332/57

WyrokETPCz1961-07-01ECLI:CE:ECHR:1961:0701JUD000033257

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy pozbawienie wolności bez postawienia zarzutów i bez szybkiego doprowadzenia przed sąd, w kontekście stanu wyjątkowego i zastosowania odstępstwa na podstawie art. 15 Konwencji, naruszało art. 5 i 6 Konwencji?

Ratio decidendi

Trybunał stwierdził, że art. 5 ust. 1 lit. c i art. 5 ust. 3 Konwencji wymagają, aby każda osoba aresztowana lub zatrzymana, niezależnie od podstawy (podejrzenie popełnienia przestępstwa, zapobieganie przestępstwu lub ucieczce), została niezwłocznie doprowadzona przed organ sądowy. Jednakże, Trybunał uznał, że Irlandia słusznie skorzystała z prawa do odstępstwa na podstawie art. 15 Konwencji, ponieważ istniał „stan wyjątkowy zagrażający życiu narodu” z powodu działalności IRA. Środki podjęte (zatrzymanie administracyjne na podstawie ustawy z 1940 r.) zostały uznane za „ściśle wymagane przez potrzeby sytuacji” i zawierały wystarczające gwarancje (kontrola parlamentarna, Komisja ds. Zatrzymania, możliwość zwolnienia po złożeniu zobowiązania). W związku z tym, pomimo że zatrzymanie nie spełniało ścisłych wymogów art. 5 w normalnych warunkach, było ono uzasadnione na podstawie art. 15, co doprowadziło do stwierdzenia braku naruszenia Konwencji.

Stan faktyczny

G.R. Lawless, były członek IRA, był wielokrotnie aresztowany w Irlandii. W lipcu 1957 r. został zatrzymany bez postawienia zarzutów i bez procesu na podstawie ustawy o przestępstwach przeciwko państwu z 1940 r., która zezwalała na zatrzymanie administracyjne w czasie ogłoszonego stanu wyjątkowego. Był przetrzymywany w areszcie wojskowym do grudnia 1957 r., odmawiając podpisania zobowiązania do przestrzegania prawa, ale ostatecznie został zwolniony po złożeniu podobnego zobowiązania przed Komisją ds. Zatrzymania. Irlandia ogłosiła stan wyjątkowy z powodu wzmożonej działalności IRA i powiadomiła Radę Europy o odstępstwie na podstawie art. 15 Konwencji.

Rozstrzygnięcie

Trybunał jednogłośnie: (i) odrzuca zarzut rządu irlandzkiego oparty na art. 17 Konwencji; (ii) stwierdza, że art. 5 i 6 Konwencji nie przewidują podstawy prawnej uzasadniającej pozbawienie wolności G.R. Lawlessa bez postępowania sądowego w okresie od 13 lipca do 11 grudnia 1957 r. na podstawie art. 4 ustawy z 1940 r.; (iii) stwierdza, że art. 7 Konwencji nie został naruszony; (iv) stwierdza, że pozbawienie wolności G.R. Lawlessa w okresie od 13 lipca do 11 grudnia 1957 r. było oparte na prawie do odstępstwa, które rząd irlandzki słusznie zastosował w lipcu 1957 r. zgodnie z art. 15 Konwencji; (v) stwierdza, że pismo rządu irlandzkiego z 20 lipca 1957 r. do Sekretarza Generalnego Rady Europy stanowiło wystarczające powiadomienie w rozumieniu art. 15 ust. 3 Konwencji; w konsekwencji, stwierdza, że rząd irlandzki nie naruszył żadnego ze swoich zobowiązań wynikających z Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności; odpowiednio stwierdza, że kwestia odszkodowania dla G.R. Lawlessa z powodu naruszenia postanowień Konwencji nie powstaje.

Pełny tekst orzeczenia

lolisi irlandiis winaaRmdeg LAWLESS V. IRELAND saqmis faqtobrivi mxare 3. g. r. lolisi aris mSenebeli, igi daibada 1936 wels. Cveulebriv, misi sacxovrebeli adgilia qalaqi dublini, irlandia. 4. g.r. lolisma komisiis winaSe aRiara, rom 1956 wlis ianvarSi igi gaxda IRA-s ("irlandiis respublikuri armia) wevri. misive TqmiT, igi gamovida IRA-dan 1956 wlis ivnisSi, xolo IRAs gancalkevebuli jgufidan � 1956 wlis dekemberSi. 5. Tanaxmad irlandiis Tavisufali saxelmwifos traqtatisa, romelsac xeli moewera 1921 wlis 6 dekembers gaerTianebul samefosa da irlandiis Tavisufal saxelmwifos Soris, irlandiis kunZulis CrdiloeT nawilSi mdebare eqvsi sagrafo britaneTis suverenuli gamgeblobis qveS darCa. 6. irlandiis Tavisufali saxelmwifos dafuZnebis Semdeg ramdenjerme Camoyalibda SeiaraRebuli jgufebi, romlebic Tavis Tavs "irlandiis respublikur armias" (IRA-s) uwodebdnen, romlis sayovelTaod cnobili mizani iyo Zaladobis gziT britaneTis mmarTvelobis gauqmeba CrdiloeT irlandiaSi. wlis dasawyisisTvis IRA aqveynebda dokumentebs, romlebsac igi uwodebda "deklaracias didi britaneTis winaaRmdeg omis gamocxadebis Sesaxeb". am deklaraciis gamoqveynebis Semdeg IRA-m, romelic moqmedebda irlandiis respublikis teritoriaze, ufro intensiuri gaxada Zaladobis aqtebi britaneTis teritoriaze. 7. IRA-s saqmianobis Sedegad gamowveuli viTarebis mosagvareblad irlandiis respublikis parlamentma miiRo kanoni saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb (1939 weli), romelic ZalaSi Sevida 1939 wlis 14 ivniss. wlis kanonis 21-e muxlis Tanaxmad: "(1) ukanono organizaciis wevroba aris kanonsawinaaRmdego qmedeba; (2) piri, romelic aris ukanono organizaciis wevri am muxlis danaSaulis Camdenad da: sawinaaRmdegod, iTvleba (a) gamartivebuli msjavrdebis wesiT, eqvemdebareba jarimis gadaxdevinebas ara umetes 50 funtis odenobiT an, sasamarTlos Sexedulebisamebr, Tavisuflebis aRkveTas vadiT sam Tvemde, an orives..." muxli 30: "(1) G�rda S�och�na-s (irlandiis specialuri policia) TanamSromels (Tu igi ar aris Cacmuli samsaxurebriv formaSi, Sesabamisi sabuTis wardgenis Semdeg) ufleba aqvs orderis gareSe gaaCeros, gaCxrikos, dahkiTxos an daakavos nebismieri piri, romelzec eWvi aqvs, rom man Caidina an SeiZleba Caidinos am kanoniT gaTvaliswinebuli danaSauli anda monawileobda an monawileobs mis CadenaSi... (3) am muxlis safuZvelze piris dakavebis SemTxvevaSi, igi SeiZleba miyvanil da dakavebul iqnes G�rda S�och�na-s ganyofilebaSi, sapyrobileSi an sxva adgilas 24 saaTis ganmavlobaSi misi dakavebis momentidan. es vada SeiZleba gagrZeldes damatebiT kidev 24 saaTiT G�rda S�och�na-s TanamSromlis gadawyvetilebiT, romelsac aqvs minimum ufrosi oficris wodeba. (6) piri, romelic winaaRmdegobas gauwevs an xels SeuSlis G�rda S�och�na-s TanamSromlis mier mis mimarT zemoT aRniSnuli uflebamosilebis ganxorcielebas an ar dausaxelebs Tavis vinaobas da sacxovrebel misamarTs, anda daasaxelebs araswor an yalb misamarTs, iTvleba sisxlis samarTlis damnaSaved am muxlis safuZvelze da gamartivebuli msjavrdebis wesiT eqvemdebareba Tavisuflebis aRkveTas vadiT eqvs Tvemde". 