33526/08

COUNCIL   A V R U P A   OF E U R O P E   KONSEYİ   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ DAĐRE   D.B. – TÜRKĐYE DAVASI   (Baꢀvuru no: 33526/08)   KARAR   STRAZBURG   Temmuz 2010   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecektir. ꢁekli   düzeltmelere tabi olabilir.   ______________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,   davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile   Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak   suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   USUL   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 33526/08 no’lu davanın nedeni, Đran vatandaꢀı   D.B.’nin (“baꢀvuran”), Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne, 17 Temmuz 2008 tarihinde,   Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Dair Sözleꢀme’nin (“AĐHS”) 34.   maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi (“AĐHM”) önünde, Ankara Barosu   avukatlarından Barıꢀ Yıldız tarafından temsil edilmiꢀtir.   OLAYLAR   DAVANIN KOꢁULLARI   doğumlu olan baꢀvuran, baꢀvurunun yapıldığı tarihte Edirne Yabancı Kabul ve   Barındırma Merkezi’nde tutulmaktaydı.   A. Baꢀvuranın Türkiye’ye gelmesi ve geçici sığınma talebine iliꢀkin prosedür   Baꢀvuran, Đran Đꢀçi-Komünist Partisi ile Đran’daki Eꢀitlik ve Özgürlük Arayan Öğrenci   Hareketi’nin aktif bir üyesiydi. Baꢀvuran, ayrıca, bilinen bir öğrenci gazetesinin editör   kurulunda yer almaktaydı.   Baꢀvuranın ifadesine göre, 2007 yılındaki Öğrenci Günü’nde (Đran’daki üniversite   öğrencileri tarafından her yıl düzenlenmektedir) elliden fazla öğrenci yakalanarak   Tahran’daki Evin Cezaevi’nde hücre hapsine alınmıꢀtır. Baꢀvuranın mensup olduğu öğrenci   gazetesi editör kurulunun diğer üyeleri de yakalananlar arasında bulunmaktadır. Söz konusu   olayın akabinde daha fazla öğrenci yakalanarak cezaevine konmuꢀtur.   yılının baꢀlarında, baꢀvuran, yasadıꢀı yollardan Türkiye’ye giriꢀ yapmıꢀtır.   Nisan 2008 tarihinde, baꢀvuran, yasadıꢀı yollardan Türkiye’den ayrılmak isterken   Türk güvenlik güçleri tarafından yakalanmıꢀ ve Edirne Yabancı Kabul ve Barındırma   Merkezi’ne yerleꢀtirilmiꢀtir.   Baꢀvuran, 22 Nisan 2008 tarihinde, Đçiꢀleri Bakanlığı’na baꢀvurarak geçici sığınma   talebinde bulunmuꢀtur.   Temmuz 2008 tarihinde, baꢀvuranın talebi reddedilmiꢀtir. Đçiꢀleri Bakanlığı   Müsteꢀar Yardımcılığı tarafından Edirne Valiliği’ne gönderilen yazıya göre, baꢀvuran, ulusal   güvenlik için tehlike oluꢀturduğu gerekçesiyle 22 Ağustos 2007 tarihinde Đran’a sınır dıꢀı   edilen P.P. isimli ꢀahıs ile aynı eylemlerde yer aldığını ifade etmiꢀtir. Đçiꢀleri Bakanlığı   Müsteꢀar Yardımcısı, baꢀvuranın talebinin aynı gerekçeyle reddedildiğini ve genel olarak   böyle kiꢀilere geçici sığınma izninin verilmemesi gerektiğini ileri sürmüꢀtür. Đçiꢀleri Bakanlığı   Müsteꢀar Yardımcısı, ayrıca, Birleꢀmiꢀ Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin   (“BMMYK”) söz konusu olaylardan haberdar edilmemesini talep etmiꢀ ve ulusal güvenliğin   zarar görmemesi nedeniyle BMMYK’nin söz konusu bilgiye eriꢀimin kısıtlanması gerektiğini   belirtmiꢀtir. Müsteꢀar Yardımcısı, Edirne Valiliği’nden, baꢀvuran hakkında verilen kararın   kendisine tebliğ edilmesini ve söz konusu kararla ilgili olarak iki gün içinde itirazda   bulunabileceğinin bildirilmesini talep etmiꢀtir.   Aynı gün, geçici sığınma talebinin reddedildiğine dair karar baꢀvurana tebliğ edilmiꢀ   ve iki gün içerisinde itirazda bulunmaması halinde kendi ülkesine sınır dıꢀı edileceği   belirtilmiꢀtir.   Baꢀvuran, 25 Temmuz 2008 tarihinde bir dilekçe ile Edirne Valiliği’ne baꢀvurarak   geçici sığınma talebinin reddedilmesine hükmeden karara itiraz etmiꢀtir.   