZNIK Wykaz skarg, w których podniesiono zarzuty na podstawie art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji (przewlekłość postępowań w sprawach cywilnych i brak skutecznego środka odwoławczego w prawie krajowym) Lp. Nr skargi Data wniesienia skargi Imię i nazwisko skarżącego Rok urodzenia   Imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania/siedziba pełnomocnika Data wszczęcia postępowania Data zakończenia postępowania Całkowity czas trwania postępowania Liczba instancji sądowych Decyzja krajowa w przedmiocie zarzutu na mocy ustawy z 2004 r. Kwota zasądzona przez sąd krajowy (w PLN) Kwota zasądzona z tytułu szkody majątkowej i niemajątkowej oraz zwrotu kosztów i wydatków na jednego skarżącego lub jedno gospodarstwo domowe (w EUR) [1]     32837/20 06.07.2020 r. Gospodarstwo domowe Jan Ludwik PALICKI 1957 r. Grażyna PALICKA 1957 r.     15.12.2014 r.   w toku   Ponad 9 lat, 2 miesiące i 12 dni, 1 instancja   Sąd Okręgowy w Warszawie, 13.09.2017 r., sygn. akt V S 167/17, 2 000 zł Sąd Okręgowy w Warszawie, 28.11.2017 r., sygn. akt V S 232/17, 2 000 zł Sąd Okręgowy w Warszawie, 14.01.2020 r., sygn. akt V S 402/19   6 800 (łącznie na rzecz obojga skarżących)     38450/20 24.08.2020 r. Krzysztof NAWROT 1981 r.       20.07.2016 r.   w toku   Ponad 7 lat, 7 miesięcy i 7 dni, 1 instancja   Sąd Apelacyjny w Katowicach, 20.03.2020 r., sygn. akt I S 4/20, 2 000 zł Sąd Apelacyjny w Katowicach, 02.07.2021 r., sygn. akt I S 52/21   6 000     55485/20 30.11.2020 r. Zofia STAŃCZAK 1940 r.   Wiesław Stańczak Wola Rasztowska 11.10.2011 r.   w toku   Ponad 12 lat, 4 miesiące i 16 dni, 1 instancja   Sąd Apelacyjny w Warszawie, 15.07.2020 r., sygn. akt I S 86/20, 6 000 zł Sąd Apelacyjny w Warszawie, 07.10.2021 r., sygn. akt I S 257/21, 2 000 zł 9 700     19197/21 02.04.2021 r. Iwona Leokadia WANDEL 1964 r.   Tomasz Andrzej Muszyński Warszawa 16.07.2013 r.   w toku   Ponad 10 lat, 7 miesięcy i 11 dni, 1 instancja   Sąd Okręgowy w Warszawie, 06.11.2018 r., sygn. akt XXIII S 67/18, 2 000 zł Sąd Okręgowy w Warszawie, 07.12.2020 r., sygn. akt XXIII S 83/20 Sąd Apelacyjny w Warszawie, 17.10.2022 r., sygn. akt V S 413/22, 2 000 zł 6 300   [1] Plus wszelkie podatki należne od skarżących.