33071/96

WyrokETPCz2001-07-12ECLI:CE:ECHR:2001:0712JUD003307196

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak publicznej rozprawy przed sądem krajowym w postępowaniu restytucyjnym dotyczącym nieruchomości, w którym sąd miał kompetencje do oceny zarówno kwestii prawnych, jak i faktycznych, stanowił naruszenie prawa do rzetelnego procesu z art. 6 ust. 1 Konwencji?
Ratio decidendi
Trybunał uznał, że urząd ziemski nie spełniał wymogów 'niezawisłego i bezstronnego sądu' w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji. Sąd Miejski, który dokonywał sądowej kontroli decyzji urzędu ziemskiego, miał kompetencje do oceny nie tylko kwestii prawnych, ale także prawidłowości ustalenia faktów przez organ administracyjny, a w razie potrzeby mógł przeprowadzić postępowanie dowodowe. Skarżący podnosił kwestie faktyczne w swoim odwołaniu. Biorąc pod uwagę znaczenie sprawy dla skarżącego, Trybunał stwierdził, że art. 6 ust. 1 wymagał przeprowadzenia ustnej rozprawy przed sądem, niezależnie od tego, czy skarżący wyraźnie o nią wnioskował, ponieważ sąd krajowy sam zadecydował o jej braku na podstawie przepisów krajowych. Brak takiej rozprawy na decydującym etapie postępowania restytucyjnego stanowił naruszenie Konwencji.
Stan faktyczny
Ojciec skarżącego został wywłaszczony z gruntów rolnych w 1949 r. bez odszkodowania. Po upadku reżimu komunistycznego, skarżący ubiegał się o restytucję na podstawie ustawy o gruntach z 1991 r. Urząd Ziemski odmówił pełnej restytucji, ponieważ część gruntów została przekazana osobom fizycznym. Sąd Miejski w Pradze utrzymał w mocy decyzje Urzędu Ziemskiego, nie przeprowadzając rozprawy ustnej, powołując się na przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Skarżący zmarł w 1998 r., a postępowanie kontynuował jego bratanek, Jan Buček.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji. Stwierdza, że samo stwierdzenie naruszenia stanowi wystarczające słuszne zadośćuczynienie za wszelką szkodę niemajątkową. Zasądza na rzecz bratanka skarżącego 85 000 CZK (pomniejszone o 4 100 FRF otrzymane w ramach pomocy prawnej) tytułem kosztów i wydatków. Oddala pozostałą część roszczenia o słuszne zadośćuczynienie.

Pełny tekst orzeczenia

saqme `malhauzi CexeTis respublikis winaaRmdeg~   CASE OF MALHOUS v. THE CZECH REPUBLIC   ganacxadi #33071/96   ganCineba   strasburgi   wlis 12 ivlisi   saqmeze `malhauzi CexeTis respublikis winaaRmdeg~   adamianis uflebaTa evropulma sasamarTlom, Seikriba ra didi   palatis saxiT Semdeg mosamarTleTa SemadgenlobiT:   b-ni l. vildhaberi, prezidenti,   q-ni e. palmi,   b-ni k.l. rozakisi,   b-ni a. pastor ridruejo,   b-ni p. kurisi,   q-ni e. tulkensi,   q-ni v. straznicka,   b-ni k. birsani,   b-ni p. lorenzeni,   b-ni k. iungveirti,   ser nikolas bratca,   b-ni j. kasadevali,   b-ni m. pelonpaa,   q-ni h.s. greve,   b-ni a.b. baka,   b-ni r. maruste,   q-ni s. botuCarova, mosamarTleebi,   da aseve b-ni m. de salvia, iuriskonsulti, registratoris   nacvlad,   imsjela ra ganmartoebiT 2001 wlis 27 ivniss,   wlis 27 ivniss miiRo Semdegi ganCineba:   procedura   1. saqme momdinareobs #33071/96 ganacxadidan, romelic adamianis   uflebaTa evropul komisiaSi (SemdgomSi `komisia~) warmodgenili   iqna 1996 wlis 10 maiss erovnebiT Cexi b-ni ian malhauzis   (SemdgomSi `ganmcxadebeli~) mier CexeTis respublikis winaaRmdeg   adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa konvenciis   (SemdgomSi `konvencia~) adremoqmedi 25-e muxlis Tanaxmad. vinaidan   wlis 1 maiss ganmcxadebeli gardaicvala, sasamarTlom mis   ZmisSvils da memkvidres, b-n ian buCeks, ufleba misca,   gaegrZelebina ganacxadi.   2. ganmcxadebeli da Semdeg b-ni buCeki, romelsac misces   samarTlebrivi daxmareba, sasamarTloSi warmodgenilni iqnen b-ni   tomas Sonfeldis, praRaSi moRvawe praqtikosi advokatis, mier.   CexeTis mTavroba (SemdgomSi `mTavroba~) warmodgenili iqna misi   warmomadgenlis b-ni emerix slavikis (iusticiis saministrodan)   mier.   3.   samarTalwarmoebis dros darRveuli iqna misi sakuTrebis ufleba   da am procesze mas ar usargeblia damoukidebeli da   miukerZoebeli sasamarTlos winaSe sajaro mosmeniT.   ganmcxadeblis   mtkicebiT,   restituciis   Sesaxeb   4. ganacxadi sasamarTlos gadaeca 1998 wlis 1 noembers, roca   ZalaSi Sevida konvenciis me-11 oqmi (me-11 oqmis me-5 muxlis me-2   punqti).   5. ganacxadi daewera sasamarTlos mesame seqcias (sasamarTlos   reglamentis 52-e muxlis 1-li punqti). 1999 wlis 11 maiss am seqciis   palatam Semdegi mosamarTleebis SemadgenlobiT: ser nikolas   bratca, b-nebi J.-p. kosta, l. lukaidesi, p. kurisi, k. iungveirti, q-   ni h. s. greve, v. furmani, k. traja da aseve q-ni s. dole, seqciis   registratori, iurisdiqcia am saqmeze did palatas gadasca.   gadacemis Taobaze arc erT mxares ar gamouTqvams protesti   (konvenciis 30-e muxli da 72-e wesi).   6. didi palata dakompleqtda konvenciis 27-e muxlis me-2 da me-3   punqtebis debulebebisa da sasamarTlos reglamentis 24-e muxlis   Tanaxmad.   7. 2000 wlis 13 dekembris gadawyvetilebiT, dasaSvebobisa da   arsebiTi ganxilvis Sesaxeb mosmenis Semdeg (54-e wesis me-4 punqti),   didma palatam ganacxadi nawilobriv daSvebulad gamoacxada im   nawilSi, romelic exeboda ganmcxadeblis saCivars konvenciis me-6   muxlis 1-l punqtTan mimarTebaSi, rom mis saqmeze restituciis   procesis dros sajaro mosmena ar Catarebula.   8. b-nma buCekma da mTavrobam arsebiT ganxilvaze warmoadgines   werilobiTi komentarebi. mxareebTan moTaTbirebis Semdeg didma   palatam gadawyvita, rom arsebiT ganxilvaze saWiro ar iyo zepiri   mosmena (59-e wesis me-2 punqti); mxareebma werilobiT upasuxes   erTmaneTis komentarebs. b-nma buCekma wamoWra konvenciis 41-e   muxlis Tanaxmad samarTliani dakmayofilebis moTxovna, razec   mTavrobam komentari warmoadgina.   faqtebi   I.   saqmis garemoebebi   9. 