Aynı gün, baꢀvuran, bir çevirmen eꢀliğinde iki polis memuruna ifade vermiꢀtir.   Baꢀvuran, Đran Đꢀçi-Komünist Partisi ile Đran’daki Eꢀitlik ve Özgürlük Arayan Öğrenci   Hareketi’nin aktif bir üyesi olduğunu ifade etmiꢀtir. Baꢀvuran, söz konusu örgütlerce   düzenlenen çok sayıda gösteriye katıldığını ve elinde bu gösterilere ait dijital fotoğrafların   bulunduğunu kaydetmiꢀtir. Baꢀvuran, söz konusu örgütler adına düzenlenen etkinliklerde yer   alan arkadaꢀlarının yakalanarak cezaevine konmasının ardından Đran’dan ayrıldığını ifade   etmiꢀtir. Baꢀvuran, Türk makamlarından, Đran’daki eylemlerine iliꢀkin belge ve ayrıntılı bilgi   edinilmesi amacıyla BMMYK, avukatı ve bir sivil toplum kuruluꢀu olan Helsinki   Vatandaꢀları Meclisi ile iletiꢀime geçmelerini talep etmiꢀtir.   Eylül 2008 tarihinde, baꢀvuranın talebi Đçiꢀleri Bakanlığı tarafından reddedilmiꢀtir.   Resmi belgelere göre, Đçiꢀleri Bakanlığı, militan geçmiꢀini göz önünde bulundurarak,   baꢀvuranın ABD’ye götürülüp orada askeri eğitim alacağı ve Đran’ı hedef alan askeri   operasyonların bir parçası olacağına dair bir tehlikenin bulunduğu kanaatine varmıꢀtır.   Kasım 2008 tarihinde, BMMYK Ankara Ofisi görevlileri, Türk makamları   tarafından tutulduğu sırada baꢀvuran ile görüꢀme yapmıꢀtır. 20 Mart 2009 tarihinde, BMMYK   tarafından baꢀvurana mülteci statüsü tanınmıꢀtır.   B.   Baꢀvuranın Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’ne   Yerleꢀtirilmesi ve ilgili iꢀlemler   1. Baꢀvuranın ifadesi   Baꢀvuran, 9 - 21 Temmuz 2008 tarihleri arasında Edirne Yabancı Kabul ve   Barındırma Merkezi’ne yerleꢀtirilmesinin ardından, tutukluluğunu ve geçici sığınma talebinin   makamlarca reddedilmesini protesto etmek amacıyla açlık grevine baꢀlamıꢀtır. Baꢀvuran,   ayrıca, Edirne Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nde hücre hapsinde tutulduğunu ve   intihara teꢀebbüs ettiğini iddia etmiꢀtir.   Temmuz 2008 tarihinde, baꢀvuran Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma   Merkezi’ne gönderilmiꢀtir. Baꢀvuran söz konusu merkezde de hücre hapsinin devam ettiğini   iddia etmiꢀtir.   Ekim 2008 tarihinde, Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’ni   ziyaretinin ve baꢀvuranla buluꢀmasının ardından, Barıꢀ Yıldız, baꢀvuranın tek baꢀına bir   hücrede tutulduğunu iddia ettiğini kaydetmiꢀtir. Avukat, daha sonra baꢀvuranın tutulduğu   hücrenin koꢀullarıyla ilgili olarak polis memurlarından birinden bilgi istemiꢀtir. Polis   memuru, hücre içerisinde bir tuvalet ve duꢀ bulunduğunu belirtmiꢀtir. Baꢀvuran, avukata,   kendisine kötü muamelede bulunulmadığını ve psikolog veya psikiyatriste görünmesine gerek   olmadığını söylemiꢀtir.   Eylül 2008 tarihinde, Mazlum-Der, yaꢀam koꢀullarını gözlemlemek üzere Kırklareli   Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’ne ziyarette bulunmuꢀtur. Mazlum-Der’in raporuna   göre, yönetim tarafından dernek üyelerinin yabancı uyruklu kiꢀilerin tutulduğu yere   girmelerine ve baꢀvuranla görüꢀme yapmalarına izin verilmemiꢀtir. Görevliler, dernek   üyelerine, baꢀvurana eriꢀimin kısıtlanması yönünde Bakanlığın yazılı talimatının bulunduğunu   söylemiꢀlerdir. Ancak, görevliler, söz konusu belgeyi dernek üyelerine göstermek   istememiꢀlerdir. Mazlum-Der, merkezde kalan diğer kiꢀilerin baꢀvuranın uzun bir süreden   beri merkezde tutulduğunu bilmediklerini kaydetmiꢀtir. Daha sonra, söz konusu ꢀahıslar,   baꢀvuranın kendilerinden ayrı bir yerde tutulduğunu öğrenmiꢀlerdir. Rapora göre, yönetim,   ruhsal sorunlar yaꢀayan baꢀvuranın diğer hiçbir tutukluyla konuꢀmasına izin vermemiꢀtir.   