34395/04

COUNCIL   OF EUROPE   AVRUPA   KONSEYĐ   EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS   AVRUPA ĐNSAN HAKLARI MAHKEMESĐ   ĐKĐNCĐ D A ĐRE   AKKAYA – TÜRKĐYE DAVASI   (B a ꢀvuru no. 34395/04)   KARAR   STRAZBURG   Mart 2010   Đꢀbu karar AĐHS’nin 44/2 maddesinde belirtilen koꢀullar çerçevesinde   kesinleꢀecektir. ꢁekli düzeltmelere tâbi olabilir.   ____________________________________________________________________________________________   © T.C. Dışişleri Bakanlığı, 2010. Bu gayrıresmi özet çeviri Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa Konseyi ve Đnsan Hakları   Genel Müdür Yardımcılığı tarafından yapılmıꢀ olup, Mahkeme’yi bağlamamaktadır. Bu çeviri, davanın adının tam   olarak belirtilmiꢀ olması ve yukarıdaki telif hakkı bilgisiyle beraber olması koꢀulu ile Dıꢀiꢀleri Bakanlığı Avrupa   Konseyi ve Đnsan Hakları Genel Müdür Yardımcılığı’na atıfta bulunmak suretiyle ticari olmayan amaçlarla   alıntılanabilir.   AKKAYA – TÜRKĐYE KARARI   USUL   Türkiye Cumhuriyeti aleyhine açılan 34395/04 no’lu davanın nedeni Cemil Akkaya adlı   T.C. vatandaꢀının (“baꢀvuran”) Avrupa Đnsan Hakları Mahkemesi’ne (“AĐHM”) 14 Haziran   tarihinde, Đnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına Đliꢀkin Sözleꢀme’nin   (“AĐHS”) 34. maddesi uyarınca yapmıꢀ olduğu baꢀvurudur.   Baꢀvuran, AĐHM önünde Ankara Barosu avukatlarından G. C. Ekꢀioğlu tarafından   temsil edilmiꢀtir.   OLAYLAR   Baꢀvuran 1964 doğumludur ve Ankara’da yaꢀamaktadır. Özel bir ꢀirkette   çalıꢀmaktayken geçirdiği iꢀ kazası sonucunda kısmen sakat kalmıꢀtır.   Baꢀvuran iꢀveren aleyhine Ankara Đꢀ Mahkemesi’nde 19 Haziran 1998 tarihinde maddi,   Nisan 2003 tarihinde ise manevi tazminat davaları açmıꢀ, mahkeme 27 Mayıs 2003   tarihinde davaları birleꢀtirmiꢀtir.   Yargılama sırasında ilk derece mahkemesi, savcılık ve SSK gibi birtakım kamu   kurumlarından bilgi ve belgelerin ve mahkemenin tayin ettiği bilirkiꢀilerin raporlarının   beklenmesi nedeniyle duruꢀmaları ertelemiꢀtir.   Mahkeme, 21 Haziran 2004 tarihinde baꢀvuranın taleplerini kısmen kabul etmiꢀ ve   kendisine, olay tarihinden itibaren iꢀletilmek üzere yasal faiziyle birlikte manevi tazminat   ödenmesine karar vermiꢀtir.   Kasım 2004 tarihinde Yargıtay, ilk derece mahkemesi kararını onamıꢀtır.   Baꢀvuran, 4 Ağustos 2008 ve 29 Mayıs 2009 tarihli dilekçelerinde, geç ödeme   nedeniyle maruz kaldığı zarardan dolayı Ankara Đꢀ Mahkemesi’nde ꢀirket aleyhine munzam   zarar davası açtığını AĐHM'ye bildirmiꢀtir. Sözkonusu dava mahkeme tarafından 21 Nisan   tarihinde reddedilmiꢀtir.   AĐHM'ye gönderdiği 7 Ağustos 2009 tarihli dilekçesinde baꢀvuran, ilk derece   mahkemesinin munzam zarara hükmetmemesinin AĐHS’ye ek 1 no’lu Protokolün 1. maddesi   ile güvence altına alınan mülkiyet hakkını ihlal ettiğini öne sürmüꢀtür.   Baꢀvuranın 1 no’lu Protokolün 1. maddesine dayalı ꢀikâyeti sözkonusu baꢀvurudan   ayrılmıꢀ ve baꢀvuru no. 53791/09 olarak kaydedilmiꢀtir.   HUKUK   Baꢀvuran, yargılama süresinin AĐHS'nin 6/1 maddesinde öngörülen “makul süre”   ꢀartına uygun olmadığını öne sürmüꢀ, Hükümet ise iddiayı reddetmiꢀtir.   AKKAYA – TÜRKĐYE KARARI   Dikkate alınması gereken süre, baꢀvuranın Ankara Đꢀ Mahkemesi’nde dava açtığı 19   Haziran 1998 tarihinde baꢀlayıp Yargıtay’ın ilk derece mahkemesi kararını onadığı 4 Kasım   tarihinde sona ermektedir. Dolayısıyla süre, iki yargı aꢀamasında 6 yıl 4 aydır.   