1949 wlis ivnisSi ganmcxadeblis mamis sakuTrebaSi myofi   sasoflo-sameurneo miwis nakveTebi CamoerTva mas doksis raionis   erovnuli sabWos mier (okresní národní výbor) miwis axali reformis   Sesaxeb Cexoslovakiis # 46/1948 kanonis Tanaxmad (SemdgomSi `1948   wlis kanoni~). ganmcxadeblis mamas kompensacia arasodes miuRia.   wels am nakveTebis nawili kerZo pirTa sakuTrebaSi gadavida   wlis kanoniT gansazRvruli gadacemis proceduris dacviT.   wels ganmcxadeblis mama gardaicvala da ganmcxadebelma   moipova uflebebi qonebaze.   10. CexoslovakiaSi komunisturi reJimis damxobis Semdeg, 1991 wlis   ivniss ZalaSi Sevida miwaze da sxva saxis sasoflo-sameurneo   sakuTrebaze mesakuTreTa uflebebis regulirebis Sesaxeb kanoni   #229/1991 ((“zákon o půdě”, `miwaze sakuTrebis kanoni~). am kanonis   mixedviT 1948 wlis kanoni ukve aRar gamoiyeneboda da am   ukanaskneli kanonis Tanaxmad kompensaciis gareSe CamorTmeuli   qoneba garkveuli pirobebiT SeiZleboda mis uwindel mflobels   an mis memkvidres dabruneboda, Tu es qoneba kvlav saxelmwifos an   iuridiuli piris mflobelobaSi iyo, magram Tu aseTi qoneba   fizikur pirTa mflobelobaSi gadavida, Zvel mesakuTres an mis   memkvidres, garkveuli gamonaklisebiT, SeeZloT mxolod sxva   ekvivalenturi qonebis an finansuri kompensaciis moTxovna.   11. miwis sakuTrebis Sesaxeb kanonze dayrdnobiT, ganmcxadebeli   restituciaze gaurigda or iuridiul pirs (hradek kraloves tyis   saxelmwifo sawarmos da lini - krasna vesis sasoflo-sameurneo   kooperativs) Sesabamisad 1993 wlis 10 dekembersa da 1994 wlis 4   maiss. 1994 wlis 13 oqtombers mlada boleslavis miwis saagentom   (pozemkový úřad, `miwis saagento~) ori gadawyvetilebiT uari   ganacxada restituciis Sesaxeb SeTanxmebis damtkicebaze. miwis   sakuTrebis Sesaxeb kanonis 32-e nawilis me-3 punqtze miTiTebiT,   man ganacxada, rom zogi nakveTi 1948 wlis kanonis Tanaxmad   gadacemuli iqna sxvadasxva mesakuTrisaTvis da am mesakuTreebma,   fizikurma pirebma, TavianTi sakuTrebis ufleba daamtkices am   uflebaTa   gadacemis   aqtebiT.   miwis   saagentom   Tavisi   gadawyvetileba Semdeg dokumentebze dayrdnobiT   gamoitana:   uwindeli mlada boleslavis saxelmwifo notariatis 1977 wlis 26   maisis gadawyvetileba ganmcxadeblis mamis memkvidreobis Sesaxeb,   uwindeli doksis raionis erovnuli sabWos 1949 wlis 7 ivnisis   gadawyvetileba ganmcxadeblis mamis qonebis eqspropriaciis   Sesaxeb, uwindeli liberekis regionuli erovnuli sabWos (krajský   národní výbor) 1949 wlis 29 noembris gadawyvetileba, romliTac   modificirebuli iqna eqspropriaciis gadawyvetileba, da miwis   reestridan (pozemková kniha) amonaweri (výpis) linisa da krasna vesis   raionebTan dakavSirebiT. miwis saagentos aseve xelT hqonda 1994   wlis 23 seqtembers mlada boleslavis miwis reestris ofisis   (katastrální úřad) mier gacemuli uflebaTa gadacemis aqtis asli.   12. miwis saagentos mier 1994 wlis 28 seqtembers gamocemuli   mowvevis teqstidan irkveva, rom 1994 wlis 12 oqtombrisaTvis   daigegma mosmena, romelzec miwveulni iqnen ganmcxadebeli da misi   advokati   miwis   saxelmwifo   sawarmos,   miwis   meurneobis   kooperativis warmomadgenlebTan da mlada boleslavis miwis   fondis (Pozemkový fond) warmomadgenlebTan erTad. mosmenis oqmis   Tanaxmad, mosmenas daeswrnen mxolod ganmcxadebeli da miwis   saxelmwifo   sawarmosa   da   miwis   meurneobis   kooperativis   warmomadgenlebi. ganmcxadebelma uari ganacxada administraciuli   samarTalwarmoebis sakiTxze komentarebis gakeTebaze da xeli ar   moawera oqms. orive iuridiuli piris warmomadgenelma mosmena   dasrulebamde datova.   13. 1994 wlis 11 noembers ganmcxadebelma es ori administraciuli   gadawyvetileba gaasaCivra praRis municipalur sasamarTloSi   (městský soud, `municipaluri sasamarTlo~). igi iTxovda mTliani   qonebis restitucias, sadavod xdida am qonebis nawilis SeZenas   fizikuri pirebis mier da iTxovda Sesabamisi uflebis gadacemis   aqtebis xelmisawvdomobas.   14. 1995 wlis 31 maiss municipalurma sasamarTlom saCivrebi   gaaerTiana   da     wlis     oqtombris   administraciuli   gadawyvetilebebi ZalaSi datova. man daadgina, rom miwis   saagentom marTebulad Tqva uari mTlianad restituciis Sesaxeb   SeTanxmebis   damtkicebaze,   radgan   am   SeTanxmebiT   aseve   igulisxmeboda qoneba, romelze sakuTrebac fizikur pirebs   gadaecaT da romelic ver daubrundeboda mis uwindel mesakuTres.   es damtkicebuli iqna yvela Sesabamisi dokumentiT, uflebis   gadacemis Sesaxeb aqtis CaTvliT, romelic Tan erTvoda   administraciul   saqmeTa   masalebs.   survilis   SemTxvevaSi   administraciuli samarTalwarmoebis ganmavlobaSi ganmcxadebels   nebismier dros SeeZlo gascnoboda am dokumentebs, rogorc amas   iTvaliswinebda   administraciuli   samarTalwarmoebis   Sesaxeb   kodeqsis 23-e nawilis 1-li punqti. municipalurma sasamarTlom   CaTvala, rom ganmcxadeblis saqmeze saWiro ar iyo mosmenis   Catareba,   radgan   faqtebi   administraciuli   organos   mier   marTebulad iyo dadgenili da mis winaSe gansaxilvelad mxolod   kanonis ramdenime sakiTxi iyo warmodgenili. amasTan dakavSirebiT   municipalurma sasamarTlom miuTiTa samoqalaqo saproceso   kodeqsis 250 (f) nawilze.   15. miwis sakuTrebis Sesaxeb kanonis me-9 nawilis me-3 punqtis (ix.   qvemoT, 25-e punqti) Tanaxmad, saqme kvlav daubrunda miwis   saagentos, romelmac 1995 wlis 25 ivliss axali gadawyvetileba   gamoitana. miwis saagentom, municipaluri sasamarTlos azris   Sesabamisad, romelic misTvis savaldebulo Zalis mqone iyo   samoqalaqo saproceso kodeqsis 250-e nawilis (r) punqtis   safuZvelze, daamtkica ganmcxadeblis qonebrivi uflebebi miwis   nakveTebis im nawilze, romelic 1948 wlis kanonis Tanaxmad ar   gadascemia fizikur pirebs. amave dros, man ganmcxadebels acnoba,   rom miwis sakuTrebis Sesaxeb kanonis me-11 an me-16 nawilebis   Tanaxmad mas SeeZlo kompensaciis moTxovna nakveTebis im   nawilisaTvis, romelic ver ubrundeboda.   16. 1995 wlis 14 seqtembers da 15 oqtombers ganmcxadebelma   sakonstitucio sarCeliT mimarTa sakonstitucio sasamarTlos.   