Ayrıca, baꢀvuranın BMMYK temsilcileri ile görüꢀmesine de izin verilmemiꢀtir.   2.   Hükümet’in ifadesi   Hükümet, baꢀvuranın Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nde   tutulduğunu ve söz konusu merkezin bir cezaevi olmadığını ileri sürmüꢀtür. Bu nedenle,   Hükümet, baꢀvuranın hücre cezasını çekebileceği herhangi bir hücre veya bölmenin   bulunmadığını, ayrıca bu yönde herhangi bir talimat verilmediği belirtmiꢀtir.   3.   Đdari yargılama   Nisan 2009 tarihinde, baꢀvuranın avukatı, Kırklareli Emniyet Müdürlüğü ile   Emniyet Genel Müdürlüğü Yabancılar ve Hudut Đltica Daire Baꢀkanlığı’na dilekçe yazmıꢀtır.   Baꢀvuranın avukatı, dilekçesinde, Đsveç Hükümeti’nin baꢀvuranı Đsveç mülteci kotası   kapsamında kabul ettiğini ve 27 Mayıs 2009 tarihi için Đsveç’e uçak biletinin ayırtıldığını   kaydetmiꢀtir. Avukat, idari makamlardan, Türkiye’den ayrılmasının kolaylaꢀtırılması   amacıyla baꢀvuranın serbest bırakılmasının sağlanmasını talep etmiꢀtir.   Belirtilmeyen bir tarihte, baꢀvuranın avukatı, baꢀvuranın serbest bırakılması talebiyle   Ankara Đdare Mahkemesi’ne dava açmıꢀtır.   Mayıs 2009 tarihinde, Ankara Đdare Mahkemesi, baꢀvuranın avukatının daha önce   idari makamlara baꢀvurduğunu ancak taleplerinin reddedildiğini gösteren belgeleri   dilekçesiyle birlikte göndermediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiꢀtir. Mahkeme,   baꢀvuranın avukatından, söz konusu kararın içeriğine uygun olarak 30 gün içerisinde talebini   yenilemesini istemiꢀtir.   Haziran 2009 tarihinde, Ankara Bölge Đdare Mahkemesi, 6 Mayıs 2009 tarihli   kararı onamıꢀtır.   Haziran 2009 tarihinde, baꢀvuranın avukatı, Ankara Đdare Mahkemesi’ne yeniden   baꢀvurmuꢀtur.   Ağustos 2009 tarihinde, Ankara Đdare Mahkemesi, BMMYK’den baꢀvuranla ilgili   bilgi talep edilmesine karar vermiꢀtir. BMMYK ofisinden, özellikle, Đsveç Hükümeti’nin   baꢀvurana mülteci statüsü verilmesine dair kararını gösteren belgeler, AĐHM’nin ihtiyati   tedbir kararına iliꢀkin belgeler ve dava dosyasının bir kopyası talep edilmiꢀtir.   Kasım 2009 tarihinde, Ankara Đdare Mahkemesi, baꢀvuranın Kırklareli Yabancı   Kabul ve Barındırma Merkezi’nden serbest bırakılmasına hükmetmiꢀtir. Mahkeme, kararında,   BMMYK tarafından baꢀvurana mülteci statüsü tanınmasını ve Đsveç Hükümeti’nin baꢀvuranı   mülteci kotası kapsamında kabul etmesini göz önünde bulundurmuꢀtur. Dolayısıyla,   mahkeme, Đsveç’e gönderilmesi amacıyla baꢀvuranın serbest bırakılmasına hükmetmiꢀtir.   Hükümet, 23 Aralık 2009 tarihli yazı ile baꢀvuranın 24 Kasım 2009 tarihinde kaçtığını   AĐHM’ye bildirmiꢀtir. Hükümet, baꢀvuranın banka havalesi alması için götürüldüğü   Kırklareli Emniyet Müdürlüğü’nden kaçtığını ifade etmiꢀtir. Hükümet, baꢀvuranın kaçmasının   ardından Kırklareli polisi tarafından çıkarılan yakalama emrine rağmen, baꢀvuranın   yakalanmadığını ileri sürmüꢀtür.   Baꢀvuranın avukatı, Ankara Đdare Mahkemesi’nin 19 Kasım 2009 tarihli kararı   uyarınca, kendisinin ve BMMYK’nin talebi üzerine, baꢀvuranın Kırklareli Yabancı Kabul ve   Barındırma Merkezi’nden serbest bırakılmak için polise teslim olduğunu 12 Ocak 2010 tarihli   yazıyla AĐHM’ye bildirmiꢀtir.   ꢁubat 2009 tarihinde, Hükümet ile baꢀvuranın avukatı, baꢀvuranın 26 Ocak 2010   tarihinde Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nden serbest bırakıldığını   AĐHM’ye bildirmiꢀtir. Hükümet, ayrıca, baꢀvurana, Đsveç’e gidene kadar beꢀ ay süreyle   oturma izni verildiğini kaydetmiꢀtir. Baꢀvuranın avukatı, baꢀvuran için 4 Mart 2010 tarihine   Đsveç’e uçak bileti ayırtıldığını kaydetmiꢀtir.   ve 15 Mart 2010 tarihlerinde, baꢀvuranın avukatı ile Hükümet, baꢀvuranın 4 Mart   tarihinde Türkiye’den ayrılarak kendisine mülteci statüsü tanıyan Đsveç’e gittiğini   AĐHM’ye bildirmiꢀtir.   