34026/02

CONSEIL   AVRUPA   DE L’EUROPE   KONSEYİ   AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ   EVCİL -TÜRKİYE DAVASI   (Başvuru no:34026/02)   KARARIN ÖZET ÇEVİRİSİ   STRAZBURG   Temmuz 2007   İşbu karar AİHS’nin 44§2 maddesinde belirtilen koşullar çerçevesinde kesinleşecektir. Şekli   bazı düzeltmelere tabi olabilir.   __________________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2007. Bu gayrıresmi özet çeviri Dışişleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan   Haklan Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmış olup, Mahkeme'yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın   adının tam olarak belirtilmiş olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koşulu ile Dışişleri   Bakanlığı Avrupa Konseyi ve İnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı'na atıfta bulunmak suretiyle ticari   olmayan amaçlarla alıntılanabilir.   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan ve ( 34026/02) başvuru no’lu davanın nedeni bu   ülke vatandaşı olan Alaettin Evcil’in( başvuran) 5 Ağustos 2002 tarihinde Avrupa İnsan   Hakları Mahkemesi’ne Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ( “Sözleşme”) İnsan Hakları ve   Temel Özgürlükleri güvence altına alan 34. maddesi uyarınca yapmış olduğu başvurudur.   Başvuran, Çanakkale Barosu avukatlarından M. Öztok tarafından temsil edilmektedir.   OLAYLAR   I. DAVA KOŞULLARI   Başvuran, 1952 yılı doğumludur ve Çanakkale’de ikamet etmektedir.   yılında başvurana ait bir taşınmaz kamulaştırılmıştır.   İdare tarafından ödenen tutarda anlaşmazlık doğması üzerine başvuran, Çanakkale   Asliye Hukuk Mahkemesi’ne kamulaştırma bedelinin arttırılması talebiyle başvuruda   bulunmuştur.   Davanın sonunda başvuran haklı bulunmuş ve Çanakkale Asliye Hukuk   Mahkemesi’nin kararı ile idare, başvurana 22 Ağustos 2001 tarihinde ek kamulaştırma bedeli   olarak 2.182.535.340 TL ve 17 Mart 2004 tarihinde gecikme faizi olarak toplam   8.354.784.950 TL ödemiştir.   HUKUK AÇISINDAN   I. AİHS’NİN 6. MADDESİ’NİN VE 1 NO’LU EK PROTOKOL’UN 1.   MADDESİ’NİN İHLAL EDİLDİĞİ İDDİASI HAKKINDA   AİHS’nin 6. maddesine ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesine atıfta bulunarak   başvuran, yüksek enflasyon oranı karşısında yetersiz kalan gecikme faizleri nedeniyle, ek   kamulaştırma bedelinin Devlet tarafından gecikmeli olarak ödenmesinden dolayı mallarına   saygı hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle şikayetçi olmaktadır.   AİHM, AİHS’nin 6. maddesi kapsamındaki şikayetin 1 No’lu Ek Protokol’ün   1.maddesi kapsamında yapılan şikayetlerden farkı olmadığını belirtmektedir. Bu durumda   AİHM, şikayetin 1 No’lu Ek Protokol’un 1. maddesi kapsamında incelenmesinin uygun   olacağına kanaat getirmektedir.   A. Kabuledilebilirlik Hakkında   Hükümet, başvurana kamulaştırma bedelinin 22 Ağustos 2001 tarihinde ödendiği ve   AİHM’ye başvuruda bulunulmadan önce altı aydan fazla bir sürenin geçtiği gerekçesiyle,   başvuranın, AİHS’nin 35§1.maddesi uyarınca altı ay kuralına riayet etmediğini ileri   sürmektedir.   