igi, inter alia acxadebda, rom dairRva misi sakuTrebis ufleba, rom   mas aRar SeeZlo damatebiTi mtkicebulebebis warmodgena da rom   municipalurma sasamarTlom ar Seatyobina gadawyvetileba ori   saqmis gaerTianebis Sesaxeb. ganmcxadebeli, inter alia, moixmobda   ZiriTadi uflebebisa da Tavisuflebebis qartiis (Listina základních   práv a svobod) 36-e da 38-e muxlebs.   17. 1995 wlis 29 noembers sakonstitucio sasamarTlom ar   daakmayofila ganmcxadeblis sarCeli, miiCnia ra igi aSkarad   dausabuTeblad. man ganacxada, rom ganmcxadebelis konstituciuri   ufleba saTanado sasamarTlo proceduraze ar darRveula im   formiT, ra formiTac municipaluri sasamarTlo mis saCivars   ixilavda. administraciuli gadawyvetilebebis samarTlebrivi   gadasinjvis specialuri xasiaTis gaTvaliswinebiT, sasamarTlos   iurisdiqcia Semoifargleboda administraciuli organoebis mier   dadgenili faqtebis safuZvelze saqmis samarTlebrivi SefasebiT.   ganmcxadebels ar warmoudgenia mtkicebuleba, romelic miwis   saagentom mxedvelobaSi ar miiRo, da imis ubralo gameorebiT,   rom ar moswonda am ukanasknelis gadawyvetileba, ganmcxadebelma   ver moaxerxa, samarTlianad gaeprotestebina miwis saagentos mier   dadgenili faqtebi. ufro metic, sakonstitucio sasamarTlos   Tanaxmad, municipalur sasamarTlos saqmis mosmenis gareSe   gadawyvetilebis miRebiT sakonstitucio samarTali ar daurRvevia,   radgan samoqalaqo saproceso kodeqsis 250-e nawilis (f) punqtis   Tanaxmad, roca saqmis mxolod samarTlis kuTxiT Sefaseba xdeba,   amgvari qmedeba kanonieria.   18. 1998 wlis 1 maiss ganmcxadebeli gardaicvala, magram misma   advokatma, miwis sakuTrebis Sesaxeb kanonis me-11 nawilis me-2   punqtis Sesabamisad, miwis saagentos winaSe daayena kompensaciis   moTxovna nakveTebis sxva nawilebis gasxvisebis gamo. mTavrobis   Tanaxmad, es moTxovna miwis saagentoSi jer isev ganxilvis   sagania.   19. 1998 wlis 29 oqtombers ganmcxadeblis memkvidreobasTan   dakavSirebuli samarTalwarmoeba Sewyda, vinaidan praRis me-2   raionulma   sasamarTlom   daadgina,   rom   ganmcxadebels   ar   dautovebia araviTari qoneba. rogorc Cans, sasamarTlo ar   icnobda miwis saagentos 1995 wlis 25 ivlisis gadawyvetilebas.   20. 2000 wlis 22 Tebervals ganmcxadeblis ZmisSvilma, b-nma   buCekma, raionul sasamarTlos memkvidreobasTan dakavSirebuli   samarTalwarmoebis ganaxleba mosTxova. man warmoadgina Tavisi   biZis 1998 wlis 22 martis ukanaskneli anderZi, romelSic igi   dasaxelebuli iyo ganmcxadeblis qonebis erTaderT memkvidred,   maSin, roca ganmcxadeblis or mozrdil Svils memkvidreoba   CamorTmeuli   hqonda.   memkvidreobasTan   dakavSirebuli   samarTalwarmoeba ganaxlda 2000 wlis 21 agvistos. 2001 wlis 28   marts praRis me-2 raionulma sasamarTlom daamtkica b-n buCeksa   da ganmcxadeblis or Svils Soris dadebuli SeTanxmeba   ganmcxadeblis qonebis or Tanabar wilad gayofis Taobaze.   II.   Sesabamisi Sidasaxelmwifoebrivi samarTali   1. miwis sakuTrebis Sesaxeb kanoni   21. miwis sakuTrebis Sesaxeb kanoni aregulirebs, inter alia, im   konkretuli sasoflo-sameurneo da sxva qonebis (gansazRvrulia 1-   l nawilSi) restituciis sakiTxs, romelic gadacemuli iqna   saxelmwifosa Tu sxva iuridiuli pirebisaTvis 1948 wlis 25   Tebervalsa da 1990 wlis 1 ianvars Soris periodSi. me-6 nawilis 1-   l punqtSi   CamoTvlilia   is   qmedebebi,   romlebic   iZleva   restituciis moTxovnis safuZvels, maT Soris, (b) qvepunqtSi, 1948   wlis kanonis safuZvelze kompensaciis gareSe konfiskaciac.   22. me-5 nawilis Tanaxmad, principSi restitucia evalebaT   saxelmwifos an nebismier iuridiul pirs, romelic uZrav qonebas   flobs kanonis ZalaSi Sesvlis droisaTvis. fizikuri pirebi   valdebulni iqnebian, uZravi qoneba daubrunon kanonier mTxovnels   mxolod me-8 nawilSi dadgenil SemTxvevebSi, anu Tu maT an maTma   naTesavebma es qoneba saxelmwifosagan an sxva iuridiuli   pirisagan miiRes im dros moqmedi kanonis darRveviT an imaze   dabal fasad, vidre miTiTebuli iyo nebismier Sesabamis fasTa   regulirebis wesebSi, an ukanono upiratesobis safuZvelze. am   SemTxvevebSi   restituciis   brZaneba   gaicema   sasamarTlo   gadawyvetilebiT kanonieri mTxovnelis mimarTvis safuZvelze,   romelic unda gakeTdes 1992 wlis 31 dekembramde an eqvsi Tvis   vadaSi im TariRidan, roca miwis saagentos gadawyvetileba uZravi   qonebis restituciaze uaris Tqmis Sesaxeb saboloo gaxda.   nebismier sxva SemTxvevaSi im fizikuri pirisaTvis gadacemuli   miwis nakveTi, romelmac masze sakuTrebis ufleba moipova   uflebaTa gadacemis aqtiT, ar eqvemdebareba restitucias (32-e   nawilis me-3 punqti, romelic gauqmda CexeTis sakonstitucio   sasamarTlos gadawyvetilebiT (#166/1995, romelic ZalaSi Sevida   wlis 15 agvistos).   23. garda amisa, restitucia ar moxdeba kanonis me-11 nawilis 1-l   punqtSi CamoTvlil SemTxvevebSi, romlebic, inter alia, gulisxmobs   SemTxvevebs, rodesac qonebis piradad sargeblobis ufleba   Seqmnilia fizikuri pirisaTvis, garda me-8 nawilSi naxsenebi   garemoebebisa.   mTxovnels,   aseT   misi   SemTxvevebSi   Tanxmobis SemTxvevaSi,   miwis   saagentom   unda   kanonier   gadasces   ekvivalenturi saxelmwifo qoneba, romelic umjobesia iqve axlos   mdebareobdes da gansazRvruli iyos sasoflo-sameurneo miwis   gadanawilebis Sesaxeb kanonmdeblobis principebis Sesabamisad (me-   nawilis me-2 punqti).   24. Tu ar moxda restituciis uzrunvelyofa da pirs, romelsac   restitucia ekuTvnis, kompensaciis saxiT sxva uZravi qoneba ar   gadaeca, mas ufleba aqvs finansur kompensaciaze gansazRvruli   pirobebis Tanaxmad (me-16 nawili).   25. rac Seexeba proceduras, kanonis me-9 nawilis 1-li punqti   gansazRvravs, rom kanonierma mTxovnelma saCivriT unda mimarTos   Sesabamis miwis saagentos da, amave dros, pirisa Tu organosagan,   romelic   flobs   gansaxilvel   uZrav   qonebas,   moiTxovos   restitucia. ukanaskneli valdebulia, 60 dRis vadaSi dados   SeTanxmeba mTxovnelisaTvis qonebis gadacemis Sesaxeb (restituční   dohoda, `restituciis Sesaxeb SeTanxmeba~). me-9 nawilis me-2 punqtis   Tanaxmad, restituciis Sesaxeb nebismieri SeTanxmeba unda   daamtkicos Sesabamisma miwis saaagentom. Tu miwis saagento ar   daamtkicebs restituciis Sesaxeb SeTanxmebas, uflebamosil pirs   SeuZlia es sasamarTloSi gaasaCivros. Tu sasamarTlo uars   ityvis SeTanxmebis damtkicebaze, igi ukan gadaecema miwis   saagentos arsebiTad ganxilviT gadawyvetilebis misaRebad (me-9   nawilis me-3 punqti). es gadawyvetileba kvlav eqvemdebareba   sasamarTlo gadasinjvas (me-9 nawilis me-6 punqti).   