1939 wlis kanonis V nawili iTvaliswinebs "specialuri sisxlis samarTlis sasamarTloebis" Seqmnas, romelTa funqciaSic Sedis am kanonis safuZvelze braldebuli pirebis gasamarTleba. dabolos, 1939 wlis kanonis VI Tavis debulebebi uflebas aniWebs mTavrobaSi Semaval nebismier ministrs � kanonis am Tavis ZalaSi Sesvlis Semdeg � dadgenil SemTxvevebSi gamosces brZaneba im piris dapatimrebisa da dakavebis Sesaxeb, romlis mimarT mas aqvs eWvi, rom igi monawileobas iRebda an iRebs am kanoniT dasjadad gamocxadebul saqmianobaSi. 9. 1939 wlis 23 ivniss, e.i. saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb kanonis ZalaSi Sesvlidan 9 dRis Semdeg, mTavrobam am kanonis me-19 muxlis safuZvelze gamosca brZaneba "ukanonod gamocxadebuli organizaciis" - IRA-s, daSlis Sesaxeb. 10. Sedegad, kanonis VI Tavis safuZvelze dakavebul da dapatimrebul iqna 70-mde adamiani. erT-erTma maTganma saCivari Seitana irlandiis umaRles sasamarTloSi da gaaprotesta misi dakavebis kanoniereba. umaRlesma sasamarTlom dakaveba ukanonod gamoacxada da gamosca brZaneba habeas corpus -is safuZvelze piris gaTavisuflebis Sesaxeb. mTavrobis mier imave safuZvliT dakavebuli yvela piri SemdgomSi amave wesiT gaTavisuflda. 11. umaRlesi sasamarTlos aRniSnuli gadawyvetilebis gaTvaliswinebiT, mTavrobam parlamentSi Seitana kanonproeqti saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb 1939 wlis kanonis VI TavSi cvlilebebis Setanis Sesaxeb. es kanonproeqti, uzenaesi sasamarTlos mier konstituciurad gamocxadebis Semdeg, parlamentma miiRo 1940 wlis 9 Tebervals, ris Semdegad igi aRniSnuli kanonis Semadgeneli nawili gaxda (# 2, 1940 weli). 1940 wlis # 2 kanoni nebismier ministrs aniWebs sasamarTlos gareSe dakavebis specialur uflebamosilebas , "Tu/nebismier dros, rodesac mTavroba gamoaqveynebs da gaavrcelebs gancxadebas imis Sesaxeb, rom am kanonis aRniSnuli TaviT miniWebuli uflebamosilebis ganxorcieleba aucilebelia qveyanaSi mSvidobisa da sazogadoebrivi wesrigis SenarCunebisaTvis da rom am Tavis dauyovnebliv amoqmedeba mizanSewonilia" (kanonis me-3 muxlis me-2 punqti). Tumca, kanonis me-3 muxlis me-4 punqtis mixedviT, mTavrobis gancxadeba dakavebis specialuri uflebamosilebis amoqmedebis Sesaxeb SeiZleba gauqmdes nebismier dros irlandiis parlamentis qveda palatis mier. 12. kanoniT gaTvaliswinebuli dakavebis uflebamosilebiT aRWurvilia qveynis mTavrobaSi Semavali nebismieri ministri. kanonis me-4 muxlis Tanaxmad: "(1) Tu qveynis mTavrobaSi Semavali ministri miiCnevs, rom konkretuli piri Cabmulia iseT saqmianobaSi, romelic, misi azriT, safrTxes uqmnis qveyanaSi mSvidobasa da sajaro wesrigs an saxelmwifo uSiSroebas, maSin ministrs ufleba aqvs gamosces misive beWdiT damowmebuli orderi aRniSnuli piris am muxlis safuZvelze dapatimrebisa da dakavebis Sesaxeb. (2) G�rda S�och�na -s nebismier TanamSromels ufleba aqvs orderis gareSe daakavos piri, romlis Sesaxebac ministris mier gamocemulia orderi am muxlis pirveli punqtis Sesabamisad. (3) am muxlis me -2 punqtis Sesabamisad , dakavebuli piri unda moTavsdes sapyrobileSi an sxva adgilas, romelic miTiTebulia am kanonis am Tavis safuZvelze miRebul dadgenilebaSi im dromde, vidre am kanonis es Tavi ZalaSia an vidre piri ar gaTavisufldeba am kanonis am Tavis Sesabamisad, romelic pirveli mouwevs. (4) am muxlis safuZvelze dakavebul pirs, sapyrobileSi an sxva zemoaRniSnul adgilas miyvanidan umokles vadaSi, unda gadaeces am muxlis safuZvelze mis mimarT gamocemuli orderi da unda ecnobos am kanonis me -8 muxlis debulebebis Sesaxeb". 13. saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb kanonis (1940 wlis, cvlilebebiT) me-8 muxlis Tanaxmad, mTavrobam, sasamarTlos gareSe dakavebis uflebamosilebis ZalaSi Sesvlidan umokles vadaSi, unda Seqmnas komisia (SemdgomSi "dakavebis sakiTxTa komisia"), romelsac SeuZlia am kanonis safuZvelze dapatimrebul an dakavebul pirs mTavrobis meSveobiT mimarTos misi saqmis ganxilvis moTxovniT. komisia unda Sedgebodes mTavrobis mier daniSnuli 3 pirisgan, romelTagan erTi unda iyos SeiaraRebuli Zalebis oficeri aranakleb 7 wlis staJiT, xolo danarCen ors unda hqondes advokatad muSaobis aranakleb 7 wlis staJi an saerTo sasamarTloebSi mosamarTled muSaobis gamocdileba. dabolos, kanonis me-8 muxli adgens, rom Tu komisia daadgens, rom aRar arsebobs safuZveli dakavebis vadis gaxangrZlivebisTvis, dakavebuli piri unda gaTavisufldes rac SeiZleba male. 14. garkveuli periodis ganmavlobaSi IRA-s saqmianoba misustda, ris Semdegac 1954 wels, xolo Semdgom, 1956 wlis meore naxevarSi, axali ZaliT ifeTqa. 1956 wlis dekembris meore naxevarSi SeiaraRebuli Tavdasxmebi ganxorcielda CrdiloeT irlandiis policiis yazarmebze, xolo Tvis bolos moklul iqna erTi policieli. 1957 wlis 18 aprils afeTqebis gamo daixura mTavari sarkinigzo xazi dublinidan belfastamde. 3/4 ivlisis Rames CrdiloeT irlandiis morige policiis saguSagos Tavs daesxnen Casafrebuli pirebi sazRvridan mokle manZilze. erTi policieli daiRupa, erTi ki daSavda... 15. 1940 wlis kanoniT (cvlilebebiT) ministrebisTvis miniWebuli dapatimrebisa da dakavebis gansakuTrebuli uflebamosileba ZalaSi Sevida 1957 wlis 8 ivliss, 1957 wlis 5 ivliss oficialur beWdviT organoSi irlandiis mTavrobis mier gamoqveynebuli gancxadebis safuZvelze. 1957 wlis 16 ivliss mTavrobam Seqmna dakavebis sakiTxTa komisia, rogorc gaTvaliswinebuli iyo kanonis me-8 muxliT da komisiis wevrebad daniSna SeiaraRebuli Zalebis oficeri, mosamarTle da raionuli mosamarTle. 17. 1957 wlis 20 ivlisis weriliT irlandiis sagareo saqmeTa ministrma evropis sabWos generalur mdivans Seatyobina, rom 1957 wlis 8 ivliss ZalaSi Sevida saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb kanonis (1940 wlis, cvlilebebiT) me-2 Tavi. werilis meore abzacSi naTqvami iyo: "... radgan kanonis meore Tavis amoqmedebam, romelic iTvaliswinebs dapatimrebisa da dakavebis specialur uflebamosilebas, SeiZleba gamoiwvios adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa Sesaxeb evropis konvenciiT gaTvaliswinebuli zogierTi valdebulebidan gadaxveva, gTxovT, es werili CaTvaloT Setyobinebad aRniSnulis Sesaxeb, Tanaxmad konvenciis me-15 muxlis me-3 punqtisa." werilSi aRniSnuli iyo, rom kanonis safuZvelze pirTa dakaveba iyo aucilebeli "qveyanaSi mSvidobisa da sazogadoebrivi wesrigis winaaRmdeg danaSaulebis Cadenis Tavidan asacileblad da im samxedro an SeiaraRebuli Zalebis aRsakveTad, romlebic ar aris gaTvaliswinebuli konstituciiT". 