33634/04
WyrokETPCz2008-12-02ECLI:CE:ECHR:2008:1202JUD003363404
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania karnego, trwającego osiem lat i siedem miesięcy, naruszyła prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, gwarantowane przez art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka?Ratio decidendi
Trybunał stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji z powodu nadmiernej długości postępowania karnego. Kluczowe było ustalenie, że okres podlegający ocenie rozpoczął się 12 października 1998 r., kiedy skarżący został przesłuchany jako „podejrzany” (w autonomicznym i konkretnym znaczeniu tego słowa), a zakończył się 9 maja 2007 r., kiedy wyrok stał się ostateczny. Trybunał odwołał się do swojego ugruntowanego orzecznictwa w kwestii „rozsądnego terminu”, nie znajdując żadnych elementów, które uzasadniałyby odmienny wniosek w tej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący, Turgay Kadiroğlu, urodzony w 1960 r., mieszka w Samsun w Turcji. Został przesłuchany przez policję 12 października 1998 r. w związku z zarzutem fałszowania czeków. 16 lipca 1999 r. wszczęto przeciwko niemu sprawę karną, a Sąd Karny w Samsun skazał go na dwa lata i dwa miesiące więzienia. Wyrok ten został uchylony 4 marca 2004 r. z powodu braków w śledztwie wstępnym. Skarżący został uniewinniony 1 marca 2007 r., a wyrok stał się ostateczny 9 maja 2007 r.Rozstrzygnięcie
1. Skarga została uznana za dopuszczalną.
2. Stwierdzono naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji.
3. Zasądzono na rzecz skarżącego 4 500 EUR tytułem zadośćuczynienia za szkody niemajątkowe, wraz z odsetkami.
4. Odrzucono pozostałe żądania dotyczące słusznego zadośćuczynienia.Pełny tekst orzeczenia
CONSEIL DE
L'EUROPE
AVRUPA
KONSEYĐ
AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ
ĐKĐNCĐ DAĐRE
KADĐROĞLU - TÜRKĐYE DAVASI
(Baꢀvuru no: 33634/04)
KARARIN ÖZET ÇEVĐRĐSĐ
STRAZBURG Aralık 2008
Đꢀbu karar Sözleꢀme’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde kesinleꢀecek olup
ꢀekli bazı düzeltmelere tabi tutulabilir.
______________________________________________________________________________________
© T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2008. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan
Hakları Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri,
davanın adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile
Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak
suretiyle ticari olmayan amaçlarla alıntılanabilir.
USUL
T.C. vatandaꢀı Turgay Kadiroğlu (baꢀvuran) tarafından Türkiye Cumhuriyeti aleyhine, 21
Temmuz 2004 tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına iliꢀkin
Sözleꢀme’nin (Avrupa Đnsan Hakları Sözleꢀmesi - AĐHS) 34. maddesi uyarınca yapılan
33634/04 numaralı baꢀvuru sonucu bu dava görülmektedir.
OLAYLAR doğumlu olan baꢀvuran Samsun’da ikamet etmektedir.
Baꢀvuran çekte tahrifat yapma suçuyla 12 Ekim 1998 tarihinde polis tarafından
sorgulanmıꢀtır. 16 Temmuz 1999 tarihinde hakkında dava açılan baꢀvuran Samsun Ağır Ceza
Mahkemesi tarafından iki yıl iki ay hapis cezasına çarptırılmıꢀtır. Ön soruꢀturmada eksiklikler
bulunduğu gerekçesiyle 4 Mart 2004 tarihinde bu karar bozulmuꢀtur. Baꢀvuran 1 Mart 2007
tarihinde beraat etmiꢀ ve taraflar temyize gitmediğinden karar takip eden 9 Mayıs’ta nihai
hale gelmiꢀtir.
HUKUK
AĐHS’nin 6/1 maddesine atıfta bulunan baꢀvuran yargılama süresinin aꢀırı uzun olduğunu öne
sürmektedir.
Hükümet bu iddiaya karꢀı çıkmakta ve dikkate alınması gereken dönemin baꢀlama tarihinin Temmuz 1999 olduğunu belirtmektedir.
AĐHM AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı gereğince yapılan ꢀikayetin hiçbir
kabuledilemezlik gerekçesiyle karꢀı karꢀıya bulunmadığını saptamaktadır. Baꢀvuru
kabuledilebilir niteliktedir.
AĐHM esas ile ilgili olarak Hükümetin tespitinin aksine kaydedilmesi gereken dönemin
baꢀvuranın «sanık»- kelimenin otonom ve somut anlamıyla- sıfatıyla sorgulandığı 12 Ekim tarihinde baꢀlayıp 9 Mayıs 2007 tarihinde kararın nihai hale gelmesiyle sona erdiğini
gözlemlemektedir (Bkz. diğer birçokları arasında Corigliano-Đtalya kararı, 10 Aralık 1982 ve
Imbrioscia-Đsviçre kararı 24 Kasım 1993).
Bu durumda yargılama süresi sekiz yıl yedi aydır. AĐHM bu baꢀvurudaki benzer ꢀikayetleri
ortaya koyan baꢀvuruları daha önce de incelediğini, bu konudaki yerleꢀik içtihadından ileri
gelen kıstaslar ıꢀığında «makul süre» ilkesinin ihlal edildiği sonucuna vardığını hatırlatır
(Bkz. diğer birçokları arasında Pelissier ve Sassi-Fransa kararı no: 25444/94).
Bu baꢀvuruda farklı bir sonuca varmasını gerektirecek herhangi bir unsurun bulunmayıꢀında
AĐHM, aynı gerekçeye dayanarak AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğini kaydetmektedir.
Geriye incelenecek husus baꢀvuranın 41. maddeye dayalı olarak öne sürdüğü tazminat
talepleridir. Baꢀvuran uğradığı gelir kaybı nedeniyle 120.000 Euro maddi tazminat ve 120.000
manevi tazminat talep etmektedir.
Hükümet doğrulanmayan bu meblağlara karꢀı çıkmaktadır.
AĐHM bu talep ile tespit edilen ihlal arasında illiyet bağı kurulamadığından maddi tazminata
iliꢀkin bu talebi reddetmektedir.
Buna karꢀılık AĐHM Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı
faiz oranının üç puan fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanarak baꢀvurana manevi tazminat olarak
4.500 Euro ödenmesini kararlaꢀtırır.
BU GEREKÇELERE DAYALI OLARAK, MAHKEME, OYBĐRLĐĞĐYLE,
1.Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;
2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;
3. a) AĐHS’nin 44 / 2 maddesi gereğince kararın kesinleꢀtiği tarihten itibaren üç ay içinde,
miktara yansıtılabilecek her türlü vergi ve masraflarla birlikte, ödeme tarihindeki döviz kuru
üzerinden YTL.’ye çevrilmek üzere Savunmacı Hükümet tarafından baꢀvurana 4.500 (dört
bin beꢀ yüz) Euro manevi tazminat ödenmesine;
b) sözkonusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapıldığı tarihe kadar Hükümet
tarafından, Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan
fazlasına eꢀit oranda faiz uygulanmasına;
4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine;
KARAR VERMĐꢀTĐR.
Đꢀbu karar Fransızca olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM’nin iç tüzüğünün 77. maddesinin 2. ve 3.
paragraflarına uygun olarak 2 Aralık 2008 tarihinde yazılı olarak bildirilmiꢀtir.
3
© Rada Europy / Europejski Trybunał Praw Człowieka, źródło: HUDOC (hudoc.echr.coe.int), pozyskano 12.07.2026. · Źródło