2. administraciuli saproceso kodeqsi   26. miwis saagentoSi samarTalwarmoeba imarTeba #71/1967 kanoniT   (administraciuli saproceso kodeqsi).   27. me-3 da me-4 nawilebi aregulireben administraciuli   organoebis   winaSe   samarTalwarmoebis   arsebiT   principebs.   procesebi unda warimarTos kanonis Sesabamisad da mxareebs   yovelTvis unda hqondeT SesaZlebloba, efeqturad daicvan   TavianTi uflebebi da interesebi, gaaproteston saqmis faqtebi da   samarTalwarmoebisTvis warmoadginon winadadebebi. garda amisa,   mxareebi sargebloben Tanabari uflebebiT da aqvT erTnairi   valdebulebebi. administraciuli organoebis gadawyvetilebebi   unda daefuZnos sando saSualebiT dadgenil faqtebs.   28. 21-e nawilis Tanaxmad, administraciulma organom zepiri   mosmena unda dagegmos, Tu amas moiTxovs saqmis xasiaTi, kerZod,   roca aseTi mosmena wvlils Seitans gansaxilveli sakiTxis   garkvevaSi. procesis mxareebi gamoZaxebulni unda iqnen zepir   mosmenaze dasaswrebad da maT unda SesTavazon saqmis ganxilvisas   TavianTi komentarebisa da winadadebebis warmodgena. zepiri   mosmenebi sajaro ar aris, Tu specialuri samarTlebrivi wesi   sxvagvarad ar gansazRvravs an Tu administraciuli organo ar   gadawyvets mosmenis sajarod Catarebas.   29. 23-e nawilis 1-li punqtis Tanaxmad, administraciuli procesis   mxareebs da maT warmomadgenlebs ufleba aqvT, xeli miuwvdebodeT   dokumentebze da am dokumentebidan, garda kenWisyris oqmisa,   gaakeTon amonawerebi.   30. 32-e nawilis 1-li punqtis Tanaxmad, administraciul organoebs   evalebaT, zustad da srulad daadginon yvela faqti. am mizniT   maT unda moipovon yvela saWiro damxmare dokumenti da monacemi.   3. samoqalaqo saproceso kodeqsi   31. administraciuli organoebis gadawyvetilebaTa kanoniereba   SeiZleba gadasinjuli iqnes sasamarTloebis mier samoqalaqo   saproceso kodeqsis IV nawilis Sesabamisad.   32. Sesabamis dros 250-e nawilis (f) punqti (gauqmda CexeTis   sakonstitucio sasamarTlos #269/96 gadawyvetilebiT, romelic   ZalaSi Sevida 1997 wlis 1 maiss) sasamarTloebs aZlevda uflebas,   Cveulebriv saqmeebze gadawyvetileba gamoetanaT zepiri mosmenis   gareSe, kerZod, es exeboda iseT saqmeebs, roca eWvs ar iwvevs is   faqti, rom administraciulma organom faqtebi marTebulad   daadgina da ganixileba mxolod samarTlebrivi sakiTxebi.   33. 250-e nawilis (i)(1) punqtis Tanaxmad, administraciuli   organoebis   gadawyvetilebaTa   gadasinjvisas   sasamarTloebi   mxedvelobaSi   iReben faqtebs,   rogorc   isini arsebobda   administraciuli gadawyvetilebis miRebis momentisaTvis.   34. 250-e nawilis (m)(3) punqtis Tanaxmad, sasamarTloSi procesis   mxareebi arian im administraciul organoSi procesis mxareebi,   romlis gadawyvetilebis gadasinjvac xdeba.   35. 250-e nawilis (q) punqtis Sesabamisad, rodesac sasamarTlo   administraciuli organos gadawyvetilebis gadasinjvisas zepiri   mosmenis gareSe gadawyvetilebas ar iRebs, man SeiZleba iseTi   mtkicebuleba   miiRos,   romelic   aucilebelia   gansaxilveli   gadawyvetilebis gadasinjvisaTvis.   36.   250-e   nawilis   (r)   punqtis   mixedviT,   Tu sasamarTlo   administraciuli   organos   gadawyvetilebas   auqmebs,   es   ukanaskneli, axali gadawyvetilebis miRebisas, valdebulia,   gaiTvaliswinos sasamarTlos mier gamoxatuli samarTlebrivi   mosazreba.   37. 250-e nawilis (s) punqtis Sesabamisad, administraciuli organos   gadawyvetilebis   gadasinjviT   miRebuli   sasamarTlos   gadawyvetileba samarTlebriv gadasinjvas aRar eqvemdebareba, me-2   qvepunqtSi CamoTvlili SemTxvevebis garda (romlebic winamdebare   saqmeSi saxeze ar gvaqvs).   38. 156-e nawilis Tanaxmad, gadawyvetilebis gamocxadeba unda   moxdes sajarod. dadgenili praqtikis mixedviT, unda moxdes   gadawyvetilebis sajarod gamocxadebis Cawera, im SemTxvevebSic,   rodesac gadawyvetileba zepiri mosmenis gareSe cxaddeba.   4. kanoni #284/1991 miwis regulirebisa da miwis saagentoebis   Sesaxeb   39. me-11 nawilis 1-li punqtis Tanaxmad, raionis miwis saagentoebi   raionuli saagentoebis avtonomiuri departamentebia (samostatné   referáty).   5. raionuli saagentoebis Sesaxeb kanoni   40. Sesabamisi droisaTvis raionuli saagentoebis statusi da   kompetencia gansazRvruli iyo #425/1990 kanoniT. es kanoni gauqmda   wlis 12 noembers, roca ZalaSi Sevida axali kanoni raionuli   saagentoebis Sesaxeb (#147/2000).   41. me-2 nawili raionul saagentoebs gansazRvravs, rogorc   administraciul organoebs, romlebic adgilobriv saxelmwifo   administrirebas axorcieleben TavianT teritoriebze. kanoni   raionul saagentoebs uflebamosils xdis, TavianT teritoriebze   ganaxorcielon adgilobrivi saxelmwifo administrireba. me-14   nawilis   Tanaxmad,   raionuli   saagentoebis   saqmianobis   ganxorcielebas marTavs da akontrolebs saxelmwifo.   42. me-8 nawilis 1-li punqtis Tanaxmad, raionuli saagentos   ufross (přednosta) Sinagan saqmeTa ministris wardginebiT niSnavs   da aTavisuflebs mTavroba.     43. me-8 nawilis me-5 punqtis Tanaxmad, raionuli saagentoebis   mrCevlebi am saagentoebis ufrosebs eqvemdebarebian.   samarTali   I.   konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtis savaraudo darRveva   44.   ganmcxadebeli   Civis,   ar   rom   usargeblia   restituciis   Sesaxeb   da   samarTalwarmoebisas   damoukidebeli   miukerZoebeli sasamarTlos mier sajaro mosmeniT.   45. konvenciis me-6 muxlis 1-li punqtis Sesabamis nawilSi   naTqvamia:   `samoqalaqo uflebaTa da movaleobaTa gansazRvrisas ...   yvelas aqvs misi saqmis samarTliani da saqveyno ganxilvis ufleba   ... damoukidebeli da miukerZoebeli sasamarTlos mier. ...   