18. 1957 wlis 5 ivliss gancxadebis gamoqveynebis Semdeg, romliTac amoqmedda 1940 wlis kanoniT gaTvaliswinebuli uflebamosileba, irlandiis respublikis premier-ministrma ganacxada, rom mTavroba gaaTavisuflebda am kanonis safuZvelze dakavebul pirebs, romlebic daTanxmdebodnen daecvaT "irlandiis konstitucia da kanonebi" da "Tavi SeekavebinaT saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb 1939 wlis kanoniT akrZalul organizaciebSi gawevrianebisgan an maTTvis daxmarebis gawevisgan". 19. pirvelad lolisi daakaves sam sxva pirTan erTad 1956 wlis 21 seqtembers mitovebul fardulSi sofel keSkerigenSi, leitrimis sagrafo. policiam fardulSi aRmoaCina avtomaturi cecxlsasroli iaraRi "Tompsoni", eqvsi sabrZolo Tofi, revolveri, avtomaturi pistoleti da 400 cali vazna. lolisma aRiara, rom is iyo IRA-s wevri da monawileoba hqonda miRebuli iaraRebis moparvaSi. 18 oqtombers mas wauyenes brali cecxlsasroli iaraRis ukanono tarebaSi cecxlsasroli iaraRis Sesaxeb 1935 wlis kanonis safuZvelze da saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb 1939 wlis kanonis 21-e muxliT. lolisi, sxva braldebul pirebTan erTad, gansasjelad gadaiyvanes dublinis sisxlis samarTlis saolqo sasamarTloSi. 1956 wlis 23 noembers braldebulebi gaamarTles. lolisi isev daakaves qalaq dublinSi 1957 wlis 14 marts 1939 wlis kanonis 30-e muxlis safuZvelze, im eWviT, rom igi Cabmuli iyo kanonsawinaaRmdego saqmianobaSi. mas Tan aRmouCines naxazi, romelzec asaxuli iyo irlandiis respublikasa da CrdiloeT irlandias Soris sazRvris saguSago postebze Tavdasxmis gegma; gegmaze iyo warwera: "SeaRwieT, amoZirkveT da gaanadgureT". imave dRes mis saxlSi policiam Caatara Cxreka da aRmoaCina xelnaweri partizanuli omis warmoebis Sesaxeb, romelSic, inter alia, naTqvami iyo: "Tavdasxma mowinaaRmdegis aerodromebze, TviTmfrinavebis farexis da naRmebisa da sawvavis sawyobebis ganadgureba, pilotTa ZiriTadi Semadgenlobisa da meqanikosebis mokvla, mowinaaRmdegis maRalCinosani oficrebis da mowinaaRmdegis koloniuri mTavrobis maRali Tanamdebobis pirebis mokvla SurisZiebis mizniT an xelSi Cagdeba, agreTve Cveni qveynis moRalateebisa, rogorebicaa britaneli oficrebi, policiis agentebi, jaSuSebi, mosamarTleebi, moRalateTa partiis maRali Tanamdebobis pirebi da sxva." dakavebis Semdeg loliss braldeba wauyenes: (a) mamxilebeli dokumentebis qonaSi � 1939 wlis kanonis me-12 muxli; (b) ukanono organizacia IRA-s wevrobaSi � 1939 wlis kanonis 21-e muxli. 1957 wlis 16 maiss lolisi warudgines dublinis raionul sasamarTlos danarCen sam pirTan erTad, romelTac 1939 wlis kanonis safuZvelze msgavsi braldebebi hqondaT wayenebuli. sasamarTlom lolisi damnaSaved cno pirvel braldebaSi da miusaja erTi TviT Tavisuflebis aRkveTa, xolo meore braldebaSi gaamarTla. 20. lolisi isev daakaves 1957 wlis 11 ivliss qalaq dun laoherSi, rodesac igi apirebda inglisisaken mimaval gemze asvlas. igi dakavebuli iyo 24 saaTis ganmavlobaSi braidvelis policiis ganyofilebaSi qalaq dublinSi 1939 wlis kanonis 30-e muxlis safuZvelze, rogorc ukanono organizacia IRA-s wevrobaSi eWvmitanili. deteqtivma inspeqtorma mas uTxra, rom gaaTavisuflebdnen, Tu xels moawerda xelwerils momavalSi msgavsi qmedebisagan Tavis Sekavebis Sesaxeb. 1957 wlis 12 ivliss policiis ufrosma oficerma, moqmedebda ra 1939 wlis kanonis 30-e muxlis me-3 punqtis safuZvelze, gamosca brZaneba lolisisTvis dakavebis vadis damatebiT 24 saaTiT gagrZelebis Sesaxeb, es vada iwureboda 1957 wlis 13 ivliss saRamos 7 saaTsa da 45 wuTze. 1957 wlis 13 ivliss dilis 6 saaTze, e.i. dakavebis vadis amowurvamde, lolisi gadaiyvanes braidvelis policiis ganyofilebidan samxedro sapyrobileSi, romelic mdebareobs kilderis sagrafoSi, kuregis mindvrebTan (cnobilia "SuSis saxlis" saxeliT). igi miiyvanes imave dRes dilis 8 saaTze da am droidan iq iyo dakavebuli 1940 wlis kanonis safuZvelze iusticiis ministris mier 1957 wlis 12 ivliss gamocemuli brZanebis Sesabamisad. "SuSis saxlSi" miyvanisas mas gadasces zemoxsenebuli dakavebis brZanebis asli, romelSic iusticiis ministri aRniSnavda, rom misi azriT, lolisi Cabmuli iyo saxelmwifo uSiSroebis winaaRmdeg mimarTul saqmianobaSi da igi brZanebda lolisis dakavebas 1940 wlis kanonis me-40 muxlis safuZvelze. 1957 wlis 17 ivliss g.r. lolisi "SuSis saxlidan" gadaiyvanes banakSi, romelic cnobilia saxelwodebiT - "kuregis internirebis banaki", romelic warmoadgens kuregis samxedro banakisa da yazarmebis nawils kilderis sagrafoSi. momCivani, 120 sxva pirovnebasTan erTad , iq iyo dakavebuli braldebis wayenebis da sasamarTlo ganxilvis gareSe 1957 wlis 11 dekembramde. am dRes igi gaaTavisufles. 21. 1957 wlis 16 agvistos loliss ecnoba, rom mas gaaTavisuflebdnen, Tu igi dawerda xelwerils, rom "daicavda irlandiis konstituciasa da kanonebs" da "ar gaxdeboda iseTi organizaciis wevri da ar gauwevda daxmarebas iseT organizacias, romelic saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb 1939 wlis kanoniT ukanonod iyo gamocxadebuli". lolisma uari Tqva aseTi xelwerilis daweraze. 22. 1957 wlis 8 seqtembers lolisma gamoiyena Tavisi ufleba 1940 wlis kanonis me-8 muxlis safuZvelze da mimarTa amave kanonis amave muxlis safuZvelze Seqmnil dakavebis sakiTxTa komisias misTvis dakavebis vadis gagrZelebis kanonierebis ganxilvis moTxovniT. igi komisiis winaSe wardga 1957 wlis 17 seqtembers da warmodgenili iyo advokatiT. dakavebis sakiTxTa komisiam, romlisTvisac es pirveli saqme iyo, daadgina muSaobis saproceso wesebi da sxdoma 20 seqtembrisTvis gadado. 