HUKUK   I.   BAꢁVURANIN SINIRDIꢁIYLA TEHDĐT EDĐLMESĐNE ĐLĐꢁKĐN   OLARAK AĐHS’NĐN 2., 3. VE 13. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran, Đran'a sınır dıꢀı edilmesi halinde kötü muamele veya ölüm tehlikesiyle karꢀı   karꢀıya kalacağı gerekçesiyle AĐHS’nin 2. ve 3. maddelerinin ihlal edildiği konusunda   ꢀikayetçi olmuꢀtur. Baꢀvuran, ayrıca, Đran'a sınır dıꢀı edilmesi ile ilgili karara itiraz   edebileceği etkili bir iç hukuk yolunun bulunmadığı ve sığınma talebinde bulunamadığı   gerekçesiyle AĐHS'nin 13. maddesinin ihlal edildiğini ileri sürmüꢀtür.   Hükümet, baꢀvuranın iddialarına itiraz etmiꢀtir.   AĐHM, baꢀvurunun bu kısmının, baꢀvuranın Türkiye’den Đran’a sınır dıꢀı edilmesi   ihtimaliyle iliꢀkili olduğunu gözlemlemektedir. AĐHM, ayrıca, Türk Hükümeti’nin,   baꢀvuranın Đran’a gönderilmesiyle ilgili olarak AĐHM tarafından verilen ihtiyati tedbir   kararına uyduğunu ve sınır dıꢀı iꢀlemlerini durdurduğunu gözlemlemektedir. Ayrıca, baꢀvuran   serbest bırakılmıꢀ ve kendisine Đsveç’e gidene kadar beꢀ ay süreyle oturma izni verilmiꢀtir.   Son olarak, 4 Mart 2010 tarihinde, baꢀvuran Türkiye’den ayrılarak Đsveç’e gitmiꢀtir. Bu   koꢀullar altında, AĐHM, AĐHS’nin 34. maddesi uyarınca, baꢀvuranın AĐHS’nin 2., 3. ve 13.   maddelerinin ihlallerinden mağdur olduğunu iddia edemeyeceği kanaatindedir (mutatis   mutandis, Mohammedi / Türkiye, no. 3373/06; Ayashi / Türkiye, no. 3083/07; Ranjbar ve   Diğerleri / Türkiye, no. 37040/07).   AĐHS’nin 35. maddesinin 3. ve 4. paragrafları uyarınca tamamen asılsız olduğu   gerekçesiyle baꢀvurunun bu kısmı kabuledilemez niteliktedir.   II.   AĐHS’NĐN 3. VE 5. MADDELERĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Baꢀvuran, Edirne ve Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezlerinde   tutulmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle AĐHS’nin 5. maddesinin ihlal edildiğini ileri   sürmüꢀtür. Baꢀvuran, aynı madde uyarınca, özgürlüğünden mahrum bırakılmasının yasallığını   sorgulayabileceği herhangi bir hukuk yolu bulunmadığı konusunda ꢀikayetçi olmuꢀtur.   Baꢀvuran, son olarak, hem Edirne hem de Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma   Merkezlerinde hücre hapsinde tutulduğu konusunda ꢀikayetçi olmuꢀtur. Baꢀvuran, söz konusu   ꢀikayetini AĐHS’nin 3. maddesine dayandırmıꢀtır.   A. AĐHS’nin 5. maddesinin ihlal edildiği iddiası   1. Kabuledilebilirlik   AĐHS’nin 35/3 maddesi uyarınca baꢀvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun   olmadığını kaydeden AĐHM, ayrıca baꢀka açılardan bakıldığında da kabuledilemezlik unsuru   bulunmadığını tespit eder. Bu nedenle baꢀvuru kabuledilebilir niteliktedir.   2. Esas   (a) AĐHS’nin 5/1 maddesinin ihlal edildiği iddiası   Hükümet, baꢀvuranın Edirne ve Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma   Merkezlerinde tutuklu bulundurulmadığını, 5683 No.lu Kanun’un 17. maddesi ile 1994 Đltica   Yönetmeliği’nin 5(d) maddesi uyarınca söz konusu merkezlerde barındırıldığını ileri   sürmüꢀtür. Baꢀvuranın adı geçen merkezlere yerleꢀtirilme nedeni, geçici sığınma taleplerinin   değerlendirilmesi yapılana kadar yabancıların makamlar tarafından gözetim altında tutulmak   istenmesidir.   Baꢀvuran, gerçekten alıkonduğunu ve tutukluluğunun iç hukukta herhangi bir yasal   dayanağının bulunmadığını ileri sürmüꢀtür.   