sasamarTlo gadawyvetileba cxaddeba saqveynod, Tumca mTel   sasamarTlo procesze an mis nawilze presa da sazogadoeba   SeiZleba ar dauSvan demokratiul sazogadoebaSi moralis,   sazogadoebrivi wesrigis an erovnuli uSiSroebis interesebidan   gamomdinare, agreTve, rodesac amas moiTxovs arasrulwlovanTa   interesebi an mxareTa piradi cxovrebis dacva, an ramdenadac,   sasamarTlos azriT, es mkacrad aucilebelia gansakuTrebuli   garemoebebis arsebobisas, rodesac sajarooba zians miayenebda   marTlmsajulebis interesebs.~   A. mxareTa mosazrebebi   1. mTavrobis pozicia   46. mTavrobam xazi gausva, rom arsebobs ori tipis gadawyvetileba,   romelic   samarTalwarmoebisas: pirveli, miwis sakuTrebis Sesaxeb kanonis   me-9 nawilis me-2 da me-3 punqtebis Tanaxmad miRebuli   miwis   saagentos   SeuZlia   miiRos   restituciis   gadawyvetileba, romelic amtkicebs an uars ambobs restituciis   Sesaxeb SeTanxmebis damtkicebaze, da meore, kanonis me-9 nawilis   me-4   punqtis   Tanaxmad   miRebuli   gadawyvetileba,   romelic   gansazRvravs kanonieri mTxovnelis qonebriv uflebebs, Tu mas   uari eTqva SeTanxmebis damtkicebaze.   47.   winamdebare   saqmeSi   miwis   saagentom,   pirveli   tipis   samarTalwarmoebisas, administraciuli saproceso kodeqsis 21-e   nawilis Tanaxmad, 1994 wlis 12 oqtombers zepiri mosmena gamarTa.   am mosmenis oqmis mixedviT mosmenas eswrebodnen ganmcxadebeli da     ori   Sesabamisi   iuridiuli   piris   warmomadgenlebi.   Tumca   ganmcxadebels samarTalwarmoebis procesSi aranairi protesti ar   gamouxatavs sadavo miwis sakuTrebasTan dakavSirebiT. mTavrobis   TqmiT, miwis am nakveTebis fizikuri pirebisaTvis gadacemis aqtebi   samarTalwarmoebis   dasawyisSive   daerTo   administraciul   masalebs, romlebzec ganmcxadebels xeli miuwvdeboda. mTavroba   acxadebs, rom 1994 wlis 12 oqtombers mosmenaze ganmcxadebelma   namdvilad ganacxada, rom uars ambobda restituciis Sesaxeb   SeTanxmebaze, roca Seityo, rom miwis garkveuli nawili mas ver   daubrundeboda.   48. samarTlebrivi gadasinjvis Semdgom procesebSi municipalurma   sasamarTlom ganixila mxolod is garemoebebi, romlebzec miwis   saagentom Tavisi gadawyvetileba daafuZna da romlebic aSkarad   Canda administraciul masalebSi, radgan eWvs ar iwvevda fizikuri   pirebis sakuTrebis uflebebi miwis sadavo nakveTebze. am   garemoebebSi sajaro mosmenis Catarebas, mTavrobis azriT,   ganmcxadeblis   saqmis   ganxilvisaTvis   aranairi   arsebiTi   mniSvneloba ar eqneboda. Tumca municipalur sasamarTlos sajaro   mosmena ar Cautarebia, magram 1995 wlis 31 maisis gadawyvetileba,   romliTac man ZalaSi datova miwis saagentos ori gadawyvetileba   restituciis Sesaxeb SeTanxmebis damtkicebaze uaris Tqmis   Sesaxeb, gamocxadda sajarod, rogorc amas samoqalaqo saproceso   kodeqsis 156-e nawili iTvaliswinebs.   49. mTavrobam damatebiT aRniSna, rom es ar iyo saqmeze saboloo   gadawyvetileba, sadavo miwaze ganmcxadeblis sakuTrebis uflebis   gansazRvris   farglebi   miwis   saagentoSi   Semdgomi   samarTalwarmoebis sagani iyo. am konteqstSi mTavrobam xazgasmiT   aRniSna, rogorc es dasaSvebobis stadiazec gaakeTa, rom   ganmcxadebels SeeZlo miwis saagentos 1995 wlis 25 ivlisis   gadawyvetileba gaesaCivrebina, rogorc amas gulisxmobda miwis   sakuTrebis Sesaxeb kanonis me-9 nawilis me-6 punqti. ase rom   gaekeTebina, mas SeeZleboda municipaluri sasamarTlosaTvis am   administraciuli gadawyvetilebis Tavidan, sajaro mosmenaze,   ganxilva moeTxova. garda amisa, ganmcxadebels SeeZlo samoqalaqo   sarCeli Seetana kompetentur raionul sasamarTloSi, miwis   sakuTrebis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis 1-li punqtis Sesabamisad,   da sadavo gaexada misi mamis sakuTrebis Sesabamisi fizikuri   pirebisaTvis gadacemis kanoniereba.   2. ganmcxadeblis pozicia   50. ganmcxadebeli ar daeTanxma mTavrobis argumentebs. Mman   gaaprotesta mTavrobis mtkiceba imis Sesaxeb, rom sadavo miwis   mflobeli fizikuri pirebis saxelze gacemuli uflebaTa   gadacemis aqtebi 1991 wels administraciuli samarTalwarmoebis     dasawyisidanve Tan erTvoda administraciuli saqmis masalebs.   ganmcxadeblis mtkicebiT, isini Seiqmna 1994 wlis 23 seqtembers   miwis saagentos mier da, Sesabamisad, ver iqneboda TandarTuli   administraciuli saqmis masalebze am TariRamde, rac TavisTavad   restituciis Sesaxeb 1993 wlis 10 dekembrisa da 1994 wlis 4 maisis   SeTanxmebebis Semdgomi periodia.   51. ganmcxadebelma aseve aRniSna, rom arc miwis saagentos da arc   municipalur sasamarTlos ar umsjeliaT im faqtze, rom   marTalia, sadavo miwebi CamorTmeuli iqna 1949 wels da fizikuri   pirebisaTvis gadacemuli 1957 wels, magram isini kvlav rCeboda   tyis saxelmwifo sawarmos an miwismeurneobis kooperativis   kontrolis qveS. maSasadame, fizikuri pirebi formalurad   flobdnen miwas, magram arasodes gamouyenebiT. ganmcxadebeli   amtkicebda, rom administraciuli saqmis masalebSi ar iyo raime   iseTi dokumenti, romelic Seicavda raime detals miwebis   mesakuTreTa Sesaxeb. am garemoebebSi ar SeiZleboda imis Tqma, rom   saqmis faqtebi marTebulad iqna dadgenili miwis saagentos mier.   Tumca municipalurma sasamarTlom, gamoiyena ra samoqalaqo   saproceso kodeqsis 250-e nawilis (f) punqti, ganmcxadebels   SesaZlebloba ar misca, es protesti sajaro mosmenaze daeyenebina.   