23. magram 1957 wlis 18 seqtembers lolisis advokatma gancxadebiT mimarTa irlandiis umaRles sasamarTlosac, irlandiis konstituciis me-40 muxlis safuZvelze, romliTac moiTxovda habeas corpus-is Tanaxmad pirobiTi brZanebis gamocemas. momCivani moiTxovda, rom sasamarTlos daevalebina Tavisuflebis SezRudvis banakis komendantisaTvis lolisis wardgena sasamarTlos winaSe dakavebis kanonierebis sakiTxis gansaxilvelad. Habeas corpus-is safuZvelze gamocemul pirobiT brZanebas is Sedegi eqneboda, rom komendants unda "aexsna mizezi" umaRlesi sasamarTlosTvis, Tu ratom ar unda Seesrulebina mas es brZaneba. pirobiTi brZaneba gamoica imave dRes da komendants mieca oTxdRiani vada "mizezis asaxsnelad". brZaneba gadaeca dakavebis sakiTxTa komisiasac. komisiis sxdoma Sedga 1957 wlis 20 seqtembers da gadaido habeas corpus-is safuZvelze Setanil gancxadebaze gadawyvetilebis gamotanamde. 24. amis Semdgom lolisma SuamdgomlobiT mimarTa umaRles sasamarTlos, rom pirobiTi brZaneba gamxdariyo "absoluturi xasiaTis", miuxedavad imisa, rom dakavebis banakis komendantma am periodSi ukve "axsna mizezi" gancxadebaSi moTxovnili moqmedebis arSesrulebisa. amasTan dakavSirebiT, komendantma miuTiTa momCivanis dakavebis Sesaxeb iusticiis ministris brZanebaze. umaRlesi sasamarTlo saqmes ixilavda 1957 wlis 8-dan 11 oqtombramde da moismina orive mxaris gancxadebebi. 11 oqtombers man gamoitana gadawyvetileba, romliTac komentantis mier warmodgeni "mizezis axsna-ganmarteba" CaiTvala dakavebis damasabuTebel sakmaris safuZvlad. amitom habeas corpus-is safuZvelze Setanil gancxadebis dakmayofilebaze uari iTqva. 25. 1957 wlis 14 oqtombers g.r. lolisma mimarTa uzenaes sasamarTlos da miuTiTa ara marto irlandiis konstituciasa da kanonebze, aramed adamianis uflebaTa evropis konvenciazec. 6 noembers uzenaesma sasamarTlom g.r. lolisis saCivari ar daakmayofila. 26. amasobaSi, 1957 wlis 8 noembers, e.i. uzenaesi sasamarTlos mier saCivris ardakmayofilebidan ori dRis Semdeg, lolisma saCivari Seitana adamianis uflebaTa evropis komisiaSi, romelSic acxadebda, rom 1940 wlis kanonis safuZvelze misi dakaveba braldebis wayenebisa da sasamarTlo ganxilvis gareSe ewinaaRmdegeboda evropis konvencias da moiTxovda: (a) dakavebidan dauyovnebliv gaTavisuflebas; (b) dakavebis gamo misTvis zianis anazRaurebas; da (c) yvela im danaxarjis anazRaurebas, romelic man gaswia gaTavisuflebis Taobaze aRZruli warmoebebis procesSi irlandiis sasamarTloebsa da evropis komisiaSi. 27. amis Semdgom dakavebis saqmeTa komisiam ganaaxla g.r. lolisis saqmis ganxilva, romelic exeboda 1940 wlis kanonis me-8 muxls da sxdomebi Caatara 1957 wlis 6 da 10 dekembers. 10 dekembers generaluri prokuroris TxovniT g.r. lolisma dakavebis sakiTxTa komisias piradad misca fici, rom is "ar miiRebda monawileobas saxelmwifos winaaRmdeg mimarTuli danaSaulebis Sesaxeb 1939 wlis kanoniT da 1940 wlis cvlilebiT gaTvaliswinebul saqmianobaSi". meore dRes iusticiis ministrma gamosca brZaneba 1940 wlis kanonis me-6 muxlis safuZvelze mosarCelis gaTavisuflebis Sesaxeb. 28. g.r. lolisis gaTavisuflebis Sesaxeb ecnoba adamianis uflebaTa evropis komisias misi advokatis mier 1957 wlis 16 dekembriT daTariRebuli weriliT. werilSi aseve naTqvami iyo, rom lolisi apirebda warmoebis gagrZelebas komisiaSi (a) dakavebis gamo mizTvis miyenebuli zianis anazRaurebis da (b) gaTavisuflebasTan dakavSirebuli samarTalwarmoebis periodSi mis mier gaweuli xarjebis anazRaurebis moTxovniT. samarTlebrivi mxare 1. radgan dadgenilia, rom: g.r. lolisi dakavebul iqna irlandiis xelisuflebis mier 1957 wlis 11 ivliss saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb # 13 kanonis (1939) 21-e da 30-e muxlebis safuZvelze; rom 1957 wlis 13 ivliss, 1939 wlis # 13 kanonis safuZvelze gamocemuli dakavebis orderis vadis gasvlamde, g.r. loliss gadasces dakavebis orderis asli, gamocemuli iusticiis ministris mier saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb kanonis (1940) me-4 muxlis safuZvelze; rom amis Semdgom is imoyofeboda dakavebaSi jer kuragis samxedro sapyrobileSi, Semdgom kuragis internirebis banakSi mis gaTavisuflebamde 1957 wlis 11 dekembers, am periodSi sasamarTlosTvis wardgenis gareSe; 2. radgan sasamarTlos ar sTxoven gadawyvetilebis miRebas g.r. lolisis 1957 wlis 11 ivliss dakavebis faqtis Taobaze, aramed mxolod imis Sesaxeb, komisiisa da irlandiis mTavrobis mosazrebebis gaTvaliswinebiT, g.r. lolisis dakaveba 1957 wlis 13 ivlisidan 11 dekembramde periodSi saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb kanonis (1940) me-4 muxlis safuZvelze Seesabameboda Tu ara konvenciiT dadgenil moTxovnebs; 3. radgan amasTan dakavSirebiT irlandiis mTavrobam g.r. lolisis saCivars daupirispira konvenciis me-17 muxlidan gamomdinare saqmis arsebiT garemoebebze Sesagebeli; radgan es Sesagebeli unda ganxilul iqnes pirvel rigSi: rac Seexeba konvenciis me-17 muxlidan gamomdinare Sesagebels 4. radgan konvenciis me-17 muxli adgens, rom: "am konvenciaSi araferi unda ganimartos ise, TiTqos is aniWebs saxelmwifos, pirTa jgufs an calkeul pirebs uflebas, Caeban iseT saqmianobaSi, an ganaxorcielon iseTi qmedeba, romelic mimarTulia am konvenciiT gaTvaliswinebuli uflebebisa da Tavisuflebebis Ziris gamoTxrisken an maTi imaze metad SezRudvisken, vidre konvenciiTaa gaTvaliswinebuli". 6. ... radgan mocemul saqmeze komisiis mosazreba iyo, rom miuxedavad g.r. lolisis pirdad monawileobisa IRA-s saqmianobaSi misi dakavebis droisTvis, me-17 muxli xels ar uSlida mas, esargebla konvenciis me-5 da me -6 muxlebiT gaTvaliswinebuli dacviT da arc irlandiis mTavrobas aTavisuflebda am muxlebiT dadgenili moTxovnebis dacvis valdebulebisgan, romlebic yvela adamians icavs TviTneburi dakavebisa da sasamarTlosTvis warudgenlad dapatimrebisagan; 7. radgan sasamarTlos azriT, me-17 muxlis mizania, ramdenadac igi pirTa jgufebs an calkeul pirebs exeba, rom maT ver SeZlon konvenciis interpretacia ise, TiTqos maT hqondeT ufleba, monawileoba miiRon an ganaxorcielon saqmianoba, romelic Zirs gamouTxris konvenciiT aRiarebul uflebebsa da Tavisuflebebs; radgan, aqedan gamomdinare, aravis ar aqvs ufleba, gamoiyenos konvencia ise, rom Ziri gamouTxaros masSi gaTvaliswinebul uflebebsa da Tavisuflebebs; radgan es amkrZalavi Sinaarsis debuleba, amkrZalavi Sinaarsis miuxedavad, ar niSnavs, rom fizikur pirs ar aqvs ufleba isargeblos konvenciis me -5 da me-6 muxlebiT garantirebuli uflebebiT; radgan, am konkretul SemTxvevaSi, loliss ar gamouyenebia konvencia imisaTvis, rom gaemarTlebina an Caedina masSi gaTvaliswinebuli uflebebisa da Tavisuflebebis winaaRmdeg mimarTuli moqmedebebi, aramed pretenzia gamoTqva mis mimarT me-5 da me-6 muxlebis darRvevis gamo; aqedan gamomdinare, sasamarTlos, aRniSnuli garemoebebis gaTvaliswinebiT, ar SeuZlia gaiziaros irlandiis mTavrobis Sesagebeli. rac Seexeba Semdeg sakiTxs: g.r. lolisis dakaveba sasamarTlos gareSe 1957 wlis 13 ivlisidan 11 dekembramde periodSi saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb kanonis (1940) me-4 muxlis safuZvelze ewinaaRmdegeba Tu ara irlandiis mTavrobaze konvenciis me-5 da me-6 muxlebiT dakisrebul valdebulebebs. 