AĐHM, aynı ꢀikayeti Abdolkhani ve Karimnia davasında incelediğini hatırlatır. AĐHM,   Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’ne yerleꢀtirilmeleri sonucu baꢀvuranların   özgürlüklerinden mahrum bırakıldıkları kanaatine varmıꢀtır. AĐHM, sınır dıꢀı amacıyla   tutukluluk kararı verme ve tutukluluk süresini uzatma ve böyle bir tutukluluk için süre   koymaya iliꢀkin usulü belirleyen açık yasal hükümlerin yokluğunda, baꢀvuranların maruz   kaldığı özgürlükten yoksun bırakmanın, AĐHS’nin 5. maddesi uyarınca “yasaya uygun”   olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varmıꢀtır.   AĐHM, söz konusu dava koꢀullarının adı geçen Abdolkhani ve Karimnia davasındaki   koꢀullarla neredeyse aynı olduğunu gözlemlemektedir. Ayrıca, AĐHM’ye göre, Hükümet,   baꢀvuranın Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezi’nden kaçtığını bildirdiğinde,   dolaylı olarak baꢀvuranın özgürlüğünden mahrum bırakıldığını kabul etmiꢀtir. Bu nedenle,   AĐHM, söz konusu davada, Abdolkhani ve Karimnia kararında yapmıꢀ olduğu tespitlerden   ayrılmasını gerektirecek herhangi bir koꢀul bulunmadığı sonucuna varır. Dolayısıyla,   AĐHS’nin 5/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.   (b)   AĐHS’nin 5/4 maddesinin ihlal edildiği iddiası   Hükümet, kiꢀilerin yabancı kabul ve barındırma merkezlerine yerleꢀtirilmesine dair   verilen kararlara karꢀı idare mahkemelerine baꢀvurmanın, AĐHS’nin 5/4 maddesi uyarınca   etkili bir hukuk yolu olduğunu ileri sürmüꢀtür.   Baꢀvuran, ilk olarak, geçerli kimlik belgeleri olmadan avukat tutamadığı için idare   mahkemelerine baꢀvuramadığını ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuran, sonraki ifadelerinde, noter onaylı   bir vekaletname ile avukatına yetki verdiğini ifade etmiꢀtir. Böylece, baꢀvuranın avukatı   Ankara Đdare Mahkemesi’ne baꢀvurarak baꢀvuranın serbest bırakılmasını talep etmiꢀtir.   Baꢀvuran, Eylül 2009’da verdiği ifadesinde, söz konusu yargılamanın yeterince hızlı   yürütülmediğini ileri sürmüꢀtür.   AĐHM, baꢀvuranın avukatının 26 Haziran 2009 tarihinde Ankara Đdare Mahkemesi’ne   baꢀvurarak, Đçiꢀleri Bakanlığı’nın müvekkilinin serbest bırakılmamasına hükmeden kararının   iptalini ve yargılama sonlandırılıncaya kadar söz konusu kararla ilgili olarak yürütmenin   durdurulmasını talep ettiğini gözlemlemektedir. Đlk derece mahkemesi, 21 Ağustos 2009   tarihinde, baꢀvuranın talebinin değerlendirilebilmesi amacıyla BMMYK’den bilgi talebinde   bulunmuꢀtur. Đlk derece mahkemesi, 19 Kasım 2009 tarihinde, baꢀvuru tarihinden yaklaꢀık   beꢀ ay sonra, baꢀvuranın serbest bırakılmasına hükmetmiꢀtir.   AĐHM, AĐHS’nin 5/1 maddesi uyarınca, Türkiye’de sınır dıꢀı edilene kadar tutuklu   bulundurma prosedürünü düzenleyen yasal hükümler bulunmadığına dair tespitlerine atıfta   bulunmaktadır. Söz konusu yargılamada herhangi bir karmaꢀık sorun ortaya konmamıꢀtır.   AĐHM, baꢀvuranın tutukluluğu için yeterli yasal dayanak bulunmadığını gözlemlemek   açısından Ankara Đdare Mahkemesi’nin AĐHM’ye göre daha iyi bir konumda olduğu   kanaatindedir. Ancak, Ankara Đdare Mahkemesi, söz konusu sorunu incelememiꢀtir. 26   Haziran 2009 ile 19 Kasım 2009 tarihleri arasında geçen süreyi göz önünde bulunduran   AĐHM, söz konusu davadaki yargısal denetimin, baꢀvuranın dilekçesi için “ivedi” bir cevap   olarak görülemeyeceği sonucuna varmıꢀtır (Khudyakova / Rusya, no. 13476/04; Kadem /   Malta, no. 55263/00).   Dolayısıyla, AĐHM, AĐHS’nin 5/4 maddesi uyarınca, Türk hukuk sisteminin,   baꢀvuranın tutukluluğunun yasaya uygunluğu konusunda ivedi olarak yargısal denetime   baꢀvurabilmesini sağlayacak bir hukuk yolu sunmadığı sonucuna varmıꢀtır (S.D. / Yunanistan,   no. 53541/07; Abdolkhani ve Karimnia).   Buna göre, AĐHS’nin 5/4 maddesi ihlal edilmiꢀtir.   