52. ganmcxadebeli askvnis, rom im droisaTvis sakonstitucio   sasamarTlom   restituciis   ramdenime   saqmeze   gaauqma   gadawyvetilebebi, romlebic miRebuli iqna sajaro mosmenis   gareSe samoqalaqo saproceso kodeqsis 250-e nawilis (f) punqtis   Tanaxmad. ZiriTadi uflebebisa da Tavisuflebebis Sesaxeb qartiis   38-e muxlisa da konvenciis me-6 muxlis moxmobiT, sakonstitucio   sasamarTlom daadgina, rom sapirispiro argumentebis Semcveli   saqmeebi ar SeiZleba miCneuli iqnes ubralo saqmeebad. magaliTad,   #II. ÚS 269/95 gadawyvetilebaSi sakonstitucio sasamarTlom   garkveviT aRniSna, rom `restituciis Sesaxeb saqmeebi ar SeiZleba   kvlav iqnes ganxiluli sajaro mosmenis gareSe maTi sirTulis da   im faqtis mxedvelobaSi miRebiT, rom qonebrivi uflebebis   CamorTmevis faqts adgili hqonda didi xnis win~. msgavsad amisa,   wlis 29 noembers sakonstitucio sasamarTlom gaauqma praRis   municipaluri   restituciis   sasamarTlos   sxva saqmeze   mier   sajaro   mosmenis   gareSe   gamotanili   gadawyvetileba   (gadawyvetileba #Pl. ÚS 41/94), daadgina ra, rom `samoqalaqo   saproceso kodeqsis 250-e nawilis (f) punqtSi naxsenebi saqmeebi,   kanonmdeblis   Tanaxmad,   aris   saqmeebi,   romlebSic   saWiro   mtkicebuleba amoRebuli iqna da TviT saqmeebi sakmaod naTelia   da gansaxilvelia marTlac mxolod kanonis debulebebi~.   53. ganmcxadebelma damatebiT aRniSna, rom igi ar gamouZaxiaT   municipaluri   sasamarTlos   mier     wlis     maiss   gadawyvetilebis sajaro gamocxadebaze.     54. da bolos, ganmcxadebeli amtkicebs, rom miwis saagentos 1995   wlis 25 ivlisis gadawyvetileba ver gasaCivrdeboda municipalur   sasamarTloSi, radgan sakiTxs ganixilavdnen, rogorc res iudicata. is   faqti, rom misi sakonstitucio sarCelis wardgenisas yvela   xelmisawvdomi saSualeba iqna gamoyenebuli, aseve daadastura   sakonstitucio   sasamarTlom,   romelmac   uari   ar   Tqva   ganmcxadeblis sarCelis miRebaze sakonstitucio sasamarTlos   Sesaxeb kanonis debulebebis Tanaxmad, romelic yvela saSualebis   winaswar amowurvas moiTxovs.   B. sasamarTlos Sefaseba   55. sasamarTlo aRniSnavs, rom sasamarTlo mosmenis sajarod   Catareba me-6 muxlis 1-l punqtSi gaTvaliswinebuli ZiriTadi   principia.   sazogadoebis yuradRebis gareSe samarTalwarmoebis saidumlod   ganxorcielebisagan; es aris erT-erTi saSualeba, ris   es   sajaro   xasiaTi   procesis   mxareebs   icavs   safuZvelzec sasamarTlo ndobas inarCunebs. samarTalwarmoebis   gamWvirvaled Catarebisas sajarooba xels uwyobs me-6 muxlis 1-   li punqtis miznis, saxeldobr, samarTliani sasamarTlos   Catarebis, miRwevas, garantiisa, romelic, konvenciis mniSvnelobiT,   nebismieri   demokratiuli   sazogadoebis   erT-erTi   ZiriTadi   principia (ix. magaliTad, 1995 wlis 36 seqtembris gadawyvetileba   saqmeze Diennet v. France, seria A #325-A, gv. 14–15, punqti 33).   56. winamdebare saqmeSi ganmcxadebeli principSi uflebamosili   iyo, esargebla sajaro mosmeniT, radgan me-6 muxlis 1-li punqtis   meore winadadebaSi dadgenili arc erTi gamonaklisi ar   gamoyenebula (ix. saqmeze Håkansson and Sturesson 1990 wlis 21   Tebervlis gadawyvetileba, seria A # 171-A, gv. 20, punqti 64). es   gamonaklisebi   ar   mouxmiaT   erovnul   procesebSi.   kerZod,   sakonstitucio   sasamarTlos,   romelmac,   inter alia, ganixila   winamdebare saqmeSi sajaro mosmenis ararsebobis sakiTxi, ar   miumarTavs gamonaklisebisaTvis. arc mTavrobas mouxmia me-6   muxlis 1-li punqtis meore winadadeba.   57. sasamarTlo aRniSnavs, rom saqmeze Catarebuli erTaderTi   mosmena 1994 wlis 12 oqtombers gaimarTa mlada boleslavis miwis   saagentos mier. am mosmenis oqmis Tanaxmad, ganmcxadeblis   moTxovnebi restituciis Sesaxeb ganxiluli iqna misi da orive   iuridiuli piris warmomadgenelTa TandaswrebiT. am ukanasknelT   moeTxovaT, aRedginaT ganmcxadeblisaTvis CamorTmeuli qoneba,   romelic adre mis mamas ekuTvnoda. Tumca miwis saagento ar   SeiZleba   konvenciis   sasamarTlosaTvis   miCneuli   me-6   iqnes   muxlis   aucilebeli   organod,   1-li   romelic   punqtis   akmayofilebs   mniSvnelobiT   moTxovnebs.   damoukideblobis     sasamarTlo aRniSnavs, rom miwis saagento raionuli saagentos   avtonomiuri departamentia, romelic mTavrobis kontrolis   safuZvelze asrulebs adgilobriv saxelmwifo administrirebas   (ix. punqtebi 40-43). raionuli saagentos ufrosis daniSvnas   kontrols uwevs aRmasrulebeli da misi mrCevlebic ufross   eqvemdebarebian (ix., agreTve, saqmeze Kadubec v. Slovakia 1998 wlis 2   seqtembris gadawyvetileba, Reports of Judgments and Decisions 1998-VI, gv.   2531, punqti 57). nebismier SemTxvevaSi, am administraciuli organos   winaSe mosmena sajaro ar yofila, igi Ria iyo mxareebisa da maTi   warmomadgenlebisaTvis.   58. simarTlea, rom 1994 wlis 12 oqtombris miwis saagentos   gadawyvetilebebi eqvemdebareboda sasamarTlo gadasinjvas da   ganmcxadebelma isini gaasaCivra municipalur sasamarTloSi da   sakonstitucio   sasamarTloTagan ar gamarTa sajaro mosmena. rac Seexeba   municipalur sasamarTloSi samarTalwarmoebas, sasamarTlo   sasamarTloSi.   Tumca   arc   erTma   am   aRniSnavs, rom ganmcxadebels ar mouTxovia sajaro mosmenis   Catareba. Sesabamisad, Cndeba kiTxva, ganmcxadebelma uari xom ar   Tqva mosmenis uflebaze (ix. zemoxsenebuli gadawyvetileba saqmeze   Håkansson and Sturesson, gv. 20-21, punqti 67; 1993 wlis 24 ivnisis   gadawyvetileba saqmeze Schuler-Zgraggen v. Switzerland, seriaA # 263, gv.   19-20, punqti 58; 1993 wlis 21 seqtembris gadawyvetileba saqmeze   Zumtobel v. Austria, seriaA #268-A, gv.14, punqti 34).   59. sasamarTlo aRniSnavs, rom municipalur sasamarTlos Tavisi   gadawyvetileba, ar Caetarebina mosmena, imaze ar daufuZnebia, rom   ganmcxadebelma   igi   ar   moiTxova.   man   ex officio ganixila,   kmayofildeboda Tu ara samoqalaqo saproceso kodeqsis 250-e   nawilis (f) punqtSi CamoTvlili pirobebi mosmenis Catarebis   Sesaxeb da daaskvna, rom es namdvilad ase iyo (ix. punqti 14).   sakonstitucio   sasamarTlom   daadastura   municipaluri   sasamarTlos daskvna. am garemoebebSi sasamarTlo gadamwyvet   mniSvnelobas ver mianiWebs im faqts, rom ganmcxadebels mosmena   calsaxad   ar   mouTxovia,   man   unda   gaagrZelos   sakiTxis   damoukideblad Sefaseba me-6 muxlis moTxovnebis Sesabamisad.   60. amasTan dakavSirebiT sasamarTlo aRniSnavs, rom municipaluri   sasamarTlos   iurisdiqcia   sakiTxis   mxolod   samarTlebrivi   SefasebiT ar Semoifargleboda, aramed aseve vrceldeboda imis   Sefasebaze, Tu ramdenad marTebulad moxda faqtebis dadgena   administraciuli organos mier. municipalur sasamarTlos aseve   SeeZlo, saWiroebis SemTxvevaSi, mtkicebulebis miRebac (ix. punqti   35). Tavis mxriv, municipaluri sasamarTlosadmi ganmcxadeblis   mimarTvebi (ix. punqti 13) miuTiTebda, rom mis sarCels SeeZlo   faqtobrivi sakiTxebis dasmac (ix. saqmeze Fredin v. Sweden 1994 wlis     Tebervlis gadawyvetileba, seria A # 283, gv. 11, punqti 22).   