8. radgan konvenciis me-5 muxli adgens, rom: "..." 9. radgan komisiam Tavis moxsenebaSi gamoTqva mosazreba, rom g.r. lolisis dakaveba ar ganekuTvneba me-5 muxlis pirvel punqtSi CamoTvlil arc erT kategorias da, aqedan gamomdinare, aseTi dakaveba ar warmoadgens aRniSnuli punqtiT nebadarTul RonisZiebas; radgan Tavis moxsenebaSi komisiam aRniSna, rom Tavisuflebis aRkveTa dasaSvebia mxolod saqmeTa eqvsi kategoriis SemTxvevaSi, romelTagan am saqmis garemoebebs Seesabameba mxolod ori, kerZod � me-5 muxlis pirveli punqtis (b) qvepunqti ("kanoniT gaTvaliswinebuli valdebulebis Sesrulebis uzrunvelsayofad") da amave punqtis (c) qvepunqti � romelTa safuZvelzec irlandiis mTavrobam moiTxova g.r. lolisis dakavebis gamarTlebulad cnoba; radgan me-5 muxlis pirveli punqtis (b) qvepunqtis TvalsazrisiT, lolisis dakaveba ministris brZanebis safuZvelze mis mier qveyanaSi mSvidobisa da saxelmwifo uSiSroebisTvis saziano qmedebebSi monawileobis eWvis gamo ar SeiZleba CaiTvalos RonisZiebad, romelic mimarTulia "kanoniT gaTvaliswinebuli valdebulebis Sesrulebis uzrunvelsayofad", radgan es debuleba ar gulisxmobs piris dakavebas qveyanaSi mSvidobisa da saxelmwifo uSiSroebis winaaRmdeg danaSaulis Cadenis Tavidan acilebis mizniT, aramed kanoniT gaTvaliswinebuli konkretuli valdebulebis Sesrulebis uzrunvelsayofad; metic, rom, komisiis azriT, g.r. lolisis dakaveba saerTod ar eqceva konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis moqmedebis farglebSi, radgan igi ar waradgines kompetenturi sasamarTlo organos winaSe miTiTebul periodSi; rom me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqti iZleva danaSaulebriv qmedebaSi monawileobaSi eWvmitanili piris dapatimrebisa da dakavebis uflebas mxolod im SemTxvevaSi, Tu dapatimreba da dakaveba xdeba am piris kompetenturi sasamarTlo organosTvis wardgenis mizniT; rom amasTan dakavSirebiT, komisiam konkretulad gaamaxvila yuradReba imaze, rom am debulebis rogorc inglisuri, ise franguli versiebidan Cans, rom sityvebi - "komptetenturi sasamarTlo organosTvis misi wardgenis mizniT", exeba ara marto im SemTxvevas, rodesac "arsebobs safuZvliani eWvi, rom pirma Caidina danaSauli" aramed rodesac es "gonivrulad aucilebelia mis mier danaSaulis Cadenis an Cadenis Semdeg gaqcevis Tavidan asacileblad"; rom, frangul teqstSi punqtuaciuri niSnis � mZimis, arseb oba sityvebis - "s'il a �t� arr�t� et d�tenu en vue d'�tre conduit devant l'autorit� judiciaire comp�tente", Semdeg mianiSnebs, rom teqstis es nawili exeba mZimis Semdeg CamoTvlil dapatimrebisa da dakavebis yvela kategorias; rom, garda amisa, me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqti wakiTxul unda iqnes amave muxlis me-3 punqtTan erTobliobaSi, romlis Tanaxmad am muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis safuZvelze dapatimrebuli an dakavebuli piri dauyovnebliv unda waredginos mosamarTles; rom, aqedan gamomdinare, me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqti piris dapatimrebis an dakavebis uflebas iZleva mxolod im mizniT, rom igi warudginon mosamarTles; 10. radgan irlandiis mTavrobam sasamarTlos ganucxada: - rom g.r. lolisis dakavebis periodi 1957 wlis 13 ivlisidan 11 dekembramde � romlis qceva sxva calkeul garemoebebTan erTobliobaSi, TviT komisiis azriT (komisiis moxsenebis 138-e punqti) qmnida "metad seriozul eWvs, rom igi monawileobas iRebda IRA-s saqmianobaSi" 1957 wlis ivlisSi misi dakavebis momentisTvis � ar warmoadgens konvenciis me-5 da me-6 muxlebis darRvevas; radgan, irlandiis mTavrobis gancxadebiT, konvencia ar moiTxovs prevenciul safuZvelze dapatimrebuli an dakavebuli piris wardgenas sasamarTlo organos winaSe; da rom, aqedan gamomdinare, g.r. lolisis dakaveba ar ewinaaRmdegeba konvenciis debulebebs; radgan amasTan dakavSirebiT, irlandiis mTavrobas ar miuTiTebia me-5 muxlis pirveli punqtis (b) qvepunqtze arc komisiaSi da arc sasamarTlo warmoebis etapze, aramed gaakeTa Semdegi gancxadebebi: rom me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqti gulisxmobs Tavisuflebis aRkveTis or sruliad sxvadasxva SemTxvevas � rodesac piri dapatimrebuli an dakavebulia, radgan mis mimarT arsebobs "safuZvliani eWvi, rom man Caidina danaSauli" da rodesac piri dapatimrebuli an dakavebulia, radgan es "gonivrulad aucilebelia mis mier danaSaulis Cadenis ... Tavidan asacileblad"; rom am debulebis sityvieri Semadgenlobidan cxadi xdeba, rom dapatimrebuli an dakavebuli piris sasamarTlos winaSe wardgenis valdebuleba exeba mxolod pirvel SemTxvevas; rom es debuleba swored amas niSnavs, gansakuTrebiT ki inglisuri teqstidan gamomdinare; - rom me-5 muxlis Seqmnis procesSi momzadebuli masalebidanac igive azri gamomdinareobs; rom mxedvelobaSi unda iqnes miRebuli, rom me-5 muxlis teqsti efuZneba eqspertTa komitetisTvis gaerTianebuli samefos mier 1950 wlis martSi wardgenil versias da rom franguli versia warmoadgens am inglisuri teqstis mxolod Targmans; rom, rac Seexeba me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqts, fraza - "an rodesac es gonivrulad aucilebelia", Tavdapirvel proeqtSi warmodgenili iyo sxva saxiT � "an romelic gonivrulad aucilebelia" da inglisur teqstSi es sityvebi aSkarad exeboda sityvebs - "dapatimreba an dakaveba", da ara frazas "misi sasamarTlo organosTvis wardgenis mizniT"; rom am debulebam SemdgomSi mxolod leqsikologiuri daxvewa ganicada...; - rom me-5 muxlis me-3 punqti konfliqtSi ar modis amave muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis aRniSnul interpretaciasTan; rom me-3 punqti exeba pirveli punqtis (c) qvepunqtSi CamoTvlilidan mxolod pirvel SemTxvevas da ara piris dapatimrebis an dakavebis SemTxvevas, "rodesac es gonivrulad aucilebelia mis mier danaSaulis