B. AĐHS’nin 3. maddesinin ihlal edildiği iddiası   Hükümet, Edirne veya Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezlerinde   baꢀvuranın tek baꢀına tutulabileceği herhangi bir hücre veya bölme bulunmadığını ileri   sürerek, baꢀvuranın hücre hapsinde tutulduğu iddiasına itiraz etmiꢀtir. Hükümet, ayrıca,   baꢀvuranın bu iddia ile ulusal makamlara baꢀvurabileceğini ve de baꢀvurması gerektiğini ileri   sürmüꢀtür. Bu nedenle, Hükümet, AĐHS’nin 35/1 maddesi uyarınca, baꢀvuranın iç hukuk   yollarını tüketmediğini belirtmiꢀtir.   AĐHM, ilk olarak, baꢀvuranın tek baꢀına ayrı bir yerde tutulduğu iddiasının taraflar   arasında ihtilaflı olduğunu kaydeder. AĐHM, bu bağlamda, baꢀvuranın Mazlum-Der   aracılığıyla bir rapor sunduğunu ve bu rapora göre Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma   Merkezi’nde tutulan diğer kiꢀilerin baꢀvuranın ayrı bir yerde kaldığına tanık olduklarını   gözlemlemektedir. Ancak, baꢀvuran, ayrı bir odada tutulduğu iddiasının inanılırlığının AĐHM   tarafından değerlendirilebilmesi için fiziksel koꢀullarla ilgili olarak ayrıntılı bilgi vermemiꢀtir.   Baꢀvuran, ayrıca, 21 Ekim 2008 tarihli görüꢀmelerinde avukatı Barıꢀ Yıldız’a psikolog veya   psikiyatriste görünmesine gerek olmadığını söylemiꢀ, dolayısıyla hücre hapsinin ruhsal   durumu üzerindeki olumsuz etkisiyle ilgili olarak iddialarını desteklememiꢀtir.   AĐHM, baꢀvuranın bu baꢀlık altındaki iddialarıyla ilgili olarak, Hükümet’in de anlamlı   ifadelerde bulunmadığını tespit etmiꢀtir. Hükümet, baꢀvuranın iç hukuk yollarını   tüketmediğini iddia etmiꢀ, ancak mevcut iç hukuk yollarından ve baꢀvuranın ꢀikayetine iliꢀkin   ne gibi bir çözüm sunulacağından bahsetmemiꢀtir. Hükümet, ꢀikayetin esasıyla ilgili olarak,   yalnızca, yabancı kabul ve barındırma merkezlerinin cezaevi olmadıklarını ve hücre   odalarının bulunmadığını ileri sürmüꢀtür. Hükümet, baꢀvuranın alıkonma ꢀekliyle ilgili   olarak herhangi bir ayrıntı vermemiꢀtir.   Bununla birlikte, AĐHS’nin 5/1 maddesi uyarınca baꢀvuranın söz konusu merkezlerde   alıkonmasının kanuna aykırı olduğu yönündeki tespitini göz önünde bulunduran AĐHM,   AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca hücre hapsi konusunu etkili bir biçimde incelemesini   sağlayacak detaylara yer verilmemesine rağmen, söz konusu tutuklulukla ilgili temel hukuki   sorunun belirlendiği kanaatindedir. Dolayısıyla, AĐHM, Hükümet’in ön itirazının   incelenmesine veya baꢀvuranın söz konusu merkezlerde gerçekten hücre hapsinde tutulup   tutulmadığının belirlenmesine gerek olmadığı kanaatindedir.   AĐHM, baꢀvurunun bu kısmının kabuledilebilir olduğu kanaatindedir. Bununla   birlikte, yukarıda anlatılanları göz önünde bulunduran AĐHM, baꢀvuranın bu baꢀlık altındaki   iddialarıyla ilgili olarak ayrıca karar vermesine gerek olmadığı sonucuna varır.   IV. AĐHS’NĐN 34. MADDESĐNĐN ĐHLAL EDĐLDĐĞĐ ĐDDĐASI   Türkiye’nin AĐHS’nin 34. maddesinde öngörülen yükümlülüğünü yerine getirip   getirmediği sorusunu ortaya koyan AĐHM, baꢀvurunun Savunmacı Hükümet’e bildirildiği 8   Ekim 2008 tarihinde bu sorunun taraflara sunulduğunu belirtir.   A. Tarafların ifadeleri   Baꢀvuran, AĐHM Đçtüzüğü’nün 39. maddesi uyarınca Daire Baꢀkanı tarafından verilen   ihtiyati tedbir kararına rağmen, Edirne ve Kırklareli Yabancı Kabul ve Barındırma   Merkezlerinde tutulduğu sırada avukatla görüꢀmesine izin verilmediğini ileri sürmüꢀtür.   Baꢀvuran, kiꢀisel baꢀvuru hakkının kısıtlandığını iddia etmiꢀtir.   