municipaluri sasamarTlos daskvnis, rom administraciuli   organos mier faqtebi marTebulad iqna dadgenili, kiTxvis niSnis   qveS dayenebis gareSe sasamarTlo, iTvaliswinebs ra   gadawyvetilebis mniSvnelobas ganmcxadeblisaTvis, askvnis, rom am   garemoebebSi me-6 muxlis 1-li punqti moiTxovs sasamarTlos   winaSe zepir mosmenas.   61.   garda   amisa,   sasamarTlo   aRniSnavs,   rom   Semdgomi   administraciuli   samarTalwarmoebisas   miwis   saagentom,   romlisTvisac savaldebulo iyo municipaluri sasamarTlos 1995   wlis 31 maisis gadawyvetileba, ar daniSna saqmis damatebiTi   mosmena mxareebTan erTad. sasamarTlo adgens, rom Tumca   ganmcxadebels SeeZlo, moeTxova miwis saagentos 1995 wlis 25   ivlisis gadawyvetilebis gadasinjva sasamarTlos mier, magram   ararealuria   adrindel   gadawyvetilebasTan   davaskvnaT,   dadgenilebebze   rom   municipaluri   dafuZnebul   sasamarTlos   administraciul   amgvari gadasinjvis   dakavSirebuli   samarTalwarmoebisas sasamarTlo zepiri mosmenis Catarebas   brZanebda im mizniT, rom arsebiTad ganexila igive sakiTxebi,   romlebzec man ukve daadgina, rom es sakiTxebi xvdeboda 250-e   nawilis   sakonstitucio   (f)   punqtis   gamoyenebis   farglebSi.   Tavis   ufro   zemoxsenebul   metic,   sasamarTlos   gadawyvetilebaSi, romlis miRebisas man kargad icoda miwis   saagentos 1995 wlis 25 ivlisis gadawyvetilebis Sesaxeb, araferi   uTqvams imasTan dakavSirebiT, rom SesaZlebelia am ukanaskneli   gadawyvetilebis   sxvadasxvagvari   SesaZlo   mosazrebis   sasamarTlo   gamoyeneba.   gadasinjvis   am garemoebebSi   mTavrobis mier   administraciuli   mimarT   sasamarTlo   xazgasmuli,   mniSvnelobas   ver   mianiWebs   ori   miwis saagentos   gadawyvetilebis savaraudod sxvadasxva xasiaTs (ix. punqti 46).   sasamarTlo ixsenebs, rom samoqalaqo saproceso kodeqsis 250-e   nawilis (f) punqti im droisaTvis kvlav ZalaSi iyo da   sakonstitucio sasamarTlom namdvilad daadgina, rom misi   gamoyeneba ganmcxadeblis saqmeSi davas ar iwvevda.   62. garda amisa, sasamarTlo aRniSnavs, rom sakonstitucio   sasamarTloSi samarTalwarmoeba aseve sajaro mosmenis gareSe   Catarda.   Tumca   es   samarTalwarmoeba,   romelic   sakiTxTa   konstituciurobis SefasebiT Semoifargleboda, ar gulisxmobda   restituciis   samoqalaqo   Sesaxeb   uflebebis   samarTalwarmoebaSi   pirdapir da srul   ganmcxadeblis   gansazRvras.   Sesabamisad, am procesze sajaro mosmena ver gamoasworebda   samarTalwarmoebis gadamwyvet etapze mosmenis Cautareblobas,   roca restituciis Sesaxeb ganmcxadeblis moTxovna arsebiTad   ganixileboda. da bolos, sasamarTlos miaCnia, rom ganmcxadebeli   ar iyo valdebuli, miwis sakuTrebis Sesaxeb kanonis me-8 nawilis     Tanaxmad, wamoewyo sasamarTlo samarTalwarmoeba. sasamarTlos   winamdebare saqmeSi ainteresebs samarTalwarmoeba kanonis me-9   nawilis Sesabamisad, romelic aqtiurad warimarTa.   63. Sesabamisad, sasamarTlo adgens, rom dairRva me-6 muxlis 1-li   punqti, vinaidan ganmcxadeblis mier gasaCivrebuli restituciis   Sesaxeb samarTalwarmoebisas ar momxdara damoukidebeli da   miukerZoebeli sasamarTlos winaSe sajarod mosmena.   III.   konvenciis 41-e muxlis gamoyeneba   64. konvenciis 41-e muxli iTvaliswinebs:   `Tu sasamarTlo daadgens, rom dairRva konvencia da misi oqmebi,   xolo   Sesabamisi   maRali   xelSemkvreli   mxaris   Sidasaxelmwifoebrivi samarTali darRvevis mxolod nawilobrivi   gamosworebis SesaZleblobas iZleva, saWiroebis SemTxvevaSi,   sasamarTlo dazaralebul mxares samarTlian dakmayofilebas   miakuTvnebs.~   A. ziani   65.   zaralisaTvis kompensaciis saxiT iTxovda 1 489 051 Cexur kronas   im miwebis safasurad, romlebic ganmcxadebels veRar   ganmcxadeblis   ZmisSvili,   b-ni   buCeki,   materialuri   daubrundeboda, da sargeblis dakargvis sakompensaciod 588 852   Cexur kronas 1994 wlis 4 maisidan, dRidan, roca lini –krasna   vesis   miwismoqmedebis   kooperativi   Sevida   ganmcxadebelTan   restituciis Sesaxeb garigebaSi (ix. punqti 11), 2001 wlamde.   66. mTavroba amtkicebs, rom ar arsebobda mizez-Sedegobrivi   kavSiri ganmcxadeblis ZmisSvilis mier moTxovnil Tanxasa da   restituciis Sesaxeb samarTalwarmoebisas konvenciis me-6 muxlis   1-li punqtis SesaZlo darRvevas Soris.   67. sasamarTlo pirvel rigSi ixsenebs, rom winamdebare ganacxadis   dasaSvebobis ganxilvisas man cno b-ni buCekis locus standi,   mihyoloda ganacxads 1998 wlis 1-li maisidan, ganmcxadeblis   gardacvalebis dRidan (ix. punqti 7). sasamarTlom aRniSna, rom   cnoba b-ni buCekis uflebamosilebisa, mihyoloda ganacxads arc   erT SemTxvevaSi gavlenas ar axdenda ganmcxadeblis mier   warmodgenili   saqmis   Tavdapirvel   farglebze.   sasamarTlo   miiCnevs, rom aseT SemTxvevebSi pirs, romelic uflebamosilia,   gaagrZelos ganmcxadeblis ganacxadi ganmcxadeblis sikvdilis   Semdeg, aseve SeuZlia ganmcxadeblis nacvlad daayenos moTxovna   konvenciis 41-e muxlisa da sasamarTlos reglamentis me-60 wesis   Sesabamisad samarTlian dakmayofilebaze.     68. sasamarTlo aRniSnavs, rom Tanxa moTxovnilia materialuri   zaralis gamo im miwebis safasurad, romlebic ganmcxadebels   aRar daubrunda, da am miwebis auTviseblobiT sargeblis   dakargvis gamo. ganmcxadeblis ZmisSvili principSi kompensacias   iTxovs misi biZis qonebis eqspropriaciis gamo, rac, misi azriT,   ukanono qmedeba iyo. Tumca ganmcxadeblis saCivari konvenciis   pirveli oqmis pirveli muxlis safuZvelze dauSveblad iqna   miCneuli. erTaderTi saCivari, romelic sasamarTlom arsebiT   ganxilvaze dauSva, iyo saCivari konvenciis me-6 muxlis 1-li   punqtis Tanaxmad damoukidebeli da miukerZoebeli sasamarTlos   winaSe sajaro mosmenis ararsebobis Sesaxeb. amasTan mimarTebaSi   sasamarTlo darwmunebuli ar aris, dadgeboda Tu ara igive   Sedegi, restituciis Sesaxeb samarTalwarmoeba sxvagvarad rom   warmarTuliyo, magaliTad, erovnul sasamarTloebSi sajaro   mosmena rom gamarTuliyo.   