Cadenis ... Tavidan asacileblad"; rom aseT interpretacias amtkicebs is faqtic, rom precedentuli samarTlis qveynebSi piri ar SeiZleba sisxlis samarTlis pasuxisgebaSi mieces danaSaulis Cadenis ganzraxvis qonis gamo; - radgan irlandiis mTavrobis gancxadebiT, konvenciis me-6 muxli am konkretul saqmeze ar gamoiyeneba, radgan lolisisTvis ar wauyenebiaT sisxlis samarTlis braldeba; 11. radgan komisiam Tavis moxsenebaSi da komisiis mTavarma delegatma zepir mosmenaze gaabaTila me-5 muxlis irlandiis mTavrobis mier SeTavazebuli interpretacia, romelic nawilobriv iyo dafuZnebuli mosamzadebel masalebze; radgan komisiam pirvel rigSi aRniSna, rom saerTaSoriso xelSekrulebebis interpretaciis sayovelTaod aRiarebuli wesis Tanaxmad dauSvebelia normis ganmartebisas mis mosamzadebel masalebze miTiTeba, Tu es norma aris calsaxa da erTmniSvnelovani; da rom arc mosamzadebel masalebze miTiTeba ar aris me-5 muxlis komisiiseuli ganmartebis eWvqveS dayenebis safuZveli... 12. radgan sasamarTlo, upirveles yovlisa, aRniSnavs, rom arc me-5 muxlis pirveli punqtis (b) qvepunqtiT da arc me -6 muxliT dadgenili wesebi am SemTxvevaSi ar gamoiyeneba � pirveli debuleba imitom, rom g.r. lolisi ar iyo dakavebuli "sasamarTlos brZanebis ... SeusruleblobisTvis" da meore debuleba imitom, rom lolisisTvis ar wauyenebiaT sisxlis samarTlis braldeba; radgan, amasTan dakavSirebiT, sasamarTlom unda daadginos, g.r. lolisis dakaveba 1957 wlis 13 ivlisidan 11 dekembramde periodSi 1940 wlis kanonis safuZvelze ewinaaRmdegeba Tu ara me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtsa da amave muxlis me-3 punqts; 13. radgan, am mizniT, sasamarTlom unda gamoarkvios, me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqti da amave muxlis me -3 punqti adgens Tu ara, rom piri, romelic dapatimrebuli an dakavebulia, radgan es "gonivrulad aucilebelia mis mier danaSaulis Cadenis ... Tavidan asacileblad", unda waredginos Tu ara mosamarTles; sxva sityvebiT, me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis fraza - "kompetenturi sasamarTlo xelisuflebis organosTvis wardgenis mizniT", exeba mxolod frazas - "arsebobs safuZvliani eWvi, rom man Caidina danaSauli", Tu agreTve frazasac - "rodesac es gonivrulad aucilebelia mis mier danaSaulis Cadenis ... Tavidan asacileblad"; 14. radgan me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis teqsti sakmaod naTelia imisaTvis, rom am kiTxvas pasuxi gaeces; radgan aSkaraa, rom fraza - "kompetenturi sasamarTlo organosTvis wardgenis mizniT", exeba am qvepunqtSi CamoTvlil dapatimrebis an dakavebis yvela SemTxvevas; radgan aqedan gamomdinareobs, rom aRniSnuli debuleba iZleva piris Tavisuflebis aRkveTis uflebamosilebas mxolod im mizniT, rom es dapatimrebuli an dakavebuli piri waredginos kompetentur sasamarTlo organos miuxedavad imisa, es is piria, romlis mimarTac arsebobs safuZvliani eWvi, rom man Caidina danaSauli, es is piria, romelTan mimarTebaSic gonivrulad aucilebelia danaSaulis Cadenis aRkveTa, Tu romelTan mimarTebaSic es gonivrulia mis mier danaSaulis Cadenis Semdeg gaqcevis Tavidan asacileblad; radgan, garda amisa, me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis ganmarteba unda moxdes mxolod amave muxlis me-3 punqtTan erTobliobaSi, romelTac erTadac igi erT mTlianobas qmnis; radgan me-3 punqti kategoriulad adgens, rom "me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis safuZvelze dapatimrebuli an dakavebuli piri dauyovnebliv unda waredginos mosamarTles..." da "ufleba aqvs misi saqme ganxilul iqnes gonivrul vadaSi"; radgan es punqti aSkarad awesebs valdebulebas, rom pirveli punqtis (c) qvepunqtis safuZvelze dapatimrebuli an dakavebuli nebismieri piri waredginos mosamarTles Tavisuflebis aRkveTis sakiTxis an saqmis arsebiTad ganxilvis mizniT; radgan es aris me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtisa da me-3 punqtis martivi da bunebrivi mniSvneloba; radgan gramatikuli analiziT amgvarad dadgenili mniSvneloba srulad Seesabameba konvenciis mizans � pirovnebis Tavisufleba da xelSeuxebloba daculi iyos TviTneburi dakavebis an dapatimrebisgan; radgan, amasTan dakavSirebiT unda aRiniSnos, rom zemoxsenebuli sasamarTloseuli ganmarteba aRniSnuli debulebisa swori rom ar iyos, maSin dasaSvebi iqneboda danaSaulis Cadenis ganzraxvis qonaSi eWvmitanili nebismieri piris dapatimreba da dakaveba nebismieri vadiT mxolod da mxolod aRmasrulebeli xelisuflebis organos gadawyvetilebis safuZvelze da aseTi dapatimreba an dakaveba ar CaiTvleboda konvenciis darRvevad; radgan amgvari interpretacia, rac SesaZlebels gaxdida Zalis TviTneburad gamoyenebas, gamoiwvevda konvenciis fundamenturi principebis sawinaaRmdego gadawyvetilebebis miRebas; radgan amitom sasamarTlo ver uaryofs, rom me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis da me -3 punqtis martivi da bunebrivi mniSvneloba, romelic gamomdinareobs rogorc uSualod maTSi gamoyenebuli sityvebidan, ise maT mier Seqmnili konteqstidan; radgan amitom usafuZvloa irlandiis mTavrobis mtkiceba, rom es debuleba me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtSi CamoTvlilTagan mxolod pirvel SemTxvevas exeba da ara im SemTxvevas, rodesac piris dapatimreba an dakaveba "gonivrulad aucilebelia mis mier danaSaulis Cadenis Tavidan asacileblad"; radgan gamoirkva ra, rom me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqtis teqsti TavisTavad sakmarisad calsaxaa da niSnavs, erTi mxriv, rom nebismieri piri, romlis mimarTac "es gonivrulad aucilebelia mis mier danaSaulis Cadenis Tavidan asacileblad" SeiZleba dapatimrebul an dakavebul iqnes mxolod "misi kompenturi sasamarTlo organosTvis wardgenis mizniT" da, meore mxriv, rom piri dapatimrebis an dakavebisTanave unda waredginos mosamarTles da isargeblos "uflebiT misi saqme ganxilul iqnes gonivrul vadaSi"; amasTan, dadginda ra, rom teqstis aseTi ganmarteba Seesabameba konvenciis daniSnulebas, saerTaSoriso xelSekrulebebis ganmartebis sayovelTaod aRiarebuli principis gaTvaliswinebiT, sasamarTlo ganmartebis mizniT am SemTxvevaSi ar gamoiyenebs mosamzadebel masalebs; 15. radgan dadasturebulia, rom g.r. lolisis dakaveba 1957 wlis 13 ivlisidan 11 dekembramde ar moxda misi "kompetenturi