AĐHS’nin 35. maddesinin 3. paragrafı çerçevesinde sözkonusu ꢀikâyetin açıkça   dayanaktan yoksun olmadığını kaydeden AĐHM, ꢀikâyetin baꢀka açılardan bakıldığında da   kabuledilemezlik unsuru taꢀımadığını tespit eder. Bu nedenle ꢀikâyet kabuledilebilir   niteliktedir.   Esasa iliꢀkin olarak AĐHM, davayla ilgili karar vermesi 6 yıldan fazla süren ilk derece   mahkemesinde kayda değer bir gecikme olduğunu gözlemler. Mahkeme, bu süre içerisinde   ilgili kurumlardan bilgi beklediği için duruꢀmaları ertelemiꢀtir. Bu kurumlar dava ile özenli   bir ꢀekilde ilgilenmemiꢀ ve önemli bir gecikmeye neden olmuꢀtur.   AĐHM, yukarıda belirtilenler ıꢀığında ve içtihadını dikkate alarak (bkz. örneğin   Bahçeyaka – Türkiye, no. 74463/01; Latif Fuat Öztürk – Türkiye, no. 54673/00) somut davada   yargılamanın gereğinden fazla uzun sürdüğü ve “makul süre” ꢀartına uymadığı kanaatindedir.   Buna göre AĐHS’nin 6/1 maddesi ihlal edilmiꢀtir.   Baꢀvuran, AĐHS'nin 41. maddesine dayanarak 100,000 Euro maddi, 75,000 Euro   manevi tazminat talebinde bulunmuꢀ, Hükümet miktarlara itiraz etmiꢀtir.   AĐHM, tespit edilen ihlal ile talep edilen maddi tazminat arasında illiyet bağı   kuramamaktadır; bu nedenle talebi reddeder. Ancak hakkaniyete uygun bir değerlendirmeyle   baꢀvurana 3,000 Euro manevi tazminat ödenmesini uygun bulmaktadır.   Baꢀvuran ayrıca ulusal mahkemeler ve AĐHM önünde yapılan masraf ve giderler için   30,000 Euro, avukat ücreti olarak ise 40,000 Euro talep etmiꢀtir. Taleplerini desteklemek   üzere ulusal mahkemelerde tahakkuk eden masrafların makbuzlarını ibraz etmiꢀtir. Hükümet,   taleplere itiraz etmiꢀtir.   AĐHM’nin içtihadına göre bir baꢀvuran, ancak masrafların gerçekten ve gerektiği için   yapıldığı ve miktarın makul olduğu kanıtlanmıꢀ ise bunları geri almaya hak kazanmaktadır.   Sözkonusu davada elindeki bilgileri ve yukarıdaki ölçütleri göz önünde bulundurarak AĐHM   baꢀvurana yargılama masraf ve giderleri için 500 Euro ödenmesini uygun bulmaktadır.   AĐHM, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankası’nın marjinal kredi faizlerine   uyguladığı orana üç puan eklemek suretiyle elde edilecek oranın uygun olduğuna karar   vermiꢀtir.   BU GEREKÇELERE DAYANARAK AĐHM OYBĐRLĐĞĐYLE,   1. Baꢀvurunun kabuledilebilir olduğuna;   2. AĐHS’nin 6/1 maddesinin ihlal edildiğine;   3. (a) Savunmacı devletin baꢀvurana, AĐHS’nin 44/2 maddesi uyarınca kararın kesinleꢀtiği   tarihten itibaren üç ay içinde, ödeme tarihinde geçerli olan kur üzerinden Türk Lirasına   AKKAYA – TÜRKĐYE KARARI   çevrilmek üzere:   (i) 3,000 (üç bin) Euro manevi tazminat;   (ii) 500 (beꢀ yüz) Euro yargılama masraf ve giderleri;   (iii) bu miktarlara uygulanabilecek her tür vergiyi ödemesine;   (b) Sözkonusu sürenin bittiği tarihten ödemenin yapılmasına kadar geçen süre için Avrupa   Merkez Bankası’nın marjinal kredilere uyguladığı faiz oranına üç puan eklemek suretiyle   elde edilecek oranın gecikme faizi olarak uygulanmasına;   4. Adil tatmine iliꢀkin diğer taleplerin reddine   KARAR VERMĐꢀTĐR.   Đꢀbu karar Đngilizce olarak hazırlanmıꢀ ve AĐHM Đç Tüzüğü’nün 77. maddesinin 2. ve 3.   paragrafları uyarınca 2 Mart 2010 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiꢀtir.   3