69. ufro metic, sasamarTlo iTvaliswinebs, rom 1998 wlis 3   ivliss ganmcxadeblis advokatma, miwis sakuTrebis Sesaxeb kanonis   me-11 nawilis me-2 punqtis Sesabamisad, miwis saagentos mimarTa   TxovniT miwis sxva nakveTebis gadacemiT kompensaciis Taobaze da   es moTxovna jer isev ganixileba miwis saagentoSi (ix. punqti 18)   da ar aris winamdebare saCivris sagani.   70.   Sesabamisad,   sasamarTlo   miiCnevs,   rom   ganmcxadeblis   ZmisSvilma ver SeZlo imis Cveneba, rom arsebobda mizezobrivi   kavSiri materialuri zaralisaTvis mis mier moTxovnil Tanxasa   da sasamarTlos mier dadgenil me-6 muxlis 1-li punqtis   darRvevas Soris. Sesabamisad, materialuri zaralis gamo misi   moTxovna uaryofili unda iqnes.   71. sasamarTlo aRniSnavs, rom ganmcxadeblis ZmisSvils me-6   muxlis 1-li punqtis darRveviT miyenebuli aramaterialuri   zaralisaTvis kompensacia ar mouTxovia. nebismier SemTxvevaSi,   samoqalaqo saproceso kodeqsis 250-e nawilis (f) punqtis   gamoyenebas, rac xazs usvamda am darRvevas, ziani piradad b-ni   buCekisaTvis ar moitania, radgan es debuleba ukve gauqmebuli iyo   saqmeSi misi CarTvis droisaTvis. am garemoebebSi sasamarTlo   adgens, rom mis mier me-6 muxlis 1-li punqtis darRvevis dadgena   TavisTavad sakmarisad samarTliani dakmayofilebaa nebismier   aramaterialur zaralTan mimarTebaSi, rac ganmcxadebels am   debulebis darRveviT SeiZleboda ganecada.   B. danaxarjebi   72. ganmcxadeblis ZmisSvili sasamarTlos sTxovda, mieniWebina   misTvis 340 420,50 Cexuri krona, naangariSevi Sidasaxelmwifoebrivi     samarTlis kursiT, im xarjebisa da danaxarjebisaTvis, romlebic   man gaiRo rogorc erovnul organoebSi, ise konvenciis organoebis   winaSe samarTalwarmoebisas. b-nma buCekma damatebiT aRniSna, rom   ganmcxadeblis danaxarjebi dafaruli iqna komisiis mier misTvis   gaweuli samarTlebrivi daxmarebiT (ix. punqti 2).   73. mTavroba amtkicebda, rom Tanxa gadametebiT iyo moTxovnili   da ganmcxadeblis ZmisSvilma ver aCvena, rom is xarjebi da   danaxarjebi, rasac igi iTxovda, aucileblad iqna daxarjuli. man   aseve aRniSna, rom ganmcxadebelma da misma ZmisSvilma konvenciis   organoebis winaSe isargebles samarTlebrivi daxmarebiT.   74. sasamarTlo adgens, rom, misi precedentuli samarTlis   Tanaxmad, imisaTvis, rom anazRaurdes danaxarjebi, dazaralebul   mxares isini daxarjuli unda hqondes konvenciis darRvevis   Tavidan acilebis an gamosworebis mizniT da es unda daadginos   sasamarTlom da gamoasworos mdgomareoba. aseve naCvenebi unda   iqnes, rom es danaxarjebi namdvilad da saWiroebisamebr iqna   gaRebuli da moTxovnilia gonivruli Tanxa (sxva wyaroebs Soris   ix. Philis v. Greece (# 1), 1991 wlis 27 agvistos gadawyvetileba, seria   A # 209, gv. 25, punqti 74, da Nikolova v. Bulgaria, 1999 wlis 25 martis   gadawyvetileba, Reports of Judgments and Decisions 1997-II, gv. 227, punqti   79). sasamarTlo aRniSnavs, rom b-nma buCekma daadastura, rom misi   biZis   dakavSirebuli   konvenciis   organoebis   winaSe   samarTalwarmoebasTan   iqna komisiis mier   danaxarjebi   dafaruli   miniWebuli samarTlebrivi daxmarebiT. sasamarTlom aseve aRniSna,   rom memkvidreobis Sesaxeb samarTalwarmoebisas gaweuli xarjebi   ver iqneboda daxarjuli im darRvevis Tavidan asacileblad an   gamosasworeblad,   samarTalwarmoebaze.   romelic   gavlenas   axdenda   restituciis   miiCnevs, rom   Sesabamisad,   sasamarTlo   moTxovnis es nawili ar unda daakmayofilos. rac Seexeba b-ni   buCekis warmomadgenlobas konvenciis organoebis winaSe,   sasamarTlo aRniSnavs, rom igi ar aris SezRuduli   SidasamarTlebrivi farglebiTa da praqtikiT, Tumca maTgan   SeiZleba raime daxmareba miiRos (sxva mraval wyaros Soris ix.   Tolstoy Miloslavsky v. the United Kingdom, 1995 wlis 13 ivlisis   gadawyvetileba, seriaA #316, gv. 83, punqti 77, daBaskaya and Okçuoğlu   v. Turkey, 1999 wlis 8 ivlisis gadawyvetileba, Reports of Judgments and   Decisions 1999-IV, punqti 98). iTvaliswinebs ra, rom ganacxadi   nawilobriv iqna daSvebuli da iRebs ra gadawyvetilebas   samarTlianobis safuZvelze, sasamarTlo ganmcxadeblis ZmisSvils   aniWebs mTlianobaSi 85 000 Cexur kronas1 komisiisa da   sasamarTlos winaSe samarTlebrivi danaxarjebisaTvis,   100   franguli frankis gamoklebiT, rac man miiRo evropis sabWosagan   samarTlebrivi   daxmarebis   saxiT.   es   Tanxa,   ganmcxadeblis   daaxloebiT 17 000 franguli frankis ekvivalenturi Tanxa       ZmisSvilis survilisamebr, Caericxeba mis advokats CexeTis   respublikis sabanko angariSze.   C. sauravi   75. sasamarTlos xelT arsebuli informaciiT ganaCenis gamotanis   dRisaTvis CexeTSi sauravis saxiT dawesebulia wliuri 8%-iani   ganakveTi.   zemoxsenebulidan gamomdinare, sasamarTlo erTxmad   1. adgens, rom adgili hqonda konvenciis me-6 muxlis pirveli   punqtis darRvevas;   2. adgens,   (a)   (b)   rom darRvevis dadgena TavisTavad warmoadgens sakmaris   samarTlian dakmayofilebas nebismieri aramaterialuri   zianisaTvis, rac ganmcxadebels SeiZleba ganecada am   darRvevis Sedegad;   rom mopasuxe saxelmwifo valdebulia, sami Tvis vadaSi   ganmcxadeblis   ZmisSvils   gadauxados       (oTxmocdaxuTi aTasi) Cexuri krona danaxarjebisaTvis, 4   (oTxi aTas asi) franguli frankis gamoklebiT, rac   evropis sabWom ukve gadauxada mas samarTlebrivi   daxmarebis saxiT;   (c)   rom zemoxsenebuli samTviani vadis amowurvidan saboloo   angariSsworebamde gadaxdili unda iqnes wliuri 8%-iani   ganakveTi.   3. ar akmayofilebs ganmcxadeblis ZmisSvilis mier dayenebuli   moTxovnis darCenil nawils samarTlian dakmayofilebasTan   dakavSirebiT.   Sesrulebulia inglisur da frangul enebze da gamocxadebulia   sajaro mosmenaze strasburgSi, adamianis uflebaTa SenobaSi, 2001   wlis 12 ivliss.   l. vildhaberi   prezidenti   20

© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 13.07.2026. · Źródło