sasamarTlo xelisuflebis organosTvis wardgenis mizniT" da rom dakavebis periodSi igi, faqtobrivad, ar warudgeniaT mosamarTlis winaSe "gonivrul vadaSi"; radgan, aqedan gamomdinare, irlandiis 1940 wlis kanonis me-4 muxlis safuZvelze misi dakaveba ewinaaRmdegeba konvenciis me-5 muxlis pirveli punqtis (c) qvepunqts da amave muxlis me-3 punqts; radgan amitom unda dadgindes, am konkretul SemTxvevaSi, es dakaveba gamarTlebuli iyo Tu ara raime sxva iuridiuli safuZvliT; rac Seexeba im sakiTxs, konvenciis me-5 da me-6 muxlebis miuxedavad, g.r. lolisis dakaveba iyo Tu ara gamarTlebuli garkveuli uflebebis SezRudvis uflebiT, romelsac konvenciis me-15 muxli maRal xelSemkvrel saxelmwifoebs aniWebs garkveuli gansakuTrebuli garemoebebis dros 21. radgan me-15 muxli adgens, rom: "(1) omis an sxva sagangebo mdgomareobis dros, romelic safrTxes uqmnis eris arsebobas, maRal xelSemkvrel mxares SeuZlia miiRos zomebi, romlebic gadaxvevas warmoadgens am konvenciiT dakisrebuli valdebulebebis Sesrulebidan mxolod im farglebSi, rac ukiduresad aucilebelia Seqmnili mdgomareobidan gamomdinare, im pirobiT, rom es zomebi ar unda ewinaaRmdegebodes mis sxva saerTaSoriso-samarTlebriv valdebulebebs. (2) am muxlis Sesabamisad gadaxvevis gamocxadeba dauSvebelia me-2 (garda im SemTxvevisa, Tu gardacvaleba Sedegad mohyva kanonier saomar moqmedebas), me-3, me-4 (pirveli punqti) da me-7 muxlebTan mimarTebaSi. (3) maRali xelSemkvreli mxare, romelic apirebs am uflebis gamoyenebas, valdebulia, evropis sabWos generaluri mdivani srulad Caayenos saqmis kursSi mier mier miRebuli zomebisa da maTi mizezebis Sesaxeb. evropis sabWos generalur mdivans aseve unda ecnobos aRniSnuli RonisZiebebis Sewyvetisa da konvenciis debulebaTa moqmedebis srulad aRdgenis Sesaxeb. "; 22. radgan am normidan gamomdinareobs, rom marTalia, saxelmwifo ar Tavisufldeba konvenciiT nakisri yvela valdebulebisgan, magram xelSemkvreli saxelmwifos mTavrobas ufleba aqvs, saomari an sagangebo mdgomareobis SemTxvevaSi, romelic safrTxes uqmnis saxelmwifos sicocxlisunarianobas, gaataros RonisZiebebi, romlebic gadaxvevas warmoadgens mis mier konvenciiT nakisri valdebulebebis Sesrulebidan � garda me-15 muxlis me-2 punqtSi miTiTebulisa, im pirobiT, rom es zomebi aucilebeli unda iyos Seqmnili mdgomareobidan gamomdinare da ar unda ewinaaRmdegebodes saerTaSoriso samarTliT gaTvaliswinebul sxva valdebulebebs; radgan sasamarTlo uflebamosilia daadginos, am konkretuli saqmis SemTxvevaSi dakmayofilda Tu ara me-15 muxliT gaTvaliswinebuli yvela moTxovna, rac aucilebelia gadaxvevis uflebis gamoyenebisTvis; (a) arsebobda Tu ara sagangebo mdgomareoba, romelic safrTxes uqmnida eris arsebobas 27. radgan komisiam, mis mier konvenciis 28-e muxlis safuZvelze Catarebuli gamokvlevis Sedegad, misi Semadgenlobis umravlesobiT, Tavis moxsenebaSi gamoTqva mosazreba, rom "1957 wlis ivlisSi irlandiaSi namdvilad arsebobda sagangebo mdgomareoba, romelic safrTxes uqmnida saxelmwifos arsebobas konvenciis me-15 muxlis pirveli punqtis gagebiT"; 28. radgan, konvenciis me-15 muxlis saerTo Sinaarsidan gamomdinare, frazis - "sxva sagangebo mdgomareoba, romelic safrTxes uqmnis eris arsebobas", Cveulebrivi da bunebrivi mniSnveloba sakmaod naTelia; radgan es fraza gulisxmobs krizisis an sagangebo mdgomareobis arsebobas, romelsac gavlena aqvs mTel mosaxleobaze da uqmnis safrTxes saxelmwifos Semadgeneli sazogadoebis organizebul cxovrebas; radgan am cnebis Cveulebrivi da bunebrivi mniSvnelobis dadgenis Semdeg sasamarTlom unda gamoarkvios, eqceva Tu ara am cnebis farglebSi faqtebi da garemoebebi, romelTa gamoc irlandiis mTavrobam gaakeTa gancxadeba 1957 wlis 5 ivliss; radgan sagangebo mdgomareobis arseboba, "romelic safrTxes uqmnida eris arsebobas", irlandiis mTavrobam gonivrulad daadgina ramdenime kumulaciuri faqtoris safuZvelze, kerZod: pirvelii, irlandiis respublikis teritoriaze saidumlo SeiaraRebuli Zalis arseboba, romelic eweoda konstituciis sawinaaRmdego saqmianobas da misi miznebis misaRwevad iyenebda Zaladobas; meore, es SeiaraRebuli Zala moqmedebda saxelmwifos teritoriis farglebs gareTac, riTac seriozul safrTxes uqmnida irlandiis respublikis urTierTobas mezobel saxelmwifosTan; mesame, 1956 wlidan moyolebuli da 1957 wlis pirvel naxevarSi teroristuli aqtebis ricxvi ganuxrelad da sagangaSod izrdeboda; 30. radgan, aqedan gamomdinare, irlandiis mTavroba marTlzomierad moiqca, rodesac gamoacxada, rom irlandiis respublikaSi Seqmnilia sagangebo mdgomareoba, romelic safrTxes uqmnis eris arsebobas da ris gamoc mas ufleba hqonda, gamoeyenebina konvenciis me-15 muxlis pirveli punqti imave mizniT, risTvisac es norma Caiwera konvenciaSi, da mieRo konvenciiT nakisri valdebulebebis SemzRudveli zomebi; (b) konvenciiT nakisri valdebulebebis SemzRudveli RonisZiebebi iyo Tu ara "ukiduresad aucilebeli Seqmnili mdgomareobidan gamomdinare" 36. radgan, rogorc am gadawyvetilebaSia aRniSnuli, 1957 welSi Cveulebrivi kanonmdeblobis gamoyenebiT ver moxerxda irlandiis respublikisTvis safrTxis Semqmneli saSiSroebis Tavidan acileba; radgan mSvidobisa da wesrigis aRdgenisTvis sakmarisi ar iyo araTu Cveulebrivi sasamarTloebi, aramed TviT specialuri sisxlis samarTlis an samxedro sasamarTloebi; radgan im mtkicebulebaTa mopoveba, romlebic aucilebeli iyo IRA-s da misi danayofebis saqmianobaSi monawile pirTa pasuxisgebaSi misacemad, iyo uaRresad rTuli, rac gamowveuli iyo am jgufebis gasamxedroebuli, saidumlo da teroristuli xasiaTiTa da maT mier mosaxleobaSi daTesili SiSiT...; radgan zemoxsenebulidan gamomdinareobs, rom aRniSnuli Cveulebrivi saSualebebiT ver moxerxdeboda 1957 wels irlandiaSi arsebuli mdgomareobis gamosworeba; radgan administraciul dakavebaSi yofna � 1940 wlis kanonis (cvlilebebiT) safuZvelze � teroristul saqmianobaSi eWvmitanili pirebisa, SeiZleba CaiTvalos, misi simZimis miuxedavad, garemoebebiT nakarnaxev RonisZiebad; 37. metic, radgan saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb kanoni (1940 weli, cvlilebebiT) iTvaliswinebda kontrolis ramdenime meqanizms, romlebic miznad isaxavda administraciuli dakavebis RonisZiebis borotad gamoyenebis gamoricxvas; radgan am wesiT kanonis gamoyenebis yvela SemTxveva