Hükümet, 16 Ekim 2008 tarihinde, Đçiꢀleri Bakanlığı’nın Kırklareli Valiliği’nden   baꢀvuranın avukatı ile görüꢀmesine izin verilmesini talep ettiğini ileri sürmüꢀtür. Hükümet,   ayrıca, 4 Kasım 2008 tarihinde, BMMYK ofisinin baꢀvuran ile görüꢀmesine izin verildiğini   kaydetmiꢀtir. Hükümet, yabancı kabul ve barındırma merkezlerinde tutulan kiꢀilerin kendi   avukatlarıyla veya baro tarafından görevlendirilen avukatlarla görüꢀmelerini engelleyen   herhangi bir kısıtlama bulunmadığını belirtmiꢀtir.   B.   AĐHM’nin değerlendirmesi   AĐHM, ilk olarak, AĐHS’nin 34. maddesi uyarınca baꢀvuranın AĐHM’ye eriꢀim   hakkının hiçbir ꢀekilde engellenmemesi ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 39. maddesinde değinilen   ihtiyati tedbir kararına uyulmamasının sonuçları ile ilgili olarak daha önce yapmıꢀ olduğu   tespitleri hatırlatır (Mamatkulov ve Askarov / Türkiye, no. 46827/99; Shamayev ve Diğerleri /   Gürcistan ve Rusya, no. 36378/02; Paladi / Moldova, no. 39806/05; Grori / Arnavutluk, no.   25336/04; Cebotari / Moldova, no. 35615/06). AĐHM, yukarıda bahsi geçen içtihadı uyarınca,   Savunmacı Hükümet’in 34. madde bağlamındaki yükümlülüklerini yerine getirip   getirmediğini inceleyecektir.   AĐHM, baꢀvuranın avukatının, Edirne ve Kırklareli Barolarından iki avukata, AĐHM   tarafından talep edilen vekaletnameyi almaları için baꢀvuranla görüꢀmeleri talimatını   verdiğini ve bu avukatların 21 Temmuz ve 5 Eylül 2008 tarihlerinde Edirne ve Kırklareli   Yabancı Kabul ve Barındırma Merkezlerinde baꢀvuranı görmek istediklerini, ancak yönetim   tarafından kendilerine izin verilmediğini gözlemlemektedir. AĐHM, ayrıca, AĐHM   Đçtüzüğü’nün 39. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının verilmesinin ardından, ikinci bir   giriꢀimde bulunulduğunu gözlemlemektedir. Hükümet, AĐHM’nin belirlediği sürenin   bitiminden on üç gün sonra, baꢀvuranın avukatıyla görüꢀmesine izin vermeleri için yetkili   makamlara talimat verildiğini AĐHM’ye bildirmiꢀtir. 21 Ekim 2008 tarihinde, süre bitiminden   on sekiz gün sonra, baꢀvuran avukatıyla görüꢀebilmiꢀ ve avukatına AĐHM önündeki   yargılama sırasında kendisini temsil etme yetkisi veren belgeyi imzalayabilmiꢀtir. AĐHM,   Hükümet’in, AĐHM Đçtüzüğü’nün 39. maddesinde öngörülen ihtiyati tedbir kararına uymadığı   sonucuna varır.   Ayrıca, Hükümet’in öngörülen süre içerisinde ihtiyati tedbir kararına uymasını   engelleyici nedenlerin bulunup bulunmadığı hususunun AĐHM tarafından belirlenmesi   gerekir. Bu bağlamda, AĐHM, uygulamada baꢀvuranın avukatıyla görüꢀmesini engelleyen   herhangi bir kısıtlama olmadığı ve 5 Eylül 2008 tarihinde Barıꢀ Yıldız’la görüꢀme için yapılan   ikinci giriꢀimin, Barıꢀ Yıldız’ın baꢀvuranın avukatı olduğunu kanıtlayan noter onaylı   vekaletnameyi ibraz etmemesi nedeniyle gerçekleꢀemediği yönünde Hükümet’in yapmıꢀ   olduğu ifadeleri kaydeder. AĐHM, avukatın baꢀvuranla görüꢀmesi için gerekli vekaletnameye   sahip olmaması nedeniyle baꢀvuranın AĐHM tarafından talep edilen vekaletname için   avukatıyla görüꢀemediğini, dolayısıyla Hükümet tarafından ortaya konan iddiayı kabul   edemeyeceğini belirtir. AĐHM, baꢀvuranın vekaletnameyi imzalayamamasına ve Đran’da karꢀı   karꢀıya kalacağı tehlikelerle ilgili olarak ayrıntılı bilgi verememesine sebep olan baꢀlangıçtaki   idari engel nedeniyle baꢀvurunun riske atıldığı kanaatindedir. Dolayısıyla, AĐHM, baꢀvuranın   AĐHM önünde etkili bir ꢀekilde temsil edilmesinin ciddi biçimde engellendiği sonucuna varır.   AĐHM’ye göre, baꢀvuranın sonradan avukatıyla görüꢀmesi, vekaletnameyi imzalaması ve   Đran’daki durumuyla ilgili bilgi vermesi, makamların belirtilen süre içerisinde harekete   geçmemeleri nedeniyle Savunmacı Hükümet’in AĐHS’nin 34. maddesi bağlamındaki   yükümlülüklerini yerine getirmediği gerçeğini değiꢀtirmez.   Buna göre, AĐHS’nin 34. Maddesi ihlal edilmiꢀtir.   