AİHM, 22 Ağustos 2001 tarihinde idarenin, Çanakkale Asliye Hukuk Mahkemesi’nin   kararı ile başvurana yalnızca meblağının bir kısmının ödediğini saptamaktadır. Yasal gecikme   faizi ile birlikte 8.354.784.950 TL ‘ye yükselen miktar başvurana 17 Mart 2004 tarihinde   ödenmiştir. Buradan Hükümet’in bu husustaki itirazının kabul edilemez olduğu sonucu   çıkmaktadır.   AİHM, içtihadından doğan kriterler ışığında ( Bkz; özellikle sözü edilen Aka/Akkuş)   ve sahip olduğu unsurların tamamını dikkate alarak, başvurunun esastan incelenmesi gerektiği   kanaatindedir. Böylece AİHM, kabuledilemezliğe dair hiçbir gerekçe bulunmadığı sonucuna   ulaşmaktadır.   B. Esas Hakkında   AİHM, daha önce buna benzer şikayetlerin dile getirildiği başka davaları da incelemiş   ve 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır. ( Bkz; sözü   edilen Akkuş ve Aka kararı)   AİHM, mevcut davada Hükümet’in davayı farklı şekilde sonuçlandıracak hiçbir tespit   ve delil sunmadığı kanaatine varmaktadır. AİHM, ulusal mahkemelerin kararına göre   kamulaştırmayı yapan idare tarafından başvuranlara verilmesi gereken ek tazminatın   ödemesindeki gecikmenin başvuranları mülkiyetin kamulaştırmasına ilaveten ayrı bir zarara   daha soktuğunu tespit etmektedir. Bu gecikme, AİHM’yi başvuranların toplum yararının   gerektirdikleri ile mülkiyet hakkına saygının korunması arasında hüküm sürmesi gereken adil   dengeyi bozan alışılmışın dışında ve ölçüsüz bir yüke katlanmak zorunda kaldıkları yönünde   düşünmeye sevk etmektedir. Konuya ilişkin yerleşik hesaplama yönteminden hareketle (Bkz;   sözü edilen, Aka )AİHM bu gecikmenin başvuranı belli bir zarara soktuğunu saptamaktadır.   Sonuç olarak, 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesi ihlal edilmiştir.   II. AİHS’NİN 41. MADDESİ’NİN UYGULANMASI HAKKINDA   A. Tazminat, masraf ve harcamalar   Başvuran, maruz kaldığı maddi zarar için 66.396 Euro ve avukatlık ücreti kapsamında   da 3.000 Euro talep etmektedir.   Hükümet, bu iddialara karşı çıkmaktadır.   Mahkeme’ye sunulan unsurlar ve bu yöndeki yerleşik içtihat çerçevesinde AİHM,   başvurana yapmış oldukları tüm masraf ve harcamalar için 1.000 Euro ödenmesinin makul   olacağına hükmetmektedir.   B. Gecikme Faizi   AİHM, Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi kolaylıklarına uyguladığı faiz   oranına üç puanlık bir artışın eklenmesinin uygun olacağına hükmeder.   BU GEREKÇELERLE, AİHM, OYBİRLİĞİYLE,   1. Başvurunun kabuledilebilirliğine;   2. 1 No’lu Ek Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine;   3. AİHS’nin 6. maddesi çerçevesinde yapılan şikayetin ayrı olarak incelenmesine   gerek olmadığına;   4. a) AİHS’nin 44§2. maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten itibaren üç ay   içinde, ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden YTL’ye çevrilmek üzere   Savunmacı Hükümet’in başvurana 5.673 Euro ( Beş bin altı yüz yetmiş üç ) maddi   tazminat ve masraf ve harcamalar için 1.000 Euro ödenmesine;   b) Söz konusu sürenin bittiği tarihten itibaren ödemenin yapılmasına kadar,   Avrupa Merkez Bankası’nın o dönem için geçerli olan faiz oranının üç puan   fazlasına eşit oranda basit faizin uygulanmasına;   5. Adil tazmine ilişkin diğer tüm taleplerin reddine;   KARAR VERİLMİŞTİR.   İşbu karar Fransızca olarak hazırlanmış ve AİHM İçtüzüğü’nün 77 §§ 2 ve 3.   maddesine uygun olarak 31 Temmuz 2007 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.   4