eqvemdebareboda parlamentis mxridan uwyvet kontrols, romelic ara marto regularuli intervalebiT ismenda am RonisZiebis gamoyenebis SemTxvevebis Sesaxeb detalur angariSs, aramed dadgenilebis gziT SeeZlo nebismier dros gaeuqmebina mTavrobis gancxadeba, romliTac es kanoni ZalaSi Sedioda; radgan kanoni saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb (1940 weli, cvlilebebiT) iTvaliswinebda sami wevrisgan Semdgari "dakavebis sakiTxTa komisiis" Seqmnas, romelTagan erT-erTi, mTavrobis mier am konkretul SemTxvevaSi Seqmnili wesiT, iyo SeiaraRebuli Zalebis oficeri, xolo danarCeni ori � mosamarTle; radgan am kanonis safuZvelze dakavebul nebismier pirs SeeZlo misi saqmis ganxilvis moTxovniT miemarTa dakavebis sakiTxTa komisiisTvis, romlis gadawyvetilebasac piri gaTavisuflebis Sesaxeb hqonda savaldebulo Zala mTavrobisTvis; radgan, miT umetes, Cveulebriv sasamarTloebs SeeZloT eiZulebinaT dakavebis sakiTxTa komisia, ganexorcielebina masze dakisrebuli funqciebi; dabolos, radgan mTavrobis mier gancxadebis gamoqveynebisTanave, romliTac ZalaSi Sevida dakavebis uflebamosileba, mTavrobam sajarod gamoacxada, rom igi nebismier dakavebul pirs gaaTavisuflebda, Tu es piri aiRebda valdebulebas, rom daecva konstitucia da kanonmdebloba da ar mieRo monawileoba ukanono saqmianobaSi; da rom am valdebulebis teqsti SemdgomSi ise Seicvala, rom pirs moeTxoveboda, daedo xelwerili, rom daicavda kanons da Tavs Seikavebda 1940 wlis kanonis sawinaaRmdego saqmianobaSi monawileobisgan; radgan dakavebulebs dakavebisTanave acnobebdnen, rom gaaTavisuflebdnenaseTi xelwerilis dadebis SemTxvevaSi; radgan irlandiis msgavs demokratiul qveyanaSi gaTavisuflebis amgvari garantiis arseboba, sajarod gamocxadebuli mTavrobis mier, realurad warmoadgenda valdebulebas mTavrobisTvis gaeTavisuflebina xelwerilis damdebi pirebi; radgan, aqedan gamomdinare, sasamarTlo ganxilvis gareSe dakaveba, romelic gaTvaliswinebulia 1940 wlis kanoniT, magram romelsac Tan axlavs rigi zemoCamoTvlili garantiebi, SeiZleba CaiTvalos RonisZiebad, romelic aucilebeli iyo qveyanaSi Seqmnili mdgomareobidan gamomdinare, konvenciis me -15 muxlis gagebiT; 38. radgan g.r. lolisis konkretul SemTxvevaSi araferi miuTiTebs, rom 1940 wlis kanoniT irlandiis mTavrobisTvis miniWebuli dakavebis uflebamosileba mis mimarT ar iyo gamoyenebuli im mizniT, risTvisac es uflebamosileba dawesda (konvenciis me-18 muxlis gagebiT) an im farglebis gadacilebiT, rasac Seqmnili mdgomareoba moiTxovda (konvenciis me-15 muxlis gagebiT); radgan piriqiT, komisiam, mas Semdeg, rac dasaSvebobis Sesaxeb Tavis 1958 wlis 30 agvistos gadawyvetilebaSi daadgina, rom momCivanma komisiaSi sarCeli Seitana Sida saSualebebis amowurvis Semdeg, Tavis moxsenebaSi aRniSna, rom mTlianobaSi g.r. lolisis qceva, "misi kavSiri IRA-s saqmianobaSi aqtiurad monawileobaSi SemCneul pirebTan, misi msjavrdeba mamxilebeli dokumentebis qonis gamo" da sxva garemoebebi qmnida metad seriozul eWvs, rom, miuxedavad imisa, iyo Tu ara igi im momentisTvis IRA-s wevri, igi mainc iRebda IRA-s saqmianobaSi monawileobas 1957 wlis ivlisSi misi dakavebis momentisTvis; radgan saqmis masalebiT aseve dgindeba, rom 1940 wlis # 2 kanonis safuZvelze dakavebisTanave g.r. loliss acnobes, rom mas gaaTavisuflebdnen, Tu dadebda xelwerils, rom "daicavda irlandiis konstituciasa da kanonebs" da "Tavs Seikavebda saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb 1939 wlis kanoniT akrZalul organizaciebSi gawevrianebisgan an maTTvis daxmarebis gawevisgan"; radgan 1957 wlis dekemberSi mTavrobam g.r. loliss igive SesTavaza, odnav gansxvavebuli formiT, rac lolisma miiRo da dakavebis sakiTxTa komisiis winaSe ikisra valdebuleba, "ar mieRo monawileoba saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb 1939 da 1940 wlebis kanonebiT akrZalul saqmianobaSi", ris Semdegac igi gaTavisuflda; (c) konvenciiT nakisri valdebulebebidan gadamxvevi RonisZiebebi "ewinaaRmdegeboda Tu ara ... saerTaSoriso samarTliT gaTvaliswinebul sxva valdebulebebs" 39. radgan konvenciis me-15 muxlis pirveli punqti maRal xelSemkvrel saxelmwifos uflebas aniWebs gamoiyenos konvenciis valdebulebebidan gadamxvevi RonisZiebebi mxolod im SemTxvevaSi, Tu isini "ar ewinaaRmdegeba ... mis sxva saerTaSoriso-samarTlebriv valdebulebebs"; 40. radgan, marTalia, arc komisias da arc irlandiis mTavrobas am debulebaze ar miuTiTebiaT, sasamarTlos funqcia, romelic mdgomareobs xelSemkvrel saxelmwifoTa mier konvenciiT nakisri valdebulebebis Sesrulebis uzrunvelyofaSi (konvenciis me -19 muxli), avaldebulebs sasamarTlos sakuTari iniciativiT daadginos, Sesrulda Tu ara es piroba mocemul SemTxvevaSi; 41. radgan saqmeSi arsebuli faqtebi sasamarTlos ar aZlevs safuZvels daadginos, rom irlandiis mTavrobis mier konvenciidan gadamxvevi zomebi ewinaaRmdegeboda irlandiis saxelmwifos sxva saerTaSoriso-samarTlebriv valdebulebebs; 48. amitom, sasamarTlo erTsulovnad (i) uars ambobs irlandiis mTavrobis mier konvenciis me-17 muxlidan gamomdinare Sesageblis dakmayofilebaze; (ii) acxadebs, rom konvenciis me-5 da me-6 muxlebi ar iTvaliswinebs raime iuridiul safuZvels, romelic gaamarTlebda g.r. lolisis sasamarTlo ganxilvis gareSe dakavebas 1957 wlis 13 ivlisidan 11 dekembramde periodSi saxelmwifos winaaRmdeg mimarTul danaSaulTa Sesaxeb kanonis (1940) me -4 muxlis safuZvelze; (iii) acxadebs, rom ar aris darRveuli konvenciis me-7 muxli; (iv) acxadebs, rom g.r. lolisis dakaveba 1957 wlis 13 ivlisidan 11 dekembramde periodSi efuZneboda irlandiis mTavrobis mier 1957 wlis ivlisSi konvenciis me-15 muxlis Sesabamisad marTlzomierad gamoyenebul garkveuli uflebebis SezRudvis uflebas; (v) acxadebs, rom irlandiis mTavrobis mier evropis sabWos generaluri mdivnisTvis 1957 wlis 20 ivliss gagzavnili werili warmoadgenda sakmaris Setyobinebas konvenciis me-15 muxlis me-3 punqtis gagebiT; aqedan gamomdinare, saqmeSi arsebuli faqtebis gaTvaliswinebiT, irlandiis mTavrobas ar daurRvevia raime valdebuleba, romelic mas ekisreboda evropis konvenciiT adamianis uflebaTa da ZiriTad TavisuflebaTa dacvis Sesaxeb; Sesabamisad acxadebs, rom g.r. lolisisTvis konvenciis debulebaTa darRvevis gamo zianis anazRaurebis sakiTxi ar warmoiSveba. 15