V. AĐHS’NĐN 41. MADDESĐNĐN UYGULANMASI   AĐHS’nin 41. maddesine göre:   “Mahkeme iꢀbu Sözleꢀme ve protokollerinin ihlal edildiğine karar verirse ve ilgili Yüksek Sözleꢀmeci   Tarafın iç hukuku bu ihlali ancak kısmen telafi edebiliyorsa, Mahkeme, gerektiği takdirde, hakkaniyete uygun   bir surette, zarar gören tarafın tatminine hükmeder.”   A. Tazminat   Baꢀvuran, 3,200 Euro maddi tazminat, 20,000 Euro manevi tazminat talebinde   bulunmuꢀtur.   Hükümet bu taleplere itiraz etmiꢀtir.   Tespit edilen ihlalle talep edilen maddi tazminat arasında herhangi bir illiyet bağı   bulunmadığını kaydeden AĐHM, söz konusu talebi reddeder. Bununla birlikte, AĐHM,   baꢀvuranın tek baꢀına tespit edilen ihlalle telafi edilemeyecek düzeyde manevi zarar görmüꢀ   olabileceği kanaatindedir. Tespit edilen ihlallerin ağırlığını göz önünde bulunduran AĐHM,   adil temellere dayanarak, baꢀvurana 11,000 Euro manevi tazminat ödenmesine karar verir.   B. Yargılama masraf ve giderleri   Baꢀvuran, ayrıca, AĐHM önündeki yargılama masraf ve giderleri karꢀılığında 3,500   Euro talep etmiꢀtir. Baꢀvuran, Đstanbul Barolar Birliği’nin ücret cetveline atıfta bulunarak   avukatlık ücreti karꢀılığında 3,000 Euro talep etmiꢀtir. Baꢀvuran, ayrıca, çeviri, ulaꢀım,   telefon ve faks ücretleri karꢀılığında 600 Euro talep etmiꢀtir. Baꢀvuran, ayrıca, avukatının söz   konusu dava için kırk saat çalıꢀtığını ileri sürmüꢀtür. Baꢀvuran, taleplerini desteklemek üzere,   avukatının Erdem Ersaçmıꢀ’a 300 TL (158 Euro) ödediğini gösteren bir posta havalesi   sunmuꢀtur.   Hükümet, yalnızca gerçekliği kanıtlanan yargı giderlerinin elde edilebileceğini   kaydederek bu talebe itiraz etmiꢀtir.   AĐHM’nin içtihadına göre, bir baꢀvuranın gerçekliğini ve gerekliğini kanıtladığı makul   miktarlardaki yargı giderlerini elde edebilir. Söz konusu davada ilgili belgelerin   sunulmadığını ve yukarıdaki ölçütleri göz bulunduran AĐHM, baꢀvurana bu baꢀlık altında 158   Euro ödenmesine karar verir.   C. Gecikme faizi   AĐHM, gecikme faizinin, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına   uyguladığı faiz oranına üç puanlık bir artıꢀ eklenerek belirlenmesini uygun görmektedir.   BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun AĐHS’nin 3. (tutukluluk koꢀulları), 5/1, 5/4 ve 34. maddeleriyle ilgili   kısımlarının kabuledilebilir olduğuna;   2. Baꢀvurunun geri kalan kısmının kabuledilemez olduğuna;   3. AĐHS’nin 5/1 ve 5/4 maddelerinin ihlal edildiğine;     4. AĐHS’nin 34. maddesinin ihlal edildiğine;   5. Baꢀvuranın tutukluluğuyla ilgili olarak AĐHS’nin 3. maddesi uyarınca yaptığı   ꢀikayetin ayrıca incelenmesine gerek olmadığına;   6. (a)AĐHS’nin 44. maddesinin 2. paragrafı gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten   itibaren üç ay içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden Yeni Türk Lirası’na   çevrilmek üzere ve her türlü vergi ve kesintiden muaf tutularak Savunmacı Hükümet   tarafından, baꢀvurana, manevi tazminat olarak 11,000 Euro (on bir bin Euro),   yargılama masraf ve giderleri için 158 Euro (yüz elli sekiz Euro) ödenmesine;   (b)Yukarıda belirtilen üç aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödemenin   yapılmasına kadar, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan marjinal   kredi kolaylığı oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda basit faiz uygulanmasına;   7. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddedilmesine karar vermiꢀtir.   Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đçtüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragrafları gereğince 13 Temmuz 2010 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.   11